Phương pháp giải nhanh bài toán Axit

Phương pháp giải nhanh bài toán Axit tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các...

Trang 1

Hocmai.vn– Ngôi trường chung của học trò Việt Tổng đài tư vấn: 1900 58-58-12 - Trang | 1 -

BÀI 14 PHƯƠNG PHÁP GIẢI NHANH BÀI TOÁN AXIT

TÀI LIỆU BÀI GIẢNG

I.TÍNH CHẤT CÁC HỢP CHẤT HỮU CƠ

Trang 2

II.PHƯƠNG PHÁP GIẢI BÀI TOÁN AXIT

I – Cấu tạo và danh pháp

a Cấu tạo

Axit cacboxylic là hợp chất hữu cơ mà phân tử có nhóm cacboxyl (-COOH) liên kết trực tiếp với

nguyên tử cacbon hoặc nguyên tử hiđro

Nhóm

||

C OH O

được gọi là nhóm cacboxyl, viết gọn là -COOH

Công thức phân tử : CnH2nO2; RCOOH; R(COOH)n

b Danh pháp

Theo IUPAC, axit + tên của hiđrocacbon tương ứng + oic

Tên thông thường của các axit có liên quan đến nguồn gốc tìm ra chúng nên không có tính hệ thống

Tên một số axit thường gặp

Công thức Tên thông thường Tên thay thế

Trang 3

CH3CH2 -COOH Axit propionic Axit propanoic

(CH3)2CH-COOH Axit isobutiric Axit 2-metylpropanoic

CH3 (CH2 )3 -COOH Axit valeric Axit pentanoic

CH2=C(CH3)-COOH Axit metacrylic Axit 2-metylpropenoic

2 – Cấu trúc và tính chất vật lý

a Cấu trúc

Nhóm –COOH được xem như hợp bởi nhóm cacbonyl ( >C=O) và nhóm hiđroxyl ( OH) vì thế nó được

gọi là nhóm cacboxyl Tương tác giữa nhóm cacbonyl và nhóm hiđroxyl làm cho mật độ electron ở nhóm

cacboxyl dịch chuyển như biểu diễn bởi các mũi tên:

Hệ quả là nguyên tử hiđro ở nhóm –OH axit trở nên linh động hơn ở nhóm –OH ancol, phenol và phản ứng của nhóm >C=O axit cũng không còn giống như của nhóm >C=O anđehit, xeton

b Tính chất vật lí

Ở điều kiện thường, tất cả các axit cacboxylic đều là những chất lỏng hoặc rắn Điểm sôi của các axit cacboxylic cao hơn của anđehit, xeton và cả ancol có cùng số nguyên tử cacbon

Nguyên nhân là do sự phân cực ở nhóm cacboxyl và sự tạo thành liên kết hiđro liên phân tử ở axit cacboxylic

3 – Tính chất hóa học

a Tính axit và ảnh hưởng của nhóm thế

Trang 4

Do mật độ electron ở nhóm OH dịch chuyển về phía nhóm C=O, nguyên tử H của nhóm OH trở nên linh động nên axit cacboxylic điện li không hoàn toàn trong nước theo cân bằng :



-[H O ][R COO ] K

[R COOH]

Ka là mức đo lực axit : Ka càng lớn thì axit càng mạnh và ngược lại Lực axit của axit cacboxylic phụ thuộc vào cấu tạo của nhóm nguyên tử liên kết với nhóm cacboxyl (kí hiệu chung là R)

H-COOH CH3 COOH CH CH3 2 COOH CH [CH ]3 2 4 COOH

Ka (25oC) : 17,72 10-5 1,75 10-5 1,33 10-5 1,29 10-5 Các nguyên tử có độ âm điện lớn ở gốc R hút electron khỏi nhóm cacboxyl nên làm tăng lực axit Thí

dụ :

CH3 COOH Cl CH2 COOH F CH2 COOH

Ka (25oC) : 1,75 10-5 13,5 10-5 26,9 10-5

b Phản ứng tạo thành dẫn xuất axit

+ Phản ứng với ancol (phản ứng este hoá)

3

CH C OH

||

O

+ C2H5 -O-H

o

H ,t

CH C OC H

||

O

+ H2O

axit axetic etanol etyl axetat

+ Phản ứng tách nước liên phân tử

3

CH C O H H O C CH

2 5 2

P O

CH C O C CH

, viết gọn là (CH3CO)2O

axit axetic anhiđrit axetic

c Phản ứng ở gốc hiđrocacbon

+ Phản ứng thế ở gốc no : Khi dùng P làm xúc tác, Cl chỉ thế cho H ở cacbon bên cạnh nhóm cacboxyl

Thí dụ :

Trang 5

CH3CH2 CH2COOH + Cl2 P 3 2

|

CH CH CHCOOH

Cl

+ HCl

+ Phản ứng thế ở gốc thơm : Nhóm cacboxyl ở vòng benzen định hướng cho phản ứng thế tiếp theo vào

vị trí meta và làm cho phản ứng khó khăn hơn so với thế vào benzen :

+ Phản ứng cộng vào gốc không no : Axit không no tham gia phản ứng cộng H2, Br2, Cl 2… như hiđrocacbon không no Thí dụ :

CH3[CH2]7 CH=CH[CH2]7 COOH + H2 0

Ni

t CH3 [CH2]7 CH2CH2[CH2]7 COOH

axit oleic axit stearic

CH3CH=CHCOOH + Br2 CH3CHBr-CHBrCOOH

4 – Điều chế

+ Trong phòng thí nghiệm

C6H5 CH3 4

o 2

1)KMnO

R-X KCN R-C N H O , t 3 o

R-COOH

+ Trong công nghiệp :

CH3CH2OH + O2 o

Men giÊm

1

2

o

xt, t

3

CH COOH

CH3OH + CO xt, to CH3COOH

Trang 6

Giáo viên: Phạm Ngọc Sơn Nguồn: Hocmai.vn

Định dạng
Số trang	6
Dung lượng	390,52 KB