- Lấy được các ví dụ về sinh trưởng và phát triển không qua biến thái , qua biến thái hoàn toàn và không hoàn toàn.. -Trả lời : Là sự thay đổi đột ngột về hình thái , cấu tạo và sinh lí
Trang 1GA SINH 11- CTC
Tiết 38, Bài 37: SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- Khái niệm được sinh trưởng và phát triển ở động vật
- Phân biệt được phát triển qua biến thái và không qua biến thái ; phát triển qua biến thái hoàn toàn và không hoàn toàn
- Lấy được các ví dụ về sinh trưởng và phát triển không qua biến thái , qua biến thái hoàn toàn và không hoàn toàn
- Nêu khái niệm biến thái
2 Kỹ năng :
Rèn luyện các kỹ năng quan sát , so sánh, phân tích ,tổng hợp
3 Thái độ :
Nhận thức được những nhu cầu mà cơ thể đòi hỏi trong từng giai đoạn ,có thể tác động hữu hiệu vì lợi ích bản thân sinh vật và con người
II Chuẩn bị :
1.Chuẩn bị của giáo viên :
- Các tranh H 37.1; 37.2; 37.3; 37.4; 37.5 SGK được phóng to
- Phiếu học tập
2 Chuẩn bị của học sinh:
đọc trước bài 37
III Phương pháp:
Vấn đáp tìm tòi , diễn giải , thảo luận nhóm
IV Trọng tâm bài học:
Phân biệt phát triển qua biến thái và không qua biến thái
Phân biệt phát triển qua biến thái hoàn toàn và qua biến thái không hoàn toàn
V Tiến trình lên lớp :
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ : ? Phát triển của thực vật là gì ? những nhân tố chi phối sự
ra hoa của cây ?
3 Vào bài mới
* Mở bài: GV: Về bản chất thì ST , PT ở động vật cũng giống như ở thực vật
nhưng có những điểm khác thực vật Vậy để hiểu rõ về ST , PT ở động vật như thế nào ,hôm nay chúng ta sẽ đi vào bài ST , PT ở động vật
* Nội dung 1: I Khái niệm sinh trưởng và phát triển ở động vật
Trang 2-GV yêu cầu HS nghiên
cứu SGK phần I
-GV cho HS lấy ví dụ về
sự ST ở động vật
- GV nhận xét ,bổ sung ví
dụ
? Thế nào là ST ?
GV nhận xét ,hoàn thành
kiến thức
?Cho ví dụ về PT ở động
vật
- GV nhận xét ví dụ ,bổ
sung
? Thế nào là phát triển?
- GV bổ sung , hoàn
thành kiến thức:
* GV lưu ý cho HS:
Khi nói đến PT phải nói
đến 3 yếu tố cơ bản :
- ST : Thay đổi về KT và
KL
- Phân hóa tế bào cơ
quan
- Tạo hình dáng đặc
trưng cho cơ thể và các
cơ quan
? Quá trình ST và PT ở
động vật bắt đầu diễn ra
từ lúc nào? (đối với ĐV
đẻ trứng và ĐV đẻ con )
- GV nhận xét ,bổ sung
- GV treo tranh H 37.1 ,
2 , 3
Yêu cầu HS quan sát
? ST và PT của động vật
gồm những hình thức
nào?
- Nghiên cứu SGK phần I
- Lấy ví dụ
- Trả lời
- Nhận xét ,bổ sung
- Lấy ví dụ:
- Trả lời
- HS nhận xét ,bổ sung
- Ghi nhớ
*Trả lời:
- Động vật đẻ trứng : ST,
PT từ trong trứng đẻ
ra trưởng thành
- ĐV đẻ con : Mẹ mang thai
đẻ ra trưởng thành
-Quan sát tranh -Trả lời: ở động vật ST và
PT gồm 2 hình thức : qua biến thái hoặc không qua biến thái
-Trả lời : Là sự thay đổi đột ngột về hình thái , cấu tạo và sinh lí của động vật sau khi sinh ra hoặc
nở ra từ trứng -Trả lời
1 Sinh trưởng
ST là quá trình thay đổi
về số lượng (tăng kích thước và khối lượng của
cơ thể ) nhờ tăng số lượng và kích thước tế bào
2.Phát triển:
PT là quá trình biến đổi bao gồm ST , phân hóa (biệt hóa) tế bào và phát sinh hình thái các cơ quan và cơ thể
- ST và PT từ khi có hợp
tử trưởng thành
3 Các kiểu ST và PT:
ST và PT của động vật
có thể trải qua biến thái hoặc không qua biến thái
Biến thái là sự thay đổi đột ngột về hình thái , cấu tạo và sinh lí của động vật sau khi sinh ra
Trang 3? Thế nào là biến thái ?
? Dựa vào biến thái , chia
PT của động vật thành
những kiểu nào?
hoặc nở ra từ trứng
Dựa vào biến thái , chia
PT của động vật thành những kiểu sau:
- PT không qua biến thái
- PT qua biến thái : + PT qua biến thái hoàn toàn
+ PT qua biến thái không hoàn toàn
* Nội dung 2 : II Phát triển không qua biến thái và phát triển qua biến thái.
- GV chia lớp thành 6
nhóm
- GV phát phiếu học tập
- Yêu cầu HS nghiên cứu
phần II, III SGK , tiếp tục
quan sát các H 37.1,2,3,4
để so sánh và thảo luận,
sau đó hoàn thành phiếu
học tập
- Cho các nhóm báo cáo
kết quả
- Yêu cầu các nhóm khác
nhận xét , bổ sung
- GV nhận xét , bổ sung
và kết luận
- GV treo bảng phụ có
sẵn đáp án
? Đặc điểm gđ nhộng?
E trong ống tiêu hóa của
bướm trưởng thành và
sâu bướm ăn lá cây khác
ntn?
- GV yêu cầu HS giải đáp
các lệnh trong SGK:
? Cho biết sự khác nhau
giữa PT qua biến thái và
không qua biến thái ?
? Cho biết sự khác nhau
giữa PT qua biến thái
hoàn toàn và không hoàn
toàn?
- Hình thành 6 nhóm
- Nghiên cứu SGK
- Quan sát hình vẽ ,so sánh
- Thảo luận
- Hoàn thành phiếu học tập
- Đại diện nhóm trình bày kết quả
- Các nhóm khác nhận xét , bổ sung
- Hoàn thành kiến thức vào vở
-HS trả lời:
+PT không qua biến thái:
là kiểu PT mà con non có đặc điểm ,hình thái ,cấu tạo,sinh lí tương tự với con trưởng thành.Con non PT thành con trưởng thành không trải qua giai đoạn lột xác
+PT qua biến thái hoàn toàn: là kiểu PT mà ấu
Nội dung (phiếu học tập)
Ví dụ (SGK)
Trang 4- GV nhận xét , bổ
sung ,kết luận
trùng có hình thái, cấu tạo, sinh lí khác con trưởng thành Qua nhiều lần lột xác và giai đoạn trung gian ấu trùng biến đổi thành con trưởng thành
+PT qua biến thái khônghoàn toàn: là kiểu
PT mà ấu trùng có hình thái, cấu tạo, sinh lí gần giống con trưởng thành Qua nhiều lần lột xác, ấu trùng biến đổi thành con trưởng thành
4 Củng cố : Chọn câu trả lời đúng nhất:
Câu 1 Biến thái là sự thay đổi :
a Đột ngột về hình thái, cấu tạo và sinh lý trong quá trình ST và PT của động vật
b Về hình thái, cấu tạo và sinh lý trong quá trình ST và PT của động vật
c Đột ngột về hình thái, cấu tạo trong quá trình ST và PT của động vật
d Đột ngột về hình thái, sinh lý trong quá trình ST và PT của động vật Câu 2 Ở động vật , PT qua biến thái không hoàn toàn có đặc điểm là :
a Qua hai lần lột xác
b Con non gần giống con trưởng thành
c Qua 3 lần lột xác
d.Con non giống con trưởng thành
Câu 3 Những sinh vật nào sau đây phát triển không qua biến thái:
a Bọ ngựa, cào cào
b Cánh cam , bọ rùa
c Cá chép, Khỉ, Chó , Thỏ
d Bọ xít, Ong, Châu chấu
Đáp án : 1.a ; 2.b ; 3 c
Câu 4:
SS phát triển qua bt và không qua bt:
+ giống: Đều qua gđ phôi
+ Khác:
Phát triển không bt Phát triển qua bt
- con non có đặc điểm hình thái, cấu
tạo và sinh lí giống con trưởng thành
- không qua lột xác
- con non có đặc điểm hình thái, cấu và sinh lí khác con trưởng thành
- qua lột xác
SS biến thái hoàn toàn và không hoàn toàn.
-Giống: qua gđ phôi, qua lột xác.
Trang 5Biến thái không hoàn toàn Biến thái hoàn toàn
- gồm 3 pha: trứng, ấu trùng, con
trưởng thành
- ấu trùng pt chưa hoàn thiện, trải qua
nhiều lần lột xác ấu trùng biến đổi
thành con trưởng thành
-gồm 4pha: trứng, sâu, nhộng,, con
trưởng thành
-con non (ấu trùng) có hd, cấu tạo và sinh lí hoàn toàn khác con trưởng thành, trải qua các gđ biến đổi trung gian ấu trùng biến đổi thành con trưởng thành
5 Hướng dẫn BTVN: Trả lời câu hỏi SGK và chuẩn bị bài tiếp theo
Phiếu học tập
Các kiểu
phát triển
Phát triển không qua biến thái
Phát triển qua biến thái
Biến thái hoàn toàn
Biến thái không hoàn toàn
Khái
niệm
vd
Đặc điểm
các giai
đoạn
Đáp án Phiếu học tập
Các
kiểu
phát
Phát triển không
qua biến thái
Phát triển qua biến thái
Biến thái hoàn toàn Biến thái không hoàn
toàn Khái
niệm
Là kiểu phát triển mà
con non có đặc điểm
hình thái, cấu tạo, sinh
lí tương tự con trưởng
thành
-là kiểu phát triển mà
ấu trùng có hd, cấu tạo, sinh lí khác con trưởng thành, qua gđ biến đổi trung gian ấu trùng biến đổi thành con trưởng thành
: là kiểu PT mà ấu trùng phát triển chưa hoàn thiện, có hình thái, cấu tạo, sinh lí gần giống con trưởng thành Qua nhiều lần lột xác, ấu trùng biến đổi thành con trưởng thành
vd -Người
- Voi, khỉ
- Bướm
- Tằm, muỗi…
- Châu chấu …
Đặc
điểm
- - Giai đoạn phôi thai:
(diễn ra trong dạ con
Giai đoạn phôi :( diễn
ra trong trứng đã thụ
Giai đoạn phôi :( diễn
ra trong trứng đã thụ
Trang 6của thú)
Hợp tử phân chia >
phôi
phân hóa tế bào cơ
quan >
thai nhi
- Giai đoạn sau sinh:
Con sinh ra lớn lên
trưởng thành
tinh) Hợp tử phân chia ->
phôi Phân hóa tế bào → cơ
quan của ấu trùng→ấu
trùng(sâu bướm) chui
ra từ trứng
- Giai đoạn hậu phôi : lột xác
Ấu trùng ->
nhộng > Con trưởng thành(bướm)
tinh) Hợp tử phân chia > phôi -> Phân hóa tế bào →cơ quan của ấu
trùng→ấu trùng chui
ra từ trứng
- Giai đoạn hậu phôi :
Ấu trùng > Con trưởng thành
Giai đoạn phôi
Giai đoạn thai nhi
Trang 7Giai đoạn hậu phôi