NGHIÊN cứu dây CHUYỀN sản XUẤT AXIT NITRIC và AMON NITRAT tại CÔNG TY hóa CHẤT mỏ THÁI BÌNH MICCO

Phải thực hiện nghiêm túc chế độ kiểm tra máy móc, thiết bị; vệ sinh thiết bị, máymóc, nhà xưởng đúng quy định của Xưởng, thường xuyên kiểm tra phát hiện kịp thờinhững nguy hiểm trong sả

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

VIỆN KỸ THUẬT HÓA HỌC

Hà Nội, 04/2021

MỤC LỤC

CHƯƠNG 1: LỜI

MỞ ĐẦU 3

1.1 Lý do chọn đề tài về sản xuất Axit Nitric và Amon Nitrat 3

1.2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 3

1.3 Phạm vi nghiên cứu 3

1.4 Thời gian thực tập 3

CHƯƠNG 2: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CÔNG TY HÓA CHẤT MỎ THÁI BÌNH MICCO 4

2.1 Giới thiệu chung về Công ty 4

2.2 Quá trình hình thành và phát triển 4

2.3 Đặc điểm hoạt động sản xuất 5

2.4 Chức năng và nhiệm vụ 5

2.5 Tổ chức và bộ máy quản lý 5

2.6 Công tác an toàn trong Công ty 16

CHƯƠNG 3: DÂY CHUYỂN SẢN XUẤT AXIT NITRIC 12

3.1 Chức năng nhiệm vụ phân xưởng 12

3.2 Tổ chức và bộ máy sản xuất trong 12

3.3 An toàn bước 2 trong Phân xưởng 12

3.4 Công nghệ sản xuất Axit Nitric 60% 17

3.5 Các loại hóa chất sử dụng trong dây chuyền và thông tin liên quan MSDS 27

3.6 Các thiết bị và thông số chính trong dây chuyền công nghệ/thiết bị 28

CHƯƠNG 4: DÂY CHUYỀN SẢN XUẤT AMON NITRAT 29

4.1 Chức năng nhiệm vụ phân xưởng 29

4.2 Tổ chức và bộ máy sản xuất trong Phân xưởng 29

4.3 An toàn bước 2 trong Phân xưởng 29

4.4 Công nghệ sản xuất Amon Nitrat 30

4.5Các loại hóa chất sử dụng trong dây chuyền và thông tin liên quan MSDS 41

4.6 Các thiết bị và thông số chính trong dây chuyền công nghệ/thiết bị 42

CHƯƠNG 5: NHẬN XÉT VÀ TỔNG KẾT 44

TÀI LIỆU THAM KHẢO

CHƯƠNG 1: LỜI MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài về sản xuất Axit Nitric và Amon Nitrat

Nhu cầu tiêu thụ vật liệu nổ công nghiệp năm 2007 khoảng 98.500 tấn; đến năm 2010khoảng 120.000 tấn; từ năm 2015 đến năm 2025 tăng dần từ 150.000 tấn thuốc nổ/nămđến khoảng 180.000 tấn thuốc nổ/năm

Hiện nay, nhu cầu tiêu thụ Amon Nitrat trong nước đạt khoảng 95.000 - 100.000 tấn/năm,trong đó Micco tiêu thụ khoảng 65.000 - 70.000 tấn/năm, các nhà máy sản xuất vật liệu

nổ công nghiệp quân đội từ 30.000 - 35.000 tấn/năm và nhu cầu cho phân bón là 2.000tấn/năm, sản lượng Amon Nitrat còn lại để xuất khẩu Qua khảo sát cho thấy, thị trườngxuất khẩu sản phẩm Amon Nitrat chủ yếu là các nước có ngành khai khoáng phát triểnnhư Úc, Indonesia, Malaysia, Nhật Bản, Lào, Campuchia, Myanmar Tuy nhiên, đây làthị trường truyền thống của các nhà cung cấp từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Thái Lan vớikhả năng cung đã vượt cầu Do đó, để thâm nhập vào các thị trường trên đòi hỏi phảichấp nhận sự cạnh tranh về giá, chất lượng sản phẩm với các nguồn cung cấp truyềnthống Thời gian vừa qua, Micco đã liên hệ được với các hãng sản xuất thuốc nổ quốc tế,gửi mẫu sản phẩm để chào hàng dùng thử sản phẩm cũng như ký kết hợp đồng với một sốđối tác như Sumitomo, Maxam, Dahana, Hanwa, Orica Kết quả đến nay Micco đã kýkết được một số hợp đồng xuất khẩu sản phẩm Amon Nitrat, thuốc nổ ANFO, nhũ tương,phụ kiện nổ

1.2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

-Tìm hiểu và nắm vững an toàn lao động trong nhà máy

-Tìm hiểu về công nghệ và quy trình sản xuất amon nitrat qua 3 phân xưởng: Axit Nitric,Amon Nitrat và phụ trợ

1.3 Phạm vi nghiên cứu

-Quy định an toàn lao động trong nhà máy

-Công nghệ sản xuất Axit Nitric và Amon Nitrat

-Dây chuyền công nghệ sản xuất

1.4 Thời gian thực tập:

Thời gian thực tập tại phân xưởng Axit Nitric từ 12/4 đến 15/4/2021

Thời gian thực tập tại phân xưởng Amon Nitrat từ 16/4 đến 18/4/2021

CHƯƠNG 2: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CÔNG TY HÓA CHẤT

MỎ THÁI BÌNH MICCO

2.1 Giới thiệu chung về Công ty

Công ty Hóa chất mỏ Thái Bình – MICCO là doanh nghiệp hạng hai, trực

thuộc Tổng Công ty Công nghiệp Hoá chất mỏ - Vinacomin, có trụ sở đóng tại thôn Tây Sơn, xã Vũ Chính, thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình Thành lập 10/03/2014.Chức năng: vận hành, quản lý Nhà máy sẩn xuất Amon Nitratcủa MICCO Nhân lựckhoảng 300 cán bộ, công nhân viên Sử dujgn công nghệ hieejnd dại của tập đoàn TKIS.Công suất xưởng Axit Nitric 160.000 tấn/năm (500 tấn/ngày) Công suất xưởng AmonNitrat 200.000 tấn/năm (625/ngày) Thời gian vận hành 320 ngày/năm Tổng diejn tích22,6 ha (gồm 10 ha để mở rộng tương lai)

2.2 Quá trình hình thành và phát triển Công ty

Quá trình xây dựng và phát triển của Công ty Hóa chất mỏ Thái Bình – MICCO

Ngành Hóa chất mỏ được thành lập ngày 20 tháng 12 năm 1965 theo quyết định của BộCông Nghiệp nặng, có nhiệm vụ tiếp nhận, bảo quản vật liệu nổ công nghiệp (VLNVN)của Liên Xô, Trung Quốc và các nước XHCN ở Đông Âu để cung ứng cho các ngànhkinh tế

Công ty Hóa chất mỏ (nay là Tổng công ty công nghiệp Hóa chất mỏ - Vinacomin) đượcthành lập ngày 01 tháng 4 năm 1995 theo quyết định của Bộ Năng Lượng (nay làBộCông Thương) với chức năng, nhiệm vụ: nghiên cứu, sản xuất, phối chế - thử nghiệm,bảo quản, dự trữ quốc gia VLNCN; xuất nhập khẩu VLNCN, nguyên liệu, hóa chất đểsản xuất VLNCN; dịch vụ sau cung ứng: Vận chuyển, thiết kế mỏ, nổ mìn và các nhiệm

vụ khác ngoài VLNCN

Ngày 5/11/2011, Tổng Công ty công nghiệp Hóa chất mỏ - Vinacomin đã tổ chức Lễkhởi công xây dựng Nhà máy sản xuất Amon Nitrat công suất 200.000 tấn/năm và cácsản phẩm hóa chất khác tại Cụm công nghiệp xã Thái Thọ, huyện Thái Thụy, tỉnh TháiBình Đây là công trình có ý nghĩa đặc biệt chào mừng 75 năm Ngày truyền thống côngnhân mỏ - truyền thống ngành Than Dự án đầu tư xây dựng Nhà máy sản xuất AmonNitrat là dự án sản xuất tiền chất thuốc nổ có quy mô lớn đầu tiên ở nước ta với tổng mứcđầu tư gần 5.800 tỷ đồng, thuộc loại công trình công nghiệp cấp đặc biệt, được xây dựngtrên diện tích 18,64 ha Bản quyền và chuyển giao công nghệ cho Dự án (cả hai công

đoạn sản xuất Axit Nitric và Amon Nitrat) là Nhà bản quyền công nghệ UHDE – CHLBĐức Tất cả các thiết bị chính, quan trọng của Dự án đều được nhập khẩu từ Nhà cungcấp bản quyền công nghệ hoặc từ các nhà sản xuất khác do Nhà công nghệ bản quyền chỉđịnh Dự án đạt tiêu chuẩn môi trường châu Âu cũng như toàn bộ các tiêu chuẩn môitrường hiện hành của Việt Nam Nhà máy đi vào hoạt động sẽ đóng góp cho ngân sáchquốc gia mỗi năm hơn 100 tỷ đồng, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế ViệtNam, tiết kiệm ngoại tệ do không phải nhập Amon Nitrat, mang lại cơ hội việc làm cholao động và góp phần phát triển thương mại và các dịch vụ khác Đặc biệt, đây là Dự án

có ý nghĩa lớn trong việc tự chủ, ổn định, phát triển kinh tế, đảm bảo an ninh chính trị,quốc phòng cho đất nước

Công ty Hóa chất mỏ Thái Bình – MICCO được thành lập ngày 10 tháng 3 năm 2014theo quyết định của Hội đồng thành viên Tổng công ty công nghiệp Hóa chất mỏ-Vinacomin với chức năng, nhiệm vụ: sản xuất, bảo quản, đóng gói Amon Nitrat và cácsản phẩm hóa chất khác; nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuấtthửnghiệm tiền chất thuốc nổ và các sản phẩm hóa chất khác; quản lý và khai thác cảnh

hỗ trợ trực tiếp cho vận tải đường thủy

2.3 Đặc điểm hoạt động sản xuất

Công ty sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực:

- Sản xuất sản phẩm hóa chất khác chưa phân vào đâu: Sản xuất, bảo quản, đóng gói tiềnchất thuốc nổ và các sản phẩm hóa chất

- Nghiên cứu và phát triển thực nghiệm khoa học tự nhiên và kỹ thuật: Nghiên cứu, ứngdụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, thử nghiệm tiền chất thuốc nổ và các sảnphẩm hóa chất

- Hoạt động dịch vụ hỗ trợ trực tiếp cho vận tải đường thủy: Quản lý và khai thác Cảng

- Bán buôn chuyên doanh khác chưa được phân vào đâu chi tiết: Kinh doanh hóa chất (trừloại Nhà nước cấm); Bán buôn phân bón, thuốc trừ sâu và các hóa chất khác trong nôngnghiệp

- Sản xuất phân bón và hợp chất Nitơ

2.4 Chức năng và nhiệm vụ

Công ty Hóa chất mỏ Thái Bình – MICCO được Tổng công ty Công nghiệp hóa chất mỏ

- Vinacomin giao quản lý và vận hành Nhà máy sản xuất Amon Nitrat công suất 200.000tấn/năm

+ Trung tâm điều khiển sản xuất.

- Các Phân xưởng sản xuất:

+ Phân xưởng Axit Nitric

+ Phân xưởng Amon Nitrat

2.6.1 Đối với các CBCNV của xưởng Amon Nitrat:

1 Phải nghiêm chỉnh thực hiện đúng nội quy kỷ luật lao động, nội quy an toàn, nội quy

PCCC của nhà máy; các quy trình vận hành, quy định an toàn chung của Xưởng và các

4 Không được tự ý chạy, ngừng máy, thay đổi các điều kiện công nghệ khi không đượcphép của Trưởng ca Xưởng Mọi sự thay đổi các điều kiện công nghệ, thay đổi phụ tảitrong sản xuất đều phải được sự đồng ý của Trưởng ca Xưởng và Trưởng ca Nhà máy

5 Phải tuân thủ theo Quy định Quản lý sự thay đổi khi cần thực hiện sự thay đổi ( thayđổi thông số công nghệ và vận hành, thay đổi thông số kĩ thuật và bypass tín hiệu )

6 Tuyệt đối tuân thủ đúng quy định khi ngừng máy, chạy máy, xử lý công nghệ, xử lýcác tình huống khẩn cấp của xưởng và nhà máy Cần phải có sự giám sát chặt chẽ củatrưởng ca vận hành khi tiến hành ngừng máy hay chạy máy, đặc biệt chú ý đối với cácloại máy móc như máy nén, bơm dịch NH3 bơm nồi hơi, bơm hóa chất, bơm cao áp

7 Phải được trang bị PTBVCN thích hợp với tính chất công nghệ, phải biết cách sử dụngthành thạo, sử dụng đúng quy định, không được sử dụng vào mục đích riêng, có tráchnhiệm giữ gìn PTBVCN được giao

8 Phải biết rõ vị trí, cách bảo quản và sử dụng thành thạo cá thiệt bị PCCC, cấp cứu, mặt

nạ phòng chống khí độc và thiết bị an toàn khác trong khu vực làm việc của mình và khuvực khác mà mình có thể làm việc Phải báo cáo với Trưởng ca/ KTVAT Xưởng sau khi

sử dụng bất kỳ thiết bị an toàn nào để được trang bị lại

9 Phải thực hiện nghiêm túc chế độ kiểm tra máy móc, thiết bị; vệ sinh thiết bị, máymóc, nhà xưởng đúng quy định của Xưởng, thường xuyên kiểm tra phát hiện kịp thờinhững nguy hiểm trong sản xuất, những điều kiện làm việc không an toàn và abos cáongay cho cấp trên, đồng thời dùng tất cả các biện pháp để loại bỏ rủ ro đó

10 Phải tuân thủ tuyệt đối quy trình cấp giấy phép làm việc, không được thực hiện cáccông việc như sửa chữa, bảo dưỡng các loại máy móc thiết bị khi chưa có giấy phép.Các công việc nguy hiểm (có thể ảnh hưởng đến tình trạng sản xuất, các công việc tiến

hành sinh lửa sinh nhiệt tại khu vực có rò rỉ khí dễ cháy nổ, làm việc trong không gianhẹp ) thì ngoài phiếu ĐGRR công việc Nhà máy đã ban hành cần lập bảng ĐGRR vàphân tích an toàn công việc bổ sung trước khi cấp giấp phép và bố trí người giám sát chặtchẽ Trong quá trình sửa chữa cần phải gắn các biển báo như: cấm đóng van, cấm mởvan, cấm vận hành và sử dụng khóa nếu cần thiết theo Quy định an toàn gắn khóa vàbáo cáo.

11 Trước khi giao máy móc, thiết bị cho sửa chữa phải tổ chức xử lý công nghệ: ngừngmáy, cô lập, trao đổi, vệ sinh, kiểm tra nồng độ khí bảo đảm an toàn cho người sửa chữamới được cấp giấp phép cho người sửa chữa

12 Phải có trách nhiệm giám sát an toàn khi sửa chữa và kiểm tra nghiệm thu chạy lạimáy theo đúng quy trình Phải đình chỉ ngay công việc nếu thấy vi phạm các quy định antoàn ghi trong giấy phép

13 Phải rõ tính độc hại, nguy hiểm dễ cháy nổ của các chất có trong xưởng (NH3,

NH4NO3); các loại hóa chất sử dụng trong Xưởng (HNO3, NH3, NH4NO3, các loại phụ gia

sử dụng trong xưởng, ), phải nắm vững cách phòng ngừa cháy nổ, xử lý rò tràn và biếtcách sơ cấp cứu khi bị ngộ độc, sơ tán khi có sự cố

14 Không được đưa tay vào khớp nối, con lăn, hay các bộ phận đang chuyển động.Không được mặc quần áo rộng đứng gần các bộ phận chuyển động của máy móc

15 Đảm bảo các thiết bị điện, hệ thống chống sét trong phạm vi mình quản lý được nốiđất đầy đủ

16 Có trách nhiệm vệ sinh công nghiệp trong khu vực mình quản lý luôn sạch sẽ, gọngàng, ngăn nắp, phân loại và thu gom chất thải theo đúng Hướng dẫn quản lý chất thải

17 Có trách nhiệm kiểm tra người ngoài đến cương vị mình Không cho người không cónhiệm vụ hay không có giấy phép làm việc vào khu vực mình quản lý

18 Trong thao tác phải luôn chú ý hạn chế sự tạo thành các hỗn hợp cháy, nổ Đặc biệtphải chú ý ngăn ngừa và loại trừ sự tiếp xúc của các điều kiện cháy nổ (khí cháy nổ, oxykhông khí và nguồn lửa) Khi cần dùng lửa thì tổng nồng độ của các chất dễ cháy cótrong môi trường dùng lửa phải < 0,5% thể tích

19 Phải cuộn lại gọn gàng các dây ống mềm dùng để purge hệ thống thiết bị sau khi sửdụng

20 Trước khi giao nhạn ca phải ghi chép đầy đủ rõ ràng tình trạng máy thiết bị từngcương vị được phân công phụ trách và ký nhận đầy đủ Khi giao ca phải bàn giao cụ thểtừng nội dung đặc biệt là các công việc chưa hoàn thành trong ca

21 Thực hiện nghiêm túc chế độ kiểm tra máy móc, thiết bị, ghi nhật kí thông số vậnhành: 02 giờ/ lần.

22 Trong thao tác đối với các van trên đường ống đang dẫn chất lỏng thì phải đóng mởmột cách chậm rãi để tránh hiện tượng sốc thủy lực

23 Khi tiếp nhận hơi nước phải mở hoàn toàn van thải nước ngưng trước khi nhận hơinước vào đường ống và tiến hành gia nhiệt từ từ để tránh bị giãn nở đột ngột vì nhiệt,hoặc bị xung kích gây hư hại đường ống, thiết bị

24 Khi cần ngừng các thiết bị truyền nhiệt, nồi hơi,…phải đảm bảo ngắt nguồn nhiệttrước rồi mới tiến hành cô lập nguồn lạnh

25 Trường hợp muốn ngừng thiết bị trao đổi nhiệt giữa nước với NH3 lỏng, tuyệt đốikhông được cô lập đường nước trước khi cô lập và xả hoàn toàn NH3 có trong thiết bị,nếu không có thể xảy ra hiện tượng nước bị đóng băng do NH3 bay hơi thu nhiệt và gâyphá vỡ thiết bị, đường ống do khi nước đóng băng có thể tích lớn hơn khi ở thể lỏng

26 Phải tuân thủ tuyệt đối Hướng dẫn an toàn làm việc, khi cấp giấy phép làm việc trongKGHH, cần chú ý:

-Kiểm tra nồng độ khí O2: nồng độ O2 cho phép 19,5-22%Vol, nếu nồng độ O2 >22%Volthì các vật liệu như quần áo, tóc sẽ dễ cháy khi có kích lửa, gây nguy hiểm cho ngườithực hiện công việc; nếu nồng độ O2 < 19,5%Vol bắt buộc phải sử dụng TBHTHH

- Kiểm tra nồng độ khí độc hại trong KGHH: nồng độ các chất độc hại trong môi trườngcho phép là H2 < 0,01mg/l, NH3 < 0,02mg/l, CO <0,03mg/l; nếu nồng độ có chất độc hạicao hơn, bắt buộc phải sử dụng TBHTHH

- Khi cần tiến hành công việc sinh lửa sinh nhiệt trong KGHH, phải kiểm tra nồng độ cácchất khí dễ cháy nổ thường xuyên, đảm bảo tổng nồng độ các chất khí dễ cháy nổ phải <0,5Vol mới được phép tiến hành công việc sinh lửa sinh nhiệt

27 Phải tuân thủ nghiêm túc các Quy trình/ Kế hoạch/ Phương án Ứng cứu tình huốngkhẩn cấp đã được ban hành khi xảy ra sự cố Trường hợp xảy ra sự cố cháy nổ không thểkhống chế bằng các phương tiện chữa cháy tại chỗ, thực hiện theo Hướng dẫn cô lập, xảpurging thiết bị khi có sự cố cháy nổ Thực hiện việc báo cáo, điều tra tai nạn sự cố đúngtheo Hướng dẫn điều tra và báo cáo tai nạn, sự cố

28 Tất cả nhân viên vận hành trong- Xưởng phải tích cực tìm hiểu, tham gia các lớphuấn luyện AT-VSLD, PCCC định kỳ của nhà máy và của Xưởng, nắm vững kế hoạchứng cứu các tình huống khẩn cấp của nhà máy, tham gia diễn tập Ứng cứu sự cố theo sự

phân công của Nhà máy và Lãnh đạo Xưởng Có ý thức coi trọng việc sản xuất phải antoàn là trách nhiệm của mỗi người.

2.6.2 Đối với các đơn vị/ Cá nhân vào công tác, thực tập, tham quan trong phạm vi xưởng Amon Nitrat:

- Tất cả mọi người (trừ trường hợp khách tham quan, liên hệ công tác) trước khi đến làmviệc tại xưởng Amon Nitrat phải được phổ biến nội quy của nhà máy, huấn luyện an toàncấp I (cấp Nhà máy) và an toàn cấp II (cấp xưởng) do Phòng An toàn-Bảo vệ thực hiện

có kết quả kiểm tra đạt

- Sử dụng đầy đủ và đúng cách các PTBVCN được Nhà máy cấp phát hoặc cho mượntrong suốt quá trình làm việc tại khu vực xưởng

- Các đơn vị/ Cá nhân trước khi vào công tác, thực tập, tham quan trong phạm vi xưởngcần trực tiếp hoặc thông báo với phòng chức năng liên hệ với quản lý xưởng, cấp phép ra/vào khu vực xưởng và phải tuyệt đối tuân thủ các nội dung cấp phép như về thời gian ra/vào, khu việc sẽ tham quan, làm việc,

- Tất cả các đơn vị bảo dưỡng, sữa chữa khi vào thực hiện công việc trong khu vực côngnghệ xưởng phải nghiêm túc tuân thủ Quy trình cấp giấy phép làm việc, phải phổ biến nộidung phiếu DGRR và PTATCV và các biện pháp an toàn bổ xung trong giấy phép chonhân viên hoặc nhà thầu thực hiện trước khi tiến hành công việc

- Các đơn vị bảo dưỡng của nhà máy khi đưa nhà thầu bên ngoài vào làm việc trong khuvực xưởng phải chịu trách nhiệm hướng dẫn và giám sát nhân viên nhà thầu trong suốtquá trình đơn vị này thi công Sau khi kết thúc công việc phải tổ chức vệ sinh hiện trườngsạch sẽ, thu gom, thải bỏ rác thải đúng quy định

- Tất cả các nhà thầu bên ngoài khi vào làm việc trong khu vực công nghệ xưởng đềuphải chịu sự giám sát trực tiếp của giám sát khu vực của xưởng

- Cấm không được tự ý đóng mở, thao tác, sử dụng các máy móc thiết bị trong khu vựcxưởng Amon Nitrat

2.6.3 Quy định vệ sinh công nghiệp của Xưởng AMON NITRAT

1 Tất cả CBCNV trong Xưởng phải có ý thức trách nhiệm vệ sinh công nghiệp tại cương

vị cà vị trí lầm việc

2 Việc vệ sinh công nghiệp, thu gom, phân loại, lưu trữ rác thải phải tuân thủ đúngHướng dẫn Quản lý chất thải đã được nhà máy ban hành Lưu ý bông cách nhiệt thu gom

riêng vào bao, để cạnh (không để chung) thùng rác thải nguy hại Các thùng rác thải nguyhại đầy, ATVSV phải thông báo cho KTVAT để thu gom về kho CTNH của nhà máy.

3 ATVSV hàng ca có trách nhiệm kiểm tra việc thực hiện vệ sinh công nghiệp toànXưởng trong ca, cùng với Trưởng ca bàn bạc, tổ chức thực hiện khắc phục các vấn đề còntồn tại trong khu vực vệ sinh của kíp được phân chia; đông thời ghi nhận lại trongBBKTAT cấp I các khu vực khác vệ sinh chưa đạt yêu cầu để Xưởng theo dõi, nhắc nhởcác kíp khác

4 Tất cả các CNVH cương vị phải có ý thức vệ sinh cương vị hàng ca, thu dọn các vậtliệu rơi vãi dễ cháy (giấy, bìa cacton, cac mảnh gỗ vụn ); các thùng dịch thải gần đầyphải thu gom và để đúng vị trí quy định; các phuy chứa phụ gia sau khi sử dụng hết phảiđưa vào sát gờ đường đi, báo cho KTVAT Xưởng thu gom về kho CTNH

5 Việc vệ sinh theo khu vực đã được phân chia phải được thực hiện hàng ca, tránh tìnhtrạng lâu ngày mới thực hiện, nhà xưởng không sạch sẽ gây mất an toàn cho con người vàthiết bị, ô nhiễm môi trường

6 Các vận hành cương vị hoặc người được phân công giám sát các hoạt động BD/SC cótrách nhiệm kiểm tra việc thực hiện vệ sinh nhà xưởng sau khi kết thúc công việc của cácđơn vị BD/SC có đúng quy định và đạt yêu cầu hay không; thông báo cho Trưởng ca nắmđược tình hình và có biện pháp xử lý trước khi đóng giấy phép làm việc

7 Để đảm bảo an toàn chống cháy nổ trong khu công nghệ các ca phải thường xuyên nhổ

cỏ trong khu vực đã được phân chia, cỏ khô thu gom vào các bao tải để tập trung gầnđường đi để KTVAT Xưởng thu gom về nơi quy định

8 KTVAT Xưởng có trách nhiệm theo dõi và đánh giá chung việc thực hiện vệ sinh côngnghiệp của các ca, thực hiện các biện pháp xử lý đảm bảo việc vệ sinh công nghiệp đượcthực hiên tốt

9 KTVAT Xưởng có trách nhiệm phân công khu vực vệ sinh công nghiệp cho các kíp,đôn đốc, kiểm tra và theo dõi việc thực hiện

CHƯƠNG 3: DÂY CHUYỂN SẢN XUẤT AXIT NITRIC

3.1 Chức năng nhiệm vụ phân xưởng

Sản xuất HNO3 60% để sản xuất amon nitrat và axit thương mại theo nồng độ khách hàngyêu cầu

Năng suất 160.000 tấn/năm (500 tấn/ngày)

3.2 Tổ chức và bộ máy sản xuất trong Phân xưởng

3.3 An toàn bước 2 trong Phân xưởng

3.3.1 Đối với cán bộ công nhân viên của xưởng

3.3.1.1 Quy định về mặt hành chính

Tất cả cán bộ công nhân viên của xưởng Axit Nitric đều phải nghiêm chỉnh thực hiệnđúng nội quy lao động của Nhà máy (ví dụ về thời gian làm việc, quy định về thẻ ra vàocổng, quy định về bảo hộ lao động tối thiểu khi làm việc trong khu công nghệ…); cácquy định về an toàn – sức khỏe - môi trường và an ninh tại nhà máy Amon Nitrat TháiBình.

3.1.1.2 Quy định trong việc giao nhận ca

Người giao ca:

+) Có trách nhiệm giao ca đầy đủ, chi tiết tình hình hoạt động của máy, thiết bị, diễn biếncông tác sửa chữa bảo dưỡng, vị trí các biển báo, rào chắn tạm cũng như mức độ, mốinguy và tình trạng sự cố, diễn tiến của quá trình xử lý sự cố, những khuyến cáo lưu ý cho

+) Trong trường hợp đặc biệt như ca trước đang xảy ra sự cố, đang chạy hoặc dừng máythì bên nhận ca phải nhanh chóng ổn định đội ngũ và thực hiện giao ca tại hiện trườnglàm việc

+) Cùng với bên giao ca kiểm tra máy móc thiết bị, vệ sinh nhà xưởng, các phương tiệnlàm việc trước khi ký nhận ca

+) Trong khi kiểm tra phát hiện các hiện tượng bất thường, mất mát vật tư, phương tiệnthì phải điều chỉnh lại nội dung giao ca

3.1.1.3 Quy định an toàn trong công tác vận hành

Có ý thức coi trọng việc sản xuất phải an toàn là trách nghiệm hàng đầu của mỗi người.Phải sử dụng đầy đủ các PTBVCN như quần áo, giày, mũ bảo hộ lao động Đặc biệt khutiếp xúc hóa chất phải trang bị thêm các thiết bị bảo vệ cá nhân cần thiết như: găng taycao su, kính bảo hộ, mặt nạ phòng độc, bộ đồ bảo hộ chống hóa chất…; khi làm việc vớicác vật sắc, nhọn, cần có găng tay; khi làm việc ở nơi có tiếng ồn cao (>70dB) cần trang

bị thêm nút tai hoặc chụp tai chống ồn

- Phải hiểu rõ tính độc hại, nguy hiểm dễ cháy nổ của các chất có trong xưởng như: NH3,

H2, NOX và các loại hóa chất dùng trong xưởng

- Khi phải sử dụng hoặc tiếp xúc với hóa chất cần nắm rõ thông tin an toàn hóa chất(MSDS); tính chất, tác hại, các biện pháp phòng tránh và các biện pháp cấp cứu khẩn cấptrong trường hợp ngộ độc hóa chất (hít phải, nuốt phải, bị dính lên cơ thể)

- Không được đưa tay vào khớp nối, con lăn, hay các bộ phận đang chuyển động Khôngđược mặc quần áo rộng đứng gần bộ phận truyền động của máy móc

- Đảm bảo các thiết bị điện, hệ thống chống sét trong phạm vi quản lý được nối đất đầyđủ

- Vận hành cương vị phải nắm rõ vị trí, cách bảo quản và sử dụng các PTBVCN (mặt nạphòng độc, thiết bị hỗ chợ hô hấp …) và thiết PCCC (bình chứa cháy, cứu hỏa, sungphun nước,…) trong khu vực được phân công quản lý

- Phải tuyệt đối tuân thủ những quy định về chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của mỗicương vị được quy định trong bản mô tả chức năng nhiệm vụ của từng cương vị mà nhàmáy ban hành

-Tuyệt đối không được tự ý thực hiện các công việc nằm ngoài chức năng nhiệm vụ củacương vị mà được phân công không có sự yêu cầu và cho phép của lãnh đạo xưởng hoặctrưởng ca

- Thuộc và nắm chắc quy trình ngừng chạy máy và giám sát hệ thống công nghệ mìnhđược phân công quản lý Không được tự ý ngừng máy và chạy máy, thay đổi các điềukiện công nghệ khi không được phép của cấp trên Mọi sự thay đổi các điều kiện côngnghệ, thay đổi phụ tải trong sản xuất phải được sự đồng ý của Trưởng ca Xưởng Lãnhđạo xưởng và trưởng ca nhà máy và phải được ghi chép rõ ràng

- Trước khi giao nhận ca phải ghi chép đầy đủ rõ ràng tình trạng máy thiết bị từng cương

vị được phân công phụ trách Khi giao ca phải bàn giao cụ thể từng nội dung đặc biệt làcác công việc chưa hoàn thành trong ca

- Thực hiện nghiêm túc chế độ kiểm tra máy móc, thiết bị, chế độ tra dầu mỡ, ghi nhật kýthông số: 02 giờ/ lần

- Phải thường xuyên kiểm tra tình trạng kết nối của các thiêt bị điều khiển trong hệ thốngsản xuất do mình quản lý và phải đảm bảo hệ thống phải luôn thông suốt

- Không để nguyên liệu, vật liệu, dụng cụ thao tác… chắn ngang lối đi, các đường thoáthiểm, trên cầu thang, chiếu nghỉ hoắc các vị trí gây cản trở quá trình di chuyển thoáthiểm

- Không đùa giỡn khi đang làm việc hoặc có những hành động làm cho người xung quanhmất tập trung, hoặc có thể gây tai nạn

- Cấm mọi hành động cố tình kích hoạt các hệ thống báo cháy (khi không có cháy) hoặcbáo động giả…

- Hàng ngày phải vệ sinh khu vực làm việc, tổng vệ sinh định kỳ hàng tuần toàn bộ mặtbằng của Xưởng

- Trước khi vận hành máy móc, thiết bị (đặc biệt là trạng thái dự phòng) phải kiểm tra hệthống van, động cơ, bơm quạt và chú ý quan sát người xung quanh

- Trong thao tác đối với các van trên đường ống đang dẫn chất lỏng thì phải đóng mở mộtcách chậm rãi để tránh hiện tượng sốc thủy lực

- Khi tiếp nhận hơi nước phải mở nhỏ van thải nước ngưng, dư nhiệt đường ống, thiết bịtrước khi nhận hơi nước vào đường ống, thiết bị tránh bị giãn nở đột ngột vì nhiệt, tránh

bị xung kích gây vỡ đường ống thiết bị

- Khi cần ngừng thiết bị được đun nóng chứa dầy chất lỏng như các thiết bị truyền nhiệt,nồi hơi, … phải đảm bảo ngắt nguồn nhiệt trước mới tiến hành trao đổi nước nóng và thải

từ từ, tránh đẻ xảy ra giãn nở vì nhiệt Trong thao tác phải luôn chú ý hạn chế sự tạothành các hỗn hợp cháy, nổ Đặc biệt phải chú ý ngăn ngừa và loại trừ sự tiếp xúc của cácđiều kiện cháy nổ (khí cháy nổ, oxy không khí và nguồn lửa)

- Các bể ngầm, manhole hoặc các điểm giao nhau của hệ thống cống rãnh là nơi các loạikhí độc có thể tập trung, không được đánh, đốt lửa hay tiến hành công việc “nóng” tại cácđiểm này trừ các lỗ mở đã được che lại và đã kiểm tra nồng độ khí oxy đảm bảo tronggiới hạn cho phép

- Phải chú ý đề phòng bỏng do lửa, khí nóng, hơi nước, nước nóng và chú ý tránh ngộđộc Nồng độ một số chất cho phép trong môi trường làm việc như sau: NH3<0,02mg/l;

NOX<45mg/m3 Khi cần dùng lửa thì tổng nồng độ các chất dễ cháy có trong môi trường

dùng lửa phải <2000 ppmv.

-Trong khi mở van trao đổi, thải các khí, dịch độc hại phải chú ý đứng về phía đầu gió để

mở van, để tránh hít phải khí độc và phải có biện pháp cảnh báo cho mọi người biết

Sử dụng đúng mục đích và an toàn các loại đường ống mềm phụ trợ như ống dẫn khôngkhí, hơi và các loại hóa chất Các thiết bị, đường ống bồn chứa… khí được tháo ra khỏi vịtrí lắp đặt vận hành phục vụ cho công tác bảo dưỡng sửa chữa phải được cách ly làm sạch

an toàn, đồng thời sử dụng các dụng cụ cần thiết để che chắn đúng cách Thực hiện quytrình khóa, gắn biển cảnh báo an toàn trước khi bàn giao cho bảo dưỡng sửa chữa Không

sử dụng các thiết bị phòng cháy chữa cháy, cấp cứu vào các công việc khác ngoài mụcđích chữa cháy và cấp cứu hoặc xử lý rò rỉ phát tán khí độc hại ra môi trường Định kỳhang ca kiểm tra bảo đảm các thiết bị này còn đầy đủ và đang trong trạng thái sẵn sàngcho sử dụng Mọi công việc sửa chữa bảo dưỡng phải dừng lại ngay lập tức khi có sự cốbất thường đồng thời sơ tán ra nơi an toàn khi nhận được yêu cầu của quản lý khu vựchoặc người được ủy quyền Trước khi giao nhận máy móc, thiết bị cho sửa chữa phải tổchức xử lý công nghệ: Ngừng máy, cô lập, trao đổi, vệ sinh, kiểm tra nồng độ khí, đảmbảo an toàn cho người sửa chữa Phải có trách nhiệm giám sát an toàn khi kiểm tra va sửachữa nhiệm vụ thu chạy lại máy theo đúng quy trình kỹ thuật Phải đình chỉ ngay côngviệc nếu thấy vi phạm các quy định an toàn trong giấy phép Ngay khi phát hiện thấy sự

có mặt của các khí lạ nhân viên cương vị cần ngay lập tức lùi lại một khoảng cách antoàn, bình tĩnh tìm cách xác định nguồn phát tán thông báo cho trưởng ca và tiến hành côlập nếu được Trong trường hợp rò rỉ lớn không thể cô lập hay có nguy hiểm đến tínhmạng thì cần thoát khỏi khu vực nguy hiểm, sau đó khoanh vùng đặt cảnh báo Trongtrường hợp khu vực đó đang có hoạt động bảo dưỡng sửa chữa thì tùy theo mức độ.nghiêm trọng có thể cho tạm dừng công việc để đảm bảo an toàn cho mọi người, và chỉcho công việc bắt đầu lại khi các nguy hiểm đã qua đã hoặc đã được xử lý để đảm bảo antoàn Trong điều kiện đại tu nhà máy hoặc các trường hợp khác khi cần phải vào bêntrong thiết bị công nghệ thì cần chắc chắn rằng trong không gian thiết bị đó đảm bảo cácđiều kiện an toàn như nồng độ các khí độc hại nằm trong giới hạn cho phép, nồng độ O2

trong thiết bị trong ngưỡng an toàn (nồng độ O2 cho phép làm việc là 19,5% - 23,5%thông qua kết quả phân tích máy đo nồng độ trực tiếp) Tuyệt đối không sử dụng ngọnlửa trần để thử Ngoài những điều kiện trên cần phải có ít nhất 2 người (1 người bên trongmột người cảnh giới bên ngoài) nếu có các thiết bị dự phòng trong trường hợp khẩn cấpthì phải chuẩn bị sẵn sàng phương tiện và phải hướng dẫn cách sử dụng Khi tiến hành cáccông việc lấy mẫu ở các điểm có khí độc hại cần chọn vị trí an tiến hành mở nhỏ van thải

hở trước, mở van nước rửa để ra nhiệt và rửa đường ống Sau khi gia nhiệt song, đóngvan nước sau đó mở nhỏ van gốc để lấy mẫu Khi lấy mẫu xong, đóng van gốc trước, đưa

nước rửa vào đường ống từ sau van gốc về đường thải hở (điểm lấy mẫu) sau đó đóngđường thải hở lại, mở van gốc ra đưa nước vào rửa đoạn ống còn lại vào trong công nghệsau đó đóng van gốc trước, đóng van cô lập đường nước rửa sau để giữ nước trong đoạnống từ sau van cô lập đường nước rửa sau để giữ nước trong đoạn ống từ sau van cô lậpnước rửa đến trước van gốc.

- Giữ vệ sinh, ngăn nắp khu vực thuộc quản lý của mình và khu vực lân cận, thực hiệnphân loại rác thải ngay tại nguồn trước khi bỏ vào thùng rác đúng nơi quy định

- Có trách nhiệm sử dụng đúng mục đích và bảo quản tài sản có trong cương vị, bàn giaotài sản (nêu rõ tình trạng của tài sản) khi hết ca làm việc cho ca kế tiếp

- Khi gặp sự cố cháy thì ngay lập tức dùng mọi biện pháp, phương tiện có thể dập tắt đámcháy khi chúng chưa phát triển rộng đồng thời thông báo ngay cho người có trách nhiệmbết để điều phối nhân lực hỗ trợ (lưu ý không kích hoạt hệ thống báo cháy khi đám cháy

đã được khống chế nhưng vẫn phải báo cáo cho lãnh đạo biết khi đã xử lý xong đối vớitrường hợp cháy nhỏ đối với trường hợp cháy lớn thì phải thông báo ngay cho lãnh đạobiết để có biện pháp kịp thời)

3.1.2 Đối với các đơn vị và cá nhân vào công tác, thực tập thăm quan trong phạm vi xưởng Axit Nitric

- Tất cả mọi người (trừ trường hợp khách tham quan, liên hệ công tác) trước khi đến làmviệc tại Xưởng phải được phổ biến nội quy của nhà máy, huấn luyện an toàn cấp 1 (cấpnhà máy) và an toàn cấp 2 (cấp xưởng) do phòng An toàn – Bảo vệ thực hiện, có kết quảkiểm tra đạt

- Sử dụng đầy đủ và đúng cách các PTBVCN được nhà máy cấp phát hoặc cho mượntrong suốt quá trình làm việc tại khu vực xưởng

- Các đơn vị và cá nhân trước khi vào công tác, thực tập, tham quan trong phạm vi xưởngcần trực tiếp hoặc thông báo với phòng chức năng liên hệ với quản lý xưởng, cấp phépra/vào khu vực sẽ thăm quan, làm việc …

- Tất cả các đơn vị bảo dưỡng, sửa chữa khi vào thực hiện công việc trong khu vực côngnghệ xưởng phải nghiêm túc tuân thủ quy trình cấp phép làm việc do nhà máy ban hành

- Các đơn vị bảo dưỡng của nhà máy khi đưa nhà thầu bên ngoài vào làm việc trong khuvực xưởng phải chịu trách nhiệm hướng dẫn và giám sát nhân viên nhà thầu trong suốtquá trình đơn vị này thi công hành nội bộ

- Tất cả các nhà thầu bên ngoài khi vào làm việc trong khu vực công nghệ xưởng đềuphải chịu sự giám sát trực tiếp của giám sát khu vực của xưởng

- Cấm không được tự ý đóng mở, thao tác, sử dụng các máy móc thiết bị trong khu vựcxưởng Axit Nitric.

3.4 Công nghệ sản xuất Axit Nitric 60%

Quá trình phản ứng diễn ra như sau:

1 Quá trình oxy hóa NH3 trong không khí có sử dụng xúc tác Platin (dùng hệ thống lướixúc tác Pt/Rh) ở nhiệt độ khoảng 890oC trong lò đốt NH3

3.4.1 Công nghệ