Nhập môn kinh tế Vĩ mô
Trang 1Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
Trang 2Kinh tế học
• Từ “Kinh tế học” xuất phát từ gốc chữ Latin
“oikonomikos” do Aristotle đặt có nghĩa là “kỹ năng
quản lý gia đình” Mặc dù từ này rất cổ, nhưng những
nguyên tắc của kinh tế học lại chỉ mới được phát triển gần đây Học thuyết kinh tế hiện đại bắt đầu từ thế kỷ
17 và 18 khi thế giới phương Tây bắt đầu chuyển tiếp
từ sản xuất Nông nghiệp sang sản xuất Công nghiệp.
Trang 3Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
Kinh tế học
• Kinh tế học nhằm giải quyết vấn đề trung tâm
của nền kinh tế là: Làm thế nào để dung hoà
mâu thuẫn giữa sự ham muốn gần như vô hạn
của con người đối với hàng hoá, dịch vụ và sự
khan hiếm của các nguồn lực cần thiết để sản
xuất ra các hàng hoá, dịch vụ đó
Trang 4Kinh tế học
• Kinh tế học là "khoa học của sự lựa chọn"
Người ta không thể có mọi thứ mình muốn và mình
cần người ta phải đối mặt với sự khan hiếm
Khan hiếm nghĩa là có sự giới hạn về nguồn lực
khi thỏa mãn nhu cầu vô hạn
Trang 5Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
Nhu cầu
• Nhu cầu là những điều người ta cần (needs) là
những đòi hỏi từ vô thức Khi nhu cầu chuyển
lên ý thức nó trở thành ước muốn (wants);
người ta muốn có cái này hay cái khác
• Nhu cầu có thể thanh toán (demand)là động lực
để phát triển
Trang 6Kinh tế học
• Kinh tế học giúp chúng ta
• Suy nghĩ, đánh giá những sự lựa chọn khác nhau
• Đánh giá chi phí cho các lựa chọn cá nhân và xã
hội.
• Nghiên cứu và hiểu được các sự vật hiện tượng liên quan với nhau như thế nào.
Trang 7Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
Nhà kinh tế - nhà khoa học
• Tư duy kinh tế
• Tư duy phân tích khách quan
• Sử dụng phương pháp khoa học
Trang 8Phương pháp khoa học
• Sử dụng các mô hình trừu tượng nhằm giải
thích các sự vật hiện tượng phức tạp vận hành
như thế nào
• Phát triển lý thuyết, thu thập và phân tích dữ
liệu để kiểm định lý thuyết
Trang 9Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
Các nhà kinh tế thường sử dụng các mô hình và giả
thuyết để làm đơn giản hóa thế giới thực tế phức tạp,
giúp chúng ta hiểu được thực tế rõ ràng và dễ hơn.
Trang 10Vai trò của giả thuyết
• Nhà kinh tế đưa ra giả thuyết, đơn giản hoá
thếgiới khách quan cho dễ hiểu hơn
• Nghệ thuật trong tư duy khoa học: Đưa ra giả
thuyết hợp lý
• Nhà kinh tế sử dụng các giả thuyết khác nhau
để trả lời các vấn đề “kinh tế” khác nhau
Trang 11Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
Mô hình kinh tế
• Nhà kinh tế sử dụng mô hình kinh tế nhằm đơn giản hoá thực tế, giúp hiểu rõ hơn về thế giới
khách quan
• Các mô hình kinh tế cơ bản nhất :
+Biểu đồ Luồng chu chuyển +Đường giới hạn khả năng sản xuất +Mô hình cung cầu
Trang 12Biểu đồ 1: Luồng chu chuyển tiền và hàng hoá
Chi tiêu =GDP
Hàng hóa và dịch vụ được mua
Doanh thu
Hàng hóa
và dịch vụ được bán
Lao động đất đai, vốn
Thu nhập
= Chu chuyển đầu vào và đầu ra = Chu chuyển tiền
Các yếu tố Sản xuất
Lương, địa tô, lãi suất Lợi nhuận = GDP
DOANH NGHIỆP
•Sản xuất và bán Hàng hóa và dịch vụ
•Thuế sử dụng các yếu
tố sản xuất
•Mua và tiêu dùng Hàng hóa và dịch vụ
•Hãng bán
•Hộ gia đình mua
THỊ TRƯỜNG
HÀNG HÓA VÀ DỊCH VỤ
Trang 13Biểu đồ 2 Giới hạn khả năng sản xuất
Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning
Đường giới hạn A
Trang 14Figure 3 A Shift in the Production Possibilities Frontier
E 2,000
700
2,100
750 0
Số lượng, chất lượng Tiến bộ công nghệ
Trang 15Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
là điểm cân bằng.
Trang 16Mô hình cung cầu
• Cầu thay đổi • Cung thay đổi
Trang 17Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
Microeconomics and Macroeconomics
• Kinh tế vi mô - Microeconomics tập trung nghiên cứu
những cá thể riêng lẻ của nền kinh tế.
• Các hộ gia đình và doanh nghiệp ra quyết định và
tương tác với nhau trên thị trường như thế nào
• Kinh tế vĩ mô - Macroeconomics nghiên cứu tổng thể
nền kinh tế
• Những hiện tượng kinh tế như lạm phát, thất
nghiệp, tăng trưởng.
Trang 18• Kinh tế vi mô
• Nghiên cứu sự lựa chọn của
hộ gia đình và doanh nghiệp
và sự tương tác giữa họ trên
• Các đại lượng đo lường kinh
Trang 19Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
.
.
Kinh tế vi mô nghiên cứu các hộ gia đình và doanh nghiệp ra quyết
định như thế nào, và mối quan hệ tương tác giữa họ với nhau trên thị trường Một cá nhân ra quyết nhân ra quyết định nhằm tối đa lợi ích
của mình với ngân sách hạn chế
Các sự kiện kinh tế vĩ mô nảy sinh từ tương tác giữa nhiều người
cùng cố gắng tối đa lợi ích của mình.Do đó khi nghiên cứu kinh tế vĩ
mô, chúng ta phải xem xét những nền tảng vi mô của nó.
Sử dụng kinh tế Vi mô trong phân tích kinh tế Vĩ mô
Trang 20triển xã hội
Kinh tế học
Kinh tế học vi mô Kinh tế học vĩ mô
Trang 21Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
Kinh tế học thực chứng và kinh tế học
chuẩn tắc
• Kinh tế học thực chứng (Positive Economics):
miêu tả, phân tích các mối quan hệ, sự kiện
trong nền kinh tế một cách khách quan - phân
tích mang tính miêu tả
• Trả lời câu hỏi: Là gì? Là bao nhiêu? Như thế nào?
• Kinh tế học chuẩn tắc (Normative Economics):, nhận định các quan hệ, các hành vi của các chủ thể trong nền kinh tế nên như thế nào - phân
tích mang tính chủ quan, có tính chỉ thị
• Trả lời câu hỏi: Nên làm gì? Phải làm gì?
Trang 23Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
• Thực chứng hay chuẩn tắc?
• Sinh viên HV Ngoại giao cần phải giỏi ngoại ngữ
và hiểu biết về lịch sử.
Chuẩn tắc
• Chính phủ nên yêu cầu các công ty sản xuất thuốc
lá phải bồi thường cho những người nghèo bị bệnh
do khói thuốc gây ra.
Trang 24Nhà kinh tế - cố vấn chính sách
• Khi nhà kinh tế tìm cách giải thích các hiện
tượng khách quan, họ là những nhà khoa học
• Khi nhà kinh tế tìm cách thay đổi thế giới
khách quan, họ là người cố vấn chính sách
Trang 25Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
Tại sao các nhà kinh tế lại bất đồng
• Bất đồng về tính đúng đắn của các lý thuyết
kinh tế thực chứng nhằm giải thích thế giới vận hành như thế nào
• Các lý thuyết này có những giá trị khác nhau,
dẫn tới những quan điểm chuẩn tắc khác nhau
về việc nên thực hiện chính sách nào
Trang 26Các mục tiêu kinh tế vĩ mô
• Chức năng cơ bản của nền kinh tế :
+Sản xuất hàng hoá, dịch vụ nào?
+Hàng hoá dịch vụ được sản xuất như thế nào?
+Sản xuất hàng hoá cho ai - được phân chia như thế nào?
Trang 27Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
Tổ chức nền kinh tế
• Nền kinh tế tập quán truyền thống :
Sản xuất cái gì, như thế nào, cho ai được quyết định theo tập
quán truyền thống, được truyền từ thế hệ trước sang thế hệ sau.
• Nền kinh tế chỉ huy - kế hoạch hoá tập trung:
Chính phủ ra mọi quyết định về sản xuất và phân phối
• Nền kinh tế thị trường :
Các chức năng cơ bản của nền kinh tế được thực hiện thông
qua thị trường (tương tác giữa hộ gia đình, doanh nghiệp)
• Nền kinh tế hỗn hợp :
Các chức năng của nền kinh tế được thực hiện thông qua thị
trường, các chính sách của chính phủ
Trang 28Vai trò của chính phủ
• Chính phủ cũng tham gia sản xuất và tiêu thụ
hàng hoá, dịch vụ
• Chức năng điều tiết thị trường của chính phủ:
+Đảm bảo hiệu quả+Đảm bảo công bằng +Đảm bảo ổn định
Trang 29Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning
Trang 32Sách tham khảo