Giáo án: Bài 28: Lăng kính

Cấu tạo của lăng kính 1.Định nghĩa Lăng kính là một khối chất trong suốt đồng chấtthủy tinh, nhựa…thường có dạng lăng trụ tam giác B A Cạnh C... Cấu tạo của lăng kính-Lăng kính được g

Bài 28: LĂNG KÍNH

I Cấu tạo của lăng kính

1.Định nghĩa

Lăng kính là một khối chất trong suốt đồng chất(thủy tinh,

nhựa…)thường có dạng lăng trụ tam giác

B

A

Cạnh

C

2 Cấu tạo của lăng kính

-Lăng kính được giới hạn bởi hai mặt

phẳng không song song và hai mặt

được gọi là hai mặt bên của lăng kính.

-Lăng kính là khối lang trụ có tiết diện là một tam giác.

- Lăng kính được đặc trưng bởi: góc

chiết quang A và chiết xuất n.

II.Đường truyền của tia sáng qua lăng kính

1 Tác dụng tán sắc ánh sáng trắng.

-Ánh sáng trắng gồm nhiều ánh sáng màu(ví dụ

:ánh sáng mặt trời)

- Quan sát hình ảnh flash và nhận xét

- Kết luận: Ánh sáng trắng đi qua lăng kính được phân tích thành nhiều chùm sáng màu khác nhau

Đó là sự tán sắc ánh sáng.

E:\New folder\Prism Flash simulation, Animation , Illustration, Picture, Diagram.htm

- Hình ảnh về hiện tượng tán sắc ánh sáng qua lăng kính

-Thay đổi chùm tia sáng( ánh sáng trắng và ánh sáng

có màu nhất định), và thay đổi chiết xuất n của lăng

kính

- Học sinh quan sát đường truyền của tia sáng qua lăng kính

 \ \hinh ve tin học ứng dụng\lang kinh.cxp

Click to edit Master text styles Second level

Third level

Fourth level

Fifth level

2.Đường truyền của tia sáng qua lăng kính

- Chiếu đến mặt bên của lăng kính một chùm tia sáng hẹp đơn sắc SI

- Tại I: tia khúc xạ lệch gần pháp tuyến, nghĩa là lệch về phía đáy lăng kính

- Tại J: tia khúc xạ lệch xa pháp tuyến, tức là cũng lệch về

phía đáy lăng kính

Kết luận: khi có tia ló ra khỏi lăng kính thì tia ló bao giờ cũng lệch về đáy lăng kính so với tia tới.

- Góc lệch D: góc tạo bởi tia ló và tia tới

⇒ sin i2 = nsin r2

Và: sin r2

sin i2 = 1 n

⇒ sin i1 = nsin r1

sin i1 sin r1

Áp dụng định luật khúc xạ,

ta có:

Thiết lập các công thức lăng kính:

III CÁC CÔNG THỨC CỦA LĂNG KÍNH

i2

J

r2

D

r1

S

H

A

I

R

= n

(1)

(2)

i1

I

r2

D

r1

R

i2

S

A

H

M

Xét tam giác IHJ, ta có:

A = r1 + r2 (3) Xét tam giác IMJ, ta có:

D =( i1 – r1) + (i2 – r2) = (i1 + i2) – ( r1 + r2) = i1 + i2 - A

Suy ra: D = i1 + i2 –A (4)

Trường hợp i1 nhỏ và góc A <100 ,ta có công thức gần

đúng:

i1 = nr1 i2 = nr2

A = r1 + r2 D = i1 + i2 – A = A(n – 1)

Vậy các công thức của lăng

kính là:

A = r1 + r2

D = i1 + i2 –A sin i2 = nsin r2

sin i1 = nsin r1

i1

IV Công dụng của lăng kính

Lăng kính có nhiều công dụng trong khoa học và kĩ thuật.

1.Máy quang phổ:

Lăng kính là bộ phận chính của máy quang phổ

- Xác định cấu tạo của nguồn sáng

- Máy quang phổ có thể gồn một hoặc hai lăng kính.

Thí nghiệm

 \ \hinh ve tin học ứng dụng\lang kinh 2.cxp

C

A

E S

có tiết diện thẳng là một tam giác vuông cân

- Dùng để tạo ảnh thuận chiều( ống nhòm, máy ảnh,…)