Kiến thức Biết được: + Khái niệm về hợp chất hữu cơ và hóa học hữu cơ.. Kĩ năng − Phân biệt được chất vô cơ hay hữu cơ theo CTPT, phân loại chất hữu cơ theo hai loại : hiđrocacbon và dẫn
Trang 1Ngày soạn: 21/02/2011
Ngày giảng: 24/01/2011
Tiết: 43
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
Biết được:
+ Khái niệm về hợp chất hữu cơ và hóa học hữu cơ
+ Phân loại hợp chất hữu cơ
2 Kĩ năng
− Phân biệt được chất vô cơ hay hữu cơ theo CTPT, phân loại chất hữu
cơ theo hai loại : hiđrocacbon và dẫn xuất của hiđrocachon
− Quan sát thí nghiệm, rút ra kết luận
− Tính % các nguyên tố trong một hợp chất hữu cơ
− Lập được công thức phân tử hợp chất hữu cơ dựa vào thành phần %
các nguyên tố
3 Thái độ
- Giáo dục lòng yêu thích khoa học và hứng thú tìm hiểu hóa học
4 Trọng tâm
− Khái niệm hợp chất hữu cơ
− Phân loại hợp chất hữu cơ
II CHUẨN BỊ
- Tranh mùa vcề các loại thgức ăn , hoa quả , đồ dùng quen thuộc hằng
ngày
- Hoá chất làm thí nghiệm : Bông , nến , nước vôi trong
- Dụng cụ : Cốc thuỷ tinh , ống nghiệm , đũa thuỷ tinh
III ĐỊNH HƯỚNG PHƯƠNG PHÁP:
- Hoạt động nhóm, quan sát, hoạt động cá nhân, thực hành hóa học
IV TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
1.Ổn định
Kiểm tra sĩ số các lớp
9A
9B
9C
9D
2 Kiểm tra
Chúng ta đã tìm hiểu xong 3 chương đầu của chương trình hóa học 9 đó là:
Chương 1: Các loại chất vô cơ.
Chương 2: Kim loại.
Chương 3: Phi kim Sơ lược về bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học
Dựa vào kiến thức đã học hãy hoàn thành bài tập sau:
Trang 2Bài tập: Hãy xếp các chất sau: CO 2 , CaCO 3 , NaOH, Na 2 CO 3 , NaHCO 3 , HCl,
H 2 CO 3 ,CaO, CH 4 , C 2 H 2 , C 2 H 6 O vào bảng dưới đây:
Gv chiếu máy chiếu nội dung bài tập, treo bảng phụ để hs trình bày
Gv gọi 1 hs lên bảng thực hiện,
Gv gọi hs khác nhận xét và cho điểm
3 Bài mới
* Vào bài : Những hợp chất : CH4 ; C2H6O; C2H2 không thuộc các loại hợp chất vô cơ chúng ta đã học, vậy chúng thuộc loại chất nào? Đó là những hợp chất hữu cơ Chúng ta cùng tìm hiểu về chương 4
- Gv giới thiệu mục tieu của chương
HOẠT ĐỘNG 1
I KHÁI NIỆM VỀ HỢP CHẤT HỮU CƠ
Hoạt động 1 1 Hợp chất hữu cơ có ở đâu ?
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh
Để trả lời câu hỏi
GV: Giới thiêu tranh vẽ các loại thức ăn , hoa
quả và đồ dùng quen thuộc có chứa hợp chất
hữu cơ đã chuẩn bị sẵn
Các em hãy tìm thêm một vài ví dụ về các
chất trong thực tế có chứa hợp chất hữu cơ?
Đây chính là các HCHC Các em trả lời các
câu hỏi sau:
+ Nêu nhận xét về số lượng hợp chất hữu cơ
trong tự nhiên ?
+ Nêu lên tầm quan trọng của hợp chất hữu
cơ đối với đời sống ?
Gv đưa ra thông tin thống nhất
HS: Quan sát hình vẽ mẫu vật
Hs: kể thêm về các loại chất có chứa hợp chất hữu cơ
Hs: nêu nhận xét
HS: Nghe và ghi bài
Hợp chất hữu cơ có ở xung quanh chúng ta, trong cơ thể sinh vật và trong hầu hết các loại lưƠng thực, thực phẩm, trong các loại đồ dùng, và ngay trong cơ thể chúng ta.
Hoạt động 1 2 Hợp chất hữu cơ là gì ?
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh
GV: Để trả lời câu hỏi trên , ta tiến hành thí
nghiệm :
GV: Làm thí nghiệm : đốt cháy bông , úp
ống nghiệm trên ngọn lửa khi ống nghiêm
mờ đi xoay lại , rót nước vôi vào và lắc đều
GV: Gọi một HS nhận xét hiện tượng
GV: Các em hãy giải thích tại sao nước vôi
HS: Quan sát thí nghiệm HS: Hiện tượng : nước vôi trong bị vẩn đục HS: Nước vôi trong bị vẩn đục vì bông cháy
có khgí CO2
HS: Vậy hợp chất hữu cơ là hợp chất của cacbon
HS: suy nghĩ, trả lời
Trang 3bị vẩn đục ?
- GV: Tương tự như thế nếu chúng ta thay
thế bông bằng cồn hoặc nến, sản phẩm sinh
ra cũng làm cho nước vôi trong bị vẩn đục
- Vậy các em có kết luận gì về thành phần
hóa học của HCHC ?
GV: Gọi một HS đọc kết luận
GV: Đa số các hợp chất của các bon là hợp
chất hữu cơ chỉ có một số ít không là hợp
chất hữu cơ : CO , CO2 , H2CO3 các muối
cacbonat kim koại
Gv cho hs làm bài tập
Bài tập: Trong các hợp chất sau,
hợp chất nào là hợp chất hữu cơ:
NaHCO 3 , C 2 H 2 , C 6 H 12 O 6 , C 6 H 6 , CH 3 Cl,
MgCO 3 , CO 2
- HS rút ra định nghĩa:
* Hợp chất hữu cơ là hợp chất của cacbon ( trừ CO, CO2, H2CO3, các muối cacbonat kim loại…)
Hs: Đáp án: C2H2, C6H12O6, C6H6, CH3Cl
Hoạt động 1 3 Các hợp chất hữu cơ được phân loại nhơ thế nào ?
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh
Các em quan sát hai nhóm hợp chất sau và
thảo luận và trả lời:
°C2H2, C2H4, C3H6, C5H12, ……
°C2H5OH, C6H5OH, C2H5O2N,……
Các em hãy nhận xét về thành phần phân
tử của các chất trong mỗi nhóm, có điểm nào
giống và khác nhau ?
Qua ví dụ trên chúng ta nhận thấy HCHC
được phân ra thành hai nhóm chính theo
thành phần phân tử:
Hs: thảo luận nhóm phân loại các hợp chất
HS: Nghe và ghi bài
Bài Tập: Hãy sắp xếp các chất sau:
C6H6, CaCO3, C4H10, C2H6O, NaNO3,
CH3NO2, NaHCO3, C2H3Na, thuộc
loại hợp chất hiđro cacbon, dẫn xuất
hiđro cacbon, hợp chất vô cơ
cơ
HS: Làm bài tập vào vở :
Hiđro cacbon
Dẫn xuất Hiđro cacbon
Hợp chất vô cơ
C6H6; C4H10 CH3NO2;
C2H3Na
CaCO3; NaNO3,
Hợp chất hữu cơ
Hiđrocacbon
Phân tử chỉ có hai nguyên
tố : cacbon và hiđro
VD: CH4 , C2H6 , C3H8 ,
C4H6
Dẫn xuất của hiđrocacbon
Ngoài cacbon và hiđro , trong phân tử còn có các nguyên tố khác như oxi , nitơ , clo
VD: C2H6O , CH3Cl
Trang 4HOẠT ĐỘNG 2
II KHÁI NIỆM VỀ HOÁ HỌC HỮU CƠ
Hoạt động của Giỏo viờn Hoạt động của Học sinh
Trong húa học cú nhiều ngành khỏc nhau
như Húa học vụ cơ, Húa học Hữu cơ, Húa lớ,
Húa phõn tớch, ……… Mỗi chuyờn nghành
cú một đối tượng và mục đớchnghiờn cứu
khỏc nhau Vậy húa học hữu cơ là gỡ ?
Gv: Cỏc em hóy đọc nội dung đoạn 2 mục 3
Đõy chớnh là lịch sử phỏt triển của húa học
hữu cơ
Hoỏ học hữu cơ cú vai trũ quan trọng như thế
nào đối với đời sống và xó hội ?
HS: Trả lời cõu hỏi :
Hoỏ học hữu cơ là ngành hoỏ học chuyờn nghiờn cứu về cỏc hợp chất hữu cơ
và những chuyển đổi của chỳng
HS: Đọc SGK
Hs: Ngành hoỏ học hữu cơ đúng vai trũ quan trọng trong sự nghiệp phỏt triển kinh
tế và xó hội
4 Củng cố
Gv: giới thiệu phần “ em cú biết?”
HS: Nhắc lại nội dung chớnh của bài theo hệ thống cõu hỏi sau :
Hợp chất hữu cơ là gỡ ?
Hợp chất hữu cơ được phõn loại như thế nào ?
Bài tập củng cố:
Em hãy chọn đáp án đúng trong mỗi câu sau:
Cõu 1: Nhúm cỏc chất nào đều gồm cỏc hợp chất hữu cơ:
A K 2 CO 3 , CH 3 COONa, C 2 H 6
B C 6 H 6 , Ca(HCO 3 ) 2 , C 2 H 5 Cl.
C CH 3 Cl, C 2 H 6 O, C 3 H 8
Cõu 2: Nhúm cỏc chất đều gồm cỏc hiđocacbon là:
A C 2 H 4 , CH 4 , C 2 H 5 Cl.
B C 3 H 6 , C 4 H 10 , C 2 H 4
C C 2 H 4 , CH 4 , C 3 H 7 Cl.
Cõu 3: Nhúm cỏc chất đều gồm cỏc dẫn xuất của HC là:
A C 2 H 5 O 2 N, CH 3 Cl, C 2 H 5 O.
B CH 4 , CH 3 Cl, Na 2 CO 3
C H 2 SO 4 , C 6 H 6 , C 6 H 5 Cl.
5 Hướng dẫn học ở nhà .
Gv: Hướng dẫn Hs làm bài tập 4
áp dụng công thức tính thành phần phần trăm của các nguyên tố trong hợp chất AXBY :
MC 2 H 4 O 2 = 2.12+4.1+2.16 = 60 (g)
- Tớnh Thành phần phần trăm khối lợng của các nguyên tố:
Trang 5- Học bài theo nội dung vở ghi và sgk
- Làm bài tập 1, 2 , 3, 4 , 5 SGK tr 108
- Đọc trước nội dung bài " Cấu tạo hợp chất hữu cơ"
V.RÚT KINH NGHIỆM