Giáo án Địa 7-2010-2011-Thanhhai

Kiến thức : - Xác định vị trí đới nóng trên thế giới và các kiểu môi trường trong đới nóng\ - Trình bày đặc điểm của môi trường xích đạo ẩm nhiệt độ lượng mưa cao quanh năm, có rừng rậm

Ngày soạn: 21/08/2010 Tuần : 1

Phần I : THÀNH PHẦN NHÂN VĂN CỦA MÔI TRƯỜNG

Bài 1 : DÂN SỐ

I MỤC TIÊU :

1 Kiến thức : Cung cấp cho Hs những kiến thức cơ bản :

- Dân số, mật độ dân số và tháp tuổi

- Nguồn lao động của một địa phương

- Biết được nguyên nhân và hậu quả của bùng nổ dân số ở các nước đang phát triển

2 Kỹ năng :

- Hiểu và nhận biết được sự gia tăng dân số, bùng nổ dân số qua các biểu đồ dân số

- Rèn luyện kỹ năng đọc và khai thác thông tin từ các biểu đồ dân số, tháp tuổi

3 Thái độ : Hs thấy được trách nhiệm của mình trong việc tuyên truyền giáo dục ý thức

dân số trong cộng đồng

II PH ƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

- Biểu đồ gia tăng dân số từ đầu công nguyên đến 2050

- Tranh vẽ 3 dạng tháp tuổi căn bản, BĐ tỉ lệ gia tăng ds TN

III TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG

1 Ổn định tổ chức: (1’) Kiểm tra sĩ số

2.Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra trong quá trình nghiên cứu bài mới

3 Bài mới

Trên trái đất số lượng con người không ngừng tăng lên và tăng nhanh nhất là trong

TK XX Trong đó tốc độ tăng cao nhất là ở các nước đang phát triển, vậy những nguyên nhân nào làm cho dân số tăng nhanh và việc gia tăng đó có những thuận lợi và khó khăn gì? Làm sao để khắc phục tình trạng gia tăng dân số hiện nay Đó là tất cả những điều mà chúng ta cần tìm hiểu qua hôm nay : Bài 1 “Dân số”

* Ho ạt động 1 : (12’)

- Dân số là gì?

- Vậy làm sao để biết được dân số

VN?

- Điều tra dân số ngoài việc để biết

dân số của 1 địa phương, 1 quốc

gia… còn giúp chúng ta biết những

vấn đề gì nữa?

- Người ta biểu hiện tình hình dân

số bằng hình thức nào?

-Giới thiệu và hướng dẫn Hs quan

sát hình vẽ 2 tháp tuổi H1.1 ở SGK

- Đọc thuật ngữ trang 186 SGK “dân số”

- Qua điều tra ds

-Số người ở từng độ tuổi, tổng số nam, nữ, văn hoá, nghề nghiệp…tháp tuổi

- Tháp tuổi

-Hiểu được ý nghĩa các màu sắc thể hiện trên tháp

1 Dân số, nguồn lao động :

-Các cuộc điều tra ds cho ta biết tình hình ds của 1 địa phương hay trên toàn thế giới

- Tháp tuổi giúp ta hiểu biết gì về

dân số?

- Tổng số trẻ em từ khi mới sinh

ra→4t ở mỗi tháp tuổi ước tính có

bao nhiêu bé trai, bao nhiêu bé gái?

- Hình dạng tháp tuổi khác nhau

như thế nào?

- Tháp tuổi có hình dạng như thế

nào thì tỉ lệ người trong độ tuổi lao

- Tháp 1: chân to, bụng đỉnh tháp nhỏ

+Tháp 2: chân hẹp lại, bụng, đỉnh tháp to

- Chân tháp : hẹp +Bụng tháp: phình ra

* Hoạt động 2 : (12’)

- Làm thế nào để biết được dân số

của 1 địa phương, 1 quốc gia tăng

- Thế nào là tăng ds tự nhiên

- Thế nào là tăng ds cơ giới

-Giới thiệu biểu đồ gia tăng ds thế

giới từ đầu CN→2050

- Hãy nhận xét tình hình gia tăng ds

thế giới từ đầu CN→ ↑TK15, thời

gian bao lâu? Tăng bao nhiêu tỉ

người?

- Nhận xét tình hình gia tăng ds TG

từ đầu TK19→cuối TK 20 thời gian

bao lâu? Ds tăng bao nhiêu tỉ

người?

- Tại sao trong giai đoạn đầu ds

tăng rất chậm?

- Vì sao trong 2 TK gần đây ds lại

- Dựa vào số người chuyển

đi và đến-Quan sát, tìm hiểu cách thể hiện biểu đồ

- Thời gian : 1500 năm + Tăng 0,2 tỉ người (tăng chậm)

-Thời gian : 195 năm +Tăng 5 tỉ người (tăng nhanh)

- Do dịch bệnh, đói kém và chiến tranh

* Hoạt động 3 : (13’)

- Giải thích các ký hiệu trên bản đồ

- Sự gia tăng dân số đến tỉ lệ nào thì

gọi là bùng nổ ds

- Dựa vào biểu đồ cho biết giai

đoạn 1950→2000 nhóm nước nào

có tỉ lệ gia tăng ds cao hơn

- Các nước đang phát triển là những

+Em có nhận xét gì về ds của VN

qua các mốc năm kể trên?

- Ds tăng nhanh sẽ gây những khó

khăn gì?

Liên hệ thực tế qua sách báo, đài…

nhận xét tuyên dương ý kiến đúng

- Làm sao để đạt được tỉ lệ gia tăng

- Các nước thuộc địa CÁ, Mỹ, Phi (mới giành độc lập)

- Ds tăng liên tục và tăng rất nhanh

- Khó khăn về ăn, mặc, ở, học hành, việc làm, môi trường…

-Nạn đói : Xômali, Ruanđa

- Nhờ chính sách phát triển KT, XH, DS

4 C ủng cố : (4’)

- Bùng nổ ds xảy ra khi nào? Nguyên nhân hậu quả, phương hướng giải quyết?

=>Xảy ra khi tỉ lệ gia tăng dsTN > 2,1%

- Nguyên nhân: số dân gia tăng TN cao (sinh nhiều, tử ít)

- Hậu quả: gánh năng về ăn, mặc ở, học hành, việc làm

- Hướng giải quyết: kiểm soát sinh đẻ, phát triển giáo dục, cách mạng công nghiệp và công nghiệp hoá…

5 D ặn dị : (2’)

- Về nhà học bài và làm BT 2,3 trang 6 SGK

-Tìm hiểu sự phân bố dân số – Các chủng tộc trên thế giới

IV RÚT KINH NGHIỆM

Ngày soạn: 21/8/2010 Tuần : 1

Bài 2 : SỰ PHÂN BỐ DÂN CƯ - CÁC CHỦNG TỘC TRÊN THẾ GIỚI

I MỤC TIÊU :

1 Kiến thức :

- Hs biết được sự phân bố dcư không đồng đều và những vùng đông dân trên thế giới

- Nhận biết sự khác nhau và sự phân bố của 3 chủng tộc trên thế giới

2 Kỹ năng :

- Rèn luyện kỹ năng đọc bản đồ phân bố dân cư

- Nhận biết 3 chủng tộc chính trên thế giới qua ảnh và trên thực tế

3 Thái độ :

Hs ý thức được rằng tất cả các chủng tộc trên thế giới bình đẳng với nhau, vận động những nơi đông dân đến nơi thưa dân

II PH ƯƠNG TIỆN DẠY HỌC :

- Lược đồ phân bố dân cư thế giới

- Bản đồ tự nhiên thế giới

- Tranh ảnh các chủng tộc trên thế giới

III TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG

1.Ổn định t ổ chức (1’) Kiểm tra sĩ số

2.Kiểm tra bài cũ : (5’)

- Tháp tuổi cho chúng ta biết những đặc điểm gì của DS?

- Bùng nổ DS xảy ra khi nào ? Nêu nguyên nhân, hậu quả và phương hướng giải quyết

3.Bài mới

Hiện nay con người đã có mặt khắp mọi nơi trên TĐ Có nơi tập trung rất đông dân, nhưng lại có nơi thưa dân là do con người phụ thuộc vào khả năng sinh sống, điều kiện sống và khả năng cải tạo TN của con người Qua bài học hôm nay giúp chúng ta cùng tìm hiểu về sự phân bố dân cư trên thế giới cũng như sự khác nhau về hình dạng bên ngoài của

- Xác định 2 khu vực có mật độ dân

số cao nhất?

- Đọc thuật ngữ “mật độ ds” trang 187 SGK

-Mật độ ds : DT(Km2)

(người)Ds

.VN: 237 người/km2.TQ: 132 người/km2.Inđô: 107 người/km2

- Quan sát H2.1 kết hợp với lược đồ

- Đông Á+Nam Á

1 Sự phân bố dân cư trên thế giới

- Em có nhận xét gì về sự phân bố

dân cư trên thế giới?

-Treo BĐ thế giới

- Dân cư tập trung ở dạng địa hình

chủ yếu nào?

- Dân cư tập trung đông ở vị trí

nào?

+Đk KT ở những nơi đó ra sao?

- Nơi dân cư thưa vắng là ở những

nơi nào?

- Số liệu về mật độ ds cho ta biết

điều gì về ds?

-Ngày nay người ta có thể sinh

sống bất cứ nơi nào trên TD

- Tại sao vậy? Cho VD?

- Dcư phân bố không đồng đều

- Quan sát BĐ TN kết hợp với lược đồ phân bố dân cư

- Nhờ tiến bộ của KHKT

-Dân cư trên thế giới phân bố không đều đều

+Đông dân: đồng bằng, ven biển, khu kinh tế phát triển

+Nơi thưa dân: núi cao, hoang mạc, gần cực

-Số liệu về mật độ ds cho

ta biết tình hình phân bố dân cư 1 địa phương, 1 nước

* Ho ạt động 2 : (14’)

- Chủng tộc là gì?

- Căn cứ vào hình thái bên ngoài,

người ta phân chia dân cư thế giới

làm mấy chủng tộc cho biết nội

dung H2.2 SGK?

- (Yêu cầu Hs hoạt động nhóm: 6

nhóm )

Dựa vào H2.2 SGK và sự hiểu biết

của em cho biết sự khác nhau về

đặc điểm bên ngoài (da, tóc, mũi)

của 3 chủng tộc?

-Gv treo bảng phụ đã ghi sẵn về

hình thái bên ngoài của 3 chủng tộc

để Hs so sánh với kết quả của các

em

+ Người bên phải, chủng tộc?

+ Người bên trái, chủng tộc?

+Người đứng giữa, chủng tộc?

- Vậy dân tộc VN thuộc chủng tộc

nào?

- Các chủng tộc trên thế giới sinh

sống chủ yếu ở những châu lục

+ Da trắng, tóc nâu, mắt nâu hoặc xanh, mũi cao→chủng tộc Ơrôpeôit+ Da vàng, tóc đen, mắt đen, mũi thấp→chủng tộc Môngôlôit

+ Da đen, tóc đen-xoăn, mắt đen, mũi to (mũi tẹt)→Nêgrôit

Kết luận : Ngày nay các chủng tộc

sống hoà trộn với nhau và có mặt ở

khắp mọi nơi trên trái đất

sống hoà trộn với nhau và có mặt ở khắp mọi nơi trên trái đất

4 C ủng cố : (3’)

- Dân cư trên thế giới sống tập trung ở những khu vực nào? Tại sao?

- Căn cứ vào đâu mà người ta phân chia dân cư thế giới thành 3 chủng tộc? Địa bàn cư trú chủ yếu của các chủng tộc?

5 Dặn dị: (2’)

- Về nhà học bài và làm BT 2, 3 trang 9 SGK

-Tìm hiểu sự phân bố dân số – Các chủng tộc trên thế giới

IV RÚT KINH NGHIỆM

Bài 3 : QUẦN CƯ ĐÔ THỊ HOÁ

I MỤC TIÊU :

1 Kiến thức :

- Nắm đặc điểm cơ bản của quần cư nông thôn và quần cư đô thị

- Biết được vài nét về lịch sử phát triển đô thị và sự hình thành các siêu đô thị

2 Kỹ năng :

- Nhận biết quần cư đô thị hay quần cư nông thôn qua ảnh chụp hoặc trên thực tế

- Nhận biết 3 chủng tộc chính trên thế giới qua ảnh và trên thực tế

3 Thái độ :

- Hs thấy được hậu quả của sự phát triển đô thị một cách tự phát ở nhiều nước đang phát triển hiện nay→có ý thức chấp hành các chủ trương chính sách của Nhà nước trong vấn đề quy hoạch đô thị hiện nay

II PH ƯƠNG TIỆN DẠY HỌC :

- Bản đồ dân cư thế giới có thể hiện các siêu đô thị

- Ảnh chụp các đô thị ở Việt Nam, TG

- Ảnh các làng mạc ỡ nông thôn Việt Nam hoặc TG

III TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG

1.Ổn định t ổ chức : (1’) Kiểm tra sĩ số

2.Ki ểm tra bài cũ : (5’)

- Dân cư trên thế giới phân bố ntn? Giải thích sự phân bố đĩ?

- Căn cứ vào đâu người ta phân chia dân cư thế giới thành các chủng tộc?

như thế nào? Hậu quả ra sao? Hôm nay chúng ta cùng nhau tìm hiểu bài “Quần cư và đô thị hoá.

* Ho ạt động 1 (20’)

-Quần cư là gì?

+Có mấy kiểu quần cư chính?

-Giới thiệu với Hs ảnh 3.1, 3.2

+Cho biết nội dung 2 ảnh này

+Quan sát 2 ảnh cho biết mật độ

nhà cửa ở nông thôn và đô thị

mật độ đường sá, mật độ ds

Nông thôn Đô thịMđộ nhà cửa

// đường sá

// dân số

Phân tánPhân tánThấp

San sátDày đặccao+Hđộng Ktế chủ yếu của quần

cư nông thôn?

+Hđộng Ktế chủ yếu của quần

cư đô thị?

- Liên hệ : Theo em thì Tịnh

Long thuộc kiểu quần cư nào?

+Ktế chủ yếu nào?

-Đọc thuật ngữ “Quần cư”

tr.188 SGK+Có 2 kiểu quần cư

- 3.1 quần cư nông thôn3.2 quần cư đô thị+Hs quan sát, so sánh ghi vào bảng phụ của Gv

+Là nông, lâm, ngư nghiệp

+Công nghiệp và dịch vụ

- Thuộc kiểu qcư nơng thơn

+nơng , ngư nghiệp

1 Quần cư nông thôn và quần cư đô thị

-Có 2 kiểu quần cư chính là quần cư nông thôn và quần

cư đô thị+Q.cư nông thôn: mật độ ds thấp, hoạt động kinh tế chủ yêu là nông, lâm hay ngư nghiệp

+Q.cư đô thị: mật độ ds rất cao, hoạt động kinh tế chủ yếu là công nghiệp, dịch vụ

* Ho ạt động 2 (14’)

- Đô thị hoá là gì?

- Đthị xhiện trên trái đất từ khi

nào?

- QTrình ptriển mạnh nhất khi

nào?

- QTrình đthị hoá gắn liền với sự

ptriển của các ngành KT nào?

- Khi nào các đthị trở thành siêu

đthị?

- Có bao nhiêu siêu đt trên 8 tr

dân ở H3.3?

- Châu lục nào có nhiều siêu đô

thị trên 8 tr trở lên, đọc tên?

-Đọc thuật ngữ “Đô thị hoá” tr.187 SGK

- Rất sớm trong thời cổ đại

2 Đô thị hoá, các siêu đô thị

-HD Hs làm BT 2 ở SGK

+1950 NiuIoóc ở vị trí thứ mấy,

có bao nhiêu triệu dân 1975,

2000?

- Luân Đôn đầu năm 1950,

1975, 2000?

- Các siêu đơ thị được phân bố ở

các châu lục nào?

- Các siêu đt tăng nhanh ở châu

lục nào? Thuộc các nước nào?

- Y/c Hs đọc đoạn “Năm

1950 đang ↑”

- Tỉ lệ dân đô thị trên TG từ TK

XVIII→nay tăng bao nhiêu lần

(5% >52%)

-Y/c Hs đọc: “Vào TK…”

- Dự kiến 2025 dân số đô thị là

bao nhiêu?

- Em có nhận xét gì về hình ảnh

của 2 đthị (11.1, 11.2 tr.37)

-Gv giới thiệu với Hs 1 số khu

đthị mới của Việt Nam: TXVL,

Bình Dương, TP HCM, TP Cần

Thơ…

- Sự tự phát nhanh chóng của

các siêu đthị sẽ để lại những hậu

quả gì?

Liên hệ : Giáo dục ý thức về

môi trường cho Hs

Manla, Giacacta…

- Dựa vào bảng số liệu tr.12 SGK

+Vị trí thứ 1 (1950)(1)1950 có 12 tr dân(1) 1975 20 tr dân(2) 2000 21 tr dân

- Thứ 2 (1950) Thứ 7 (1975)

2000 không có tên

- Bắc Mỹ, C.Á, C.Âu.1950: 1 ở BMỹ, 1 ở C.Âu.1975: 3 ở BMỹ, 2 ở C.Âu

3 ở C.Á, 2 ở Nam Mỹ.2000: 3 ở BMỹ, 6 ở C.Á,

1 ở Nam Mỹ C.Á, C.Âu

- C.Á, thuộc các nước đang phát triển

-Ngày nay số người sống trong các đô thị đã chiếm 1 nửa dân số thế giới và có

xu thế ngày càng tăng-Tốc độ phát triển đô thị nhanh chóng và tự phát ở các nước đang phát triển đã để lại những hậu quả về môi trường, giao thông, sức khoẻ

4 C ủng cố : (3’)

- Nêu những đặc điểm khác nhau cơ bản giữa quần cư đô thị và quần cư nông thôn?

5 D ặn dị : (2’)

- Phân công chuẩn bị cho tiết thực hành

- Nghiên cứu các lược đồ, tháp tuổi, trả lời câu hỏi

- Về nhà làm BT 2 trang 12SGK

IV RÚT KINH NGHIỆM

Ngày soạn: 28/8/2010 Tuần : 2

Bài 4 : Thực hành

PHÂN TÍCH LƯỢC ĐỒ DÂN SỐ VÀ THÁP TUỔI

I MỤC TIÊU :

1 Kiến thức :

- Củng cố Hs khái niệm về mật độ ds và sự phân bố dcư không đồng đều trên thế giới

- Củng cố các khái niệm đô thị, siêu đô thị, sự phân bố dcư các siêu đô thị ở Châu Á

2 Kỹ năng :

- Nhận biết cách thể hiện mật độ dân số, phân bố dân số, các đô thị trên lược đồ dân số

- Đọc khai thác các thông tin trên BĐ ds

- Đọc sự biến đổi kết cấu ds theo độ tuổi 1 địa phương qua tháp tuổi, nhận dạng tháp tuổi

- BĐ hành chính Việt Nam

III TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG

1 Ổn định tổ chức: (1’) Kiểm tra sĩ số

2.Ki ểm tra bài cũ : (5’)

- Nêu những đặc điểm khác nhau cơ bản giữa quần cư đô thị và quần cư nông thôn?

-Giải thích chú giải ở lđ 4.1

- Muốn tính mđ ds thì phải làm

thế nào?

- Hãy cho biết nơi có mđ ds cao

nhất tỉnh TB, bao nhiêu?

- Nơi có mđ ds thấp nhất tỉnh

TB, mđ là bao nhiêu?

-Giới thiệu bđ HC VN, tìm và

xác định trên bđ HC VN tỉnh TB

-Quan sát H4.1-3 màu sắc thể hiện mđ ds từng nơi

-

)

2

(người/kmmđds

D.tích

sốdân =

- TX TB (>3000 ng/m2) xđ ranh giới TX TB

- < 1000 ng/km2 (H.Tiền Hải)

→quan sát BĐ HCVN xác định tỉnh TB

1 Bài tập 1:

-Nơi có mật độ ds cao nhất của tỉnh TB là TXTB; mđộ>3000ng/km2

-Nơi có mật độ ds thấp nhất của tỉnh TB là huyện Tiền Hải <1000ng/km2

* Ho ạt động 2 (15’)

-Giới thiệu H 4.2, 4.3

-Quan sát tháp tuổi TP HCM

qua các cuộc tổng điều tra ds

1989 và 1999 cho biết 10 năm

+ Nhóm tuổi nào tăng tỉ lệ?

+Nhóm tuổi nào giảm tỉ lệ?

- Ds TP HCM sau 10 năm có

đặc điểm gì?

* Ho ạt động 3 (10’)

-Treo lược đồ phân bố dcư

C.Á

+Hãy cho biết khu vực tập

trung đông dân?

- Cho biết Việt Nam thuộc

khu vực nào của Châu Á?

- Các đô thị lớn của Châu Á

phân bố ở đâu?

→Vì sao thường tập trung ven

biển, ven sông lớn?

-H4.2 TP HCM(10-4-1989)-H4.3 TP HCM (01-4-1999)

+Thay đổi chủ yếu ở chân và bụng tháp

+15t→19t

+20t→24t, 25t→29t+Nhóm tuổi lao động+Nhóm tuổi dưới lao động

- Ds đang già đi

-Quan sát lđ+Đông Á, Nam Á, ĐNÁ

- Khu vực ĐNÁ

- Xđ các đthị >8tr dân, các đthị từ 5→8tr dân Các đthị tập trung ven biển, ven các sông lớn

- Giao thông thuận tiện, khí hậu ấm áp, trung tâm KT…

-Nhóm tuổi lao động tăng

tỉ lệ; nhóm tuổi dưới tuổi lao động giảm tỉ lệ

-Các đô thị lớn thường tập trung ở ven biển, ven các sông lớn

4 Củng cố : (3’)

- Tại sao lại nói rằng sau 10 năm ds ở TP HCM đã già đi?

- Xác định trên lược đồ các khu vực đông dân của Châu Á? Khu vực thưa dân? Tại sao?

- Đánh giá tiết thực hành, biểu dương những Hs hoạt động tốt

5 D ặn dị : (1’)

Tìm hiểu bài 5 “Đới nóng-môi trường xích đạo ẩm”

IV RÚT KINH NGHIỆM

Ngày soạn: 5/9/2010 Tuần : 3

PHẦN II : CÁC MÔI TRƯỜNG ĐỊA LÍ

Chương I : MÔI TRƯỜNG ĐỚI NÓNG HOẠT ĐỘNG KINH TẾ

CỦA CON NGƯỜI

Bài 5 : ĐỚI NÓNG-MÔI TRƯỜNG XÍCH ĐẠO ẨM

I MỤC TIÊU :

1 Kiến thức :

- Xác định vị trí đới nóng trên thế giới và các kiểu môi trường trong đới nóng\

- Trình bày đặc điểm của môi trường xích đạo ẩm (nhiệt độ lượng mưa cao quanh năm, có rừng rậm thường xanh quanh năm)

II PH ƯƠNG TIỆN DẠY HỌC :

- Bản đồ khí hậu thế giới

- Tranh ảnh rừng rậm xanh quanh năm

- Các biểu đồ, lược đồ SGK phóng to

III TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG

1 Ổn định tổ chức: (1’) Kiểm tra sĩ số

2.Ki ểm tra bài cũ : (5’)

- Kể tên các KV đông dân , các đôâ thị lớn ở các KV Đông Nam Á

3 Bài mới

Trên TĐ người ta chia thành : đới nóng, đới ôn hoà, đới lạnh Môi trường xích đạo ẩm là môi trường thuộc đới nóng Trong tiết học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu xem đới nóng có những đặc điểm khí hậu ntn? Động thực vật ra sao?

* Ho ạt động 1 (13’)

- Cho biết vị trí đới nóng?

- Đặc điểm khí hậu đới nóng?

- Có loại gió nào hoạt động?

-Giới thiệu H5.1, xđ trên lđ vị trí

môi trường đới nóng

- Nằm giữ 2 chí tuyến

- N.độ cao quanh năm

- Gió tín phong-Quan sát H5.1 xđ trên hình phóng to

1 Đới nóng (13’)-Đới nóng trải dài giữa 2 chí tuyến→thành 1 vành đai liên tục bao quanh TĐ

- Nêu tên các kiểu môi trường ở

đới nóng?

Xđ vị trí và màu sắc tiêu biểu cho

từng kiểu môi trường

* Ho ạt động 2 (20’)

- Dựa vào lược đồ H5.1, xđ vị

trí môi trường xđ ẩm ở các châu

lục nào?

- Xđ vị trí Xingapo trên lđ?

-Quan sát bđồ nhiệt độ, lượng

mưa của Xingapo và nhận xét

- Đường biểu diễn nhiệt độ TB

các tháng trong năm cho thấy

nhiệt độ của Xingapo có đ2 gì?

- Lượng mưa cả năm khoảng

bao nhiêu?

+ phân bố lượng mưa trong năm

ra sao?

+ chênh lệch giữa lượng mưa

thấp nhất và cao nhất là bao

nhiêu mm?

→Đây là bđ tiêu biểu của kiểu

khí hậu nóng ẩm, với khí hậu

nóng ẩm, mưa nhiều quanh

năm có ảnh hưởng đến sự phát

triển của giới sv ntn?

- Quan sát hình vẽ lát cắt rừng

rậm xanh quanh năm, cho biết

rừng có mấy tầng chính?

- Tại sao rừng ở đây có nhiều

tầng và xanh quanh năm?

-Giới thiệu H5.3, 5.5

-Rừng phát triển xanh tốt quanh

năm ở trên đất liền và cả những

vùng ven biển ven sông

-Giới Đv ở các vùng này ntn?

Kể 1 số loài thú tiêu biểu

-HD Hs làm BT3

- Có 4 kiểu môi trường

+Xanh lá cây : mt xđ ẩm+Tím : gió mùa+Cam : hoang mạc

- Vùng có màu xanh lá; ở CÁ, Phi, Mỹ, CĐD

- Gần sát đường xđ (10B) tiếp giáp với biển ở xung quanh

- Nhiệt độ : TB từ 25-280C

t0 chênh lệch ít (30C)

→Nóng quanh năm

- Lượng mưa: 2500mm

1500-+ mưa quanh năm

+ lượng mưa hàng tháng 170-250mmm

-Tầng cỏ quyết, tầng cây bụi, tầng cây gỗ TB, tầng cây gỗ cao, tầng cây vượt tán, cây phong lan, dây leo

- Khí hậu nóng, mưa nhiều quanh năm

-Quan sát H5.3, 5.5

- Đv ở rừng, trên cạn, Đv

ở rừng ngập mặn…

-Có 4 kiểu môi trường ở đới nóng:

+ môi trường xđ ẩm, + môi trường nhiệt đới + môi trường nhiệt đới gió mùa

+ môi trường hoang mạc

2 Môi trường xích đạo ẩm a) Khí hậu

- Môi trường xđ ẩm nằm ở

vĩ độ 50B→50N-Nhiệt độ nóng quanh năm

- Mưa nhiều quanh năm

⇒Tạo điều kiện cho rừng rậm xanh quanh năm

b) Rừng rậm xanh quanh năm

-Nắng nóng và mưa nhiều đã tạo điều kiện thuận lợi cho rừng rậm xanh quanh năm phát triển

-Rừng có nhiều loài cây mọc thành nhiều tầng rậm rạp và có nhiều chim thú

+Y/c Hs đọc đoạn văn SGK

+Nêu những từ miêu tả về rừng

rậm xanh quanh năm?

→HD Hs gạch từ cần lưu ý

-Hs nêu các từ, có bổ sung… theo sự HD của Gv

sinh sống

4 C ủng cố (4’)

- Xác định vị trí môi trường đới nóng? Nêu tên các kiểu môi trường đới nóng?

- Môi trường xích đạo ẩm có đặc điểm gì?

5 D ặn dị : (2’)

- Về nhà học bài và làm BT4

- Nghiên cứu trước bài mới

IV RÚT KINH NGHIỆM

Bài 6 : MÔI TRƯỜNG NHIỆT ĐỚI

I MỤC TIÊU :

1 Kiến thức :

- Đặc điểm môi trường nhiệt đới (nóng quanh năm và có thời lý khô hạn) và của khí hậu nhiệt đới (nóng quanh năm và lượng mưa thay đổi, càng gần chí tuyến càng giảm dần và thời kỳ khô hạn càng kéo dài)

- Nhận thức cảnh quan đặc trưng của môi trường nhiệt đới là Xavan hay đồng cỏ cao nhiệt đới

2 Kỹ năng :

- Đọc biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa (Hs)

- Củng cố kỹ năng nhận biết môi trường địa lý qua ảnh chụp

3 Thái độ :

Hiểu và ý thức trong việc bảo vệ môi trường đất vì đây là môi trường dễ bị xói mòn và thoái hoá nhất

II PH ƯƠNG TIỆN DẠY HỌC :

- Bản đồ khí hậu TG

- Biểu đồ nhiệt độ, lượng mưa H6.1, 6.2 phóng to

- Ảnh Xavan, trảng cỏ động vật trên Xavan

III TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG

1 Ổn định tổ chức: (1’) Kiểm tra sĩ số

2.Ki ểm tra bài cũ : (5’)

- Vị trí MT đới nóng ? Kể tên các loại MT của đới nóng

- MT XĐ ẩm có đặc điểm gì ?

3 Bài mới

Môi trường nhiệt đới cũng là kiểu môi trường đới nóng Hôm nay chúng ta cùng đi sâu tìm hiểu đặc điểm của môi trường nhiệt đới để so sánh với môi trường xđ ẩm có gì khác hơn

+Xđ vị trí nước Xuđăng, Sát

- Quan sát bđồ 6.1, 6.2 nhận xét sự

phân bố nhiệt độ và lượng mưa

trong năm của khí hậu nhđới

- Cho biết tháng có mưa ở từng

biểu đồ?

- Tại sao ở Malacan mưa nhiều hơn

hơn Gia mê na?

- Tại sao ở Gia mê na sự chênh

lệch nhiệt độ lại cao hơn Malacan?

- So với k/h xđ ẩm có gì khác?

* Ho ạt động 2 (18’)

-Giới thiệu H6.3, 6.4 ở SGK

- Có gì khác nhau giữa Xavan

Kênia và Xavan Trung Phi vào

mùa mưa?

- Em có nhận xét gì về lượng mưa

ở 2 nơi này?

- Mùa khô trảng cỏ ở đây ntn?

- Lượng nước thay đổi ntn theo

k/hậu?

- Từ 50→về chí tuyến (cả

2 bán cầu)

- Xđ vị trí Malacan (90B) Gamêna (120B)

- Nhiệt độ: 22-340C, có 2 lần tăng cao (t3, t4)

+ Lượng mưa: chênh lệch

0→250mm, có 1 thời kỳ mưa, 1 thời kỳ khô hạn

- Lượng mưa giảm dần về phía 2 chí tuyến và tháng khô hạn cũng tăng lên

- Nằm MT ẩm (Malacan)

- Gần chí tuyến

- K/h xđ ẩm mưa quanh năm; k/h nhiệt đới có 1 thời kỳ khô hạn

-Đọc nội dung 2 hình

- Xavan Kênia: cỏ ít xanh hơn, cây ít hơn

+ Xavan Trung Phi: cỏ xanh, nhiều cây hơn, có rừng hành lang

- Kênia : mưa ít hơn+ Trung Phi : thời gian khô hạn dài hơn

- Mùa khô: cỏ chết úa

- Nước sông đầy vào mùa

1 Khí hậu :

-MT nhiệt đới nằm khoảng vĩ tuyến 50→về chí tuyến Bắc và Nam

2 Các đặc điểm khác của môi trường :

-Sông ngòi : có 2 mùa

- Lượng nước tập trung vào 1 mùa

có ảnh hưởng gì đến đất đai?

- Cây cối sẽ thay đổi ntn giữa mùa

mưa và mùa khô?

- Từ XĐ về 2 chí tuyến ntn?

⇒Rừng thưa→đồng cỏ→cây bụi

(nửa hoang mạc)

- Sự phân bố dân cư ở khu vực này

ntn?

Gợi ý Hs xem lại H2.1 tr.7

- Tại sao dân cư lại tập trung đông

ở khu vực này vậy?

⇒Gợi ý Hs nhớ lại cách nhận biết

biểu đồ thuộc Bắc bán cầu hay

Nam bán cầu?

mưa, khô hạn vào mùa khô

- Hình thành đất feralit ở miền núi, dễ bị xói mòn rửa trôi

- Xanh tốt vào mùa mưa, cằn cổi, héo úa mùa khô

- Càng về chí tuyến cây cối càng thưa thớt

- Đây là k/v tập trung rất đông dân

- Đây là khu vực thuận lợi cho việc trồng trọt cây lương thực và cây CN

(mùa lũ và mùa cạn)

-Đất feralit dễ bị xói mòn rửa trôi

-Quang cảnh thay đổi từ rừng thưa sang đồng cỏ cao (xavan) và cuối cùng là nửa hoang mạc

-Vùng nhiệt đới trồng được nhiều cây lương thực, cây công nghiệp

=> một trong những khu vực đông dân của thế giới

4.C ủng cố : ( 4’)

- Tại sao đất ở vùng nhiệt đới có màu đỏ vàng?

- Tại sao diện tích Xavan và nửa hoang mạc ở vùng nhiệt đới ngày mở rộng?

5 D ặn dị : (1’)

- Về nhà học bài và làm BT 4 vào vở

- Dựa vào thời gian có mưa và thời gian khô hạn cũng như t0 lên cao và xuống thấp để xác định biểu đồ nào BBC và NBC

Bđ bên trái : khí hậu nhiệt đới BBC

Bđ bên phải : // NBC

IV RÚT KINH NGHIỆM

Ngày soạn:12/9/2010 Tuần : 4

- Có thể hiểu đây là kiểu môi trường đặc sắc và đa dạng ở đới nóng

II PH ƯƠNG TIỆN DẠY HỌC :

- Bản đồ khí hậu VN

- Biểu đồ nhiệt hí hậu Châu Á

- Tranh ảnh về cảnh quan nhiệt đới gió mùa

III TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG

1 Ổn định tổ chức: (1’) Kiểm tra sĩ số

2.Ki ểm tra bài cũ : (5’)

- Tại sao đất ở vùng nhiệt đới có màu đỏ vàng?

- Tại sao diện tích Xavan và nửa hoang mạc ở vùng nhiệt đới ngày mở rộng?

3 Bài mới

Trong đới nóng có 1 khu vực tuy cùng vĩ độ với MT nhiệt đới và hoang mạc nhưng thiên nhiên có nhiều nét đặc sắc đó là vùng nhiệt đới gió mùa Vậy hôm nay chúng

ta cùng nhau tìm hiểu những nét đặc sắc đó ntn? Cảnh quan ra sao?

* Ho ạt động 1 (15’)

-Treo BĐ khí hậu Châu Á, chú giải - Quan sát BĐ khí hậu

Châu Á

1 Khí hậu

- Dựa vào lđ H5.1 hãy xđ trên BĐ

Châu Á khu vực nhiệt đới gió mùa?

- Cho biết tên khu vực đó?

-Giới thiệu lđ 7.1, 7.2

+Xđ hướng gió thổi vào mùa hạ và

mùa đông ở các khu vực NÁ, ĐNÁ

- Em có nhận xét gì về lượng mưa

ở 2 mùa gió thổi

- Tại sao lượng mưa thay đổi theo

- Hãy nhận xét về diễn biến nhiệt

độ, lượng mưa?

- Diễn biến nhiệt độ trong năm ở

HN có gì khác với MumBai?

- Em có nhận xét gì về lượng mưa

của Hà Nội và MumBai?

- Em hãy cho biết thời gian hoạt

động của 2 loại gió mùa?

-K/v có màu tím : k/v nhđới gió mùa

- Khu vực NÁ, ĐNÁ

-Mùa hạ : giĩ từ đại dương thổi vào theo hướng nam, TN

+ Mùa đông: từ lục địa Bắc Á thổi về theo hướng Bắc và ĐB

- Gió mùa hạ: mưa nhiều +Gió mùa đông: ít mưa

- Gió mùa hạ: từ đại dương mang nhiều hơi nước vào nên có nhiều mưa

+ Gió mùa đông: thổi từ lục địa→gió mùa hạ, ít mưa

- Gió mùa hạ : mát mẻ + Gió mùa đông: lạnh

-Quan sát bđ nhiệt độ, lượng mưa của HN và MumBai

- Nhiệt độ TB > 260CLượng mưa TB > 1000mm

- Hà Nội: to<180C (đơng) >300C (hạ) Lượng mưa: 1722mm MumBai:to±230C (đơng)

300C (hạ) Lượng mưa: 1784mm+Hà Nội có mùa đông lạnh

MumBai: nóng quanh năm-Lượng mưa như nhau nhưng mùa đông ở HN có mưa nhiều hơn MumBai

- Thời kỳ gió mùa hạ (mùa mưa) từ tháng 5→10+ Thời kỳ gió mùa đông

-Khí hậu nhiệt đới gió mùa điển hình ở Nam Á và Đông Nam Á

-Có 2 loại gió :+Gió mùa hạ+Gió mùa đông

-Khí hậu nhiệt đới gió mùa có 2 đặc điểm nổi bật:

+Nhiệt độ, lượng mưa thay đổi theo mùa gió

- Tại sao nói rằng thời tiết ở MT

nhđới gió mùa lại thất thường?

- Em hãy ví dụ về sự diễn biến thất

thường ở VN?

Chuyển ý: ngoài nhiệt độ, lượng

mưa khí hậu nhđ gió mùa còn làm

cho thiên nhiên thay đổi từ nơi này

đến nơi khác

* Ho ạt động 2 (22’)

-Giới thiệu H7.5, 7.6

+Hãy nhận xét về sự thay đổi của

thiên nhiên qua 2 ảnh 7.5, 7.6

-Gợi ý: thời gian : thiên nhiên thay

đổi theo mùa

+Về không gian→thiên nhiên có

thay đổi từ nơi này đến nơi khác

không?

Giữa MB và MN nước ta

⇒Kết luận: mtrường nhiệt đới gió

mùa là môi trường đa dạng và

phong phú nhất ở đới nóng

- Dựa vào lđ H2.1 hãy cho biết ở

mtrường nhiệt đới gió mùa có sự

phân bố dân cư thế nào?

- Tại sao dân cư lại tập trung ở đây

đông

Liên hệ : địa phương em nằm trong

môi trường nào? Trồng cây lương

thực gì?

(mùa khô) từ tháng 11→4

- Có lúc mưa muộn, có lúc sớm, mưa ít, mưa nhiều…

- 7.5: mùa mưa rừng cao

su lá xanh tốt+ 7.6: mùa khô rừng cao

su lá úa vàng rồi rụng

- Có nhiều thay đổi:

+ Nơi mưa nhiều: rừng cây ↑ rậm rạp

+ Nơi mưa ít: rừng thưa, trảng cỏ

- Là một trong những nơi tập trung đông dân nhất trên TG

- Nơi đây thích hợp cho việc trồng cây lương thực (lúa nước), cây CN

+Thời tiết diễn biến thất thường

2 Các đặc điểm khác của môi trường

- Thiên nhiên thay đổi theo khơng gian và thời gian

- Gió mùa có ảnh hưởng rất lớn tới cảnh sắc thiên nhiên và cuộc sống của con người

-Đông Nam Á và Nam Á là những khu vực thích hợp cho việc trồng cây lương thực, cây công nghiệp nên đây là nơi sớm tập trung đông dân trên TG

4.C ủng cố : ( 4’)

- Nêu đặc điểm nổi bật của khí hậu gió mùa?

- Sự đa dạng của môi trường nhiệt đới gió mùa

- Tìm hiểu tranh ảnh và lđồ bài 8 “Các hình thức canh tác trong nông nghiệp ở đới nóng”

IV RÚT KINH NGHIỆM

- Nâng cao kỹ năng phân tích ảnh địa lý,lđồ đl

- Lập sơ đồ các mối quan hệ

3 Thái độ :

Khoa học kỹ thuật đã ứng dụng vào trong sản xuất nông nghiệp đồng thời thấy được hình thức canh tac lạc hậu của nhân dân miền núi đốt rừng làm rẫy

II PH ƯƠNG TIỆN DẠY HỌC :

- Bản đồ dân cư

- Tranh ảnh 3 hình thức canh tác nông nghiệp ở đới nóng

III TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG

* Ho ạt động 1 (12’)

-Giới thiệu với Hs H8.1, 8.2

+Qua 2 ảnh này em hãy nêu 1 số

biểu hiện lạc hậu của hình thức sx

nương rẫy?

- Hình thức canh tác này cho năng

suất cây trồng ntn?

- Ở VN hiện nay có tồn tại hình

thức canh tác nương rẫy này

- Đốt rừng, lao động bằng dụng cụ thô sơ, canh tác trên diện tích nhỏ, sử dụng ít lao động…

- Năng suất cây trồng thấp

-,VN vẫn còn tồn tại hình thức canh tác này ở 1 số

1 Làm nương rẫy

-D9ơ1i nóng là nơi tiến hành sx nông nghiệp sớm nhất thế giới

-Làm nương rẫy là hình thức canh tác lạc hậu, năng suất thấp, có tác hại đến môi trường

không? Được thực hiện ở vùng

nào?

- Với hình thức canh tác nương rẫy

này có tác hại gì đến môi trường?

-Liên hệ 1 số chính sách của nhà

nước ta hiện nay trong việc giúp

đồng bào miền núi sống định cư

định canh

* Ho ạt động 2 (15’)

-Y/c Hs đọc : “Trong khu vực…lúa

nước”

-Giới thiệu hình 8.3, 8.4 đọc phần

chú giải trên lđồ

- Nêu 1 số điều kiện để tiến hành

thâm canh lúa nước (dựa vào đoạn

văn và lđ H8.4)?

- Thâm canh canh gì?

- Tại sao việc áp dụng thâm canh

lại đạt được năng suất cao?

- Em hãy nêu 1 vài ví dụ cụ thể về

hình thức thâm canh →năng suất

cao?

- Dựa vào lđồ 8.3 và 4.4 cho biết

tình hình phân bố dân cư ở khu vực

thâm canh lúa nước ở đới nóng?

- Quan sát H8.6, 8.7 cho biết làm

ruộng bậc thang và canh tác theo

đường đồng mức ở vùng đồi núi có

ý nghĩa ntn đối với môi trường?

- So sánh với đốt rừng làm rẫy có gì

khác?

- Có lợi hay có hại cho đất?

* Ho ạt động 3 (10’)

vùng núi, cao nguyên

- Đất bị xói mòn, bạc màu diện tích rừng bị thu hẹp, tài hẹp, tài nguyên động thực vật ngày càng bị cạn kiệt dần

-Di dời người dân lên vùng núi, Tây nguyên (khuyến khích)

- Có nguồn lđ dồi dào, chủ động nước tưới tiêu, nhđộ

>00C, lg mưa>1000mm-Đọc thuật ngữ trang 188 SGK

- Do tăng vụ, áp dụng thành tựu KHKT

- Làm lúa 3 vụ, dùng phân bón, thuốc trừ sâu, lai tạo giống mới

-Việc thâm canh lúa nước đưa sản xuất lương thực tăng cao giải quyết nạn đói ở nhiều nước

- Đây là vùng đông dân cư nhất Châu Á

- Giữ được nước cho cây lúa sinh trường, chống xói mòn, chống rửa trôi, canh tác mà vẫn giữ được cây rừng

H8.7 là lối canh tác có hiệu quả→góp phần bảo vệ môi trường

- Canh tác đốt rừng làm rẫy, hình thức canh tác lạc hậu→năng suất thấp

- Có lợi cho đất

2 Làm ruộng thâm canh lúa nước (15’)

-Nơi có nguồn lao động dồi dào, nắng nhiều, mưa nhiều, có điều kiện giữ nước

-Thâm canh lúa nước là hình thức canh tác chủ yếu ở các đồng bằng của đới nóng

-Việc thâm canh lúa nước đưa sản xuất lương thực tăng cao giải quyết nạn đói ở nhiều nước

3 Sản xuất nông sản

-Giới thiệu H8.5

- Em có nhận xét gì về hình thức

canh tác này?

+Về qui mô sx

+ Về tổ chức sx

- Theo em thì hình thức sx nông

nghiệp theo qui mô lớn có những

thuận lợi, khó khăn gì?

Liên hệ : với hình thức canh tác

nông nghiệp ở tỉnh ta theo em xếp

hình thức nào trong 3 hình thức đã

học?

-Mô tả đồn điền trồng hồ tiêu ở Nam Mỹ

.Diện tích lớn.Áp dụng KHKT.Với khối lượng lớn

- Thuận lợi: tạo sản phẩm với KL lớn

+ Khó khăn: có dt lớn, nhiều vốn, có máy móc, phải có nguồn tiêu thụ, kỹ thuật

- Hình thức thâm canh lúa nước

hàng hoá theo qui mô lớn

Sản xuất nông nghiệp hàng hoá theo qui mô lớn tạo ra khối lượng nông sản lớn nhưng phải có nguồn tiêu thụ ổn định

4.C ủng cố : ( 4’)

Nêu sự khác nhau của 3 hình thức canh tác nông nghiệp ở đới nóng

- Làm nương rẫy

- Làm ruộng, thâm canh lúa nước

- Sản xuất nông sản hàng hoá theo qui mô lớn

5 D ặn dị : (1’)

- Về nhà học bài và làm BT (b) vào vở

- Học bài+tìm hiểu ảnh lđồ, ảnh địa lý trong bài “Hoạt động sx nông nghiệp ở đới nóng”

IV RÚT KINH NGHIỆM

Ngày soạn: 18-9-2010 Tuần : 5

- Ý thức bảo vệ môi trường (đất, tài nguyên động thực vật)

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

- Ảnh: về xói mòn đất đai trên các sườn núi, 1 số cây trồng chủ yếu ở đới nóng

- Sưu tầm tranh ảnh về các loại cây trồng, vật nuôi chủ yếu ở đới nóng

III TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG

1 Ổn định tổ chức: (1’) Kiểm tra sĩ số

2.Ki ểm tra bài cũ : (5’)

* Nêu sự khác nhau của 3 hình thức canh tác nông nghiệp ở đới nóng

- Làm nương rẫy

- Làm ruộng, thâm canh lúa nước

- Sản xuất nông sản hàng hoá theo qui mô lớn

3 Bài mới

Môi trường đới nóng có đặc điểm là rất phong phú, đa dạng về thiên nhiên, với đặc điểm này có tác động gì đến hoạt động sx nông nghiệp ở đới nóng, các sản phẩm chủ yếu của đới này là gì? Chúng ta cùng nhau tìm hiểu “Hoạt động sản xuất nông nghiệp ở đới nóng”

BẢNG

* Ho ạt động 1 (20’)

Yêu cầu Hs nhắc lại:

+Ở khu vực đới nóng có các kiểu

+Có 4 kiểu môi trường:

-Môi trường xđ ẩm

1 Đặc điểm sản xuất nông nghiệp :

-Ở đới nóng việc trồng

môi trường nào?

+Hãy cho biết đặc điểm khí hậu

của môi trường xích đạo ẩm

+Kiểu khí hậu này có ảnh hưởng

gì đến sx nông nghiệp?

+Quan sát h 9.1, 9.2 nêu nguyên

nhân dẫn đến xói mòn đất ở môi

trường xích đạo ẩm?

H9.1: nhận xét nhiệt độ+lượng

mưa

H9.2: Nhận xét sườn đồi, thảmTv

+Để bảo vệ đất trồng ở môi

trường đới nóng chúng tá cần phải

làm gì?

+Nêu đặc điểm về khí hậu ở kiểu

môi trường nhiệt đới và nhiệt đới

gió mùa?

+Cho Vd để thấy ảnh hưởng của

khí hậu nhiệt đới và nhiệt đới gió

mùa đến sx nông nghiệp

+Tại sao ở VN ta cây lúa và cây

dưa hấu được trồng quanh năm, tại

sao?

* Ho ạt động 2 (15’)

+Hãy cho biết đới nóng có trồng

những cây lương thực nào?

+Ở VN ta có những loại cây lương

thực nào?

-Giới thiệu cho Hs 1 số ảnh về các

loại cây lương thực đới nóng, Gv

dán ảnh lên bảng Hs nhận xét

từng loại cây

- Môi trường nhđới -Môi trường nhiệt đới gió mùa

- Môi trường hoang mạc+ Đặc điểm môi trường xđ ẩm: nhiệt độ cao, lượng mưa lớn

+Ảnh hưởng: mầm bệnh

↑, chất hữu cơ bị phân huỷ nhanh→ đất dễ bị xói mòn, rửa trôi

+Nhiệt độ độ cao>270C, lượng mưa cao, mưa quanh năm

+Sườn đồi dốc, thảm Tv ít, không cây che phủ⇒đất dễ bị xói mòn

+Bảo vệ rừng, trồng rừng nhất là ở vùng đồi núi+Môi trường nhiệt đới: 1 mùa mưa, 1 mùa khô

+Môi trường nhiệt đới gió mùa: nhiệt độ, lượng mưa thay đổi theo mùa gió

+Canh tác theo mùaVD: lúa trồng mùa mưa, dưa trồng mưa nắng

→Đất dễ bị xói mòn, thoái hoá

+Do biết làm thuỷ lợi, áp dụng KHKT

+Lúa nước, ngô, khoai, sắn, cao lương

+Lúa nước, ngô, khoai, sắn

-Quan sát, nhận xét tên từng loại cây trong ảnh

trọt được tiến hành quanh năm, có thể xen canh, gối vụ

-Trong điều kiện khí hậu nóng, mưa nhiều hoặc tập trung theo mùa đất dễ bị xói mòn, rửa trôi

-Cần bảo vệ rừng : trồng cây che phủ và làm thuỷ lợi

2 Các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu

-Có các loại cây trồng chủ yếu:

+Cây lương thực: lúa nước, ngô, khoai, sắn, cao lương

+Tại sao các vùng trồng lúa nước

lại thường trùng với vùng đông

dân bậc nhất trên TG

+Kể tên 1 số cây CN đới nóng?

-Gv dán ảnh 1 số cây CN lên bảng

Gv tuyên dương ý kiến đúng

+Nước ta có trồng những loại cây

CN nào?

-Y/c Hs đọc: “Chăn nuôi…dân cư”

+Ở đới nóng chăn nuôi các loại

gia súc, gia cầm nào?

+Tại sao trâu, bò, dê, cừu chủ yếu

chăn nuôi ở miền núi?

+Tại sao lợn và gia cầm chủ yếu

nuôi ở vùng vùng đồng bằng?

Liên hệ : ở địa phương em có cây

trồng, vật nuôi nào chủ yếu?

+Địa hình là đồng bằng, có lực lượng lao động dồi dào, ven sông, ven biển+Cà phê, cao su, dừa, bông, mía, lạc

- Quan sát, xđ tên 1 số cây qua ảnh

+Có đầy đủ các cây CN trên

+Trâu, bò, cừu, dê, bò…

+Miền núi đất rộng, nhiều cỏ

+Vì ở vùng đồng bằng trồng nhiều cây lương thựcCây lúa, lợn, gà, vịt…

+Cây công nghiệp: cà phê, cao su, dừa, bông, mía, lạc…

-Chăn nuôi nhìn chung chưa phát triển bằng trồng trọt

+ Phát triển thuỷ lợi, trồng cây che phủ

+ Phòng chống thiên tai (lũ lụt, hạn hán)

5 D ặn dị : (1’)

- Về nhà học bài và làm BT 4 vào vở

- Tìm hiểu về “Dân số và sức ép dân số”

IV RÚT KINH NGHIỆM

Ngày soạn: 20/9/2010 Tuần : 5

Bài 10 : DÂN SỐ VÀ SỨC ÉP DÂN SỐ TỚI TÀI NGUYÊN, MÔI

TRƯỜNG Ở ĐỚI NÓNG

I MỤC TIÊU :

1 Kiến thức :

- Hs biết được đới nóng vừa đông dân vừa có sự bùng nổ dân số trong khi nền kinh tế còn đang trong quá trình phát triển, chưa đáp ứng được các nhu cầu cơ bản (ăn, mặc, ở…) của người dân

- Biết được sức ép của dân số lên đời sống và các biện pháp mà các nước đang phát triển áp dụng để giảm sức ép dân số, bảo vệ tài nguyên môi trường

2 Kỹ năng :

- Luyện tập cách đọc, phân tích biểu đồ và sơ đồ các mối quan hệ

- Bước đầu luyện tập cách phân tích các số liệu thống kê

3 Thái độ :

Thấy được trách nhiệm của bản thân đối với vấn đề dsố và mtrường ở đới nóng

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

- Các ảnh về tài nguyên và môi trường bị huỷ hoại do khai thác bừa bãi

để minh hoạ cho bài học

III TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG

1 Ổn định tổ chức: (1’) Kiểm tra sĩ số

2.Ki ểm tra bài cũ : (5’)

- Môi trường xích đạo ẩm có những thuận lợi, khó khăn gì đối với sản xuất nông nghiệp?Các biện pháp để khắc phục khó khăn

3 Bài mới

Đới nóng tập trung gần một nửa ds TG nhưng kinh tế còn chậm phát triển Dân cư tập trung quá đông vào một số khu vực đã dẫn tới những vấn đề lớn về mtr Việc giải quyết mối quan hệ giữa dân cư và mtr ở đây phải gắn chặt với sự phát triển kinh tế xã hội

BẢNG

-Y/c Hs quan sát lược đồ H2.1

+cho biết dân cư đới nóng tập trung

ở những khu vực nào?

+Dân số đông ở 1 số khu vực như

vậy sẽ có tác động gì đến nguồn tài

nguyên và MT ?

- Cho VD: sự tác động của ds đến

tài nguyên, MT đới nóng

- Y/c Hs quan sát H1.4 (bài 1) cho

biết tình trạng gia tăng ds hiện nay

ở đới nóng ntn?

- Bùng nổ ds ở đới nóng có tác hại

gì đến tài nguyên, MT ở đây ?

* Ho ạt động 2 (15’)

-Giới thiệu H 10.1

+Hãy cho biết nội dung của biểu

đồ

-Đọc chú giải của biểu đồ

-Giới thiệu: trục ngang: thời gian

Trục đứng: tỉ lệ %

- Cho biết sự thay đổi của sản

lượng lương thực ở Châu Phi

1975-1990

- Diễn biến của sự gia tăng ds TN

- Em có nhận xét gì về sự gia tăng

ds và lương thực ở CP

- Như vậy lương thực bình quân

tính theo đầu người sẽ có xu hướng

-Gọi 1 Hs đọc bảng số liệu ở SGK,

nhận xét về sự gia tăng ds và diện

tích rừng ở khu vực ĐNÁ

- Quan sát+Đông Nam Á, Tây Phi, Đông Nam Braxin

+Tài nguyên bị cạn kiệt,

- Tài nguyên bị cạn kiệt

mt bị phá huỷ nghiêm trọng

- BĐ về mối quan hệ giữa

ds và lương thực Châu Phi 1975-1990

- Xanh: gia tăng ds TNĐỏ: sản lượng lương thựcĐen: bình quân lương thực theo đầu người

- Sản lượng lương thực tăng từ 100% lên 110%

-100% lên gần 160%

- Lương thực và DS đều gia tăng nhưng sự gia tăng của lương thực chậm hơn ds

- Bình quân lương thực tính theo đầu người giảm-Xác định

-Dân số tăng từ 360→442

tr người+ Dtích rừng giảm từ 240,2→xuống còn 208,6 tr ha

→Ds càng tăng,DT rừng càng giảm

-Đới nóng tập trung gần một nửa dân số thế giới

-Dân số tăng nhanh dẫn đến bùng nổ dân số tác động tiêu cực tới tài nguyên và môi trường

2 Sức ép của dân số tới tài nguyên, môi trường

-Để khai thác hợp lý nguồn tài nguyên và bảo vệ môi trường ở đới nóng cần phải:

+Giảm tỉ lệ gia tăng dân số

+Phát triển kinh tế+Nâng cao đời sống người dân

Liên hệ: ở Việt Nam

- Hãy nêu 1 vài dẫn chứng để thấy

rõ sự khai thác rừng quá mức sẽ tác

động xấu tới môi trường

-Y/c Hs đọc đoạn “bùng nổ ds…bị

tàn phá” nêu những tác động tiêu

cực của ds đối với mtr

- Lấy đất canh tác, sử dụng gỗ…

- Bầu không khí bị ô nhiễm, đất bị xói mòn,lũ lụt thường xuyên xảy ra

- Thiếu nước sạch, môi trường bị ô nhiễm

- Nghiên cứu trước bài 11 “Di dân và sự bùng nổ đô thị ở đới nóng”

IV RÚT KINH NGHIỆM

Bài 11 : DI DÂN VÀ SỰ BÙNG NỔ ĐÔ THỊ Ở ĐỚI NÓNG

I MỤC TIÊU :

1 Kiến thức :

- Giúp Hs nắm được nguyên nhân của di dân và đô thị hoá ở đới nóng

Dân số tăng nhanh

Tài nguyên bị khai thác kiệt

- Biết được nguyên nhân hình thành và những vấn đề đặt ra cho các đô thị,siêu đô thị

ở đới nóng

2 Kỹ năng :

- Bước đầu luyện tập cách phân tích sự vật, hiện tượng địa lý

- Củng cố thêm kỹ năng đọc và phân tích ảnh địa lý, bản đồ địa lý, biểu đồ

3 Thái độ :

Giúp Hs nhận thức đúng đắn về các chính sách di dân và qui hoạch đô thị có kế hoạch của Nhà nước ta hiện nay

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

- Các ảnh về tài nguyên và môi trường bị huỷ hoại do khai thác bừa bãi

III TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG

BẢNG

* Ho ạt động 1 (15’)

- Y/c Hs đọc đoạn “Di dân ở các

….Tây Nam Á”

- Hãy cho biết những nguyên nhân

nào dẫn đến sự di dân ở các nước

đới nóng

- Những luồng di dân tự do gây ảnh

hưởng gì đến sự ổn định xã hội và

↑KT ở các nước đới nóng?

Liên hệ: Ở VN có các cuộc di dân

do Nhà nước chủ trương như xây

dựng các vùng KT mới ở miền núi

và cao nguyên có tác dụng:

-Góp phần phân bố lại dân cư,lao

động

-Khai thác tiềm năng ở miền núi,

cao nguyên

-Giải quyết vấn đề việc làm

-Góp phần↑KT đất nước

- Em có nhận xét gì về chính sách

“Xuất khẩu lao động” của Nhà

nước ta hiện nay? (gợi ý)

- Nguyên nhân do: thiên tai, hạn hán, chiến tranh,

KT↑ chậm, nghèo đói, thiếu việc làm

- XH bất ổn, KT chậm

↑→di dân tự do+Di dân có tổ chức→tạo điều kiện ↑KT-XH

- Đó là biện pháp tích cực

di dân đi tìm việc làm có kế hoạch ở nước ngoài

1 Sự di dân

- Nguyên nhân đa dạng

- Tác động tích cực, tiêu cực đến sự phát triển KTXH

- Cần tổ chức sự di dân có kế hoạch, có tổ chức để giảm sức ép dân số

⇒Kết luận: chỉ có di dân có kế

hoạch mới giải quyết được sức ép

dân số ở các nước đới nóng

Di dân→đô thị hoá→siêu đô thị

hình thành ở đới nóng

-y/c Hs đọc đoạn “Nhiều…8 triệu”

- Cho biết tình hình ↑đô thị từ

1950→2000 ntn?

-y/c Hs quan sát H33 SGK

- Nêu tên và xđ trên BĐ TG 11

siêu đô thị 8 tr dân ở đới nóng ?

- Y/c Hs quan sát ảnh 11.1,11.2

Em có nhận xét gì về môi trường

sống ở 2 ảnh này?

- Hãy nêu những tác động xấu đến

mtr do đô thị hoá tự phát ở đói

nóng gây ra

⇒Kết luận: sự cần thiết ở các nước

đới nóng là phải gắn liền giữa đô

thị hoá với ↑KT và phân bố lại dân

cư hợp lý

- Tốc độ đô thị hoá cao

- 1950: có đthị 4tr dân 2000: 11 siêu đthị 8tr dân

- Manila, GiaCacta, Côncata, Munbai, Niuđêli, Karasi, Lagốt, Cairô, Xaopuolô, Mêhicô

- Ảnh 11.1: đthị có kế hoạch

+ 11.2: đthị tự phát do có những luồng di dân

- Gây ô nhiễm môi trường

→Phát sinh bệnh dịch

2 Đô thị hoá

-Ở đới nóng cũng là nơi có tốc độ đô thị hoá cao trên thế giới

-Tỉ lệ dân thành thị tăng nhanh, số đô thị ngày càng nhiều

-Đô thị hoá tự phát đã để lại những hậu quả xấu cho môi trường

Vì vậy, để phát triển đô thị hoá phải gắn liền với phát triển kinh tế và phân bố lại dân cư

4 C ủng cố : (4’)

a)Nêu những nguyên nhân dẫn đến các làn sóng di dân ở đới nóng?

b)Kể tên 1 số siêu đô thị ở đới nóng?

5 D ặn dị : (2’)

- Ôn tập các bài học về môi trường để thực hành

- Tìm hiểu kênh hình, tranh ảnh tr.40-41

IV RÚT KINH NGHIỆM

Ngày soạn:26/9/2010 Tuần : 6

Bài 12: Thực hành : NHẬN BIẾT ĐẶC ĐIỂM MÔI TRƯỜNG ĐỚI NÓNG

I MỤC TIÊU :

1 Kiến thức

- Hs nắm các kiểu khí hậu xđ ẩm, nhđới gió mùa

- Đặc điểm của các kiểu môi trường ở đới nóng

2 Kỹ năng :

- Nhận biết môi trường đới nóng qua ảnh địa lý, bản đồ nhiệt độ, mưa

- Phân tích mối quan hệ giữa chế độ mưa với chế độ sông ngòi

II PH ƯƠ NG TI Ệ N DẠY HỌC :

- Bản đồ khí hậu thế giới

III TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG

1 Ổn định tổ chức: (1’) Kiểm tra sĩ số

2.Ki ể m tra bài c ũ : (5’)

Nêu những nguyên nhân dẫn đến các làn sóng di dân ở đới nóng?

3 Bài mới

Qua các bài học ở chương I về môi trường đới nóng chúng ta biết được đặc điểm của môi trường và đồng thời áp dụng vào bài thực hành Vậy hôm nay các em dựa vào kiến thức đã học nhận dạng được các kiểu môi trường địa lý qua ảnh, cũng như qua biểu đồ nhiệt độ, lượng mưa

Gv phân lớp ra thành 4 nhóm

để tiến hành hoạt động nhóm

-Giao nhiệm vụ từng nhóm

.Nhóm 1+2 làm BT1

.Nhóm 3+4 làm BT2

-Thời gian thảo luận : 10’

-Thư ký ghi kết quả vào giấy

Bài tập 1:

-Ảnh A: toàn bộ là cát, động thực vật nghèo, nhiệt độ cao, lương thực rất ít

→đó là kiểu môi trường hoang mạc

Gv nhắc: tự nghiên cứu cá nhân

trước 1’ →sau đó đưa ra thảo

+Xđịnh từng ảnh thuộc kiểu

môi trường nào?

⇒Gv nhận xét, tuyên dương

- Nhóm 3+4

Trong 3 biểu đồ nhiệt độ và

lượng mưa; hãy chọn biểu đồ

phù hợp với ảnh Xavan kèm

theo

-Gợi ý:

+Miêu tả ảnh Xavan

+Ảnh thuộc kiểu mtr nào?

+Biểu đồ nào phù hợp với ảnh?

Tại sao?

-Gv nhận xét, tuyên dương

-Thảo luận + trao đổi thống nhất →cử đại diện nhóm trình bày kết quả

-Các nhóm bổ sung cho nhau

- A: Mtrường hoang mạcB: nhđới

C: có 1 thời kỳ khô hạn kéo dài 4 tháng, lượng mưa quá

ít, không phù hợp với kiểu Xavan mặc dù đây cũng là môi trường nhiệt đới

-Ảnh B: chủ yếu là đồng cỏ, rừng cây thưa thớt vì nhiệt độ cao, mưa theo mùa

→Đó là kiểu môi trường nhiệt đới

-Ảnh C: rừng cây rậm rạp, âm u vì nhiệt độ cao và mưa quanh năm

→Đó là mtrường xđ ẩm

Bài tập 2 :

Biểu đồ B phù hợp với ảnh

vì có nhiệt độ cao quanh năm, mưa theo mùa và có 1 thời kỳ khô hạn 4 tháng Đó là môi trường nhiệt đới

4 C ủ ng c ố : (4’)

- Tại sao nói ảnh C phù hợp với môi trường xích đạo ẩm?

- Tại sao nói biểu đồ B phù hợp với ảnh Xavan?

5 Dặn dị : (2’)

- Về nhà xem lại kiến thức bài 1 đến bài 11

- Tiết sau ôn tập

IV RÚT KINH NGHIỆM

ÔN TẬP

I MỤC TIÊU :

1 Kiến thức

- Hs nắm kiến thức cơ bản về môi trường đới nóng

- Thành phần nhân văn của môi trường

- Hoạt động kinh tế của con người ở đới nóng

2 Kỹ năng : Rèn luyện và nâng cao kỹ năng về:

- Phân tích lược đồ, sơ đồ

- Miêu tả, nhận xét ảnh địa lý

- Lập các sơ đồ đơn giản từ các kiến thức đã học

Nhận biết các mối quan hệ giữa các sự kiện địa lý

3 Thái độ:

Hs nhận thấy được mối liên hệ giữa dân số và môi trường có thái độ đúng đắn trong vấn đề bảo vệ môi trường

II PH ƯƠ NG TI Ệ N DẠY HỌC:

- Lược đồ phân bố dân cư trên thế giới

- Bản đồ tự nhiên thế giới

- Biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa của các kiểu môi trường

III TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG

-Gv dán câu hỏi lên bảng, y/c hs

nhớ lại kiến thức cũ trả lời bằng

cách giơ tay

1.Bùng nổ dân số thế giới xảy ra

khi nào? Nêu nguyên nhân, hậu

quả và phương hướng giải quyết?

2.Tại sao KT, XH, YT tiến bộ →

ds tăng?

Gợi ý

- Yêu cầu hs : nước ta thực hiện

chính sách gì về ds để hạ thấp tỷ

lệ tăng dân số?

3.Xác định trên lđ phân bố dân cư

- Khi tỷ lệ ds tăng 2,1%

→ bùng nổ ds-Nguyên nhân:…

→ ds tăng nhanh-Thực hiện kế hoạch hoá mỗi cặp vợ chồng có từ 1 đến 2 con

- Dùng que xác định và

I Nhân văn :

1 Tỷ lệ tăng dân số tự nhiên 2,1% dẫn đến bùng

nổ dân số

Nguyên nhân tăng ds: do

các tiến bộ trong các lĩnh vực KT, XH, YT

Hậu quả : làm cho nền

KT chậm ↑

Cách giải quyết ; thực

hiện các chính sách dân số và ↑ KT

2 Đời sống vật chất được

cải thiện, bệnh tật đẩy lùi, số người chết giảm

3 Các khu vực tập trung đông dân :

thế giới các khu vực tập trung

đông dân? Cho biết tại sao dân cư

lại tập trung đông ở khu vực này?

4.Dân cư thế giới bao gồm những

chủng tộc nào? Có chủng tộc nào

cao quý hơn chủng tộc nào không?

Tại sao?

* Hoạt động 2 : (15’)

5.Dựa vào lược đồ (5.1) các kiểu

môi trường trong đới nóng: hãy

xác định vị trí môi trường đới

nóng

-Xác định vị trí các kiểu môi

trường đới nóng

+Đặc điểm khí hậu của mt xđ ẩm

cho hs quan sát biểu đồ nhiệt độ

lượng mưa của mt xđ ẩm

+Đặc điểm khí hậu của mt nhiệt

đới?

+Đặc điểm của môi trường nhiệt

đới gió mùa?

+Cho hs quan sát biểu đồ các kiểu

môi trường, hãy xác định các bđồ

thuộc kiểu mt nào? Tại sao chọn

bđồ đó?

* Hoạt động 3 : (10’)

- Cho biết ở đới nóng có các hình

thức canh tác nào trong nông

nghiệp, hình thức canh tác nào

kém hiệu quả và gây nhiều tác hại

nhất?

đọc tên từng khu vực trên bđồ, cả lớp theo dõi, bổ sung

-3 chủng tộc-Các chủng tộc bình đẳng-Vì các chủng tộc chỉ khác về đ2 bên ngoài

-Đới nóng nằm giữa hai chí tuyến

-Dựa vào màu sắc ở lđồ để xđ

+Nóng quanh năm, mưa quanh năm Lượng mưa lớn, độ ẩm lớn (80%)+Nhiệt độ cao > 200C, mưa theo mùa, có thời kỳ khô hạn, càng về 2 chí tuyến mùa khô càng kéo dài, lượng mưa giảm, biên độ nhiệt càng lớn

+Nhiệt độ và mưa thay đổi theo mùa gío (có thời kỳ mưa ít và 1 thời kỳ mưa nhiều)

+Nêu đặc điểm nhiệt độ, lượng mưa của từng kiểu môi trường

- 3 hình thức:

+Đốt rừng làm rẫy+Làm ruộng, thâm canh lúa nước

+Sản xuất hàng hoá với qui mô

-Lạc hậu nhất: làm nương rẫy

ĐÁ, ĐNÁ, NÁ Dân cư tập trung đông vì:

-Ven biển, ven sông lớn-Khí hậu thuận lợi-Đất đai màu mỡ

4 Dân cư thế giới gồm 3 chủng tộc: Môngôlôit, Ơrôpêôit, Nêprôit, các chủng tộc đều bình đẳng, chỉ khác nhau về đặc điểm bên ngoài

II Môi trường:

a)MT xích đạo ẩm: nóng và mưa nhiều quanh nămb)MT nhiệt đới: nóng quanh năm, mưa theo mùa, có thời kỳ khô hạnc)MT nhiệt đới gió mùa: nhiệt độ và lượng mưa thay đổi theo mùa gió

III Hoạt động KT:

*Hoạt động kinh tế của con người:

-Đốt nương làm rẫy-Làm ruộng thâm canh lúa nước

-Sản xuất hàng hoá theo qui mô lớn

→Hình thức lạc hậu nhất

- Dân số tăng nhanh sẽ gây ảnh

hưởng gì đối với tài nguyên và

môi trường đới nóng? Cho ví dụ

- Ds tăng nhanh: tài nguyên cạn kiệt, mt ô nhiễm

là làm nương rẫy

*Ds tăng nhanh : tài nguyên cạn kiệt dần, môi trường bị huỷ hoại

Vẽ sơ đồ

- Ơn bài thật tốt để chuẩn bị cho tiết kiểm tra

IV RÚT KINH NGHIỆM

KIỂM TRA VIẾT 1 TIẾT

I MỤC TIÊU :

1 Kiến thức

− Nhằm đánh giá lại các kiến thức đã học để HS khắc sâu hơn

− Kiểm tra phân loại hs để biết được năng lực của HS để điều chỉnh pp dạy và học

2 Kỹ năng :

− Nhận dạng đề kiểm tra

− Nhận biết biểu đồ, quan sát lược đồ, vẽ sơ đồ

3 Thái độ:

− Cẩn thận nhanh nhẹn khi làm bài kiểm tra

II MA TR Ậ N

III ĐỀ KIỂM TRA

I TR C NGHI MẮ Ệ : (3 ) đ Hãy khoanh trịn vào ch cái ữ đứ ng u ý em cho là úng nh t đầ đ ấ

Câu 1: Ho t ng thâm canh lúa n c ch y u cĩ : ạ độ ướ ủ ế ở

A Khu v c cĩ khí h u xích đ o mự ậ ạ ẩ B Khu v c cĩ khí h u nhi t đ i giĩ mùaự ậ ệ ớ

C.Khu v c: Nam Á, ơng Nam Á, ơng Áự Đ Đ D Ý A và C

Câu 2 Tháp tuổi có dạng thế nào thì tỉ lệ người dưới tuổi lao động cao?

A Chân tháp mở rộng B.Chân tháp thu hẹp

C Bụng tháp phình ra D Bụng tháp nhỏ lại

Câu 3: Dân số thế giới tăng nhanh trong 2 thế kỷ

Câu 4: Đến năm 2000 trên thế giới đã có:

A 11 siêu đô thị trên 8 triệu dân B 4 siêu đô thị trên 8 triệu dân

C 23 siêu đô thị trên 8 triệu dân D Tất cả đều không đúng

Câu 5: Môi trường nhiệt độ gió mùa là môi trường:

A Có nhiệt độ cao quanh năm, mưa nhiều quanh năm

B Có nhiệt độ cao quanh năm, một thời kỳ có mưa, thời kỳ khô hạn

C Có nhiệt độ và lượng mưa cao và thay đổi theo mùa gió

D Tất cả đều đúng

Câu 6: Dân số ở đới nóng chiếm khoảng……… dân số thế giới

Quần cư Đơ Thị hĩa C4 0.5 0.5

MT nhiệt đới giĩ mùa C5 0.5 0.5

điểm mơi trường đới nĩng C3 2 2

Tổng số 6 câu 3.5 đ 3 câu 4.5 đ 1 câu 2 đ 10

- ơ th hĩa t phát đem l i nh ng h u qu gì? Bi n pháp kh c ph c?Đ ị ự ạ ữ ậ ả ệ ắ ụ

Câu 3: (2đ) Quan sát 2 biểu đồ lượng mưa dưới đây Cho biết từng biểu đồ thuộc kiểu môi

trường nào? Vì sao?

A.Biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa B.Biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa

của Malacan (Xuđăng) ở Xingapo

- Bùng nổ dân số thế giới khi tỷ lệ tăng dân số tự nhiên đến 2,1% là bùng nổ dân số (0,5đ)

- Nguyên nhân tăng dân số : Do tiến bộ trong các lĩnh vực KT, XH, YT (0,5đ)

- Hậu quả : thiếu ăn, mặc, ở, việc làm, môi trường… KT chậm phát triển (0,5đ)

- Phương hướng giải quyết: thực hiện các chính sách dân số, phát triển KT (0,5đ)

Câu 2: (3đ)

- Nh ng nguyên nhân d n đ n các làn sĩng di dân đ i nĩng : đĩi nghèo, h n hán,… (1đ) ữ ẫ ế ở ớ ạ

- ơ th hĩa t phát đem l i nh ng h u qu : Đ ị ự ạ ữ ậ ả thiếu ăn, mặc, ở, việc làm, môi trường,…

Bi n pháp kh c ph c: đơ th hĩa cĩ k ho ch, cĩ t ch c (2đ)ệ ắ ụ ị ế ạ ổ ứ

Câu 3: Biểu đồ A: nhiệt đới; Biểu đồ B: xích đạo ẩm

HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CON NGƯỜI Ở ĐỚI ÔN HOÀ

I MỤC TIÊU :

1 Kiến thức Nắm 2 đặc điểm:

- Tính chất trung gian của khí hậu với thời tiết thất thường

- Tính đa dạng của thiên nhiên theo thời gian và không gian

- Hiểu và phân biệt được sự khác biệt giữa các kiểu khí hậu đới ôn hoà qua biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa

- Thấy được sự thay đổi của nhiệt độ và lượng mưa ảnh hưởng đến sự phân bố các kiểu rừng ở đới ôn hoà

2 Kỹ năng

- Kỹ năng đọc, phân tích ảnh và biểu đồ địa lý

- Nhận xét các biểu đồ khí hậu ôn đới qua ảnh và biểu đồ

3 Thái độ :

Ý thức bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường

II PH ƯƠ NG TI Ệ N DẠY HỌC:

- BĐ tự nhiên TG

- BĐ các dòng biển trên TG

- Ảnh 4 mùa ở đới ôn hoà

- Lược đồ các loại gió trên thế giới

III TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG

* Hoạt động 1: (15’)

- Y/c hs bản đồ TNTG quan

sát kết hợp với H 13.1 hãy:

+Xác định vị trí ôn hoà?

- So sánh phần đất liền đới

ôn hoà ở BBC và NBC?

- Vị trí đới ôn hoà so với đới

nóng và đới lạnh?

- Phân tích bảng số liệu T42

+ Em có nhận xét gì về nhiệt

độ ở đới ôn hoà?

+Lượng mưa hàng năm ntn?

⇒Kết luận: mang tính chất

trung gian

- Quan sát H15.1 phân tích

những yếu tố gây nên sự

biến động thời tiết ở đới ôn

hoà?

- Đới ôn hoà nằm giữa đới nóng và đới lạnh (khoảng giữa C’T’ →vòng cực ở 2 bán cầu)

- Phần đất nổi BBC chiếm phần lớn dt, NBC: rất ít

- Nằm giữa đới nóng và đới lạnh

- Nhiệt độ thấp hơn ở đới nóng và cao hơn đới lạnh

+ Lượng mưa nhiều hơn đới lạnh nhưng ít hơn đới nóng

- Khối khí nóng từ phía nam tràn vào →nhđộ tăng đột ngột (mũi tên đỏ)

+Khối khí lạnh từ phía bắc tràn xuống →nhđộ hạ thấp

1 Khí hậu :

-Đới ôn hoà nằm giữa đới nóng và đới lạnh, khoảng từ chí tuyến đến vòng cực ở cả 2 bán cầu

-Đới ôn hoà mang tính chất trung gian của đới lạnh và đới nóng

-Thời tiết thay đổi thất thường

Liên hệ : Cơn bão Catina

25/9/05 →đổ vào vịnh

Mêhicô →ảnh hưởng đến

miền nam nước Mỹ

* Hoạt động 2: (20’)

-Giới thiệu với hs ảnh 4 mùa

+Cho biết sự phân chia thời

gian theo 4 mùa ntn?

- Thời tiết thay đổi ntn?

- Cây cối thay đổi theo 4

mùa?

⇒Kết luận: thiên nhiên đới

ôn hoà thay đổi theo thời

gian

-Y/c hs quan sát hình 13.1

+Nêu tên và xđ vị trí của các

kiểu môi trường ở đới ôn hoà

+Y/c xđ từng kiểu môi

trường trên bđ TG ở gần biển

hay xa biển phía đông hay

phía tây lục địa ở gần cực

hay chí tuyến ?

+Nơi có dòng biển nóng

chảy qua ảnh hưởng đến khí

hậu ntn ?

+Ở đại lục CÁ từ tây sang

đông có các kiểu môi trường

đột ngột (tăng hoặc giảm từ 10-150C) (mũi tên xanh)+Gió tây ôn đới và các khối khí đại dương mang theo hơi ẩm →gây mưa

+Ảnh hưởng dòng biển nóng

-Hs quan sát các ảnh-4 mùa:

.Xuân: T4 →T6.Hạ: 7 →9.Thu: 10 →12.Đông : 1 →3

- Xuân : nắng ấm, tuyết tan.Hạ : nắng nóng, mưa nhiều.Đông : trời lạnh, tuyết rơi

- Xuân : cây nẩy lộc, ra hoaHạ : quả chín

Thu : lá khô vàng và rơi rụng

Đông : cây tăng trưởng chậm, trơ cành

- 5 kiểu môi trường : ôn đới hải dương ; ôn đới lục địa ; địa trung hải ; cận nhiệt đới gió mùa, hoang mạc ôn đới+Bớt lạnh có mưa nhiều →ôn đới hải dương

+Từ tây → đông ở CÁ có : môi trường ĐTH, ôn đới lục

do ảnh hưởng của đợt khí lạnh, khí nóng, gió tây ôn đới, các khối khí từ đại dương

2 Sự phân hoá của môi trường

-Thiên nhiên đới ôn hoà có sự thay đổi rõ rệt theo thời gian và không gian

-Một năm chia 4 mùa rõ rệt: xuân, hạ, thu, đông

-Các kiểu môi trường cũng thay đổi từ B →N, từ Đ →T

nào ?

+Từ B →N có các kiểu môi

trường nào ? Từ T →Đ ?

+Khu vực Bắc Mỹ có các

kiểu môi trường nào ?

.Từ B →N có kiểu mtrường

nào ?

⇒Kết luận : môi trường đới

ôn hoà vừa biến đổi theo thời

gian vừa biến đổi theo không

gian

-Giới thiệu 3 ảnh : 13.2, 13.3,

13.4 và 3 biểu đồ kèm theo

-Giới thiệu bảng thống kê

nhiệt độ lượng mưa của 3

kiểu môi trường tiêu biểu :

Ôn đới hải dương, ôn đới lục

địa, địa trung hải

+Cho biết nhiệt độ và lượng

mưa t1 ; t7 ở biểu đồ Bret

(480B)

→thuộc kiểu môi trường

nào ? phù hợp với kiểu môi

trường nào ?

+Cho biết nhđộ, lượng mưa ở

biểu đồ Matxcơva (560B)

→thuộc kiểu môi trường

nào ? phù hợp với kiểu môi

trường nào ?

+Cho biết nhiệt độ lượng

mưa ở biểu đồ Aten (410B)

→phù hợp với kiểu môi

trường nào ?

- Tại sao ở mtr ôn đới hải

dương có rừng cây lá rộng

(gợi ý về t0, mưa)

- Tại sao môi trường ôn đới

lục địa có rừng cây lá kim ?

- Tại sao mtr ĐTH có rừng

cây bụi gai ?

địa, hoang mạc, cận nhiệt đới, ôn đới hải dương

+.Ôn đới lục địa.ĐTH

.Hoang mạc.Ôn đới hải dương+Gồm :

.ôn đới hải dương.hoang mạc.ôn đới lục địa.cận nhiệt →ôn đới lục địaHải dương

Hoang mạcCận nhiệt

- Đọc dựa vào bảng số liệu

t0 : 6 →160C, mưa quanh năm

⇒môi trường ôn đới hải dương

⇒phù hợp với rừng lá rộng-Đọc bảng số liệu

t0 : -10-19-0-C, mưa nhiều vào hạ⇒mtr ôn đới lục địa, phù hợp với rừng lá kimĐọc bảng số liệu

t0 : 10-280C : mưa : thu đông⇒môi trường ĐTH, phù hợp với kiểu rừng cây bụi gai

+Vì : có nhiệt độ cao, lượng mưa nhiều (so với 2 bđồ kia)+Do có nhiệt độ thấp, lượng mưa thấp

+Nhiệt độ cao, mưa ít+Không rậm rạp , không nhiều loại như ở đới nóng

- Em hãy so sánh rừng ở đới

ôn hoà có gì khác với rừng ở

đới nóng ?

⇒Kết luận : Đới ôn hoà nằm

ở vị trí trung gian, môi trường

đới khác và hết sức đa dạng

4 C ủ ng c ố : (5’)

a Tính chất trung gian của khí hậu đới ôn hoà:

− Ôn hoà: không nóng quá cũng không lạnh giá, mưa không nhiều như ở đới nóng, không ít mưa như ở đới lạnh

− Chịu tác động của KK ở nóng ẩm lẫn KK lạnh

− Nđộ và lượng mưa thay đổi tuỳ thuộc gần biển, xa biển, gần cực hay gần chí tuyến

− Vị trí trung gian giữa đới nóng và đới lạnh

b Tính chất thất thường của thời tiết:

− Thời tiết có thể nóng lên hoặc lạnh đi đột ngột 100C-150C (khí nóng tràn lên khí lạnh từ cực → xuống)

− Thời tiết thay đổi nhanh chóng (nắng →sang mưa hay tuyết rơi)

c Sự phân hoá theo thời gian: thể hiện 4 mùa/1 năm

Phân hoá theo không gian: thay đổi cảnh quan, thảm Tv, khí hậu… từ T →Đ, từ

B →N (lá rộng →hỗn giao →lá kim →thảo nguyên →cây bụi gai, từ khí hậu ôn đới hải dương →ôn đới lục địa hay ĐTH

5 Dặn dị: (2’)

- Về nhà học bài và trả lời các câu hỏi SGK

- Nghiên cứu trước bài mới

IV RÚT KINH NGHIỆM

Bài 14 : HOẠT ĐỘNG NÔNG NGHIỆP Ở ĐỚI ÔN HOÀ

I MỤC TIÊU :

1 Kiến thức

Cho hs hiểu được cách sử dụng đất đai nông nghiệp ở đới ôn hoà

-Biết được nền nông nghiệp ở đới ôn hoà đã tạo ra những khối lượng nông sản có chất lượng cao đáp ứng cho tiêu dùng, cho công nghiệp chế biến và cho xuất khẩu, khắc phục những bất lợi và thời tiết, khí hậu gây ra cho nông nghiệp

-Biết 2 hình thức tổ chức sx nông nghiệp chính theo hộ gia đình và trang trại