ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC SINH HỌC HÌNH SỰ

Cung cấp những kiến thức về phương pháp thu thập và phân tích mẫu vật là đối tượng sinh học liên quan đến hình sự, pháp y... hiểu biết kiến thức về sinh học được sử dụng trong khoa học hình sự. Thành thạo một số kỹ năng lập phả hệ, lấy dấu vân tay trên các giá thể khác nhau, phương pháp nghiên cứu nhằm phân tích dấu vết sinh học ở mức phân tử phục vụ cho khoa học hình sự. Môn học bao gồm các vấn đề cụ thể: Một số đặc điểm sinh học người dùng trong giám định truyền thống của khoa học hình sự. Huyết thanh học và giám định hình sự. Gen và việc giám định gen trong khoa học hình sự

Trang 1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

-  -

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC

SINH HỌC HÌNH SỰ

1 Thông tin về giảng viên

- Họ và tên: Chu Văn Mẫn

- Chức danh, học hàm, học vị: Giảng viên chính, Thạc sĩ

- Thời gian, địa điểm làm việc: Giờ hành chính các ngày trong tuần,

Bộ môn Nhân học - Sinh lí học, phòng 330, nhà T1, Trường Đại học KHTN

- Địa chỉ liên hệ: Khoa Sinh học, nhà T1, 334 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội

- Email: mancv@vnu.edu.vn

- Các hướng nghiên cứu chính: Di truyền học người, Sinh học người, Sinh học phân tử,Quản lý và phân tích số liệu sinh học

- Họ và tên: Nguyễn Thị Tú Linh

- Chức danh, học hàm, học vị: Giảng viên

- Thời gian, địa điểm làm việc: Giờ hành chính các ngày trong tuần,

Bộ môn Nhân học - Sinh lí học, phòng 330, nhà T1, Trường Đại học KHTN

- Địa chỉ liên hệ: Khoa Sinh học, 334, Nguyễn Trãi, Hà Nội

- Email : tulinhnguyen@gmait com

- Các hướng nghiên cứu chính: Sinh học người, Di truyền học người, Sinh học phân tử

2 Thông tin về môn học

- Tên môn học: Sinh học hình sự

- Mã môn học:

- Số tín chỉ: 2

- Giờ tín chỉ đối các hoạt động:

+ Nghe giảng lý thuyết trên lớp: 15

Trang 2

+ Tự học: 3

- Đơn vị phụ trách môn học:

+ Bộ môn: Bộ môn Nhân học - Sinh lí học

+ Khoa: Sinh học

- Các môn học tiên quyết:

- Di truyền học người

- Sinh học người

- Các môn học kế tiếp: không

3 Mục tiêu của môn học

- Mục tiêu về kiến thức:

Cung cấp những kiến thức về phương pháp thu thập và phân tích mẫu vật là đối

tượng sinh học liên quan đến hình sự, pháp y

- Mục tiêu về kĩ năng

Thành thạo một số kỹ năng thu thập và phân tích mẫu vật sinh học liên quan đến hình sự, pháp y

- Mục tiêu về thái độ

Hình thành tư duy khoa học trong việc nghiên cứu các dấu vết vật phẩm còn lại của người trên hiện trường

- Mục tiêu khác

Rèn luyện kĩ năng phân tích hiện tượng để tìm hiểu bản chất của sự việc Khả năng tư duy liên hệ khách quan trên cơ sở những bằng chứng vật phẩm còn lại có yếu tố sinh học của con người trên hiện trường

4 Tóm tắt nội dung môn học

Cung cấp những kiến thức về phương pháp thu thập và phân tích mẫu vật là đối

tượng sinh học liên quan đến hình sự, pháp y hiểu biết kiến thức về sinh học

được sử dụng trong khoa học hình sự Thành thạo một số kỹ năng lập phả hệ, lấy dấu vân tay trên các giá thể khác nhau, phương pháp nghiên cứu nhằm phân tích dấu vết sinh học ở mức phân tử phục vụ cho khoa học hình sự Môn học bao gồm các vấn đề cụ thể: Một số đặc điểm sinh học người dùng trong giám định truyền thống của khoa học hình sự Huyết thanh học và giám định hình

sự Gen và việc giám định gen trong khoa học hình sự

5 Nội dung chi tiết môn học

Trang 3

Chương 1 MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC NGƯỜI DÙNG TRONG

GIÁM ĐỊNH TRUYỀN THỐNG CỦA KHOA HỌC HÌNH SỰ

1.1 Hình thái đường vân

1.1.1 Lịch sử nghiên cứu và đặc điểm đường vân

1.1.2 Đặc điểm hình thái đường vân tay

1.1.3 Ứng dụng của đường vân trong công tác quản lý

và điều tra truy tìm tội phạm

1.2 Hình thái đầu mặt ở người

1.2.1 Khái niệm về nhân trắc học

1.2.2 Phương pháp nghiên cứu các kích thước nhân trắc 1.2.3 Ứng dụng các kích thước nhân trắc trong công tác quản lý

và điều tra truy tìm tội phạm

Chương 2 HUYẾT THANH HỌC VÀ GIÁM ĐỊNH HÌNH SỰ

2.1 Giám định máu

2.1.1 Đại cương về máu và sự hình thành máu 2.1.2 Những thành phần cơ bản của máu

2.1.3 Phương pháp xác định nhóm máu hệ ABO, MN

và một số nhóm máu khác

2.1.4 Nhóm protein huyết thanh và phương pháp xác định 2.1.5 Các nhóm enzim và phương pháp xác định

2.2 Chất tiết và bài tiết (nước bọt, tinh dịch)

2.2.1 Khái niệm về tinh dịch, tinh trùng

2.2.2 Phương pháp xác định nhóm máu hệ ABO trong tinh dịch, tinh trùng

2.2.3 Nước bọt và các thành phần cơ bản của nước bọt

2.2.4 Các phương pháp xác định nhóm máu hệ ABO trong nước bọt 2.3 Lông tóc

2.3.1 Sự hình thành, phát triển và cấu tạo lông tóc

2.3.2 Phương pháp xác định nhóm máu hệ ABO trong lông tóc người

Chương 3 GEN VÀ VIỆC GIÁM ĐỊNH GEN TRONG KHOA HỌC HÌNH SỰ

3.1 Cấu trúc và chức năng của phân tử ADN

3.2 Cơ sở khoa học và sự ra đời của phương pháp giám định gen

3.3 Đối tượng của giám định gen

Trang 4

3.4.1 Tách chiết gen

3.4.2 Định lượng gen 3.4.3 Phương pháp PCR

3.4.4 Phương pháp phát hiện sản phẩm PCR

3.4.5 Đánh giá kết quả

3.4.5.1 Xác định cá thể người 3.4.5.2 Xác định huyết thống cha con

3.5 Giám định gen ty thể (mt-ADN)

3.5.1 Khái niệm hệ gen ty thể

3.5.2 Cơ sở khoa học của giám định gen ty thể

3.5.3 Tách chiết gen ty thể

3.5.4 Nhân bội gen ty thể

3.5.5 Giải trình tự nucleotit

PH ẦN THỰC HÀNH

Bài thực tập 1 Phân tích đường vân tay

1 Mục đích yêu cầu của bài

Biết cách thu thập vân tay trên mọi giá thể Biết phân tích các đặc điểm hình thái vân tay (hoa vân đầu ngón, số lượng đường vân, các đường vân lòng bàn, các chỉ số delta, góc atd )

2- Chuẩn bị thực tập:

Chuẩn bị tài liệu có liên quan, cơ sở vật chất: sổ ghi chép, bút chì, bút bi, giấy trắng A4 in vân tay, mực in roneo, công cụ hoá chất lấy vân tay Phương tiện đi thu thập vân tay tại địa phương

3- Tiến hành thực tập:

3.1.- Đi thu thập dữ liệu Lấy bản in vân tay theo phương pháp thông thường hoặc đặc biệt 3.2 Xử lý dữ liệu:

- Phân tích các đặc điểm đường vân tay

- Hoa vân đầu ngón (vân cung, vân móc, vân vòng)

- Số lượng đường vân của mỗi loại hoa vân

- Đường vân lòng bàn các đường gấp lòng bàn, các vùng lòng bàn tay

- Các đường vân chuẩn lòng bàn, công thức A,B,C,D

- Delta trục và góc atd,

Trang 5

- Chỉ số delta DL10của Waloski

- Chỉ số Cummins

- Xác định đặc điểm tương đồng của các cá thể có đặc điểm theo dõi và đặc điểm hình thái đường vân tay

- So sánh đối chiếu kết quả với tài liệu lưu trữ (nếu có) 4- Báo cáo kết quả:

Viết báo cáo kết quả thực tập, viết nhận xét cá nhân

Bài thực tập 2 Giám định gen ty thể từ thân tóc của người

1 Mục đích yêu cầu của bài

Biết cách phân tích mẫu tóc, tách chiết ADN, nhân gen và giải trình tự nucleotit Nắm được phương pháp phân tích hệ gen ty thể bằng các phương pháp nghiên cứu phân tử Biết cách phân tích kết quả điện di đồ Biết cách xác định tần số alen

2- Chuẩn bị thực tập

2.1 Cơ sở vật chất:

Máy điện di, máy nhân bội gen

Hóa chất cần thiết cho phân tích hệ gen ty thể Các dụng cụ khác (thủy tinh, tủ lạnh, tủ ấm ) 2.2 Mẫu thí nghiệm:

Mẫu tóc của người Bảo quản mẫu 3.Tiến hành thực tập

Thuỷ phân tóc, tách chiết ADN, nhân bội gen theo các cặp mồi đặc hiệu, tách chiết gen, giải trình tự nucleotit So sánh mẫu lưu trữ

4 Báo cáo kết quả:

Viết báo cáo kết quả thực tập, viết nhận xét cá nhân

6 Học liệu

Học liệu bắt buộc

1 Chu Văn Mẫn: Bài giảng Dấu vân tay trong khoa học hình sự, in laze, 2007

2 Lê Đình Lương- Quyền Đình Thi, 2003

Kĩ thuật di truyền và ứng dụng nxb Đại học Quốc gia Hà Nội

Học liệu tham khảo

Trang 6

3 Lê Hữu Hưng, 1995 Đặc điểm hình thái nhân chủng sọ người Việt hiện đại Luận

án TS Khoa học Y dược, Hà Nội

4 Phạm Hữu Loan, 1998 Sinh học với cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm, nxb Công an nhân dân

5 Viện Khoa học Hình sự- Bộ công an, 1998 Giáo trình khoa đường vân tay

6 Hồ Huỳnh Thùy Dương, 2002, Sinh học phân tử, nxb Giáo dục, Hà nội

7 H Cummins, CH Modlo, 1943 Fingerprinters, palms and sole, an introduction to

dermatoglyphics Philadenphia USA

8 Burgoyne, L.A Jobertson, J and Ross A.M., 1990 DNA in forensic science

theory, technicques and application Ellis Horwood

9 Evett I.W and Weir B.S , 1998 Interpreting DNA Evidence- statistical genetics

for forensic scienticts Sinaner associates, Inc publishesis

10 Venter J.C and al., 2001, The sequence of the Human Genome Science Vol 291

11 John M Butler 2001 Forensic DNA typing biology & technology behind STR

markers Academic press New York

12 Nguyễn Đình Khoa, 1983 Các dân tộc ở Việt Nam nxb Khoa học Xã hội

7 Hình thức tổ chức dạy học

7 1 Lịch trình chung

Nội dung

Hình thức tổ chức dạy học môn học

Tổng

Lý thuyết Bài tập Thảo luận

Thực hành thí nghiệm

Tự học, tự nghiên cứu

7.2 Lịch trình tổ chức dạy học cụ thể

Trang 7

Tuần Nội dung chính Yêu cầu sinh viên

chuẩn bị

Hình thức tổ chức dạy học Ghi chú

1

- Giới thiệu môn

học

- Đặc điểm sinh

học người dùng

trong giám đinh

hình sự

- Chuẩn bị học liệu

-Đọc trước tài liệu

[1]

- Lý thuyết

- Đặc điểm hình thái đường vân tay

2

-Đặc điểm sinh

trong giám đinh

hình sự (tiếp)

- Đọc trước tài liệu

[1]

- Tra trên mạng TL

mới

- Lý thuyết

- Ứng dụng phân tích vân tay trong quản lý và điều tra tội phạm

3

-Đặc điểm sinh

trong giám đinh

hình sự (tiếp)

- Đọc trước tài liệu [1] phần học liệu tham khảo

mới

- Tự học

- Hình thái đầu mặt ở

người

- Ứng dụng phân tích kích thước nhân trắc truy tìm tội phạm

4

Bài thực tập1 :

Phân tích đường

vân tay

- Đọc trước TL [1]

- Đọc trước tài liệu hướng dẫn thực hành

- chuẩn bị dụng cụ

- giấy, mực in vân

tay

- Thực hành

- Biết cách thu thập vân tay ở các giá thể khác

nhau

5 Bài thực tập1 :

Phân tích đường

vân tay

- Đọc trước TL [1]

- Các bản in vân tay

- Thực hành - Phân tích được các đặc

điểm vân tay

6

- Huyết học và

giám định hình sự

mới

- Lý thuyết

- Những thành phần cơ bản của máu

- Phương pháp xác định nhóm máu ABO, MN

- Huyết học và - Đọc trước tài liệu - Protein huyết thanh,

Trang 8

7

giám định hình sự

(tiếp)

- Chất tiết và bài

tiết

[2] phần học liệu tham khảo

mới

- Lý thuyết enzim và phương pháp

xác định

- Tinh dịch, tinh trùng và tiêu chí giám định

8

-Chất tiết và bài

tiết (tiếp)

mới

- Lý thuyết

- Nước bọt và tiêu chí giám định

9

- Lông tóc

- Gen và giám

định gen

mới

- Tự học

- Lông tóc và tiêu chí giám định

- Cấu trúc và chức năng của pt ADN

10

- Gen và giám

định gen

[2]

mới

- Lý thuyết

- Cơ sở khoa học và sự

ra đời của PP giám định

gen

- Đối tượng của giám định gen

- Tách chiết gen

11

- Giám định gen

trong nhân tế bào

[2]

mới

- Lý thuyết

- Định lượng gen

- Phương pháp PCR

- Đánh giá kết quả: + Xác định cá thể + Xác định huyết thống

12

- Giám định gen

tế bào chất

[2]

mới

- Tự học 1

-Tách chiết, nhân bội hệ

gen ty thể

- Giải trình tự và phân tích kết quả gen ty thể

13

-Bài thực tập 2 :

Giám định gen ty

thể từ thân tóc của

người

mới

- Thực hành

- Gen ty thể

- Thủy phân tóc, tách chiết ADN, nhân bội gen theo các cặp mồi đặc

hiệu,

-Bài thực tập 2 : - Đọc trước tài liệu

Trang 9

14

người

hướng dẫn thực hành

mới

- Thực hành - Giải trình tự nucleotit

15

-Bài thực tập 2 :

người

mới

- Thực hành - Đánh giá kết quả

- Phân tích so sánh

8 Yêu cầu của giảng viên đối với môn học:

- Các giờ tín chỉ lý thuyết phải được ưu tiên thực hiện ở phòng học có máy tính và phương tiện trình chiếu

- Sinh viên phải luôn mang theo sách giáo khoa, tham khảo, tài liệu hướng dẫn, phương tiện lưu trữ thông tin, tính toán

- Thực tập phải có đày đủ máy móc và hóa chất

9 Phương pháp và hình thức kiểm tra, đánh giá môn học

- Các loại điểm kiểm tra và trọng số của từng loại điểm:

+ Bài thực tập: 20%

+ Kiểm tra giữa kì: 20%

+ Thi cuối kì: 60%

+ Các kiểm tra khác: không

- Lịch thi và kiểm tra (kể cả thi lại):

+ Bài tập: Nộp báo cáo bài tập trong vòng 1 tuần theo lịch trình dạy học cụ thể + Kiểm tra giữa kì: sau tuần 8

+ Thi cuối kì: sau tuần 15

+ Thi lại: sau thi cuối kì từ 1 đến 2 tuần

- Tiêu chí đánh giá các loại bài tập và nhiệm vụ mà giảng viên giao cho sinh viên:

+ Phần tự học, tự nghiên cứu (hoàn thành tốt nội dung, nhiệm vụ mà giảng viên giao cho cá nhân/tuần; bài tập/tuần )

+ Nộp báo cáo từng bài tập, giảng viên thông qua

Định dạng
Số trang	9
Dung lượng	175,14 KB