Sử dụng Minitab trong thống kê môi trường

Sử dụng Minitab ụ g trong thống kê môi trườngDương Trí Dũng KHOA MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN... Phương pháp• Download phần mềm Minitab trên website trial aspx http://www.minita

Sử dụng Minitab ụ g trong thống kê môi trường

Dương Trí Dũng

KHOA MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

I Giới thiệu

• Hiện nay có nhiều phần mềm (software) thống kêtrên thị trường

• Giá cao

Excel không đủ tính năng

• Excel không đủ tính năng

• Tinh bằng công thức chậm

• Có nhiều yêu cầu mà các software không thể hiênđược

II Phương pháp

• Download phần mềm Minitab trên website

trial aspx

http://www.minitab.com/en-CA/products/minitab/free-• Đăng ký, cho địa chỉ email

• Trang web sẽ gởi đường dẫn để download

• Install: điền địa chỉ email vào khi đòi hỏi

KHOA MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

• Sử dụng thử trong 30 ngày

III Tìm xác suất

• Tìm xác suất xuất khi x ≥ x khi đã biết µ, σ và n

Cách tra bảng Z

KHOA MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

• Khi sử dụng Minitab không cần tra bảng ZKhi sử dụng Minitab, không cần tra bảng Z

S S

IV Kiểm định t (2 trung bình)

• Thí dụ: Kiểm tra xem tác dụng của loại phân mớitrên cây trồng có tốt hơn là phân cũ hay không khi

so sánh chiều cao của cây sau 1 tuân bón phân làPhân cũ: 48.2, 54.6, 58.3, 47.8, 51.4, 52.0, 55.2,

Phân mới: 52.3, 57.4, 55.6, 53.2, 61.3, 58.0, 59.8,54.8

IV Kiểm định t (2 trung bình) bằng minitab

• Chạy phần mềm minitab

• Nhập số liệu: copy và past từ excel hay word vào 2

• Nhập số liệu: copy và past từ excel hay word vào 2 cột c1 và c2 Đánh từ “phân cũ” ô dưới c1 và “phânmới” dưới ô c2

• Trên Menu bar chọn Stat Î Basic statistic Î 1Z,Điền các giá trị vào các ô tương ứng trong mụcsample in different columns Î check vào ô Assumeequal variances Î click vào hộp Option, chọngreater than Î OK Î OK được kết quả tương tự

như đã tính toán

• Khi sử dụng Minitab, không cần tra bảng t và không

tâ đế iá t ị t 1 đ ôiquan tâm đến giá trị t 1 đuôi

KHOA MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

IV ANOVA – CRD – Một nhân tố

• Nếu dùng công thức để tính ANOVA thì rất phức tạp

và đặc biệt với những số liệu có nhiều chữ số thìcàng phức tạp trong tính toán

• Trong Minitab các thuật ngữ có ý nghĩa sau:

- Response là số liệu ta thu thập được trong thí

nghiệm

- Factor là nhân tố thí nghiệm với các mức khác

nhau

• Nhập số liệu theo 3 cột: lặp lại, nhân tố và kết quả

• Tiến hành phân tích ANOVA one-wayTiến hành phân tích ANOVA one way

IV ANOVA – CRD – Một nhân tố

Nghiêm

thức

Lặp lại I Lặp lại II Lặp lại III Lặp lại IV Lặp lại V

Vitamin 1 4.5 5.2 6.2 3.9 4.9 Vitamin 2 5 6 4 7 4 3 4 4 6 1 Vitamin 2 5.6 4.7 4.3 4.4 6.1 Vitamin 3 6.4 6.7 6.8 6.1 6.9 Vit i 4 5 2 5 0 6 8 3 6 5 6 Vitamin 4 5.2 5.0 6.8 3.6 5.6 Vitamin 5 4.0 4.9 4.3 4.8 4.2 Vit i 6 7 1 6 5 6 2 6 8 6 1 Vitamin 6 7.1 6.5 6.2 6.8 6.1 Vitamin 7 6.1 4.9 4.2 3.9 6.8 hô

KHOA MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

Không Vit 4.6 4.0 4.9 3.8 4.2

IV ANOVA – CRD – Một nhân tố

Bảng phân tích phương sai

IV ANOVA – CRD – Một nhân tố

KHOA MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

V ANOVA – CRD – Hai nhân tố

• Có 4 loại giống lúa mì được đưa đi trồng với chế độbón phân khác nhau để xác định năng suất và kỹthuật trồng cho từng loại

• Thí nghiệm được tiến hành với 4 lần lặp lại, kết quảđược trình bày trong bảng 1

• Hảy kiểm định phương sai bằng phép thử hai nhân

tố để đánh giá loại giống và phương thức chăm sócnào phù hợp nhất

Î 4 lần lặp lại ở 4 năm mỗi năm làm thí nghiệm có

Î 4 lần lặp lại ở 4 năm, mỗi năm làm thí nghiệm cóđầy đủ các nghiệm thức nên đây là cách bố trí RCB.Nếu không quan tâm đến tác động của thời tiết thì

không tính tác động lặp lại, chọn phân tích CRD

V ANOVA – CRD – Hai nhân tố

V ANOVA – CRD – Hai nhân tố

Bảng phân tích phương sai

Nguồn biến động SS df MS F

Tổng cộng 2865.9375 63 45.49107 3.736ns

Nghiệm thức 2281.4375 15 152.0958 12.490**Nhân tố lúa 1282.1875 3 427.3958 35.098**Nhâ ố hâ

Nhân tố phân 761.3125 3 253.7708 20.840**Tương tác LxP 237.9375 9 26.4375 2.171*Sai số 584 5 48 12 17708

Sai số 584.5 48 12.17708

V ANOVA – CRD – Hai nhân tố

KHOA MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

VI ANOVA – RCB – một nhân tố

• Cũng bài tập như ANOVA CRD một nhân tố nhưng

VI ANOVA – RCB – một nhân tố

KHOA MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

VII ANOVA – RCB – Hai nhân tố

• Có 4 loại giống lúa mì được đưa đi trồng với chế độbón phân khác nhau để xác định năng suất và kỹthuật trồng cho từng loại

• Thí nghiệm được tiến hành với 4 lần lặp lại ở 4 nămkhác nhau, kết quả được trình bày trong bảng 1

• Hảy kiểm định phương sai bằng phép thử hai nhânHảy kiểm định phương sai bằng phép thử hai nhân

tố để đánh giá loại giống và phương thức chăm sócnào phù hợp nhất

Î 4 lần lặp lại ở 4 năm, mỗi năm làm thí nghiệm cóđầy đủ các nghiệm thức nên đây là cách bố trí RCB

V ANOVA – RCB – Hai nhân tố

Bảng phân tích phương sai

Nguồn biến động SS df MS F

Tổng cộng 2865.9375 63 45.49107 3.502**Lặp lại 257.5625 3 85.85417 6.610**Nghiệm thức 2281.4375 15 152.0958 11.710**Nhâ ố lú

Nhân tố lúa 1282.1875 3 427.3958 32.905**Nhân tố phân 761.3125 3 253.7708 19.537**Tương tác LxP 237 9375 9 26 4375 2 035**

Tương tác LxP 237.9375 9 26.4375 2.035**Sai số 584.5 45 12.98889

KHOA MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

CÁM ƠN SỰ QUAN TÂM

CỦA QUÝ VỊ

KHOA MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN