Giáo trình ngữ văn lớp 12

Giáo trình ngữ văn lớp 12 tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các lĩnh vực ki...

Trang 1

Tr ườ ng trung h c ph thông Nguy n Khuy n ọ ổ ễ ế

Trang 2

Giúp h c sinh n m đọ ắ ược:

1 Ki n th c: ế ứ M t s nét t ng quát v các ch ng độ ố ổ ề ặ ường phát tri n, nh ng thànhể ữ

t u ch y u và nh ng đ c đi m c b n c a văn h c Vi t Nam t CMTT năm 1945ự ủ ế ữ ặ ể ơ ả ủ ọ ệ ừ

đ n năm 1975 và nh ng đ i m i bế ữ ổ ớ ước đ u c a VHVN giai đo n t năm 1975, nh t làầ ủ ạ ừ ấ

t năm 1986 đ n h t th k XX.ừ ế ế ế ỉ

2 Kĩ năng: Rèn luy n năng l c t ng h p, khái quát, h th ng hoá các ki n th c đãệ ự ổ ợ ệ ố ế ứ

h c v VHVN t CMTT năm 1945 đ n h t th k XXọ ề ừ ế ế ế ỉ

3 Thái đ , t t ộ ư ưở ng: Có quan đi m l ch s , quan đi m toàn di n khi đánh giá vănể ị ử ể ệ

h c th i kì này; không kh ng đ nh m t chi u mà cũng không ph nh n m t cách c cọ ờ ẳ ị ộ ề ủ ậ ộ ự đoan

II PH ƯƠ NG TI N TH C HI N: Ệ Ự Ệ

- Sách giáo khoa Ng văn 12 – t p 1.ữ ậ

- Sách giáo viên Ng văn 12 – t p 1.ữ ậ

- Thi t k d y h c Ng văn 12 – t p 1.ế ế ạ ọ ữ ậ

- Thi t k bài gi ng Ng văn 12 – t p 1.ế ế ả ữ ậ

- Gi i thi u giáo án Ng văn 12 – t p 1.ớ ệ ữ ậ

các chỞ ương trình Ng văn l p 10 và 11, các em đã đữ ớ ược tìm hi u v các giaiể ề

đo n phát tri n c a n n văn h c Vi t Nam t khi hình thành n n văn h c dân gian,ạ ể ủ ề ọ ệ ừ ề ọvăn h c vi t t th k X cho đ n h t th k XIX chọ ế ừ ế ỉ ế ế ế ỉ Ở ương trình Ng văn 12 này, cácữ

em s đẽ ược tìm hi u thêm v m t giai đo n văn h c có th nói là phát tri n trongể ề ộ ạ ọ ể ểhoàn c nh đ c bi t c a dân t c : Ch ng đả ặ ệ ủ ộ ặ ường văn h c t Cách m ng tháng Tám nămọ ừ ạ

1945 đ n h t th k XX.ế ế ế ỉ

Tu n l th :ầ ễ ứ

01

Trang 3

Khái quát văn h c Vi t Nam t Cách m ng tháng tám 1945 đ n năm 1975 ọ ệ ừ ạ ế

Khái quát văn h c Vi t Nam t 1945 đ n 1975ọ ệ ừ ế Vài nét khái quát văn h c Vi tọ ệ

Nam t năm 1975 đ n h t thừ ế ế ế

k XXỉHoàn c nhả

l ch s , xã h i,ị ử ộ

văn hóa

Các ch ngặ

đường pháttri n, thànhể

t i và phát tri n trong nh ng đi u ki n,ạ ể ữ ề ệ

l ch s , xã h i và văn hóa nh th nào?ị ử ộ ư ế

+ HS:

+ HS: Đ c sách giáo khoa và tóm t tọ ắ

nh ng nét chính.ữ

+ GV: L u ý h c sinh: ư ọ Giai đo n l chạ ị

s này tuy ch a lùi xa, nh ng nh ng thử ư ư ữ ế

h sinh ra sau 1975 không d lĩnh h iệ ễ ộ

được n u không hình dung đế ược c thụ ể

đ ng bào, tình quân dân ồ

+ Con ngườ ẹi đ p nh t là anh b đ i,ấ ộ ộ

ch quân dân, thanh niên xung phong vàị

I KHÁI QUÁT VHVN T CMTT Ừ NĂM 1945 Đ N NĂM 1975: Ế

- N n kinh t còn nghèo và ch mề ế ậ phát tri n ể

- Giao l u văn hoá h n ch , ch y uư ạ ế ủ ế

ti p xúc và ch u nh hế ị ả ưởng c a văn hóaủcác nước XHCN (Liên Xô, Trung Qu c).ố

Trang 4

HO T Đ NG C A GV VÀ Ạ Ộ Ủ

HO T Đ NG C A GV VÀ Ạ Ộ Ủ HS N I DUNG C N Đ T N I DUNG C N Đ T Ộ Ộ Ầ Ầ Ạ Ạ

các l c lự ượng ph c v chi n đ uụ ụ ế ấ

+ Con người tuy s ng trong đau khố ổ

nh ng v n có ni m l c quan tin tư ẫ ề ạ ưởng

Hi sinh cho t qu c là hoàn toàn tổ ố ự

nguy n, là ni m vui H s ng sàn đ t bệ ề ọ ẵ ố ỏ

nhà c a đ kháng chi n, đử ể ế ường ra tr n làậ

con đường đ p, con đẹ ường vui:

“Nh ng bu i vui sao c n ữ ổ ả ướ c lên

H i ngh non sông, ộ ị ph n ánh đả ượ c

không khí h h i, vui sồ ở ướng đ c bi t c aặ ệ ủ

nhân dân ta khi đ t nấ ước giành được đ cộ

l p.ậ

2 Quá trình phát tri n và nh ng ể ữ thành t u ch y u ự ủ ế :

a Ch ng đ ặ ườ ng t 1945 đ n 1954 ừ ế :

* Ch đ chính: ủ ề

- 1945 – 1946: Ph n ánh đả ược khôngkhí h h i, vui sồ ở ướng đ c bi t c a nhânặ ệ ủdân khi đ t nấ ước v a giành đừ ược đ cộ

l p.ậ

- 1946 – 1954:

+ Ph n ánh cu c kháng chi n ch ngả ộ ế ố Pháp: g n bó sâu s c v i đ i s ng cáchắ ắ ớ ờ ố

m ng và kháng chi n.ạ ế+ T p trung khám phá s c m nh vàậ ứ ạ

nh ng ph m ch t t t đ p c a qu nữ ẩ ấ ố ẹ ủ ầ chúng nhân dân

+ Đôi m t, r ng ắ Ở ừ (Nam Cao) ; + Làng (Kim Lân) ;

+ Th nhà ư (H Phồ ương) ,…

+ Vùng mỏ (Võ Huy Tâm) ; + Xung kích (Nguy n Đình Thi) ; ễ

Trang 5

+ Đ t n ấ ướ c đ ng lên ứ (Nguyên

Ng c) ,…ọ

+ GV: Nêu tên nh ng bài th ho c t pữ ơ ặ ậ

th tiêu bi u ra đ i trong văn h c giaiơ ể ờ ọ

+ Ch nghĩa Mác và v n đ văn hóa ủ ấ ề

Vi t Nam ệ (Trường Chinh)

+ Nh n đ ậ ườ ng, M y v n đ v văn ấ ấ ề ề ngh ệ (Nguy n Đình Thi)ễ

+ Quy n s ng c a con ng ề ố ủ ườ i trong

“Truy n Ki u” ệ ề (Hoài Thanh)

- Ng i ca công cu c xây d ng chợ ộ ự ủ nghĩa xã h iộ

- N i đau chia c t và ý chí th ngỗ ắ ố

nh t đ t nấ ấ ước

+ GV: Văn xuôi trong giai đo n nàyạ

vi t v nh ng đ tài nào? Nêu tên m t sế ề ữ ề ộ ố

Trang 6

o Cao đi m cu i cùng ể ố (H u Mai) ữ

o Tr ướ c gi n súng ờ ổ (Lê Khâm)

o Sông Đà (Nguy n Tuân) ễ

o B n năm sau ố (Nguy n Huyễ

Tưởng)

o Cái sân g ch ạ (Đào Vũ)

+ GV: Tình hình th ca trong giai đo nơ ạ

+ Riêng chung (Xuân Di u) ệ

+ Đ t n hoa ấ ở (Huy C n) ậ

+ Ti ng sóng ế (T Hanh) ế

+ GV: Tình hình k ch nói trong giaiị

đo n này ra sao? Có nh ng tác ph m tiêuạ ữ ẩ

Ng i ca tinh th n yêu nợ ầ ước và chủ nghĩa anh hùng cách m ngạ

+ GV: Hãy nêu tên nh ng tác ph mữ ẩ

tiêu bi u trong th lo i văn xuôi văn h cể ể ạ ọ

giai đo n này?ạ

Trang 7

o R ng xà nu ừ (Nguy n TrungễThành)

o Chi c l ế ượ c ngà (Nguy n QuangễSáng)

o Hòn Đ t ấ (Anh Đ c) ứ

o M n và tôi ẫ (Phan T ) ứ

+ Mi n B c: ề ắ

o Kháng chi n ch ng Mĩ c aế ố ủ Nguy n Tuânễ

o Truy n ng n c a Nguy n Thànhệ ắ ủ ễLong, Nguy n Kiên, Vũ Th Thễ ị ường, Đỗ Chu

o Ti u thuy t: ể ế Vùng tr i ờ (H uữ

Mai), C a sông ử và D u chân ng ấ ườ i lính

(Nguy n Minh Châu), ễ Bão bi n ể (Chu

- Th ca: ơ m r ng và đào sâu hi nở ộ ệ

th c, tăng cự ường ch t suy tấ ưởng vàchính lu n.ậ

+ Gió Lào cát tr ng ắ (Xuân Quỳnh) + H ươ ng cây , B p l a ế ử (L u Quangư

Vũ và B ng Vi t)ằ ệ

+ Cát tr ng ắ (Nguy n Duy)ễ , + Góc sân và kho ng tr i ả ờ (Tr nầ Đăng Khoa)

+ S xu t hi n và đóng góp c a cácự ấ ệ ủnhà th tr th i kì ch ng Mĩ: Ph m Ti nơ ẻ ờ ố ạ ế

Du t, Nguy n Khoa Đi m, Lê Anhậ ễ ềXuân, L u Quang Vũ, B ng Vi t,ư ằ ệ Nguy n Mĩ, Xuân Quỳnh, Thanh Th o,ễ ả

H u Th nh, Nguy n Đ c M u, Nguy nữ ỉ ễ ứ ậ ễ Duy, Hoàng Nhu n C m, Tr n Đăngậ ầ ầKhoa…

Trang 8

- Hình th c th lo i: ứ ể ạ g n nh nhọ ẹ ư truy n ng n, phóng s , bút kíệ ắ ự

- Tác ph m tiêu bi u: ẩ ể

+ H ươ ng r ng Cà Mau ừ (S n Nam)ơ

+ Th ươ ng nh m ớ ườ i hai (Vũ B ng)ằ

- Thao tác 3: H ướ ng d n h c sinh tìm ẫ ọ

nghi p CM c a dân t c Đ c đi m nàyệ ủ ộ ặ ể

được bi u hi n rõ nét trong n i dung vàể ệ ộ

ngh thu t c a toàn b n n văn h c.ệ ậ ủ ộ ề ọ

Trang 9

Đình Thi

+ GV: Văn h c giai đo n này t pọ ạ ậ

trung vào nh ng đ tài nào?ữ ề

+ HS: Đ c sách giáo khoa và tr l iọ ả ờ

+ GV: Nhân v t trung tâm trongậ

nh ng tác ph m văn h c giai đo n này làữ ẩ ọ ạ

nh ng con ngữ ười nh th nào?ư ế

+ HS: Đ c sách giáo khoa và tr l iọ ả ờ

văn là người chi n sĩế

- Đ tài: T Qu c v i hai v n đề ổ ố ớ ấ ề

tr ng đ i: đ u tranh b o v , th ng nh tọ ạ ấ ả ệ ố ấ

đ t nấ ước và xây d ng ch nghĩa xã h iự ủ ộ

- Nhân v t trung tâm: ngậ ười chi n sĩ,ếdân quân, du kích, TNXP; người lao đ ngộ

m i có s hòa h p gi a cái riêng và cáiớ ự ợ ữchung, cá nhân và t p th ậ ể

 Văn h c là t m gọ ấ ương ph n chi uả ế

nhân dân, nh Xuân Di u đã nói:ư ệ

“Tôi cùng x ươ ng th t v i nhân dân c a ị ớ ủ

tôi, Cùng đ m hôi cùng xôi gi t máu ổ ồ ọ

Tôi s ng v i cu c đ i chi n đ u ố ớ ộ ờ ế ấ

c a tri u ng ủ ệ ườ i yêu d u c n lao” ấ ầ

(Nh ng đêm hành quân).ữ

Hay nh ng tác ph m nh ữ ẩ ư Đôi m t ắ cuả

nhà văn Nam Cao

b sung l c lổ ự ượng sáng tác cho văn h cọ

- Cái nhìn m i c a ngớ ủ ười sáng tác về nhân dân: Đ t nấ ước là c a nhân dân.ủ

- N i dung: ộ+ quan tâm đ n đ i s ng nhân dân laoế ờ ố

đ ng; ộ+ nh ng b t h nh trong cu c đ i cũữ ấ ạ ộ ờ

và ni m vui sề ướng, t hào v cu c đ iự ề ộ ờ

m i;ớ+ kh năng cách m ng và ph m ch tả ạ ẩ ấ anh hùng;

+ xây d ng hình tự ượng qu n chúngầcách m ngạ

- Hình th c: ng n g n, d hi u, chứ ắ ọ ễ ể ủ

đ rõ ràng, hình th c ngh thu t quenề ứ ệ ậthu c, ngôn ng bình d , trong sáng.ộ ữ ị

Trang 10

+ GV: Khuynh hướng s thi đử ượ c

bi u hi n nh th nào đ tài trong cácể ệ ư ế ở ề

tác ph m văn h c? Th ch ng minh quaẩ ọ ử ứ

m t tác ph m đã h c?ộ ẩ ọ

+ HS: Bàn lu n, phát bi u và ch ngậ ể ứ

minh l n lầ ượt các phương di n.ệ

+ GV: Khuynh hướng s thi đử ượ c

bi u hi n nh th nào trong vi c xâyể ệ ư ế ệ

d ng nhân v t trong các tác ph m vănự ậ ẩ

h c?ọ

+ GV: nêu ví d :ụ

“Ng ườ i con gái Vi t Nam – trái tim vĩ đ i ệ ạ

Còn m t gi t máu t ộ ọ ươ i còn đ p mãi ậ

Không ph i cho em Cho l ph i trên đ i ả ẽ ả ờ

Cho quê h ươ ng em Cho t qu c, loài ổ ố

ng ườ i!”

(Người con gái Vi t Nam - T H u) ệ ố ữ

Hay: Ng ườ i m c m súng ẹ ầ – ch Útị

T ch xã Tam Ngãi, huy n C u Kè, t nhị ở ệ ầ ỉ

Trà Vinh, người m c a sáu đ a con, n iẹ ủ ứ ổ

ti ng v i câu nói ế ớ Còn cái lai qu n cũng ầ

đánh; Đ t quê ta mênh mông – Lòng m ấ ẹ

T qu c còn hay m t, đ c l p hay nô lổ ố ấ ộ ậ ệ

- Nhân v t chính: ậ

+ nh ng con ngữ ười đ i di n cho tinhạ ệhoa và khí phách, ph m ch t và ý chí c aẩ ấ ủ dân t c, tiêu bi u cho lí tộ ể ưởng dân t cộ

h n là khát v ng cá nhân; ơ ọ

+ văn h c khám phá con ngọ ườ ởi khái

c nh trách nhi m, b n ph n, nghĩa vạ ệ ổ ậ ụ công dân, ý th c chính tr , tình c m l n,ứ ị ả ớ

- Bi u hi n:ể ệ+ Ng i ca cu c s ng m i, con ngợ ộ ố ớ ườ i

m i, ớ+ Ca ng i ch nghĩa anh hùng CM vàợ ủtin tưởng vào tương lai tươi sáng c a dânủ

t c.ộ

 C m h ng nâng đ con ng ả ứ ỡ ườ i

v ượ t lên nh ng ch ng đ ữ ặ ườ ng chi n ế tranh gian kh , máu l a, hi sinh ổ ử

Trang 11

đ ườ ng Xao xuy n b tre t ng h i tr ng ế ờ ừ ồ ố

gi c” ụ

(Chính H u) ữ

“Đ ườ ng ra tr n mùa này đ p l m, ậ ẹ ắ

Tr ườ ng S n Đông nh Tr ơ ớ ườ ng S n ơ

lí chung c a con ngủ ười Vi t Nam trongệ

nh ng năm tháng chi n tranh ác li t này.ữ ế ệ

Dù hi n t i có ch ng ch t nh ng gianệ ạ ồ ấ ữ

kh , khó khăn và s hi sinh nh ng tâmổ ự ư

h n h c lúc nào cũng có ni m tin tồ ọ ề ưở ng

l c quan vào tạ ương lai

* Khuynh h ướ ng s thi k t h p v i ử ế ợ ớ

- T o nên đ c đi m c b n c a vănạ ặ ể ơ ả ủ

h c giai đo n này v khuynh họ ạ ề ướ ng

1 Hoàn c nh l ch s , xã h i, văn hoá ả ị ử ộ :

- 1975 - 1985: nước nhà hoàn toàn đ cộ

l p, th ng nh t ta nh ng g p ph iậ ố ấ ư ặ ả

nh ng khó khăn th thách m i.ữ ử ớ

- T 1986: Đ ng đ xừ ả ề ướng và lãnh đ oạ công cu c đ i m i toàn di n ộ ổ ớ ệ

+ Kinh t : Chuy n sang kinh t thế ể ế ị

trường+ Văn hoá: Ti p xúc r ng rãi v i nhi uế ộ ớ ề

nước trên th gi i ế ớ  văn h c có đi uọ ề

ki n giao l u, ti p xúc m nh m (vănệ ư ế ạ ẽ

Trang 12

h c d ch thu t, báo chí và các phọ ị ậ ươ ng

ti n truy n thông phát tri n m nh m )ệ ề ể ạ ẽ

 đ i m i văn h c phù h p v i quy lu tổ ớ ọ ợ ớ ậ khách quan và nguy n v ng c a vănệ ọ ủngh sĩ ệ

- Thao tác 2: H ướ ng d n h c sinh ẫ ọ

a Th : ơ

- Th không t o đơ ạ ượ ực s lôi cu n, h pố ấ

d n nh giai đo n trẫ ư ạ ước nh ng v n cóư ẫ

nh ng tác ph m đáng chú ý: ữ ẩ+ Ch Lan Viên v i khát v ng đ iế ớ ọ ổ

m i th ca qua các t p th ớ ơ ậ ơ Di c o, ả + các cây bút thu c th h ch ng Mĩộ ế ệ ố

nh Xuân Quỳnhư , Nguy n Duy, Thanhễ

+ G i nhau qua vách núi ọ (Thi Hoàng)

+ Ti ng hát tháng giêng ế (Y Phương)

+ S m t ng c a l a ự ấ ủ ủ ử (Nguy nễ Quang Thi u)ề

+ GV: Tình hình văn xuôi sau 1975

nh th nào? Nh ng tác ph m giai đo nư ế ữ ẩ ạ

này có khuynh hướng gì m i?ớ

Trang 13

các tác ph m trong SGK ẩ (Nguy n M nh Tu n)ễ ạ ấ

+ Cha và con và …, G p g cu i ặ ỡ ố năm ( Nguy n Kh i)ễ ả

+ M a mùa h , Mùa lá r ng trong ư ạ ụ

v ườ ( Ma Văn Kháng) n + Th i xa v ng ờ ắ (Lê L u)ự

+ Ng ườ i đàn bà trên chuy n tàu t c ế ố hành, B n quê ế (Nguy n Minh Châu)ễ

+ GV: T năm 1986, văn h c chínhừ ọ

th c đ i m i nh th nào? Nêu tên m tứ ổ ớ ư ế ộ

vài tác ph m theo khuynh hẩ ướng đ iổ

o Chi n thuy n ngoài xa, C Lau ế ề ỏ

(Nguy n Minh Châu)ễ

o T ướ ng v h u ề ư (Nguy n HuyễThi p)ệ

+ Bút kí: Ai đã đ t tên cho dòng ặ sông (Hoàng Ph Ng c Tủ ọ ườ )ng

+ H i kí: ồ Cát b i chân ai ụ , Chi u ề chi u ề (Tô Hoài)

trong văn h c sau 1975 ọ

+ GV: Hãy th nêu các phử ương di nệ

- V n đ ng theo khuynh hậ ộ ướng dân

ch hoá, mang tính nhân b n, nhân vănủ ảsâu s c.ắ

- Phát tri n đa d ng h n v đ tài, chể ạ ơ ề ề ủ

đ ; phong phú và m i m v th phápề ớ ẻ ề ủngh thu t, cá tính sáng t o c a nhà vănệ ậ ạ ủ

Trang 14

là tính ch t hấ ướng n i, đi vào hành trìnhộtìm ki m bên trong, quan tâm nhi u h nế ề ơ

t i s ph n cá nhân trong nh ng hoànớ ố ậ ữ

c nh ph c t p, đ i thả ứ ạ ờ ường

 Văn h c cũng n y sinh xu họ ả ướng:nói nhi u đ n m t trái c a xã h i, cóề ế ặ ủ ộkhuynh hướng b o l c.ạ ự

Trong kho ng 7, 8 dòng hãy t ng k tả ổ ế

nh ng nét chính c n ghi nh trong bàiữ ầ ớ

b Nh ng đ c đi m c b n c a văn h c Vi t Nam t CMTT 1945 – 1975?ữ ặ ể ơ ả ủ ọ ệ ừ

c Nh ng đ i m i bữ ổ ớ ước đ u c a văn h c Vi t Nam t 1975 đ n h t th k XX?ầ ủ ọ ệ ừ ế ế ế ỉ

2 H ướ ng d n chu n b bài: ẫ ẩ ị

- H c bài, tìm đ c các tác ph m c a giai đo n văn h c này Tóm t t ra gi yọ ọ ẩ ủ ạ ọ ắ ấ

nh ng n i dung ch y u c a bài h c.ữ ộ ủ ế ủ ọ

- G i ý gi i bài t p:ợ ả ậ

+ V n đ mà Nguy n Đình Thi đ c p là v n đ m i quan h gi a văn ngh vàấ ề ễ ề ậ ấ ề ớ ệ ữ ệkháng chi n:ế

+ Văn ngh ph ng s kháng chi n (trong hoàn c nh có chi n tranh) ệ ụ ự ế ả ế

+ Hi n th c cách m ng và kháng chi n đem đ n cho văn ngh c m h ng sángệ ự ạ ế ế ệ ả ứ

Trang 15

1 Tìm hi u đ và l p dàn ý cho đ bài c a sách giáo khoa b ng cách tr l i nh ngể ề ậ ề ủ ằ ả ờ ữ câu h i hỏ ướng d n.ẫ

2 T vi c tr l i nh ng câu h i đó, cho bi t th nào là ngh lu n v m t từ ệ ả ờ ữ ỏ ế ế ị ậ ề ộ ư

tưởng, đ o lí?ạ

3. Yêu c u c a m t bài văn v t tầ ủ ộ ề ư ưởng đ o lý v n i dung và hình th c nh thạ ề ộ ứ ư ế nào?

M t s đ bài ôn t p: ộ ố ề ậ

1 Trình bày nh ng nét chính v b i c nh l ch s , văn hóa, xã h i có nh hữ ề ố ả ị ử ộ ả ưở ng

t i s hình thành và phát tri n c a VHVN t sau CMTT đ n năm 1975?ớ ự ể ủ ừ ế

2 Nêu tóm t t các ch ng phát tri n và thành t u m i ch ng c a VHVN t sauắ ặ ể ự ỗ ặ ủ ừCMTT đ n năm 1975?ế

3 Nêu và phân tích ng n g n nh ng đ c đi m chính c a VHVN t sau CMTT đ nắ ọ ữ ặ ể ủ ừ ế năm 1975?

4 Trình bày khái quát v VHVN t sau 1975 đ n h t TK XX.ề ừ ế ế

5 Trình bày nh ng d u hi u đ i m i c a VHVN t sau 1975 đ n h t TK XX.ữ ấ ệ ổ ớ ủ ừ ế ế

Trang 16

a Văn h c Vi t Nam t 1945 – 1975 phát tri n trong m t hoàn c nh nh th nào?ọ ệ ừ ể ộ ả ư ế

b Văn h c giai đo n này có gì khác so v i giai đo n văn h c trọ ạ ớ ạ ọ ước cách m ng thángạTám?

c Văn h c giai đo n này phát tri n qua m y ch ng đọ ạ ể ấ ặ ường và đã đ t đạ ược nh ngữ thành t u tiêu bi u nào?ự ể

Trang 17

+ Tâm h n, tình c m lành m nh, nhânồ ả ạ

h uậ+ Trí tu (ki n th c) m i ngày thêmệ ế ứ ỗ

m r ng, sáng su tở ộ ố+ Hành đ ng tích c c, lộ ự ương thi nệ

+ GV: V i thanh niên, h c sinh, đ trớ ọ ể ở

+ Phân tích (các khía c nh bi u hi nạ ể ệ

c a “s ng đ p”);ủ ố ẹ + Ch ng minh, bình lu n (nêu nh ngứ ậ ữ

t m gấ ương ngườ ối t t; bàn cách th c rènứluy n đ “s ng đ p”; phê phán l i s ngệ ể ố ẹ ố ố ích k , vô trách nhi m, thi u ý chí, nghỉ ệ ế ị

Trang 18

+ HS: Phát bi uể

+ GV: Đ c m t m bài m u:ọ ộ ở ẫ

T H u tu i thanh niên đã “Bâng khuâng ố ữ ổ

đi ki m l yêu đ i”, “Bâng khuâng đ ng ế ẽ ờ ứ

gi a hai dòng n ữ ướ c” và đã ch n lí t ọ ưở ng

C ng s n, ch n l i s ng đ p, “là con ộ ả ọ ố ố ẹ

c a v n nhà” Vì v y, ông r t chú ý đ n ủ ạ ậ ấ ế

l i s ng, “s ng đ p” ố ố ố ẹ

 Gi i thi u chung v n đ ớ ệ ấ ề

Cho nên trong nh ng khúc ca c a lòng ữ ủ

mình, T H u đã tha thi t gieo vào lòng ố ữ ế

o Nh ng t m gữ ấ ương hi sinh cao c vìả

lý tưởng: H Chí Minh, Nguy n Trãi,ồ ễ

- Phân tích, ch ng minh các khía c nhứ ạ

bi u hi n c a s ng đ p b ng 1 trong 2ể ệ ủ ố ẹ ằcách:

+ Cách 1: Nêu ví d đi n hình, t pụ ể ậ trung, tiêu bi u cho các khía c nh đã nêuể ạ(T m gấ ương c a Ch t ch H Chíủ ủ ị ồMinh)

+ Cách 2: M i khía c nh quan tr ngỗ ạ ọ

đ a ra d n ch ng tiêu bi u khác nhauư ẫ ứ ể

ho c trong đ i s ng th ng ngày mà aiặ ờ ố ờcũng ph i th a nh n (m t gả ừ ậ ộ ương ngườ i

t t, m t vi c làm đ p)ố ộ ệ ẹ

- Bình lu n:ậ Kh ng đ nh l i s ng đ p:ẳ ị ố ố ẹ+ Là m c đích, l a ch n, bi u hi nụ ự ọ ể ệ

c a con ngủ ười chân chính, x ng đáng làứ

người+ Có th th y nh ng vĩ nhânể ấ ở ữ

nh ng cũng có con ngư ở ười bình thường;

có th là hành đ ng cao c , vĩ đ i, nh ngể ộ ả ạ ư cũng th y trong hành vi, c ch thấ ử ỉ ườ ngngày

+ Ch y u th hi n qua l i s ng,ủ ế ể ệ ố ốhành đ ng.ộ

- Bác b và phê phán l i s ng ích k ,ỏ ố ố ỉ

vô trách nhi m, thi u ý chí, ngh l c…ệ ế ị ự

- Liên h b n thân.ệ ả

Trang 19

được các PH N c a thân bài ThôngẦ ủ

thường, m đ u PH N là tên c a thaoở ầ Ầ ủ

tác

@ Th hai, ngh lu n v t tứ ị ậ ề ư ưởng, đ o líạ

nói chung c n có ph n liên h ầ ầ ệ th c t ự ế và

b n thân ả

@ Th ba, hai thao tác ch y u là gi iứ ủ ế ả

thích và phân tích Nh ng phân tích baoư

- Tâm h n, tính cách (Lòng yêu nồ ướ c,

nhân ái, bao dung, đ lộ ượng, thói ích k ,ỷ

Trang 20

và hành đ ng.ộ

+ GV: Cách di n đ t trong bài văn vễ ạ ề

t tư ưởng đ o lý c n tuân th nh ng yêuạ ầ ủ ữ

Trang 21

tho i v i ngạ ớ ườ ọ  t o quan h g ni đ c ạ ệ ầ

gũi, thân m t, th ng th n v i ngậ ẳ ắ ớ ườ ọi đ c

+ GV: Nêu ví d thao tác ụ Gi i thi u ớ ệ

Ng ườ i ta nói, l c r ng c nhìn sao ạ ừ ứ

B c Đ u mà đi, vì sao B c Đ u ch cho ắ ẩ ắ ẩ ỉ

ta đ ườ ng đi đúng Trong cu c s ng m i ộ ố ỗ

con ng ườ i, lí t ưở ng đ ượ c ví nh sao B c ư ắ

Đ u v y V đi u này, nhà văn L Tôn – ẩ ậ ề ề

xtôi đã t ng nói: “Lí t ừ ưở ng …”

Đ a ra phư ương hướng cho cu c s ng c aộ ố ủ

Thanh niên trong tương lai

 thanh niên s ng c n có lí tố ầ ưởng ,

bi t đ ra m c tiêu đ ph n đ u vế ề ụ ể ấ ấ ươ n

t i ớ ước m … ơ

- Vai trò c a lý t ủ ưở ng: Lí tưởng có vai

trò quan tr ng trong đ i s ng c a thanhọ ờ ố ủ

niên, là y u t quan tr ng làm nên cu cế ố ọ ộ

Trang 22

+ Lí tưởng c a thanh niên, h c sinhủ ọ

ngày nay ra sao?

- Rút ra bài h c ọ cho b n thân, hoànả

thi n nhân cách đ s ng t t h n, có íchệ ể ố ố ơ

h n cho xã h i …ơ ộ

V H ướ ng d n h c bài, chu n b bài:: ẫ ọ ẩ ị

1 H ướ ng d n h c bài: ẫ ọ

Các bước ti n hành khi làm bài văn ngh lu n v m t t tế ị ậ ề ộ ư ưởng, đ o lý?ạ

- Hoàn thi n bài t p 2.ệ ậ

- Chu n b cho bài h c: ẩ ị ọ “Tuyên ngôn đ c l p” ộ ậ - H Chí Minhồ

PH N M T: TÁC GI Ầ Ộ Ả

Câu h i:ỏ

- Hãy gi i thi u vài nét v ti u s c a Bác?ớ ệ ề ể ử ủ

- Nêu nh ng m c th i gian ho t đ ng c u nữ ố ờ ạ ộ ứ ướ ủc c a Bác?

- Nêu nh ng nét c b n trong quan đi m sáng tác c a Ngữ ơ ả ể ủ ười?

- Nêu nh ng nét c b n v di s n văn h c:ữ ơ ả ề ả ọ Văn chính lu n, truy n và kí, th caậ ệ ơ

c a ch t ch H Chí Minh?ủ ủ ị ồ

Trang 23

Giúp h c sinh n m đọ ắ ược

- Hi u để ược nh ng nét khái quát v s nghi p văn h c, quan đi m sáng tác vàữ ề ự ệ ọ ể

nh ng đ c đi m c b n trong phong cách ngh th t c a H Chí Minh.ữ ặ ể ơ ả ệ ậ ủ ồ

- V n d ng có hi u qu nh ng ki n th c nói trên vào vi c đ c hi u văn thậ ụ ệ ả ữ ế ứ ệ ọ ể ơ

c a Ngủ ười

II PH ƯƠ NG TI N TH C HI N: Ệ Ự Ệ

- Bài t p Ng văn 12 – t p 1.ậ ữ ậ

III CÁCH TH C TI N HÀNH: Ứ Ế

- GV t ch c gi d y theo cách k t h p các phổ ứ ờ ạ ế ợ ương pháp: g i tìm, k t h p các hìnhợ ế ợ

th c trao đ i th o lu n, tr l i các câu h i ứ ổ ả ậ ả ờ ỏ

- Riêng ph n tác gia: Hầ ướng d n h c sinh nhà đ c kĩ sách giáo khoa và tr l i câuẫ ọ ở ọ ả ờ

h i trong ph n ỏ ầ H ướ ng d n h c bài ẫ ọ GV nêu câu h i, HS tr l i và th o lu n; sau đóỏ ả ờ ả ậ

1. Trình bày nh ng nét chính v b i c nh l ch s , văn hóa, xã h i có nh hữ ề ố ả ị ử ộ ả ưở ng

t i s hình thành và phát tri n c a VHVN t sau CMTT đ n năm 1975?ớ ự ể ủ ừ ế

2 Nêu tóm t t các ch ng phát tri n và thành t u m i ch ng c a VHVN t sauắ ặ ể ự ỗ ặ ủ ừCMTT đ n năm 1975?ế

3 Nêu và phân tích ng n g n nh ng đ c đi m chính c a VHVN t sau CMTT đ nắ ọ ữ ặ ể ủ ừ ế năm 1975?

4 Trình bày khái quát v VHVN t sau 1975 đ n h t TK XX.ề ừ ế ế

5 Trình bày nh ng d u hi u đ i m i c a VHVN t sau 1975 đ n h t TK XX.ữ ấ ệ ổ ớ ủ ừ ế ế

3 Gi ng bài m i: ả ớ

Vào bài: Ch t ch H Chí Minh là ngủ ị ồ ườ ặ ềi đ t n n móng, người m đở ường cho văn

h c cách m ng S nghi p văn h c c a Ngọ ạ ự ệ ọ ủ ườ ấ ặi r t đ c s c v n i dung t tắ ề ộ ư ưởng,phong phú đa d ng v th lo i và phong cách sáng tác Đ th y rõ h n nh ng đi u đó,ạ ề ể ạ ể ấ ơ ữ ềchúng ta cùng nhau tìm hi u bài h c hôm nay.ể ọ

Trang 24

+ GV: Nói thêm: Chính vì v y, ngậ ườ i

am hi u văn hóa, văn h c phể ọ ương Đông

(Trung Qu c) và văn hoá, văn h cố ọ

phương Tây (Pháp) Hai dòng văn h cọ

phương Đông và phương Tây huy nệ

ch y trong huy t m ch văn chả ế ạ ương c aủ

Bác

PH N M T: TÁC GI Ầ Ộ Ả

I Vài nét v ti u s : ề ể ử

- Xu t thân: ấ Sinh ngày 19-5-1890, trong

m t gia đình nhà nho yêu nộ ước

- Quê quán: làng Kim Liên, xã Kim Liên,

trường Qu c h c Hu ố ọ ế + Có th i gian d y h c trờ ạ ọ ở ường D cụ Thanh (Phan Thi t) ế

- Thao tác 2: H ướ ng d n h c sinh ẫ ọ

+ 1920: D đ i h i Tua, là m t trongự ạ ộ ộ

nh ng thành viên sáng l p Đ ng c ng s nữ ậ ả ộ ả Pháp

+ 1923 - 1941: Ho t đ ng Liên Xô,ạ ộ ởTrung Qu c và Thái Lan, tham gia thànhố

l p nhi u t ch c cách m ng:ậ ề ổ ứ ạ

@ Vi t Nam thanh niên cách m ngệ ạ

đ ng chí h i (1925),ồ ộ @ Ch trì h i ngh th ng nh t các tủ ộ ị ố ấ ổ

ch c c ng s n trong nứ ộ ả ước t i Hạ ươ ng

C ng,ả @ Đ ng c ng s n Vi t Nam.ả ộ ả ệ

+ 1941: V nề ước lãnh đ o cách m ng.ạ ạ

Trang 25

+ 2 – 9 – 1969: Ngườ ừ ầi t tr n.

+ GV: cung c p thêm: ấ Năm 1990, kỉ

ni m 100 năm ngày sinh c a ch t ch Hệ ủ ủ ị ồ

Chí Minh, T ch c giáo d c, khoa h c vàổ ứ ụ ọ

văn hóa Liên hi p qu c (UNESCO) suyệ ố

tôn là “Anh hùng gi i phóng dân t c Vi t ả ộ ệ

Nam, nhà văn hóa”

 S nghi p chính là s nghi p cáchự ệ ự ệ

m ng, nh ng ngạ ư ười cũng đ l i m t sể ạ ộ ự

nghi p văn h c to l n.ệ ọ ớ

 V lãnh t vĩ đ i, đ ng th i là nhà văn,ị ụ ạ ồ ờnhà th l n v i di s n văn h c quý giá.ơ ớ ớ ả ọ

M i nhà văn đ u có quan đi m sáng tácỗ ề ể

c a mình Quan đi m sáng tác đó đủ ể ượ c

b c l trong nh ng tác ph m c a h ộ ộ ữ ẩ ủ ọ

+ GV: Quan đi m sáng tác c a H Chíể ủ ồ

Minh có nh ng n i dung nào? ữ ộ

+ GV: Trong bài th ơ C m t ả ưở ng đ c ọ

“Thiên gia thi”, H Chí Minh đã xác đ nhồ ị

m t tr n văn hoá t t ặ ậ ư ưở ng:

- “Nay trong th nên có thép ở ơ Nhà th cũng ph i bi t xung phong ơ ả ế ”(C m tả ưởng đ c “ọ Thiên gia thi”)

Trang 26

chi n sĩ.ế

@ Ch t “ấ thép” mà Bác mu n nói t i ố ớ ở

đây là tính chi n đ u c a th ca Bênế ấ ủ ơ

c nh ạ Mây, gió, trăng, hoa, tuy t, núi sông ế

, th ca c n hơ ầ ướng đ n cu c đ i, tranhế ộ ờ

đ u cho h nh phúc c a con ngấ ạ ủ ười, g nắ

bó v i s nghi p cách m ng và v nớ ự ệ ạ ậ

m nh dân t c Nh ng không ph i cệ ộ ư ả ứ

“nói chuy n thép”, “lên gi ng thép” ệ ọ m iớ

là có “tinh th n thép” ầ Nhi u bài th c aề ơ ủ

Bác ở Nh t kí trong tù ậ mà các em đã

được h c, ch t thép l i t ra t nh ngọ ấ ạ ở ừ ữ

rung đ ng c a ngộ ủ ười ngh sĩ trệ ước thiên

nhiên và cu c s ng con ngộ ố ười Nói như

nhà th Hoàng Trung Thông:ơ

“V n th c a Bác v n th thép ầ ơ ủ ầ ơ

Mà v n mênh mông bát ngát tình” ẫ - “Văn hóa ngh thu t cũng là m t m t ệ ậ ộ ặ

tr n Anh ch em là chi n sĩ trên m t tr n ậ ị ế ặ ậ y

ấ ”

(Th g i các ho sĩ nhân d p tri n lãmư ử ạ ị ể

h i ho 1951)ộ ạ

+ GV: Vì sao H Chí Minh l i đ caoồ ạ ề

tính chân th c và tính dân t c c a vănự ộ ủ

dân t c trong tác ph m văn chộ ẩ ương?

+ HS: D a vào sách giáo khoa đ trự ể ả

“nên chú ý phát huy c t cách dân t c” ố ộ

+ Ngườ đ cao s sáng t o c a văni ề ự ạ ủngh sĩ:ệ “ch gò bó h vào khuôn, làm m t ớ ọ ấ

v sáng t o” ẻ ạ

+ GV: B n câu h i H Chí Minh t đ tố ỏ ồ ự ặ

c Sáng tác xu t phát t m c đích, đ i ấ ừ ụ ố

t ượ ng ti p nh n đ quy t đ nh n i ế ậ ể ế ị ộ dung và hình th c c a tác ph m ứ ủ ẩ :

Người luôn đ t 4 câu h i:ặ ỏ

Trang 27

Trăng vào c a s đòi th ử ổ ơ

Vi c quân đang b n, xin ch hôm sau ệ ậ ờ

Chuông l u ch t t nh gi c thu ầ ợ ỉ ấ

y tin th ng tr n Liên khu báo v

T ng Bùi Công: ặ

Xem sách chim r ng vào c a đ u ừ ử ậ

Phê văn hoa núi chi u nghiên soi ế

Tin vui th ng tr n d n chân ng a ắ ậ ồ ự

Nh c th xuân t ng m t bài ớ ụ ơ ặ ộ

Vãn c nh: ả

Hoa h ng n hoa h ng l i r ng, ồ ở ồ ạ ụ

Hoa tàn, hoa n cũng vô tình; ở

H ươ ng hoa bay th u vào trong ng c, ấ ụ

 Tuỳ trường h p c th , Ngợ ụ ể ười v nậ

d ng phụ ương châm đó theo nh ng cáchữkhác nhau  Tác ph m c a Ngẩ ủ ười có tư

tưởng sâu s c, n i dung thi t th c, hìnhắ ộ ế ự

@ T cáo đanh thép t i ác c a th cố ộ ủ ự

Trang 28

v i dân t c, nhân dân và nhân lo i)ớ ộ ạ

+ Các tác ph m khác: “ẩ L i kêu g i toàn ờ ọ

qu c kháng chi n” (1946); “Không có gì ố ế quý h n đ c l p, t do” (1966) … ơ ộ ậ ự

 Được vi t trong nh ng gi phút thế ữ ờ ử thách đ c bi t c a dân t c, th hi n ti ngặ ệ ủ ộ ể ệ ế

g i c a non sông đ t nọ ủ ấ ước, văn phong hòa

s ng, tha thi t, làm rung lòng ngả ế ười

+ B c l lòng yêu nộ ộ ước n ng nàn và tồ ự hào v truy n th ng anh dũng b t khu tề ề ố ấ ấ

c a dân t củ ộ

- Tác ph m tiêu bi u: ẩ ể

+ Pa-ri (1922), + L i than vãn c a bà Tr ng Tr c ờ ủ ư ắ (1922),

+ “Vi hành” (1923), + Nh ng trò l hay là Va-ren và Phan ữ ố

B i Châu (1925), ộ + Nh t kí chìm tàu (1931), ậ + V a đi đ ừ ườ ng v a k chuy n ừ ể ệ (1963)

+ GV: Nh ng tác ph m này có nh ngữ ẩ ữ

đ c đi m gì n i b t?ặ ể ổ ậ - Đ c đi m n i b t:Ch t trí tu và tính hi n đ i, ngòi bútấặ ể ệ ổ ậ ệ ạ

Trang 29

trong di s n văn h c c a Bác Ngả ọ ủ ười đã

đ l i trên 250 bài th và đã để ạ ơ ược gi iớ

kho ng th i gian nào, nh m m c đích gì?ả ờ ằ ụ

+ HS: D a vào sách giáo khoa đ trự ể ả

+ Ghi l i chân th t, chi ti t nh ng đi uạ ậ ế ữ ề

m t th y tai nghe trong nhà tù và trênắ ấ

đường đi đày

+ B c chân dung t ho v con ngứ ự ạ ề ườ itinh th n H Chí Minh: ầ ồ

@ ngh l c phi thị ự ường;

@ tâm h n khao khát hồ ướng v Tề ổ

qu c; ố

@ v a nh y c m trừ ạ ả ước v đ p c aẻ ẹ ủ thiên nhiên, d xúc đ ng trễ ộ ước n i đau c aỗ ủ con người;

@ v a tinh từ ường phát hi n nh ng mâuệ ữthu n c a xã h i m c nát đ t o ti ngẫ ủ ộ ụ ể ạ ế

 T p th sâu s c v t tậ ơ ắ ề ư ưởng, đ c đáo,ộ

đa d ng v bút pháp, k t tinh giá tr và tạ ề ế ị ư

tưởng ngh thu t th ca H Chí Minh.ệ ậ ơ ồ

+ GV: Nh ng bài th này đữ ơ ược Bác

Trang 30

đi m tĩnh, ung dung t t i.ề ự ạ

* Quan sát khái quát khái quát s nghi p văn h c c a Bác, ta th y có s phù h p, ự ệ ọ ủ ấ ự ợ

th ng nh t gi a quan đi m và th c ti n sáng tác văn h c c a Ng ố ấ ữ ể ự ễ ọ ủ ườ i.

- Văn h c th t s tr thành vũ khí l i h i ph ng s cho s nghi p CM: Nó g n v iọ ậ ự ở ợ ạ ụ ự ự ệ ắ ớ

nh ng nhi m v c th c a CM trong t ng th i đi m.ữ ệ ụ ụ ể ủ ừ ờ ể

+ Truy n và kí: vi t nh ng năm 20 c a th k XX trên đ t Pháp ệ ế ữ ủ ế ỉ ấ  là vũ khí đ uấ tranh chính tr , t n công tr c di n k thùị ấ ự ệ ẻ

+ Văn chính lu n: ậ

@ Tuyên ngôn đ c l p: ộ ậ g n li n v i s ki n k ch s tr ng đ i (ch m d t ch đắ ề ớ ự ệ ị ử ọ ạ ấ ứ ế ộ

th c dân phong ki n trên đ t nự ế ấ ước ta, m ra k nguyên đ c l p t do cho dân t c) ở ỉ ộ ậ ự ộ

@ L i kêu g i toàn qu c kháng chi n: ờ ọ ố ế vang lên trong gi phút th thách đ c bi tờ ử ặ ệ

- Người chi n sĩ kiên đ nh y có lòng ế ị ấ “ham mu n t t b c” ố ộ ậ là “n ướ c nhà đ ượ c đ c ộ

l p, dân ta đ ậ ượ ự c t do, đ ng bào ta ai cũng có c m ăn áo m c, ai cũng đ ồ ơ ặ ượ c h c ọ hành”  tính chân th c, tính dân t c c a tác ph m văn h c Đ ng th i, phát huy đự ộ ủ ẩ ọ ồ ờ ượ c

s sáng t o, th hi n trí tự ạ ể ệ ưởng tượng phong phú c a ngủ ười ngh sĩ.ệ

- Thao tác 3: H ướ ng d n h c sinh tìm ẫ ọ

@ M i nhà văn tài năng đ u có phongỗ ề

cách riêng, càng là nhà văn l n, phongớ

cách càng đ m nét.ậ

3 Phong cách ngh thu t: ệ ậ

Trang 31

Trong th i gian ho t đ ng CM nờ ạ ộ ở ướ c

ngoài, s ng Pa-ri, Luân Đôn, Oa-sinh-ố ở

t n, Ca-li-phoóc-ni-a, H ng Kông… ti pơ ồ ế

xúc và ch u nh hị ả ưởng t tư ưởng nghệ

thu t c a nhi u nhà văn Âu Mĩ và n nậ ủ ề ề

văn h c phọ ương Tây hi n đ i.ệ ạ

Trang 32

“M tôi là m t đoá hoa ẹ ộ

Thân tôi trong s ch t i là cái bông” ạ ộ

“R m xuân l ng l ng trăng soi, ằ ồ ộ

Sông xuân n ướ ẫ c l n màu tr i thêm xuân ờ

“Gà gáy m t l n đêm ch a tan ộ ầ ử

Chòm sao nâng nguy t v ệ ượ t lên ngàn ”

Chòm mây trôi nh gi a t ng không ẹ ữ ầ

Cô em xóm núi xay ngô t i, ố

Xay h t lò than đã r c h ng” ế ự ồ

(Chi u t i)ề ố

- C đi n: ổ ể

+ Đ tài ề Chi u t i ề ố  g i nh c đ n c nh hoàng hôn và ngợ ắ ế ả ườ ữ ứi l th ch n chân trênồ

bước đường xa trong th cơ ổ

+ Nh ng hình nh ữ ả cánh chim, chòm mây trôi gi a t ng không ữ ầ  hình nh th Đả ơ ườ ng

c kínhổ

Trang 33

- Hi n đ i:ệ ạ

+ Cô gái xay ngô kh e kho n, mi t mài trong công vi c; xay xong, lò than r c h ngỏ ắ ệ ệ ự ồ

 Hình tượng th v n đ ng kh e kho n ơ ậ ộ ỏ ắ  cái nhìn l c quan, hạ ướng v s s ng, ánhề ự ốsáng và tương lai

- Ch t ấ thép và ch t ấ tr tình: ữ S giao c m v i thiên nhiên và t o v t, tình yêu cu cự ả ớ ạ ậ ộ

s ng và con ngố ười; ni m tin tề ưởng, l c quan vào tạ ương lai

V H ướ ng d n h c bài, chu n b bài ẫ ọ ẩ ị :

1 H ướ ng d n h c bài : M t s đ ôn t p: ẫ ọ ộ ố ề ậ

- Đ 1: ề Nêu và phân tích ng n g n quan đi m sáng tác c a Nguy n Ái Qu c – Hắ ọ ể ủ ễ ố ồ Chí Minh

- Đ 2: ề Trình bày tóm t t phong cách ngh thu t c a Nguy n Ái Qu c – H Chíắ ệ ậ ủ ễ ố ồMinh

Trang 34

Trang 35

chói, nó phát huy cái trong, nh đó ph nờ ả

ánh đượ ư ưởc t t ng và tình c m c a ngả ủ ườ i

Vi t Nam ta, di n t trung thành và sángệ ễ ả

t nh ng đi u chúng ta mu n nóiỏ ữ ề ố

I S trong sáng c a ti ng Vi t: ự ủ ế ệ

- Thao tác 2: Đ a ra ng li u và yêu ư ữ ệ

c u h c sinh phân tích: ầ ọ

+ GV: Đ c và so sánh ba câu văn trongọ

SGK, xác đ nh câu nào trong sáng, câu nàoị

không trong sáng? Vì sao?

+ HS: Đ c ba câu văn và phân tích:ọ

o Câu đ u: không trong sáng vì c u t oầ ấ ạ

câu không đúng quy t c (chu n m c) ngắ ẩ ự ữ

pháp ti ng Vi t.ế ệ

o Hai câu sau: đ t đạ ượ ực s trong sáng vì

c u t o câu theo chu n m c ng pháp c aấ ạ ẩ ự ữ ủ

âm đ u, ph âm cu i, thanh đi u.ầ ụ ố ệ

o Tuân theo quy t c chính t , vi t đúngắ ả ế

ph âm đ u, cu i, thanh đi u các t khó.ụ ầ ố ệ ừ

o Khi nói vi t ph i dùng t đúng nghĩaế ả ừ

và đ y đ các thành ph n câuầ ủ ầ

- Th hi n ể ệ ở chu n m c và vi c tuânẩ ự ệ

th đúng chu n m c c a ti ng Vi tủ ẩ ự ủ ế ệ

Trang 36

trong sáng hay không? Hãy phân tích câu

th c a Nguy n Duy và câu văn c a chơ ủ ễ ủ ủ

t ch H Chí Minh đ tr l i câu h i trên.ị ồ ể ả ờ ỏ

+ GV: Các t ng dùng sáng t o trong câuừ ữ ạ

th c a Nguy n Duy là nh ng t nào?ơ ủ ễ ữ ừ

Chúng có nét nghĩa m i nào?ớ Chúng đượ c

dùng theo bi n pháp tu t nào?ệ ừ

+ HS tr l i: Trong câu th c a Nguy nả ờ ơ ủ ễ

Duy, các t “ừ l ng, áo, con” ư được dùng

theo nghĩa m i nh ng v n theo quy t c nớ ư ẫ ắ ẩ

d ụ

+ GV: Trong câu văn c a Bác, t “ủ ừ t m” ắ

được dùng theo nghĩa m i là gì? Có phùớ

h p v i quy t c ti ng Vi t hay không?ợ ớ ắ ế ệ

+ HS tr l i: Trong câu văn c a Bác, tả ờ ủ ừ

“t m” ắ được dùng theo nghĩa m i và đ cớ ặ

trong sáng c a ti ng Vi t vì v n tuân theoủ ế ệ ẫ

quy t c (chuy n nghĩa, chuy n ti u lo i)ắ ể ể ể ạ

c a ti ng Vi t ủ ế ệ

+ GV k t lu n.ế ậ - Nh ng s chuy n đ i, sáng t o v n đ m b o s trong sáng khi tuân th ả ữ ả ự ự ể ổ ạ ẫ ủ

theo nh ng quy t c chung c a ti ng ữ ắ ủ ế

Vi t ệ + GV: Nh n xét v các t ng nậ ề ừ ữ ước ngoài

đượ ử ục s d ng trong câu văn c a SGK?ủ

Trang 37

Vi t có cho phép pha t p c a y u t ngonệ ạ ủ ế ố

ng khác không? Qua ví d trên, em rút raữ ụ

o Ch là ngị ườ ợ ươi v th ng ch ng thồ ươ ng

con (không dùng phu nhân thay cho ng ườ i

vợ).

o Báo Thi u niên nhi đ ng ế ồ (C n)ầ

o Tr em lang thang c nh (Khôngẻ ơ ỡ

dùng Thi u niên nhi đ ngế ồ thay cho tr em ẻ )

cho phép ta nói năng thô t c, b t l ch sụ ấ ị ự

không? Ph i nói năng, giao ti p nh thả ế ư ế

nào?

+ GV: Nêu ví d 5: Đo n h i tho i trongụ ạ ộ ạ

SGK trang 33

+ GV: Phân tích tính l ch s , có văn hoáị ự

trong l i nói c a các nhân v t trong đo nờ ủ ậ ạ

h i tho i?ộ ạ

+ HS: Tr l i: Tính l ch s , có văn hoáả ờ ị ự

trong l i nói th hi n cách x ng hô,ờ ể ệ ở ư

Trang 38

giáo: “ Vâng! Ông giáo d y ph i” ạ ả

 S trân tr ng, tin tự ọ ưởng và có ph nầ

ngưỡng m c a lão H c v i ông giáoộ ủ ạ ớ

o Trong các trường h p khác nhau, dùngợ

t ừ ch t ế có th thay th b ng: ể ế ằ khu t núi, ấ

quy tiên, t tr n, v cõi vĩnh h ng ừ ầ ề ằ

+ GV: M r ng v n đ : Bên c nh nh ngở ộ ấ ề ạ ữ

l i văn mang tính l ch s , có văn hoá, taờ ị ự

Trang 39

t nh ng đi u chúng ta mu n nóiỏ ữ ề ố

I S trong sáng c a ti ng Vi t: ự ủ ế ệ

v n b t g p trong văn chẫ ắ ặ ương nh ng l iữ ờ

nói không đ m b o tính l ch s , trong sángả ả ị ự

ngườ ọi đ c qua chính nh ng ngôn ng c aữ ữ ủ

mình L i nói c a Chí Phèo trong tríchờ ủ

đo n trên là l i nói c a Chí khi đã b thaạ ờ ủ ị

hoá tr thành m t tên côn đ , b m tr n,ở ộ ồ ặ ợ

Trang 40

+ GV: Yêu c u h c sinh đi n vào đo nầ ọ ề ạ

văn các d u câu thích h p đ đo n vănấ ợ ể ạ

ng nữ ước ngoài nào c n ph i đầ ả ược d chị

nghĩa khi s d ng đ đ m b o s trongử ụ ể ả ả ự

Định dạng
Số trang	391
Dung lượng	1,95 MB