Tiểu Luận Vài nét về đất nước Campuchia

- Các t nh, thành ph l n: Phnom Penh, Battambang, Kompong Cham, Sihanoukville, Seam Reap... Kinh đô lúc đó là Angkor.

K IL

M

1

- Tên n c : V ng qu c Campuchia

- Di n tích : 181.035 km2

- Th đô : N ng-ph nh (Phnom Penh)

- Các t nh, thành ph l n: Phnom Penh, Battambang, Kompong Cham,

Sihanoukville, Seam Reap

- Dân s : 13.091.000 ng i (tính đ n gi a n m 2004) T l t ng dân s :

2,24%/n m

K IL

M

I V TRÍ A LÝ VÀ I U KI N T NHIÊN

1 V trí đ a lý

Campuchia n m Tây Nam bán đ o ông D ng, Tây và tây b c giáp

Thái lan (2100km), ông giáp Vi t Nam (1137 km), ông b c giáp Lào

(492km), Nam giáp bi n (400km) Sông ngòi t p trung trong 3 l u v c chính

(Tonlé thom, Tonlé sáp và V nh Thái Lan) Phân b đ a hình; đ ng b ng chi m

1/2 di n tích, còn l i là núi, đ i bao quanh đ t n c

* V trí đ a lý khá thu n l i, nh ng đ ng biên gi i kéo dài v i Thái Lan,

Lào, Vi t Nam t o đi u ki n thu n l i cho giao l u buôn bán, phát tri n kinh t

c a đ t n c

2 i u ki n t nhiên và tài nguyên thiên nhiên

* Campuchia có khí h u nhi t đ i Nhi t đ trung bình trong n m kho ng

10 - 380C có các mùa m a nhi t đ i Gió Tây nam t v nh Thái Lan, n

D ng đi vào đ t li n theo h ng ông b c mang theo h i m t o thành nh ng

c n m a t tháng 5 đ n tháng 10, trong đó l ng m a l n nh t vào kho ng

tháng 9 - 10; gió ông b c th i theo h ng Tây nam v phía bi n trong mùa khô

t tháng 11-3 v i th i k m a ít nh t là tháng 1-2, thu n l i cho nông nghi p

tr ng lúa n c, cây nông s n

* Tài nguyên thiên nhiên khá phong phú c v tài nguyên r ng và bi n, có

nhi u tài nguyên quý hi m nh đá quý, h ng ng c, vàng, g v.v…

II DÂN C XÃ H I VÀ CH CHÍNH TR

1 Dân c

Campuchia là qu c gia thu n nh t v dân c v i h n 90% dân s là ng i

Kh mer và nói ti ng Kh mer, là ngôn ng chính th c Các dân t c thi u s

chi m kho ng 3% dân s Dân t c Ch m theo đ o H i là nhóm s c t c thi u s

l n nh t Có nhóm s c t c thi u s khác s ng t i các khu v c mi n núi và cao

nguyên đây còn có m t ít c dân ng i Vi t và ng i Hoa

2 Xã h i

K IL

M

Do tình hình chính tr c a Campuchia m i đ c n đ nh trong nh ng n m

g n đây, k t khi ch đ Kh mer đ b l t đ n m 1979, nên các v n đ xã h i

c a Campuchia ch a đ c phát tri n trên t t c các l nh v c

* Giáo d c: Dân c th t h c nhi u và c s h t ng còn kém ch t l ng

Sau khi gia nh p WTO ngày 13/10/2004 v i nh ng kho n đ u t nh n đ c t

n c ngoài, giáo d c Campuchia đã b t đ u phát tri n, xóa d n n n mùa ch

Ti ng Pháp đ c nhi u ng i Campuchia đ c s d ng là ngôn ng th hai và

thông th ng là ngôn ng ph i h c trong các tr ng ph thông và đ i h c

Trong nh ng n m g n đây ti ng Anh đã đ c a chu ng h n và nó tr nên ph

bi n r ng rãi h n

* Y t T n m 1979 đ n n m 2001 ngành Y t còn kém ch t l ng c v

thi t b l n c s h t ng Trong nh ng n m g n đây nh chính sách g m đ i

ngo i liên k t v i các n c b n láng gi ng, ngành y t đã b c đ u đ c c i

thi n

* Tôn giáo: o Ph t (kho ng 90%) đ c coi là qu c đ o

3 Ch đ chính tr

3.1 L ch s hình thành

V ng qu c Kh me ra đ i vào cu i th k th 9 trên lónh th c a Ph

-nam và Chõn-l p tr c đây Kinh đô lúc đó là Angkor T cu i th k th 9 đ n

th k 13, V ng qu c Kh me phát tri n c c th nh T th k 13 đ n n a đ u

th k 19, các cu c n i chi n và chinh ph c c a ngo i bang đó làm cho V ng

qu c Kh -me suy y u

- Nh ng n m 60 c a th k 19 th c dân Pháp vào ông D ng N m

1863, Pháp bu c Vua Norodom ph i ký Hi p c đ t Campuchia d i s b o h

c a Pháp và đ n 1884 Campuchia hoàn toàn tr thành thu c đ a c a Pháp

- N m 1941, Norodom Sihanouk sau khi lên ngôi l n th nh t đó v n

đ ng cu c đ u tranh giành l i n n đ c l p cho Campuchia Ngày 09/11/1953,

Pháp tuyên b trao tr đ c l p cho Campuchia Tháng 4/1955, Sihanouk thoái v

nh ng ngôi Vua cho cha là Norodom Suramarith đ thành l p C ng đ ng xó

h i b nh dõn Trong cu c tuy n c 9/1955, C ng đ ng xó h i b nh dõn đó

K IL

M

giành đ c th ng l i l n, Sihanouk tr thành Th t ng, t p trung m i quy n

l c vào tay m nh N m 1960, Qu c v ng Norodom Suramarith qua đ i,

Sihanouk đ c Qu c h i b u làm Qu c tr ng Campuchia

- Ngày 18/3/1970, Lon Nol-Siric Matak, đ c s h u thu n c a M đ o

chính Sihanouk, thành l p "C ng hoà Kh -me" (10/1970) Sihanouk và Hoàng

t c sang c trú t i Trung Qu c và sau đó thành l p M t tr n oàn k t dân t c

Campuchia (FUNK) và Chính ph oàn k t dân t c V ng qu c Campuchia

(GRUNK) đ t tr s t i B c Kinh

- Ngày 17/4/1975, Pol Pot l t đ ch đ C ng hoà c a Lon Nol, thành l p

n c "Campuchia dân ch ", th c hi n ch đ di t ch ng tàn kh c nh t trong l ch

s c a Campuchia

- Ngày 2/12/1978, M t tr n gi i phóng dân t c Campuchia ra đ i do ông

Heng Samrin làm Ch t ch Ngày 07/1/1979, v i s giúp đ c a quân t nh

nguy n Vi t Nam, nhõn dõn Campuchia đó đ ng lên l t đ ch đ di t ch ng

Pol Pot-Iêng Xary, thành l p n c "C ng hoà Nhân dân Campuchia", n m 1989

đ i thành "Nhà n c Campuchia" (SOC)

- Ngày 23/10/1991, Hi p đ nh hoà b nh Campuchia đ c ký k t gi a 19

n c và 4 phái Campuchia t i th đô Paris (Pháp) Ngày 23-25/5/1993, T ng

tuy n c l n th nh t Campuchia do C quan quy n l c lâm th i c a Liên h p

qu c (UNTAC) t ch c K t qu FUN giành 58 gh , CPP: 51 gh , BLDP: 10

gh và Molinaka: 1 gh Ngày 24/9/1993, Qu c h i m i và Chính ph Liên hi p

CPP-FUNCINPEC (FUN) nhi m k I đ c thành l p, tên n c đ i thành

V ng qu c Campuchia theo ch đ Quân ch l p hi n, th c hi n ch đ đa

đ ng và n n kinh t th tr ng N Sihanouk lên ngôi Vua l n th hai

- Ngày 26/7/1998, T ng tuy n c l n th hai CPP đ c 64 gh , FUN:

đ c 43 gh , đ ng đ i l p Sam Rainsy (SRP) đ c 15 gh Qu c h i Campuchia

do Hoàng thân Ranariddh làm Ch t ch Chính ph Hoàng gia nhi m k II ti p

t c là Chính ph liên hi p gi a CPP và FUNCINPEC

- Ngày 27/7/2003, T ng tuy n c l n th ba b u 123 gh trong Qu c h i,

3 đ ng l n giành th ng l i là CPP: 73 gh , FUN: 26 gh , SRP: 24 gh Ngày

K IL

M

15/7/2004, Chính ph liên hi p CPP-FUNCINPEC nhi m k III đ c thành l p,

X m-đéc Hun Sen ti p t c gi ch c Th t ng, Hoàng thân Ranariddh gi ch c

Ch t ch Qu c h i C c u quy n l c đ c phõn chia theo c ng th c 60-40

(CPP: 60; FUN: 40)

- Ngày 06/10/2004, Qu c v ng Norodom Sihanouk tuyên b thoái v ;

ngày 08/10/2004, Qu c h i Campuchia b phi u thông qua Lu t v t ch c và

ho t đ ng c a H i đ ng Ngôi Vua; ngày 11/10/2004, Th ng vi n Campuchia

thông qua và Quy n Qu c tr ng Chia Sim ký ban hành Lu t này; ngày

14/10/2004, H i đ ng Ngôi Vua b u Hoàng t Norodom Sihamoni làm Qu c

v ng m i Ngày 29/10/2004 Qu c v ng N Sihamoni chính th c đ ng quang

3.2 Th ch chính tr

1- Th ch nhà n c: Theo Hi n pháp n m 1993 qui đ nh Campuchia là

qu c gia Quân ch l p hi n H th ng quy n l c đ c phân đ nh r gi a l p

ph p, hành ph p và t pháp g m: Vua, H i đ ng ngôi Vua, Th ng vi n, Qu c

h i, Chính ph , Toà án, H i đ ng Hi n pháp và các c quan hành ch nh c c

c p

2- Hành ph p: ng đ u nhà n c: Qu c v ng Norodom Sihamoni, lên

ngôi ngày 29/10/2004 ng đ u Chính ph hi n nay g m 01 Th t ng và 06

Phó Th t ng N i các: H i đ ng B tr ng do Vua ký s c l nh b nhi m

3- L p ph p: L ng vi n

- Qu c h i : Ch t ch Qu c h i X m-đéc Heng Xom-rin (CPP) sau khi N

Ranarith (FUN) t ch c; có 123 gh , b u đ i bi u theo ch đ ph thông đ u

phi u, nhi m k 5 n m Campuchia đó t ch c b u c Qu c h i 3 l n (1993,

1998, 2003), b u c Qu c h i khúa 4 di n ra vào n m 2008

- Th ng vi n : Ch t ch: X m-đéc Chea Sim (CPP); nhi m k 5 n m;

Th ng vi n có 61 gh , trong đó 02 gh do Vua b nhi m, 02 gh do Qu c H i

ch đ nh Th ng vi n nhi m k I thành l p tháng 3/1999 không qua b u c , các

đ ng có chân trong Qu c h i b nhi m thành viên theo t l s gh có trong

Qu c h i B u c Th ng vi n nhi m k II di n ra ngày 22/1/2006 thông qua b

phi u kín và phi ph thông, k t qu CPP giành 45 gh , FUNCINPEC: 10 gh và

K IL

M

SRP: 02 gh

- T pháp: H i đ ng Th m phán t i cao (đ c Hi n pháp quy đ nh, thành

l p 12/1997); Toà án T i cao và các Toà án đ a ph ng

- Các đ ng chính tr : Hi n nay, Campuchia có 3 ng l n là: ng

Nhân dân Campuchia (CPP), ng M t tr n đoàn k t dân t c v m t n c

Campuchia đ c l p, trung l p, hoà b nh và th ng nh t (FUNCINPEC) là hai

đ ng chính đang c m quy n ng Sam Rainsy (SRP) là đ ng đ i l p chính và

kho ng 58 đ ng phái khác

4 Chính sách đ i ngo i

1- Theo quy đ nh c a Hi n pháp, Campuchia th c hi n chính sách trung

l p, không liên k t v nh vi n, không xâm l c ho c can thi p vào công vi c n i

b c a n c khác Chính sách phát tri n kinh t , thu hút đ u t n c ngoài,

khách du l ch, tích c c h i nh p qu c t và khu v c đó đ t nhi u thành t u Hi n

Campuchia là thành viên th 10 c a ASEAN (tháng 4/1999), thành viên chính

th c th 148 c a WTO (tháng 9/2003), gia nh p ASEM t i H i ngh c p cao

ASEM 5 (tháng 10/2004) t i Hà N i; và đang tích c c chu n b đ tham gia

APEC trong th i gian s m nh t Campuchia c ng là thành viên tích c c trong

h p tác khu v c nh : U h i Mekong qu c t (MRC) ; Tam giác phát tri n Vi t

Nam-Lào-Campuchia (CLV); Ti u vùng sông Mê kông m r ng (GMS); Chi n

l c h p tác kinh t ba d ng s ng Ayeyawadi-Chao Praya-Mekong (ACMECS);

Hành lang ông Tây (WEC)

2- Campuchia c ng chú tr ng quan h v i các n c l n, các n c tài tr ,

các n c láng gi ng; t ng c ng quan h m i m t, nh t là kinh t -th ng m i

v i Trung Qu c; ti p t c tranh th M ; tho thu n gi i quy t xong v n đ biên

gi i trên b trong n m 2006 v i Th i Lan, x c ti n gi i quy t bi n gi i v i Lào

5 V n hóa

N i b t nh t trong n n v n hóa Campuchia là các công trình ki n trúc c

Ki n trúc c a Campuchia ph n l n đ c bi t đ n nh vào nh ng công

tr nh đ c xây d ng t th i th i ng i Kh me c đ i (Kho ng cu i th k 12,

đ u th k 13) o Ph t và t duy huy n tho i có nh h ng l n đ n ngh thu t

K IL

M

trang trí các công tr nh ki n tr c v đ i này c tr ng c b n c a ki n trúc giai

đo n này là đ c xây d ng t v t li u g , tre n a ho c r m r và đá Nh ng

nh ng g c n l i ngày nay ch ng ta cú vinh h nh đ c chiêm ng ng là các

công tr nh b ng đá t ng nh các b c t ng thành, đ ng sá, và các ngôi đ n

V i con đ ng th đó là nh ng bao l n t c h nh con r n ch n đ u, v n cao t

2-3m, x e r ng ph búng xu ng m t đ ng d o C n h nh th c chung c a c c

ng i đ n là có đ nh chóp nh n, b n m t đ n đ c ch m tr các b c phù điêu

miêu t cu c s ng con ng i th gi i bên kia, ho c cu c s ng hi n t i c a

ng i dân Campuchia b y gi , hay cu c chi n v i n c láng gi ng Ch mpa Ta

nh th y đ c s s ng đ ng, náo nhi t c a ngày h i Angkor hàng n m qua h nh

nh nh ng v n dõn gian (Ápsara)v i thõn hành m m m i, cõn đ i đang múa

khá uy n chuy n, và s tham gia c a c nh ng con kh , con ng a trong s thi

Ramanaya c a n Bên c nh đó, h nh th c kh c nh ng ký t hay con s

c ng r t ph bi n c ng tr nh C c ng i đ n th ng có 1 c a c n ba ph a

c n l i c a đ n c ng có c a nh ng ch là gi , đ t o c m giác đ i x ng cho ngôi

đ n Công tr nh n i ti ng nh t đây là ngôi đ n Bayon v i 200 g ng m t c a

th n Avaloteshvara Chiêm ng ng nh ng công tr nh này, ta kh ng th kh ng

khõm ph c s c m nh phi th ng và bàn tay tài ba c a nh ng ng i dân Kh me

c đ i Ki n trúc c a Campuchia c ng có nh h ng l n đ n ki n trúc c a Thái

Lan và ng i Ch m c a Vi t nam

K IL

M

n Angkor_Wat c a Campuchia

III KINH T

S phát tri n c a n n kinh t Campuchia b ch m l i m t cách đáng k

trong th i k 1997 - 1998 b kh ng ho ng kinh t trong khu v c B o l c và

xung đ t chính tr u t n c ngoài và Du l ch gi m m nh Trong n m 1999,

n m đ u tiên có đ c hòa bình th c s trong vòng 30 n m, đã có nh ng bi n đ i

c i cách kinh t và t ng tr ng đ t đ c m c 5% M c dù b ng p l t tràn lan,

GDP t ng tr ng m c 5% trong n m 2000; 6,3% n m 2001; và 5,2% n m

2002 Du lch là ngành công nghi p t ng tr ng m nh nh t c a Campuchia, v i

s du khách t ng 30% trong n m 2000 và 40% n m 2001 M c dù đ t đ c

nh ng s t ng tr ng nh v y, nh ng s phát tri n dài h n c a n n kinh t sau

hàng ch c n m chi n tranh v n là m t thách th c to l n S lo ng i v không n

đ nh chính tr và t n n tham nh ng trong m t b ph n chính quy n làm chán

n n các nhà đ u t n c ngoài và làm ch m tr các kho n tr giúp qu c t

chính quy n đang ph i gi i quy t các v n đ này v i s h tr c a các t ch c

song ph ng và đa ph ng

Ngày 13/10/2004 Campuchia đã gia nh p t ch c th ng m i Th gi i

WTO, gia nh p t ch c này nh ng khó kh n trong vi c v n đ u t đã d n d n

K IL

M

đ c gi i quy t và n n kinh t c a Campuchia đã có nh ng b c phát tri n đáng

k trong nh ng n m g n đây

N n công nghi p c a Campuchia còn y u kém N m 2005 Campuchia đã

s n xu t đ c g n 6 tri u t n thóc (t ng 43% so v i n m 2004) đ t s n l ng

cao nh t trong 27 n m qua M c t ng tr ng kinh t n m 2005 đ t 6,3% (so v i

n m 2004 là 6%) Bình quân đ u ng i là 320USD/n m (so v i n m 2004) T i

h i ngh khách hàng tài tr cho Campuchia l n th 8, các n c đã cam k t tài tr

cho Campuchia kho ng 1,4 t USD cho giai đo n 2006-2008 Riêng n m 2006

là 623 tri u USD

* Th tr ng xu t kh u chính c a Campuchia là M , EU, Trung Qu c và

Thái Lan

Kim ng ch xu t kh u theo th tr ng - m t hàng

Th tr ng Cam-pu-chia

N m 2005

K IL

M

Kinh t Campuchia ch y u d a vào 3 ngành chính là xu t kh u d t may,

du lch và xây d ng Tuy nhiên n n kinh t còn l c h u và g p nhi u khó kh n,

50% ngân sách Chính ph d a vào vi n tr và cho vay n c ngoài

M C L C

I V TRÍ A LÝ VÀ I U KI N T NHIÊN 1

1 V trí đ a lý 1

2 i u ki n t nhiên và tài nguyên thiên nhiên 1

II DÂN C XÃ H I VÀ CH CHÍNH TR 1

1 Dân c 1

2 Xã h i 1

3 Ch đ chính tr 2

3.1 L ch s hình thành 2

3.2 Th ch chính tr 4

4 Chính sách đ i ngo i 5

5 V n hóa 5

III KINH T 7

M C L C 9