Hiểu được ý nghĩa và tầm quan trọng của axit sunfuric, trang bị cho giáo sinh tiềm lực để chuẩn bị giảng dạy tốt bộ môn HH ở THCS.Sinh viên nắm chắc cơ sở lí thuyết của mỗi giai đoạn sản
Trang 1Technology and Environment Chemistry
CHƯƠNG II SẢN XUẤT AXIT SUNFURIC
Giảng viên chính – Thạc sĩ : Võ Thị Bích Lâm
Trang 2Hiểu được ý nghĩa và tầm quan trọng của axit sunfuric, trang bị cho giáo sinh tiềm lực để chuẩn bị giảng dạy tốt bộ môn HH ở THCS.
Sinh viên nắm chắc cơ sở lí thuyết của mỗi
giai đoạn sản xuất axit sunfuric như : Các phản ứng HH, điều kiện thích hợp của các quá trình sản xuất
Hiểu nguyên tắc vận hành , cấu tạo của thiết
bị phản ứng, sơ đồ dây chuyền công nghệ sản xuất axit sunfuric
Mục tiêu
Trang 3Technology and Environme
nt Chemistry
Nội dung:
1 Nguyên liệu của sản xuất axit sunfuric
2 Sản xuất khí SO2
3 Tinh chế khí SO2
4 Oxi hóa SO2 bằng xúc tác V2O5
5 Phương pháp Nitro hóa.
6 Hấp thụ SO3.
Trang 4Những nguyên liệu nào được sử dụng để sản xuất axit sunfuric?
Trang 5Technology and Environme
nt Chemistry
Các hợp chất chứa lưu huỳnh khác như: khí SO2, H2S…
Trả lời 1 Nguyên liệu sản xuất H2SO4
Lưu huỳnh: Dây chuyền sản xuất đơn giản,
chủ yếu ở các nước có mỏ lưu huỳnh.
Quặng pirit: Chủ yếu là FeS 2 Thành phần
trung bình của quặng chiếm 40-50% lưu huỳnh
Ở VN, quặng pirit nghèo, chiếm 15%, nên phải nhập khẩu từ nước ngoài.
Thạch cao: Thành phần chính là CaSO 4
khan Thạch cao vừa để sản xuất xi măng,
vừa sản xuất H 2 SO 4
Trang 62 Sản xuất khí SO2
2.1 Sản xuất SO2 từ lưu huỳnh
Trang 7Technology and Environme
nt Chemistry
2.2 Sản xuất SO2 từ H2S
H2S + 3O2 đốt cháy2SO2 + 2H2O, ∆H < 0
Đây là phương pháp kinh tế nhất, nhưng khó khăn trong việc tinh chế SO2
Trang 82.3 Sản xuất SO2 từ pirit sắt.
FeS2 → 2FeS + S2(hơi) ; ∆H > 0
S2 +2O2 → 2SO2 ∆H < 0
4FeS + 7O2 → 2Fe2O3 + 4SO2 ∆H < 0.4FeS2 + 11O2 → 2Fe2O3+ 8 SO2
Trang 9Technology and Environme
nt Chemistry
Câu hỏi thảo luận 1
Dựa vào bản chất của quặng pirit sắt và các quá trình hoá học trên hãy cho biết cơ sở lí thuyết và các điều kiện kĩ thuật cần thiết để sản xuất SO2?
Trang 10Quặng pirit trước khi đưa vào sản xuất được làm sạch và nghiền nhỏ với kích thước phụ
thuộc cấu trúc của lò ( lò tầng sôi là 2 -5 mm; lò bơi chèo 6 -8 mm)
Nhiệt độ:
- Lúc đầu cần cung cấp nhiệt cho phản ứng
- Sau đó phản ứng toả nhiệt, nhiệt độ cao sẽ làm nguyên liệu nóng chảy kết khối Nhiệt độ
thích hợp khoảng 600 -8500C, cao nhất không qúa 10000C
Diện tích tiếp xúc giữa nguyên liệu và
không khí
Quá trình đốt pirit trong không khí là quá
xảy ra trong hệ đồng thể Vì vậy kích thước
phù hợp tạo sự tiếp xúc tốt giữa quặng và
oxi trong không khí
Tốc độ thổi không khí vào lò thích hợp,
sao cho hỗn hợp khí thu được chứa khoảng
7% SO2, 11% O2
Cấu trúc tinh thể và thành phần của quặng Tuỳ theo cấu trúc tinh thể, kích thước và
thành phần trong quặng mà người ta sử dụng
loại lò đốt khác nhau
Trang 11Technology and Environme
nt Chemistry
Các kiểu lò đốt
Lò đốt kiểu“ bơi chèo”
Nhìn vào hình vẽ hãy trình bày cấu tạo
và cách vận hành của lò đốt kiểu “
Trang 12Lò đốt kiểu“ tầng sôi”
Nhìn vào hình vẽ hãy trình bày cấu tạo
và cách vận hành của lò đốt kiểu
“tầng sôi”?
SO2
FeS2
Trang 13Technology and Environme
nt Chemistry
Lò phun đốt pirit
Nhìn vào hình vẽ hãy trình bày cấu tạo và
cách vận hành của lò phun đốt pirit.
Trang 143 Tinh chế hỗn hợp khí
3.3 Tách “mù” H2SO4
Do có một lượng nhỏ SO3 tác dụng với hơi nước tạo ra H2SO4, như sương mù đi theo các đường ống, ăn mòn thiết bị Tách bằng các lọc điện ướt
3.1 Tách bụi
Nhờ hệ thống lắng cơ học gọi là xyclon và máy lọc điện khô
3.2 Tách asen oixt và selen oxit
Đây là các hóa chất làm ngộ độc xúc tác, được tách bằng cách cho qua các tháp rửa
3.4 Tách hơi nước
Cho hỗn hợp khí đi qua các tháp tưới
H2SO4 đặc 98%
Trang 15Technology and Environme
nt Chemistry
Câu hỏi thảo luận 2
Anh chị hãy trình bày cơ sở lý thuyết của quá trình oxi hóa
4 Oxi hoá SO2 bằng xúc tác V2O5
Trang 16Phản ứng này không xảy ra ở nhiệt độ
thường kể cả ở nhiệt độ cao, mặt khác SO3
không bền, dễ bị phân hủy.Khi dùng xúc tác
V2O5 thì nhiệt độ thực tế sản xuất được duy trì
khoảng 4500C,
Xúc tác là V2O5 có thêm Al2O3, SiO2, K2O, CaO rẻ tiền, bền hơn
Trang 17Technology and Environme
Trang 184.2 Thiết bị oxi hoá
Hãy trình bày cấu tạo
và cách vận hành của
tháp oxi hoá SO2
Trang 19Technology and Environme
nt Chemistry
5 Hấp thụ SO3 thành H2SO4
Câu hỏi thảo luận 3
Hãy giải thích tại sao trong sản xuất H 2 SO 4 người ta không trực tiếp dùng nước để hấp phụ
SO 3 ? Cho biết cơ sở lí thuyết, quá trình hấp thụ SO 3 và cấu tạo của tháp hấp thụ SO 3 ?ø
Trang 20 Phản ứng hoá học
SO3 + H2O H2SO4 H < 0
Phản ứng này toả nhiệt mạnh , tạo “ mù” axit H2SO4 không ngưng thành giọt lớn theo ống thải thoát ra ngoài gây ô nhiễm môi trường.
Trong sản xuất người ta dùng oleum ( SO3 trong
H2SO4 đậm đặc ) để hấp thụ Dùng hai tháp hấp thụ đặt liền nhau để thu hoàn toàn SO3 trong hỗn hợp khí
Trang 21Technology and Environme
nt Chemistry
Vỏ tháp bằng thép
Vỏ chống ăn mòn
Các vật đệm
Lưới phân phối khí
H2SO4 100%
Trang 22Bài tập ở nhà:
1/ Vẽ sơ đồ mô tả dây truyền sản xuất H2SO4 từ nguyên liệu ban đầu là pirit sắt.
2/ Trả lời câu hỏi sách trong giáo trình
Trang 23Technology and Environme
nt Chemistry