Kiến thức: - Nêu được cấu tạo của lăng kính - Trình bày được hai tác dụng của lăng kính: +Tán sắc chùm ánh sáng trắng +Làm lệch về phía đáy một chùm tia sáng đơn sắc.. Qua lăng kính có c
Trang 1Bài 28 : LĂNG KÍNH
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Nêu được cấu tạo của lăng kính
- Trình bày được hai tác dụng của lăng kính:
+Tán sắc chùm ánh sáng trắng
+Làm lệch về phía đáy một chùm tia sáng đơn sắc
- Viết được các công thức về lăng kính
- Nêu được các ứng dụng của lăng kính
2 - Kỹ năng:
- Vẽ đường truyền ánh sáng qua lăng kính
- Giải các bài tập về lăng kính
II.CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên:
a) Dụng cụ: Phấn mầu, thước kẻ
b) Thí nghiệm về lăng kính
c) Chuẩn bị phiếu:
* Phiếu học tập 1 (P1): Có thể ứng cụng CNTT hợc dùng bản trong
1 Lăng kính là một khố chất trong suốt
A có dạng hình lăng trụ tam giác C Giới hạn bởi 2 mặt cầu
B có dạng hình trụ tròn D hình lục lăng
2 Qua lăng kính có chiết suất lớn hơn chiết suất môi trường, ánh sáng đơn sắc bị lệch về phía
A trên của lăng kính C cạnh của lăng kính
B Dưới của lăng kính D đáy của lăng kính
3 Góc lệch của tin sáng khi truyền qua lăng kính là góc tạo bởi:
A hai mặt bên của lăng kính
B Tia tới và pháp tuyến
C Tia tới lăng kính và tia ló ra khỏi lăng kính
D Tia ló và pháp tuyến
4 Công thức định góc lệch của tia sáng đơn sắc qua lăng kính là:
A D = i1 + i2 + A C D = r1 + r2 - A
5 Cho một lăng kính thủy tinh có tiết diện là tam giác vuông cân đặt trong không khí, góc chiết
quang đối diện với mặt huyền Nếu góc khúc xạ r1 = 300 thì góc tới r2 có giá trị là:
A 150 B 300 C 450 D 600
6 Khi chiếu ánh sáng đơn sắc qua lăng kính tiết diện là tam giác đều với góc tới i1 = 45 0 thì góc
khúc xạ r1 bằng góc tới r2 Góc lệch của tia sáng qua lăng kính khi đó là:
7.Chiếu một tia sáng với góc tới 600 vào mặt bên một lăng kính có tiết diện là tam giác đều thì
góc khúc xạ ở mặt bên thứ nhất bằng góc tới ở mặt bên thú hai Biết lăng kính đặt trong không khí Chiết suất của chất làm lăng kính là:
8 Chiếu một tia sáng dưới một góc tới 250 vào một lăng kính có góc chiết quang 500 và chiết suất 1,4 Góc lệch của tia sáng ló ra khỏi lăng kính là:
A 23,660 B 250 C 26,330 D 40,160
9 Khi chiếu một tia sáng đơn sắc tới mặt bên của lăng kính có góc chiết quang 600, chiết suất 1,5
Trang 2với góc tới i1, thì thấy góc khúc xạ ở mặt một với góc tới mặt bên thứ 2 bằng nhau Góc lệch D giữa tia tới và tia khúc xạ qua lăng kính là:
A 48,590 B 97,180 C 37,180 D 300
10 Cho một lăng kính tiết diện là tam giác vuông cân chiết suất 1,5 đặt trong không khí Chiếu
một tia sáng đơn sắ vuông góc với mặt huyền của tam giác tới một trong 2 mặt còn lại thì tia sáng
A - Phản xạ toàn phần 2 lần và ló ra vuông góc với mặt huyền
B - Phản xạ toàn phần một lần và ló ra với góc 450 ở mặt thứ 2
C Ló ra ngay ở mặt thứ nhất với góc ló 450
D Phản xạ toàn phần nhiều lần bên trong lăng kính
11 Cho một lăng kính tiết diện là tam giác vuông cân chiết suất 1,5 đặt trong không khí Chiếu
một tia sáng vuông góc với mặt huyền của lăng kính Điều kiện để tia sáng phản xạ toàn phần hai lần trên hai mặt còn lại của lăng kính và lại ló ra vuông góc ở mặt huyền là chiết suất của lăng kính thoả mãn điều kiện
12 Một lăng kính có góc chiết quang 60, chiết suất 1,6 đặt trong không khí Chiếu một tia sáng
đơn sắc tới mặt bên của lăng kính với góc tới rất nhỏ Góc lệch của tia sáng qua lăng kính là:
A Không xác định được B 60 C 30 D.3,60
13 Trong máy quang phổ, lăng kính thực hiện chức năng
A Phân tích ánh sáng từ nguồn sáng thành những thành phần đơn sắc
B Làm cho ánh sáng qua máy quang phổ đều bị lệch
C Làm cho ánh sáng qua máy quang phổ hội tụ tại một điểm
D Làm cho ánh sáng qua máy quang phổ được nhuộm mầu
14 Lăng kính phản xạ toàn phần có tiết diện là:
A Tam giác đều C Tam giác vuông
B Tam giác cân D Tam giác vuông cân
TL6: Đáp án:
- Chuẩn bị bài mới
III.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
-Trả lời câu hỏi của giáo viên
- Trả lời miệng hoặc bằng phiếu
- Kiểm tra sỉ số và bài cũ Câu hỏi:Hịên tượng phản xạ toàn phần là gì? Nêu điều kiện để có tia phản xạ?
Hoạt động 2: Tìm hiểu về cấu tạo lăng kính
- Đọc SGK mục I, tìm hiểu và trả lời câu hỏi - Cho HS đọc SGK, nêu câu hỏi P1
Trang 3- Tìm hiểu các yếu tố và gọi tên nó ở lăng kính
của nhóm mình
-Nêu cấu tạo của lăng kính,các khái niệm
- Cho HS gọi tên các yếu tố của lăng kính ở
lăng kính thật
Hoạt động 3: Tìm hiểu về tác dụng của lăng kính đối với ánh sáng truyền qua nó
- Quan sát thí nghiệm, nhận ra hiện tượng Trả
lời câu hỏi P2
- Vẽ đường truyền ánh sáng qua lăng kính,
nhận xét đặc điểm đường truyền, trả lời
câu hỏi P3
- Trả lời các câu hỏi P5
- Thảo luận nhóm trả lời C1
- Tiến hành thí nghiệmvề hiện tượng tán sắc
qua lăng kính Nêu câu hỏi P2
- Nêu câu hỏi P3
- Hướng dẫn HS vẽ đường truyền ánh sáng qua
lăng kính để trả lời
- Nêu câu hỏi C1 -(Sử dụng UD nếu có)
Hoạt động 4: Chứng minh các công thức lăng kính
- Đại diện các nhóm HS lên bảng chứng minh - Nêu các câu hỏi P4 Cho đại diện các nhóm
học sinh lên bảng chứng minh
- Hướng dẫn HS nếu cần thiết
Hoạt động 5: Tìm hiểu về các ứng dựng của lăng kính
- Đọc SGK mục IV, trả lời câu hỏi trong P5
- Trả lời C3
-Giáo viên gợi ý cho HS trả lời
- Nêu câu hỏi P5
- Nhu câu hỏi C3
Hoạt động 6: Vận dụng, củng cố ,giao nhiệm vụ về nhà
-Làm bài tập mà giáo viên giao cho
- Ghi bài tập về nhà
- Ghi chuẩn bị cho bài sau
- Cho HS thảo luận theo P6
- Nhận xét, đánh giá nhân mạnh kiến thức
trong bài
- Cho bài tập trong SGK: bài tập 4 đến 7 (trang
179)
- Dặn dò HS chuẩn bị bài sau