CH N ĐOÁN NGUYÊN NHÂN ẨN ĐOÁN RỐI Nguyên nhân c a toan chuy n hóa tăng anion gap: ủa hô hấp ểu nhiều.. ễm ceton acid ĐTĐ, nghiện rượu Ch n đoán ẩn đoán : Toan chuy n hóa do nhi m ceton a
Trang 1CH N ĐOÁN R I ẨN ĐOÁN RỐI ỐI
Bùi Xuân Phúc-Nguy n Thành Tâm ễn Thành Tâm
Trang 2TR ƯỜNG HỢP 1: NG H P 1: ỢP 1:
B nh nhân nam 19 tu i, nh p vi n vì m tệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ổi, nhập viện vì mệt ập viện vì mệt ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt
Ti n căn: đái tháo đền căn: đái tháo đường típ 1 ường típ 1ng típ 1
Vài ngày nay, b nh nhân t ng ng m t s l n ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ự ngưng một số lần ư ột số lần ố lần ần tiêm insulin, sau đó có tri u ch ng khát và ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ứng khát và
ti u nhi u ểu nhiều ền căn: đái tháo đường típ 1
Khám lâm sàng ghi nh n b nh nhân không s t, ập viện vì mệt ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ố lần tim đ u, ph i trong.ền căn: đái tháo đường típ 1 ổi, nhập viện vì mệt
Trang 3
K t qu xét nghi m: ết quả xét nghiệm: ả xét nghiệm: ệm:
Đi n gi i đ máu ệm: ả xét nghiệm: ồ máu
Trang 4Đ c k t qu khí máu đ ng m ch: ọc kết quả khí máu động mạch: ết quả xét nghiệm: ả xét nghiệm: ộng mạch ạch
B ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c 1: pH = 7,26 < 7,35 toan máu
B ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c 2: HCO3- = 8,1 mm/l < 22 toan chuy n hóa ểu nhiều
B ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c 3: tính bù c a hô h p ủa hô hấp ấp
PaCO2 d đoán = (1,5 x 8,1) + 8 = 20 ự ngưng một số lần PaCO 2 th c t ự ngưng một số lần ế
b ng PaCO ằng PaCO 2 dự ngưng một số lần đoán.
B ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c 4:
8,1 – 99 = 28,9 > 12 tăng anion gap.
chuy n hóa tăng AG đ n thu n ểu nhiều ơn thuần ần
KMĐM: Toan chuy n hóa tăng anion gap đ n thu n ểu nhiều ơn thuần ần
Trang 5CH N ĐOÁN NGUYÊN NHÂN ẨN ĐOÁN RỐI
Nguyên nhân c a toan chuy n hóa tăng anion gap: ủa hô hấp ểu nhiều
Suy th n ập viện vì mệt
Nhi m ceton acid (ĐTĐ, nghi n r ễm ceton acid (ĐTĐ, nghiện rượu) ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ượu) u)
Ng đ c: salicylates, ethylene glycol, methanol, ột số lần ột số lần paraldehyde
Đ i chi u lâm sàng: ti n căn đái tháo đ ố lần ế ền căn: đái tháo đường típ 1 ường típ 1 ng típ 1 không tuân th đi u tr , đ ủa hô hấp ền căn: đái tháo đường típ 1 ị, đường huyết tăng cao, ường típ 1 ng huy t tăng cao, ế
n ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c ti u có ceton d ểu nhiều ươn thuần ng tính 4+ g i ý toan ợu)
chuy n hóa do nhi m ceton acid ểu nhiều ễm ceton acid (ĐTĐ, nghiện rượu)
Ch n đoán ẩn đoán : Toan chuy n hóa do nhi m ceton acid ển hóa do nhiễm ceton acid ễm ceton acid trên b nh nhân ĐTĐ type 1 ệm:
Trang 6Ti n căn: x gan do rền căn: đái tháo đường típ 1 ơn thuần ượu)u Child C, dãn tĩnh
m ch th c qu nạch 120 lần/phút, ự ngưng một số lần ảng 500 ml máu vào ngày nhập viện
Trang 7K t qu xét nghi m: ết quả xét nghiệm: ả xét nghiệm: ệm:
Đi n gi i đ máu ệm: ả xét nghiệm: ồ máu
Trang 8Đ c k t qu khí máu đ ng m ch: ọc kết quả khí máu động mạch: ết quả xét nghiệm: ả xét nghiệm: ộng mạch ạch
B ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c 1: pH = 7,1 < 7,35 toan máu
B ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c 2: HCO3- = 4,1 mmol/l < 22 toan chuy n hóa ểu nhiều
B ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c 3: tính bù c a hô h p ủa hô hấp ấp
PaCO 2 d đoán = (1,5 x 4,1) + 8 = 14 ự ngưng một số lần PaCO 2 th c ự ngưng một số lần
t b ng PaCO ế ằng PaCO 2 dự ngưng một số lần đoán.
B ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c 4: anion gap máu (AG) = 131 – 4,1 – 85 = 41,9 >
12 tăng anion gap
AG/ HCO3 = (41,9 – 12)/(24 – 4,1) = 1,5 toan chuy n hóa tăng AG đ n thu n ểu nhiều ơn thuần ần
Trang 9CH N ĐOÁN NGUYÊN NHÂN ẨN ĐOÁN RỐI
Nguyên nhân c a toan chuy n hóa tăng anion gap: ủa hô hấp ểu nhiều
Suy th n ập viện vì mệt
Nhi m ceton acid (ĐTĐ, nghi n r ễm ceton acid (ĐTĐ, nghiện rượu) ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ượu) u)
Ng đ c: salicylates, ethylene glycol, methanol, ột số lần ột số lần paraldehyde
Lâm sàng: xu t huy t tiêu hóa c p m c đ ấp ế ấp ứng khát và ột số lần
n ng, gây t t huy t áp, g i ý nhi m acid ặng, gây tụt huyết áp, gợi ý nhiễm acid ụt huyết áp, gợi ý nhiễm acid ế ợu) ễm ceton acid (ĐTĐ, nghiện rượu)
lactic do gi m oxy mô.ảng 500 ml máu vào ngày nhập viện
Trang 10Nh n xétập viện vì mệt :
B nh nhân có suy th n, tuy nhiên creatinin ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ập viện vì mệt
máu không quá cao nên ít có kh năng gây ảng 500 ml máu vào ngày nhập viện tích t acid gây toan máu ụt huyết áp, gợi ý nhiễm acid
Đ nh lị, đường huyết tăng cao, ượu)ng acid lactic máu b ng 20,3 mmol/l ằng PaCO(bình thường típ 1ng < 4 mmol/l) kh ng đ nh toan ẳng định toan ị, đường huyết tăng cao, máu do acid lactic
Ch n đoán ẩn đoán : Toan chuy n hóa do nhi m acid ển hóa do nhiễm ceton acid ễm ceton acid
Trang 11TR ƯỜNG HỢP 1: NG H P 3: ỢP 1:
B nh nhân nam 48 tu i, nh p vi n vì l n l n, ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ổi, nhập viện vì mệt ập viện vì mệt ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ẫn lộn, ột số lần hành vi không gi ng thố lần ường típ 1ng ngày
Khám: b nh nhân t nh, m t đ , đ nhi u m ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ỉnh, mặt đỏ, đổ nhiều mồ ặng, gây tụt huyết áp, gợi ý nhiễm acid ỏ, đổ nhiều mồ ổi, nhập viện vì mệt ền căn: đái tháo đường típ 1 ồ
hôi, nói chuy n h i l n l nệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ơn thuần ẫn lộn, ột số lần
M ch 90 l n/phút, huy t áp 106/65 mmHg, ạch 120 lần/phút, ần ế
không s t, nh p th 24 l n/phút, SpOố lần ị, đường huyết tăng cao, ở 24 lần/phút, SpO ần 2 98%
Tim đ u, ph i trong, b ng m m, c m m, đ ng ền căn: đái tháo đường típ 1 ổi, nhập viện vì mệt ụt huyết áp, gợi ý nhiễm acid ền căn: đái tháo đường típ 1 ổi, nhập viện vì mệt ền căn: đái tháo đường típ 1 ồ
t bình thử bình thường, không dấu thần kinh khu trú ường típ 1ng, không d u th n kinh khu trú ấp ần
Ti n căn: thền căn: đái tháo đường típ 1 ường típ 1ng u ng aspirin vì nh c đ u ố lần ứng khát và ần
Trang 12K t qu xét nghi m: ết quả xét nghiệm: ả xét nghiệm: ệm:
Đi n gi i đ máu ệm: ả xét nghiệm: ồ máu
Trang 13Đ c k t qu khí máu đ ng m ch: ọc kết quả khí máu động mạch: ết quả xét nghiệm: ả xét nghiệm: ộng mạch ạch
B ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c 1: pH = 7,3 < 7,35 toan máu
B ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c 2: HCO 3- = 12 mm/l < 22 toan chuy n hóa ểu nhiều
B ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c 3: tính bù c a hô h p ủa hô hấp ấp
PaCO2 d đoán = (1,5 x 12) + 8 = 26 ự ngưng một số lần PaCO 2 th c t ự ngưng một số lần ế
th p h n PaCO ấp ơn thuần 2 dự ngưng một số lần đoán có ki m hô h p đi kèm ền căn: đái tháo đường típ 1 ấp
B ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c 4: anion gap máu (AG) = 142 – 12 – 100 = 30 >
12 tăng anion gap
chuy n hóa tăng AG đ n thu n (không kèm r i ểu nhiều ơn thuần ần ố lần
lo n toan ki m do chuy n hóa khác) ạch 120 lần/phút, ền căn: đái tháo đường típ 1 ểu nhiều
Trang 14CH N ĐOÁN NGUYÊN NHÂN ẨN ĐOÁN RỐI
Nguyên nhân c a toan chuy n hóa tăng AG: ủa hô hấp ểu nhiều
Suy th n ập viện vì mệt
Toan máu lactic
Nhi m ceton acid (ĐTĐ, nghi n r ễm ceton acid (ĐTĐ, nghiện rượu) ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ượu) u)
Ng đ c: salicylates, ethylene glycol, methanol, ột số lần ột số lần
paraldehyde
Đ i chi u lâm sàng: n ng đ salicylat máu tăng cao ố lần ế ồ ột số lần
salicylat là nguyên nhân gây toan chuy n hóa tăng AG ểu nhiều Salicylat kích thích tr c ti p trung tâm hô h p gây th ự ngưng một số lần ế ấp ở 24 lần/phút, SpO nhanh và ki m hô h p và gây r i lo n chuy n hóa ền căn: đái tháo đường típ 1 ấp ố lần ạch 120 lần/phút, ểu nhiều
glucose và acid béo, đ a đ n toan chuy n hóa ư ế ểu nhiều
Ch n đoán ẩn đoán : Toan chuy n hóa tăng anion gap máu + ển hóa do nhiễm ceton acid
ki m hô h p do ng đ c aspirin ềm hô hấp do ngộ độc aspirin ấp do ngộ độc aspirin ộng mạch ộng mạch
Trang 15TR ƯỜNG HỢP 1: NG H P 4: ỢP 1:
B nh nhân n 60 tu i, nh p vi n vì m t.ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ữ 60 tuổi, nhập viện vì mệt ổi, nhập viện vì mệt ập viện vì mệt ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt
B nh nhân tiêu ch y n ng 1 tu n ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ảng 500 ml máu vào ngày nhập viện ặng, gây tụt huyết áp, gợi ý nhiễm acid ần
Trang 16K t qu xét nghi m: ết quả xét nghiệm: ả xét nghiệm: ệm:
Đi n gi i đ máu ệm: ả xét nghiệm: ồ máu
Trang 17Đ c k t qu khí máu đ ng m ch: ọc kết quả khí máu động mạch: ết quả xét nghiệm: ả xét nghiệm: ộng mạch ạch
B ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c 1: pH = 7,11 < 7,35 toan máu
B ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c 2: HCO 3- = 4,9 mm/l < 22 toan chuy n hóa ểu nhiều
B ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c 3: tính bù c a hô h p ủa hô hấp ấp
PaCO2 d đoán = (1,5 x 4,9) + 8 = 15,35 ự ngưng một số lần PaCO 2
th c t b ng PaCO ự ngưng một số lần ế ằng PaCO 2 dự ngưng một số lần đoán.
B ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c 4: anion gap máu (AG) = 137 – 4,9 – 118 =
14 không tăng anion gap
Trang 18CH N ĐOÁN NGUYÊN NHÂN ẨN ĐOÁN RỐI
Lúc đ u nghi ng nhi m toan chuy n hóa do m t HCO ần ờng típ 1 ễm ceton acid (ĐTĐ, nghiện rượu) ểu nhiều ấp 3- qua tiêu ch y Có th kèm theo toan do acid lactic (vì có t t ảng 500 ml máu vào ngày nhập viện ểu nhiều ụt huyết áp, gợi ý nhiễm acid huy t áp, gi m t ế ảng 500 ml máu vào ngày nhập viện ước 1: pH = 7,26 < 7,35 i máu mô), ho c các acid khác (vì suy ặng, gây tụt huyết áp, gợi ý nhiễm acid
th n) ập viện vì mệt
KMĐM: toan chuy n hóa không tăng anion gap máu ểu nhiều ít có
kh năng toan chuy n hóa do nhi m acid ảng 500 ml máu vào ngày nhập viện ểu nhiều ễm ceton acid (ĐTĐ, nghiện rượu)
Ch n đoán xác đ nh toan máu do tiêu ch y b ng tính anion ẩm ị, đường huyết tăng cao, ảng 500 ml máu vào ngày nhập viện ằng PaCO gap ni u = [Na ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt + ] + [K + ] – [Cl - ] = 45 + 15 – 100 = - 40
Bình th ường típ 1 ng, anion gap ni u có giá tr trong kho ng [- ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ị, đường huyết tăng cao, ảng 500 ml máu vào ngày nhập viện
20;0] B nh nhân này có AG ni u < -20 ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt đây là toan
chuy n hóa do m t HCO ểu nhiều ấp 3- qua tiêu ch y ho c toan hóa ảng 500 ml máu vào ngày nhập viện ặng, gây tụt huyết áp, gợi ý nhiễm acid
ng th n g n (AG ni u > 0 là toan hóa ng th n xa)
ố lần ập viện vì mệt ần ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ố lần ập viện vì mệt
B nh s phù h p v i nguyên nhân tiêu ch y ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ử bình thường, không dấu thần kinh khu trú ợu) ớc 1: pH = 7,26 < 7,35 ảng 500 ml máu vào ngày nhập viện
Ch n đoán ẩn đoán : Toan chuy n hóa không tăng AG do tiêu ển hóa do nhiễm ceton acid
ch y ả xét nghiệm:
Trang 19TR ƯỜNG HỢP 1: NG H P 5: ỢP 1:
B nh nhân n 31 tu i, nh p vi n vì y u li t ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ữ 60 tuổi, nhập viện vì mệt ổi, nhập viện vì mệt ập viện vì mệt ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ế ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệttay chân tăng d n ần
Khám: b nh nhân t nh, m ch 77 l n/phút, ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ỉnh, mặt đỏ, đổ nhiều mồ ạch 120 lần/phút, ần
huy t áp 110/70 mmHg, nhi t đ 36,5ế ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ột số lần oC,
nh p th 26 l n/phút.ị, đường huyết tăng cao, ở 24 lần/phút, SpO ần
Tim đ u, ph i trong, b ng m mền căn: đái tháo đường típ 1 ổi, nhập viện vì mệt ụt huyết áp, gợi ý nhiễm acid ền căn: đái tháo đường típ 1
M t ph n x gân xấp ảng 500 ml máu vào ngày nhập viện ạch 120 lần/phút, ươn thuầnng t chi, trứng khát và ươn thuầnng l c c ự ngưng một số lần ơn thuần
t chi g n nh không còn, không r i lo n ứng khát và ần ư ố lần ạch 120 lần/phút,
c m giác ảng 500 ml máu vào ngày nhập viện
Trước 1: pH = 7,26 < 7,35 c đó b nh nhân không có b nh gì và cũng ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệtkhông dùng thu c gì ố lần
Trang 20K t qu xét nghi m: ết quả xét nghiệm: ả xét nghiệm: ệm:
Đi n gi i đ máu ệm: ả xét nghiệm: ồ máu
Trang 21Đ c k t qu khí máu đ ng m ch: ọc kết quả khí máu động mạch: ết quả xét nghiệm: ả xét nghiệm: ộng mạch ạch
B ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c 1: pH = 7,21 < 7,35 toan máu
B ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c 2: HCO 3- = 14 mm/l < 22 toan chuy n hóa ểu nhiều
B ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c 3: tính bù c a hô h p ủa hô hấp ấp
PaCO2 d đoán = (1,5 x 14) + 8 = 29 ự ngưng một số lần PaCO 2 th c ự ngưng một số lần
t cao h n PaCO ế ơn thuần 2 dự ngưng một số lần đoán có toan hô h p kèm ấp theo.
B ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c 4: anion gap (AG) = 135 – 14 – 110 = 11 không tăng anion gap
KMĐM: toan chuy n hóa không tăng anion gap + ểu nhiều
Toan hô h p ấp
Trang 22CH N ĐOÁN NGUYÊN NHÂN ẨN ĐOÁN RỐI
Toan hô h p có th do y u c hô h p do gi m kali máu ấp ểu nhiều ế ơn thuần ấp ảng 500 ml máu vào ngày nhập viện
Anion gap ni u = [Na ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt + ] + [K + ] – [Cl - ] = 165 + 54 – 162 = 57 > 0 đây là toan hóa ng th n xa ố lần ập viện vì mệt
Toan hóa ng th n xa là tình tr ng ng th n xa không bài ố lần ập viện vì mệt ạch 120 lần/phút, ố lần ập viện vì mệt
ti t đ ế ượu) c H + , làm H + l i trong máu gây toan chuy n hóa, ứng khát và ạch 120 lần/phút, ểu nhiều còn n ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c ti u không có H ểu nhiều + nên b ki m hóa B nh nhân này ị, đường huyết tăng cao, ền căn: đái tháo đường típ 1 ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt
có pH n ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c ti u = 8 trong tình tr ng toan hóa máu ểu nhiều ạch 120 lần/phút, g i ý ợu)
toan hóa ng th n xa (bình th ố lần ập viện vì mệt ường típ 1 ng, máu b toan thì ng xa ị, đường huyết tăng cao, ố lần
ph i tăng th i NH ảng 500 ml máu vào ngày nhập viện ảng 500 ml máu vào ngày nhập viện 4+ , n ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c ti u ph i toan) ểu nhiều ảng 500 ml máu vào ngày nhập viện
Ch n đoán xác đ nh toan hóa ng th n xa b ng test NH ẩm ị, đường huyết tăng cao, ố lần ập viện vì mệt ằng PaCO 4Cl
B nh nhân u ng NH ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ố lần 4Cl (0,1 g/kg) đ làm toan hóa máu nh ng ểu nhiều ư
n ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c ti u không tăng NH ểu nhiều 4+ , và pH n ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c ti u v n trên 7 ểu nhiều ẫn lộn,
K t lu n: ế ập viện vì mệt Toan chuy n hóa không tăng AG do toan hóa ng ển hóa do nhiễm ceton acid ống
th n xa + Toan hô h p do y u c hô h p do gi m kali ận xa + Toan hô hấp do yếu cơ hô hấp do giảm kali ấp do ngộ độc aspirin ết quả xét nghiệm: ơ gan ấp do ngộ độc aspirin ả xét nghiệm:
máu
Trang 23TR ƯỜNG HỢP 1: NG H P 6: ỢP 1:
B nh nhân nam 32 tu i, nh p vi n vì đ t ng t ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ổi, nhập viện vì mệt ập viện vì mệt ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ột số lần ột số lần
y u c t chi ế ơn thuần ứng khát và
Khám:
B nh nhân t nh, y u c t chi, ngoài ra không ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ỉnh, mặt đỏ, đổ nhiều mồ ế ơn thuần ứng khát và
có gì đ c bi t ặng, gây tụt huyết áp, gợi ý nhiễm acid ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt
Ti n căn b ong đ t cách đây 8 tháng ền căn: đái tháo đường típ 1 ị, đường huyết tăng cao, ố lần
Ngoài ra b nh nhân không có b nh gì và cũng ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệtkhông dùng thu c gìố lần
Trang 24K t qu xét nghi m: ết quả xét nghiệm: ả xét nghiệm: ệm:
Đi n gi i đ máu ệm: ả xét nghiệm: ồ máu
Trang 25Đ c k t qu khí máu đ ng m ch: ọc kết quả khí máu động mạch: ết quả xét nghiệm: ả xét nghiệm: ộng mạch ạch
B ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c 1: pH = 7,27 < 7,35 toan máu
B ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c 2: HCO 3- = 16,2 mm/l < 22 toan chuy n hóa ểu nhiều
B ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c 3: tính bù c a hô h p ủa hô hấp ấp
PaCO2 d đoán = (1,5 x 16,2) + 8 = 32,3 ự ngưng một số lần PaCO 2 th c ự ngưng một số lần
t cao h n PaCO ế ơn thuần 2 dự ngưng một số lần đoán có toan hô h p nh ấp ẹ
kèm theo.
B ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c 4: anion gap (AG) = 134 – 16,2 – 108 = 9,8
không tăng anion gap
KMĐM: toan chuy n hóa không tăng anion gap + ểu nhiều
Toan hô h p ấp
Trang 26CH N ĐOÁN NGUYÊN NHÂN ẨN ĐOÁN RỐI
Toan hô h p có th do y u c hô h p do gi m ấp ểu nhiều ế ơn thuần ấp ảng 500 ml máu vào ngày nhập viện
kali máu.
Anion gap ni u = [Na ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt + ] + [K + ] – [Cl - ] = 100 + 30 –
155 = - 25 < - 20 toan máu do tiêu ch y ho c do ảng 500 ml máu vào ngày nhập viện ặng, gây tụt huyết áp, gợi ý nhiễm acid toan hóa ng th n g n ố lần ập viện vì mệt ần
B nh nhân không tiêu ch y nên nghĩ toan hóa ng ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ảng 500 ml máu vào ngày nhập viện ố lần
th n g n ập viện vì mệt ần
Toan hóa ng th n g n là tình tr ng ng th n ố lần ập viện vì mệt ần ạch 120 lần/phút, ố lần ập viện vì mệt
g n không tái h p thu đ ần ấp ượu) c HCO3- nên c th ơn thuần ểu nhiều
m t HCO ấp 3- , gây toan chuy n hóa ng th n xa ểu nhiều Ống thận xa ập viện vì mệt
th i NH ảng 500 ml máu vào ngày nhập viện 4+ bình th ường típ 1 ng nên n ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c ti u v n toan ểu nhiều ẫn lộn,
Trang 27CH N ĐOÁN NGUYÊN NHÂN ẨN ĐOÁN RỐI
Ch n đoán xác đ nh toan hóa ng th n g n b ng cách ẩm ị, đường huyết tăng cao, ố lần ập viện vì mệt ần ằng PaCO truy n NaHCO ền căn: đái tháo đường típ 1 3 t c đ 0,5-1 mEq/kg/gi đ nâng n ng ố lần ột số lần ờng típ 1 ểu nhiều ồ
đ HCO ột số lần 3- máu lên kho ng 18-20 mm/l ng th n g n s ảng 500 ml máu vào ngày nhập viện Ống thận xa ập viện vì mệt ần ẽ làm thoát HCO3- vào n ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c ti u khi n n ểu nhiều ế ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c ti u đang ểu nhiều
toan tr nên ki m (pH > 7,5) và phân su t th i HCO ở 24 lần/phút, SpO ền căn: đái tháo đường típ 1 ấp ảng 500 ml máu vào ngày nhập viện 3
-l n h n 15-20% ớc 1: pH = 7,26 < 7,35 ơn thuần
Công th c tính phân su t th i HCO ứng khát và ấp ảng 500 ml máu vào ngày nhập viện 3- :
FEHC03 = [HC03 ni u × Creatinin máu] / [HC0 ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt 3 máu × Creatinin ni u] × 100 ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt
K t lu n: ế ập viện vì mệt Toan chuy n hóa không tăng anion gap máu ển hóa do nhiễm ceton acid
do toan hóa ng th n g n + Toan hô h p do y u c ống ận xa + Toan hô hấp do yếu cơ hô hấp do giảm kali ần + Toan hô hấp do yếu cơ ấp do ngộ độc aspirin ết quả xét nghiệm: ơ gan
hô h p do gi m kali máu ấp do ngộ độc aspirin ả xét nghiệm:
Trang 28TR ƯỜNG HỢP 1: NG H P 7: ỢP 1:
B nh nhân n 28 tu i nh p vi n vì m t.ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ữ 60 tuổi, nhập viện vì mệt ổi, nhập viện vì mệt ập viện vì mệt ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt
B nh nhân t làm cho nôn nhi u l n trong th i ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ự ngưng một số lần ền căn: đái tháo đường típ 1 ần ờng típ 1gian g n đây do vì lý do tâm lý.ần
B nh nhân than d c m đ u chi, v p b , s t ệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ị, đường huyết tăng cao, ảng 500 ml máu vào ngày nhập viện ần ọp bẻ, sụt ẻ, sụt ụt huyết áp, gợi ý nhiễm acid cân
Khám:
B nh nhân t nhệnh nhân nam 19 tuổi, nhập viện vì mệt ỉnh, mặt đỏ, đổ nhiều mồ
Huy t áp 90/70 mmHg.ế
Trang 29K t qu xét nghi m: ết quả xét nghiệm: ả xét nghiệm: ệm:
Đi n gi i đ máu ệm: ả xét nghiệm: ồ máu
Trang 30Đ c k t qu khí máu đ ng m ch: ọc kết quả khí máu động mạch: ết quả xét nghiệm: ả xét nghiệm: ộng mạch ạch
B ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c 1: pH = 7,61 > 7,45 ki m máu ền căn: đái tháo đường típ 1
B ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c 2: HCO3- = 44 mm/l > 22 ki m chuy n ền căn: đái tháo đường típ 1 ểu nhiều hóa
B ước 1: pH = 7,26 < 7,35 c 3: tính bù c a hô h p ủa hô hấp ấp
PaCO2 d đoán = (0,7 x 44) + 20 = 50,8 ự ngưng một số lần
PaCO2 th c t th p h n PaCO ự ngưng một số lần ế ấp ơn thuần 2 dự ngưng một số lần đoán có
ki m hô h p kèm theo ền căn: đái tháo đường típ 1 ấp
KMĐM: ki m chuy n hóa + Ki m hô h p ền căn: đái tháo đường típ 1 ểu nhiều ền căn: đái tháo đường típ 1 ấp
Trang 31 Hôn mê gan
Th máy đi u ch nh sai ở 24 lần/phút, SpO ền căn: đái tháo đường típ 1 ỉnh, mặt đỏ, đổ nhiều mồ
Thi u oxy máu gây tăng thông khí ph nang bù tr ế ế ừ, mạch 120 lần/phút,