Trong hoạt động kinh doanh, đầu tư được hiểu là việc cá nhân, tổ chức sử dụng tài sản để tiến hành hoạt động kinh tế nhằm mục tiêu thu được lượng tài sản nhiều hơn trong tương lai. Lĩnh vực đầu tư rất phong phú, từ việc sản xuất, kinh doanh hàng hoá, đến việc góp vốn, mua cổ phần hay đơn giản là việc gửi tiết kiệm tại ngân hàng hoặc tham gia vào một hợp đồng bảo hiểm nhân thọ. Một trong những lĩnh vực đầu tư rất hấp dẫn, không những về khả năng sinh lời mà còn ở tính hấp dẫn của nó, đó chính là đầu tư chứng khoán. Đầu tư chứng khoán được hiểu là việc một chủ thể nắm giữ chứng khoán để kỳ vọng vào lợi nhuận do chứng khoán đó mang lại trong tương lai. Lợi nhuận có thể thu được từ lãi chứng khoán đang nắm giữ hoặc chênh lệch từ hoạt động mua, bán chứng khoán.
Trang 1Tìm hi u v qu đ u t ch ng ể ề ỹ ầ ư ứ khoán
TR N VŨ H I Ầ Ả
Th nào là Qu đ u t ch ng khoán? ế ỹ ầ ư ứ
Trong ho t đ ng kinh doanh, đ u t đạ ộ ầ ư ược hi u là vi c cá nhân, t ch c s d ng tài s n đ ti nể ệ ổ ứ ử ụ ả ể ế hành ho t đ ng kinh t nh m m c tiêu thu đạ ộ ế ằ ụ ượ ược l ng tài s n nhi u h n trong tả ề ơ ương lai Lĩnh
v c đ u t r t phong phú, t vi c s n xu t, kinh doanh hàng hoá, đ n vi c góp v n, mua cự ầ ư ấ ừ ệ ả ấ ế ệ ố ổ
ph n hay đ n gi n là vi c g i ti t ki m t i ngân hàng ho c tham gia vào m t h p đ ng b oầ ơ ả ệ ử ế ệ ạ ặ ộ ợ ồ ả
hi m nhân th M t trong nh ng lĩnh v c đ u t r t h p d n, không nh ng v kh năng sinh l iể ọ ộ ữ ự ầ ư ấ ấ ẫ ữ ề ả ờ
mà còn tính h p d n c a nó, đó chính là đ u t ch ng khoán Đ u t ch ng khoán đở ấ ẫ ủ ầ ư ứ ầ ư ứ ược hi uể
là vi c m t ch th n m gi ch ng khoán đ kỳ v ng vào l i nhu n do ch ng khoán đó mang l iệ ộ ủ ể ắ ữ ứ ể ọ ợ ậ ứ ạ trong tương lai L i nhu n có th thu đợ ậ ể ượ ừc t lãi ch ng khoán đang n m gi ho c chênh l ch tứ ắ ữ ặ ệ ừ
ho t đ ng mua, bán ch ng khoán.ạ ộ ứ
Tình hu ng: Ông L i quy t đ nh mua 1000 ch ng ch qu đ u t m nh giá 10000đ v i giá ố ợ ế ị ứ ỉ ỹ ầ ư ệ ớ
12000 đ/ch ng ch vào ngày 31/12/2004 L i t c tr năm 2005 c a qu là 10% Sau khi nh n l i ứ ỉ ợ ứ ả ủ ỹ ậ ợ
t c, ông L i quy t đ nh bán s ch ng khoán này cho bà Nhu n, v i m c giá 13500 đ/ch ng ch ứ ợ ế ị ố ứ ậ ớ ứ ứ ỉ
Nh v y, l i nhu n mà ông L i thu đ ư ậ ợ ậ ợ ượ c là:
(13500 x 1000 + 10000 x 1000 x 10%) – 12000 x 1000 = 2500000 đ
Cũng gi ng nh các lĩnh v c đ u t khác, đ u t ch ng khoán có th đố ư ự ầ ư ầ ư ứ ể ược phân chia thành hai
lo i là đ u t chuyên nghi p và đ u t không chuyên nghi p.ạ ầ ư ệ ầ ư ệ
Đ u t chuyên nghi p ầ ư ệ là ho t đ ng c a các ch th trong lĩnh v c đ u t ch ng khoán nh cácạ ộ ủ ủ ể ự ầ ư ứ ư công ty ch ng khoán, ngân hàng ho c nh ng đ nh ch đ u t chuyên nghi p khác Nh ng chứ ặ ữ ị ế ầ ư ệ ữ ủ
th này có ngu n v n d i dào, có k năng chuyên môn và s n sàng ch p nh n r i ro đ thu l iể ồ ố ồ ỹ ẵ ấ ậ ủ ể ợ nhu n Nhà đ u t ch ng khoán chuyên nghi p thậ ầ ư ứ ệ ường có nh ng d u hi u nh :ữ ấ ệ ư
- Ho t đ ng đ u t ch ng khoán là ho t đ ng chính c a ch th đó;ạ ộ ầ ư ứ ạ ộ ủ ủ ể
- Ho t đ ng đ u t ch ng khoán mang l i ngu n thu nh p chính;ạ ộ ầ ư ứ ạ ồ ậ
- Nhà đ u t ch ng khoán có ki n th c và k năng ti n hành ho t đ ng đ u t ch ng khoán.ầ ư ứ ế ứ ỹ ế ạ ộ ầ ư ứ
Nh ng nhà đ u t ch ng khoán chuyên nghi p thữ ầ ư ứ ệ ường được bi t đ n là các công ty ch ngế ế ứ khoán t doanh, t ch c tín d ng, doanh nghi p b o hi m và m t s t ch c tài chính khác.ự ổ ứ ụ ệ ả ể ộ ố ổ ứ
Bên c nh nh ng nhà đ u t ch ng khoán chuyên nghi p, có nh ng ch th có th không đạ ữ ầ ư ứ ệ ữ ủ ể ể ủ
ki n th c ho c k năng đ t mình đ u t , ho c không coi đó là ngh nghi p c a mình nh ngế ứ ặ ỹ ể ự ầ ư ặ ề ệ ủ ư
v n có nguy n v ng tham gia đ u t vào lĩnh v c ch ng khoán đ tăng thu nh p Nh ng chẫ ệ ọ ầ ư ự ứ ể ậ ữ ủ
th này để ược g i là nh ng nhà đ u t không chuyên nghi p ọ ữ ầ ư ệ
Ông An là m t nhà giáo đã ngh h u Ông có m t kho n ti t ki m và mu n nó sinh l i nhi u h n ộ ỉ ư ộ ả ế ệ ố ờ ề ơ
so v i vi c ông g i ti n vào ngân hàng Ông quy t đ nh đ u t vào ch ng khoán, nh ng ông ớ ệ ử ề ế ị ầ ư ứ ư không am hi u l m v lĩnh v c này Thông qua t v n c a lu t s , ông quy t đ nh m m t tài ể ắ ề ự ư ấ ủ ậ ư ế ị ở ộ kho n t i công ty ch ng khoán ABC và u thác vi c đ u t cho công ty này Nhân viên hành ả ạ ứ ỷ ệ ầ ư
Trang 2ngh ch ng khoán c a công ty có trách nhi m s d ng ti n và ch ng khoán trên tài kho n c a ề ứ ủ ệ ử ụ ề ứ ả ủ ông An đ mua, bán ch ng khoán vì l i ích c a ông ể ứ ợ ủ
Trong nh ng trữ ường h p nh v y, nh ng ch th này có th đ u t thông qua vi c u thác choợ ư ậ ữ ủ ể ể ầ ư ệ ỷ công ty ch ng khoán ho c tham gia góp v n đ hình thành m t qu tài chính, g i là Qu đ u tứ ặ ố ể ộ ỹ ọ ỹ ầ ư
ch ng khoán ứ
Qu đ u t ch ng khoán là mô hình đ u t mà theo đó, ngu n v n c a qu đ ỹ ầ ư ứ ầ ư ồ ố ủ ỹ ượ c đ u t ch ầ ư ủ
y u vào ch ng khoán và các nhà đ u t u thác cho công ty qu n lý qu quy n tr c ti p đi u ế ứ ầ ư ỷ ả ỹ ề ự ế ề hành qu ỹ
Th c ti n các qu c gia có n n kinh t phát tri n cho th y, qu đ u t hình thành trong r tự ễ ở ố ề ế ể ấ ỹ ầ ư ấ nhi u lĩnh v c đ u t khác nhau nh khai thác kim lo i quý, d u m v.v., nh ng qu đ u tề ự ầ ư ư ạ ầ ỏ ư ỹ ầ ư trong lĩnh v c ch ng khoán là ph bi n nh t Ngay trong lĩnh v c ch ng khoán, s chuyên bi tự ứ ổ ế ấ ự ứ ự ệ trong lĩnh v c đ u t cũng này càng rõ nétự ầ ư [1] M , có kho ng 9000 qu đ u t ch ng khoánở ỹ ả ỹ ầ ư ứ
được thành l p dậ ưới nhi u hình th cề ứ [2] T i Hàn Qu c, riêng qu đ u t ch ng khoán đ u tạ ố ỹ ầ ư ứ ầ ư vào trái phi u đã có trên 500 qu khác nhauế ỹ [3] T i Thái Lan hi n có trên 70 qu đ u t ch ngạ ệ ỹ ầ ư ứ khoán, còn Malaysia có kho ng 17 tri u dân s h u ch ng khoán c a qu đ u t ch ngở ả ệ ở ữ ứ ủ ỹ ầ ư ứ khoán[4]
Xét m t cách khái quát, mô hình qu đ u t ch ng khoán có nh ng đ c đi m sau đây:ộ ỹ ầ ư ứ ữ ặ ể
Th nh t, qu đ u t ch ng khoán luôn dành đa s v n đ u t c a Qu đ đ u t vào ch ng ứ ấ ỹ ầ ư ứ ố ố ầ ư ủ ỹ ể ầ ư ứ khoán Đ c đi m này phân bi t qu đ u t ch ng khoán v i các lo i qu đ u t khác Qu cóặ ể ệ ỹ ầ ư ứ ớ ạ ỹ ầ ư ỹ
th xây d ng danh m c đ u t đa d ng và h p lý theo quy t đ nh c a các nhà đ u t nh m t iể ự ụ ầ ư ạ ợ ế ị ủ ầ ư ằ ố
đa hoá l i nhu n và gi m thi u r i ro Trợ ậ ả ể ủ ước đây, Ngh đ nh 144/2003/NĐ-CP quy đ nh qu đ uị ị ị ỹ ầ
t ch ng khoán ph i dành t i thi u 60% giá tr tài s n c a qu vào lĩnh v c ch ng khoán Ngoàiư ứ ả ố ể ị ả ủ ỹ ự ứ
vi c ch y u đ u t vào ch ng khoán, qu đ u t ch ng khoán cũng có th ti n hành đ u tệ ủ ế ầ ư ứ ỹ ầ ư ứ ể ế ầ ư vào nh ng lĩnh v c khác nh góp v n, kinh doanh b t đ ng s n v.v ữ ự ư ố ấ ộ ả
Th hai, qu đ u t ch ng khoán đ ứ ỹ ầ ư ứ ượ c qu n lý và đ u t m t cách chuyên nghi p b i công ty ả ầ ư ộ ệ ở
qu n lý qu đ u t ch ng khoán ả ỹ ầ ư ứ Nói m t cách khác, các nhà đ u t đã u thác cho công tyộ ầ ư ỷ
qu n lý qu đ u t ch ng khoán vi c qu n lý qu và ti n hành ho t đ ng đ u t ch ng khoánả ỹ ầ ư ứ ệ ả ỹ ế ạ ộ ầ ư ứ
t s v n c a qu Công ty qu n lý qu có th c ra m t cá nhân ch u trách nhi m th c hi nừ ố ố ủ ỹ ả ỹ ể ử ộ ị ệ ự ệ
vi c qu n lý qu g i là nhà qu n tr qu Nhà qu n tr đệ ả ỹ ọ ả ị ỹ ả ị ược ch n thọ ường ph i là ngả ười có thành tích và được s ng h c a đa s nhà đ u t Đ đ m b o công ty qu n lý qu đ u t ch ngự ủ ộ ủ ố ầ ư ể ả ả ả ỹ ầ ư ứ khoán ti n hành ho t đ ng đúng nh mong mu n c a các nhà đ u t , qu đ u t ch ng khoánế ạ ộ ư ố ủ ầ ư ỹ ầ ư ứ
c n ph i có m t ngân hàng giám sát Ngân hàng này s thay m t các nhà đ u t đ giám sátầ ả ộ ẽ ặ ầ ư ể cũng nh giúp đ qu đ u t ch ng khoán ho t đ ng đúng m c tiêu mà các nhà đ u t đã đư ỡ ỹ ầ ư ứ ạ ộ ụ ầ ư ề
ra, tránh tình tr ng công ty qu n lý qu ti n hành các ho t đ ng đi ngạ ả ỹ ế ạ ộ ượ ạ ợc l i l i ích c a nhà đ uủ ầ
t ư
Th ba, qu đ u t ch ng khoán có tài s n đ c l p v i tài s n c a công ty qu n lý qu và các ứ ỹ ầ ư ứ ả ộ ậ ớ ả ủ ả ỹ
qu khác do công ty này qu n lý ỹ ả Đ c đi m này đ m b o vi c đ u t c a qu đ u t ch ngặ ể ả ả ệ ầ ư ủ ỹ ầ ư ứ khoán tuân th đúng m c đích đ u t , không b chi ph i b i l i ích khác c a công ty qu n lýủ ụ ầ ư ị ố ở ợ ủ ả
qu S tách b ch v tài s n gi a công ty qu n lý qu và qu đ u t ch ng khoán nh m đ mỹ ự ạ ề ả ữ ả ỹ ỹ ầ ư ứ ằ ả
b o công ty qu n lý qu ho t đ ng qu n lý vì l i ích c a các nhà đ u t vào qu ch không vìả ả ỹ ạ ộ ả ợ ủ ầ ư ỹ ứ
m c đích c a riêng mình T yêu c u tách b ch v tài s n đã chi ph i r t l n đ n n i dungụ ủ ừ ầ ạ ề ả ố ấ ớ ế ộ
nh ng quy đ nh pháp lu t v quy n và nghĩa v c a công ty qu n lý qu ữ ị ậ ề ề ụ ủ ả ỹ [5]
Phân lo i Qu đ u t ch ng khoán ạ ỹ ầ ư ứ
Trang 3Qu đ u t ch ng khoán có th đỹ ầ ư ứ ể ược thành l p theo nhi u lo i khác nhau nh m đáp ng nhuậ ề ạ ằ ứ
c u c a các nhà đ u t S phát tri n các lo i hình qu đ u t ch ng khoán trên th gi i đã d nầ ủ ầ ư ự ể ạ ỹ ầ ư ứ ế ớ ẫ
đ n có nhi u tiêu chí đ phân lo i qu đ u t ch ng khoán.ế ề ể ạ ỹ ầ ư ứ
Phân lo i theo ph ạ ươ ng th c huy đ ng v n và quy n qu n lý ứ ộ ố ề ả
N u phân lo i theo phế ạ ương th c huy đ ng v n thì qu đ u t ch ng khoán có hai lo i là qu đ iứ ộ ố ỹ ầ ư ứ ạ ỹ ạ chúng (trước đây g i là qu công chúng) và qu thành viên.ọ ỹ ỹ
Qu đ i chúng ỹ ạ
Qu đ i chúng là lo i qu đ u t ch ng khoán đỹ ạ ạ ỹ ầ ư ứ ược chào bán ch ng ch qu ra công chúng.ứ ỉ ỹ
Qu đ i chúng thỹ ạ ường không b pháp lu t gi i h n v s lị ậ ớ ạ ề ố ượng nhà đ u t t i đa vào qu Tuyầ ư ố ỹ nhiên, do s lố ượng các nhà đ u t l n nên qu đ i chúng có nhi u gi i h n đ u t do pháp lu tầ ư ớ ỹ ạ ề ớ ạ ầ ư ậ quy đ nh nh m đ m b o an toàn cho ngu n v n các nhà đ u t vào qu Trên th gi i, qu đ iị ằ ả ả ồ ố ầ ư ỹ ế ớ ỹ ạ chúng có nhi u d ng khác nhau Cách phân lo i ph bi n d a vào tiêu chí nghĩa v c a qu đ iề ạ ạ ổ ế ự ụ ủ ỹ ố
v i nhà đ u t , theo đó, qu đ i chúng có hai lo i là qu d ng đóng và qu d ng m ớ ầ ư ỹ ạ ạ ỹ ạ ỹ ạ ở [6]
Qu đ i chúng d ng đóng ỹ ạ ạ là lo i qu mà theo đó, qu không có nghĩa v mua l i ch ng ch quạ ỹ ỹ ụ ạ ứ ỉ ỹ
đ u t đầ ư ược phát hành ra công chúng theo yêu c u c a nhà đ u t Do v y, nhà đ u t ch cóầ ủ ầ ư ậ ầ ư ỉ
th thu h i s v n đ u t b ng cách chuy n nhể ồ ố ố ầ ư ằ ể ượng ch ng ch qu đ u t cho nhà đ u t khácứ ỉ ỹ ầ ư ầ ư trên th trị ường ch ng khoánứ [7]
Qu đ i chúng d ng m ỹ ạ ạ ở là lo i qu mà theo đó, qu có nghĩa v mua l i ch ng ch qu đ u tạ ỹ ỹ ụ ạ ứ ỉ ỹ ầ ư theo yêu c u c a nhà đ u t Lo i qu này có s v n và s thành viên luôn bi n đ ng, nênầ ủ ầ ư ạ ỹ ố ố ố ế ộ
thường ch xu t hi n nh ng qu c gia có n n kinh t và th trỉ ấ ệ ở ữ ố ề ế ị ường ch ng khoán phát tri n nhứ ể ư
M , Canada, Anh, Đ c, Nh t B n v.v ỹ ứ ậ ả
Pháp lu t ch ng khoán m t s qu c gia quy đ nh, qu đ i chúng d ng đóng ch đậ ứ ở ộ ố ố ị ỹ ạ ạ ỉ ược phép phát hành ch ng ch qu m t l n duy nh t khi thành l p qu , còn qu đ i chúng d ng m có thứ ỉ ỹ ộ ầ ấ ậ ỹ ỹ ạ ạ ở ể phát hành ch ng ch qu nhi u l n V n đ này ch a đứ ỉ ỹ ề ầ ấ ề ư ược Lu t ch ng khoán 2006 quy đ nhậ ứ ị
m t cách rõ ràng.ộ
u đi m c a qu đ i chúng
Ư ể ủ ỹ ạ
- Th nh t, qu đ i chúng có kh năng huy đ ng v n r ng rãi thông qua vi c chào bán ch ngứ ấ ỹ ạ ả ộ ố ộ ệ ứ khoán ra công chúng Đi u này cho phép qu có th đề ỹ ể ược niêm y t trên th trế ị ường giao d ch t pị ậ trung và nh v y, kh năng thu hút các nhà đ u t và làm gia tăng giá tr cho ch ng ch qu ư ậ ả ầ ư ị ứ ỉ ỹ Bên c nh đó, các nhà đ u t còn a thích lo i qu này kh năng thanh kho n cao c a ch ngạ ầ ư ư ạ ỹ ở ả ả ủ ứ
ch qu ỉ ỹ
- Th hai, qu đ i chúng có kh năng thu hút đứ ỹ ạ ả ược nh ng nhà đ u t nh và không chuyênữ ầ ư ỏ nghi p M c dù t ng nhà đ u t không chuyên nghi p có th không có nhi u v n, nh ng th c tệ ặ ừ ầ ư ệ ể ề ố ư ự ế
đã cho th y lấ ượng v n do nh ng ch th này n m gi trong n n kinh t là r t đáng k N u quố ữ ủ ể ắ ữ ề ế ấ ể ế ỹ thu hút được ngu n v n này, s c m nh tài chính c a qu s tăng lên r t nhi u.ồ ố ứ ạ ủ ỹ ẽ ấ ề
- Th ba, đ i v i công ty qu n lý qu , qu đ i chúng chính là mô hình đ u t mà công ty có cứ ố ớ ả ỹ ỹ ạ ầ ư ơ
h i th hi n h t kh năng qu n lý c a mình, do độ ể ệ ế ả ả ủ ược các nhà đ u t trao quy n đi u hành quầ ư ề ề ỹ hàng ngày Chính vì v y, chi n lậ ế ược đ u t c a công ty qu n lý đầ ư ủ ả ược th c thi m t cách d dàngự ộ ễ
h n, thu n l i h n so v i mô hình qu thành viên.ơ ậ ợ ơ ớ ỹ
Nh ượ c đi m c a qu đ i chúng ể ủ ỹ ạ
Trang 4- Th nh t, qu đ i chúng có s lứ ấ ỹ ạ ố ượng nhà đ u t tham gia l n nên có th gây nh hầ ư ớ ể ả ưởng đ nế giá tr c a qu vì hai nguyên nhân:ị ủ ỹ
(i) Vi c mua bán ch ng ch qu di n ra liên t c và do đó, có th làm nh hệ ứ ỉ ỹ ễ ụ ể ả ưởng t t ho c x uố ặ ấ
đ n hình nh c a qu ế ả ủ ỹ
(ii) Đ i v i qu đ i chúng d ng m , vi c s lố ớ ỹ ạ ạ ở ệ ố ượng nhà đ u t và giá tr ròng c a qu luôn bi nầ ư ị ủ ỹ ế
đ i có th làm sai l ch các bi n pháp đ u t ho c vi ph m các gi i h n tài chính do pháp lu tổ ể ệ ệ ầ ư ặ ạ ớ ạ ậ quy đ nhị
- Th hai, qu đ i chúng thứ ỹ ạ ường ch u s giám sát khá ch t ch c a c quan qu n lý nhà nị ự ặ ẽ ủ ơ ả ướ c trên quan đi m b o v quy n l i c a các nhà đ u t , đ c bi t là nh ng nhà đ u t nh Phápể ả ệ ề ợ ủ ầ ư ặ ệ ữ ầ ư ỏ
lu t thậ ường có nh ng yêu c u đ i v i qu đ i chúng cao h n so v i qu thành viên.ữ ầ ố ớ ỹ ạ ơ ớ ỹ
Qu thành viên ỹ
Qu thành viên là qu đ u t ch ng khoán đỹ ỹ ầ ư ứ ượ ậc l p b ng v n góp c a m t s nhà đ u t nh tằ ố ủ ộ ố ầ ư ấ
đ nh và không phát hành ch ng ch qu ra công chúng Nhà đ u t vào qu thành viên đị ứ ỉ ỹ ầ ư ỹ ược g iọ
là thành viên góp v n hay thành viên qu đ u t Pháp lu t thố ỹ ầ ư ậ ường có quy đ nh gi i h n sị ớ ạ ố
lượng thành viên góp v n c a Qu thành viên Lu t ch ng khoán năm 2006 quy đ nh qu thànhố ủ ỹ ậ ứ ị ỹ viên có t i đa không quá 30 thành viên và t t c thành viên ph i là pháp nhân Thành viên c aố ấ ả ả ủ
qu thông thỹ ường là nh ng nhà đ u t chuyên nghi p và có năng l c tài chính m nh nh côngữ ầ ư ệ ự ạ ư
ty tài chính, ngân hàng ho c doanh nghi p b o hi m Các thành viên góp v n có quy n tham giaặ ệ ả ể ố ề
qu n lý qu nhi u h n so v i nhà đ u t trong qu đ i chúng, đ ng th i kh năng ch u đ ng r iả ỹ ề ơ ớ ầ ư ỹ ạ ồ ờ ả ị ự ủ
ro cũng t t h n nên qu thành viên không ch u nhi u h n ch đ u t nh qu công chúng.ố ơ ỹ ị ề ạ ế ầ ư ư ỹ
u đi m c a qu thành viên
Ư ể ủ ỹ
- Th nh t, qu thành viên thứ ấ ỹ ường đ a ra nh ng quy t đ nh quan tr ng m t cách nhanh chóngư ữ ế ị ọ ộ
do s thành viên ít nên d nhóm h p h n Bên c nh đó, tính chuyên nghi p c a nh ng thànhố ễ ọ ơ ạ ệ ủ ữ viên và ki n th c chuyên môn c a h là m t nhân t quy t đ nh đ n s thành công c a qu ế ứ ủ ọ ộ ố ế ị ế ự ủ ỹ
- Th hai, thành viên c a qu có quy n năng cao h n trong đi u hành qu so v i qu đ i chúng.ứ ủ ỹ ề ơ ề ỹ ớ ỹ ạ Pháp lu t cũng không có nh ng đòi h i kh t khe đ i v i qu trong ho t đ ng đ u t ch ngậ ữ ỏ ắ ố ớ ỹ ạ ộ ầ ư ứ khoán nh đ i v i qu đ i chúng.ư ố ớ ỹ ạ
Nh ượ c đi m c a qu thành viên ể ủ ỹ
- Th nh t, qu thành viên thứ ấ ỹ ường không dành c h i cho nh ng nhà đ u t nh tham gia.ơ ộ ữ ầ ư ỏ
Nh ng nhà đ u t nh không th có đ kh năng góp nh ng kho n v n l n đ đ m b o ngu nữ ầ ư ỏ ể ủ ả ữ ả ố ớ ể ả ả ồ
v n c a qu ố ủ ỹ
- Th hai, qu thành viên không b t bu c ph i có ngân hàng giám sát, do đó, n u c ch qu nứ ỹ ắ ộ ả ế ơ ế ả
lý l ng l o, có th s không ki m soát đỏ ẻ ể ẽ ể ược m t cách t t nh t nh ng r i ro trong đ u t hayộ ố ấ ữ ủ ầ ư ngăn ch n nh ng hành vi gian l n t công ty qu n lý qu ho c c a nhân viên.ặ ữ ậ ừ ả ỹ ặ ủ
Phân lo i theo t cách ch th c a qu ạ ư ủ ể ủ ỹ
Phân lo i theo t cách ch th c a qu thì Qu đ u t ch ng khoán có hai lo i là qu không cóạ ư ủ ể ủ ỹ ỹ ầ ư ứ ạ ỹ
t cách ch th và qu có t cách ch th ư ủ ể ỹ ư ủ ể
Qu không có t cách ch th ỹ ư ủ ể [8] là lo i qu do công ty qu n lý qu thành l p và không ph i làạ ỹ ả ỹ ậ ả
m t ch th pháp lu t M i ho t đ ng c a qu đ u do công ty qu n lý qu th c hi n trên c sộ ủ ể ậ ọ ạ ộ ủ ỹ ề ả ỹ ự ệ ơ ở
Trang 5tho thu n v i các nhà đ u t vào qu ả ậ ớ ầ ư ỹ B n ch t c a qu đ u t ch ng khoán không có t cách ả ấ ủ ỹ ầ ư ứ ư
ch th là m t qu tài chính, ch không ph i là m t công ty ủ ể ộ ỹ ứ ả ộ Tuy nhiên, ngu n v n c a qu l iồ ố ủ ỹ ạ không ph i là ngu n v n c a công ty qu n lý qu Nó đả ồ ố ủ ả ỹ ược qu n lý m t cách đ c l p v i ngu nả ộ ộ ậ ớ ồ
v n các qu khác và ngu n v n c a công ty qu n lý qu Theo Lu t ch ng khoán 2006, lo i quố ỹ ồ ố ủ ả ỹ ậ ứ ạ ỹ này được g i là ọ Qu đ u t ch ng khoán ỹ ầ ư ứ
Qu có t cách ch th ỹ ư ủ ể là m t lo i qu độ ạ ỹ ược thành l p dậ ướ ại d ng công ty, g i là công ty đ u tọ ầ ư
ho c công ty đ u t ch ng khoán (investment company)ặ ầ ư ứ [9] Công ty đ u t ch ng khoán là côngầ ư ứ
ty c ph n đổ ầ ược thành l p theo s cho phép c a U ban Ch ng khoán Nhà nậ ự ủ ỷ ứ ước, có ho t đ ngạ ộ
đ u t ch y u vào ch ng khoán Lu t ch ng khoán năm 2006 đã quy đ nh v đ a v pháp lýầ ư ủ ế ứ ậ ứ ị ề ị ị
c a mô hình này, và đây đủ ược coi là m t trong nh ng s khác bi t c b n c a Lu t ch ngộ ữ ự ệ ơ ả ủ ậ ứ khoán năm 2006 v i nh ng văn b n pháp lu t ch ng khoán trớ ữ ả ậ ứ ước đây Cu n sách này không điố sâu vào nghiên c u mô hình đ u t này, mà ch nghiên c u v mô hình ứ ầ ư ỉ ứ ề qu đ u t không có t ỹ ầ ư ư cách ch th (hay Qu đ u t ch ng khoán theo quy đ nh c a Lu t ch ng khoán 2006) ủ ể ỹ ầ ư ứ ị ủ ậ ứ Vi cệ phân bi t này ch giúp đ c gi hi u đ y đ b n ch t c a mô hình qu đ u t ch ng khoán màệ ỉ ộ ả ể ầ ủ ả ấ ủ ỹ ầ ư ứ thôi.[10]
Phân lo i theo m c tiêu đ u t c a qu ạ ụ ầ ư ủ ỹ
N u phân lo i theo m c tiêu đ u t , qu đ u t ch ng khoán r t đa d ng v lo i hình Sau đâyế ạ ụ ầ ư ỹ ầ ư ứ ấ ạ ề ạ xin được nêu m t s lo i qu đ u t ph bi n trên th trộ ố ạ ỹ ầ ư ổ ế ị ường ch ng khoán các nứ ở ước có n nề kinh t phát tri n:ế ể
Qu đ u t trái phi u ỹ ầ ư ế
Đây là lo i qu đ u t mà ch ng khoán do nó n m gi là các lo i trái phi u, bao g m trái phi uạ ỹ ầ ư ứ ắ ữ ạ ế ồ ế chính ph và trái phi u công ty Đ u t vào trái phi u đủ ế ầ ư ế ược coi là gi i pháp đ u t khá an toàn,ả ầ ư
vì nó luôn bao hàm kh năng đả ược hoàn tr t phía nh ng ch th phát hành trái phi u Đ i l i,ả ừ ữ ủ ể ế ổ ạ
m c l i t c mà qu thu đứ ợ ứ ỹ ượ ạc l i không cao nên không ph i lúc nào cũng h p d n đả ấ ẫ ược các nhà
đ u t Tuy nhiên, các qu này l i có m t u đi m là chi phí qu n lý th p do s n đ nh c a vi cầ ư ỹ ạ ộ ư ể ả ấ ự ổ ị ủ ệ
đ u t , và thầ ư ường đượ ưc u đãi v thu h n các lĩnh v c đ u t khác.ề ế ơ ự ầ ư
Qu đ u t m o hi m ỹ ầ ư ạ ể
Đây là lo i qu đ u t chuyên tìm ki m và đ u t vào nh ng lĩnh v c kinh doanh m i m ho cạ ỹ ầ ư ế ầ ư ữ ự ớ ẻ ặ
nh ng công ty m i đữ ớ ược thành l p Vi c đ u t nh v y có th đem đ n nh ng r i ro nhi u h nậ ệ ầ ư ư ậ ể ế ữ ủ ề ơ cho qu , nh ng đ i l i, n u thành công thì m c đ l i nhu n s cao h n bình thỹ ư ổ ạ ế ứ ộ ợ ậ ẽ ơ ường Nhìn chung, m c dù g i là đ u t m o hi m nh ng vi c đ u t này không ph i là đánh b c mà luônặ ọ ầ ư ạ ể ư ệ ầ ư ả ạ
có s cân nh c, tính toán c th d a trên nh ng thông tin có th tin c y Trong lĩnh v c đ u tự ắ ụ ể ự ữ ể ậ ự ầ ư
m o hi m, trình đ c a qu n tr viên gi m t vai trò quy t đ nh đ n s thành công hay th t b iạ ể ộ ủ ả ị ữ ộ ế ị ế ự ấ ạ
c a qu ủ ỹ
Qu đ u t ngành kinh doanh ỹ ầ ư
Qu đ u t ngành kinh doanh là lo i qu chuyên đ u t vào ch ng khoán c a m t ho c m t sỹ ầ ư ạ ỹ ầ ư ứ ủ ộ ặ ộ ố ngành nh t đ nh nh d u m , đi n t , công ngh thông tin, v.v Vi c đ u t theo ngành thấ ị ư ầ ỏ ệ ử ệ ệ ầ ư ể
hi n m i quan tâm c a nhà đ u t và s hi u bi t c a qu n tr viên v m t ngành ngh nh tệ ố ủ ầ ư ự ể ế ủ ả ị ề ộ ề ấ
đ nh Đôi khi, các qu đ u t theo ngành s đ u t vào nh ng ngành có liên quan v i nhauị ỹ ầ ư ẽ ầ ư ữ ớ
nh m h n ch r i ro, ví d nh đ u t vào lĩnh v c d u m và v n t i N u d u m gi m giá thìằ ạ ế ủ ụ ư ầ ư ự ầ ỏ ậ ả ế ầ ỏ ả
đ ng nghĩa v i vi c ngành v n t i s làm ăn phát đ t và ngồ ớ ệ ậ ả ẽ ạ ượ ạc l i
Qu đ u t có m c tiêu đ o đ c ỹ ầ ư ụ ạ ứ
Trang 6Đây là lo i qu đ u t đ t m c tiêu đ o đ c không th p h n m c tiêu l i nhu n Qu t p trungạ ỹ ầ ư ặ ụ ạ ứ ấ ơ ụ ợ ậ ỹ ậ
đ u t theo nh ng tiêu chí đ o đ c mà qu đ t ra Ví d : qu có th ch đ u t cho nh ngầ ư ữ ạ ứ ỹ ặ ụ ỹ ể ỉ ầ ư ữ doanh nghi p s d ng nhi u ngệ ử ụ ề ười lao đ ng là đ i tộ ố ượng chính sách, ho c cho nh ng doanhặ ữ nghi p trên đ a bàn kinh t còn nhi u khó khăn v.v C n nh n m nh r ng, đây không ph i làệ ị ế ề ầ ấ ạ ằ ả
m t qu t thi n Đ n gi n là, các nhà đ u t mong mu n k t h p m c tiêu l i nhu n v i m cộ ỹ ừ ệ ơ ả ầ ư ố ế ợ ụ ợ ậ ớ ụ tiêu xã h i trong ho t đ ng đ u t mà thôi.ộ ạ ộ ầ ư
Qu đ u t ch đ ng ỹ ầ ư ủ ộ
Đây là lo i qu đ u t mà chi n lạ ỹ ầ ư ế ược đ u t thầ ư ường xuyên thay đ i cho phù h p v i s thay đ iổ ợ ớ ự ổ
c a tình hình đ u t trên th trủ ầ ư ị ường ch ng khoán Nh ng qu đ u t ch đ ng c n đ n nh ngứ ữ ỹ ầ ư ủ ộ ầ ế ữ nhà qu n tr tài ba k c v sách lả ị ể ả ề ược và chi n lế ược đ u t H n nh ng th , thông tin và phầ ư ơ ữ ế ươ ng pháp x lý thông tin cũng góp ph n quan tr ng vào thành công c a qu ử ầ ọ ủ ỹ
Qu đ u t th đ ng ỹ ầ ư ụ ộ
Ngượ ạ ớc l i v i qu đ u t ch đ ng, qu đ u t th đ ng coi tr ng tính n đ nh c a danh m cỹ ầ ư ủ ộ ỹ ầ ư ụ ộ ọ ổ ị ủ ụ
ch ng khoán do qu n m gi Qu tuân th nh ng tiêu chí nh t đ nh khi xây d ng danh m cứ ỹ ắ ữ ỹ ủ ữ ấ ị ự ụ này và thường không có s thay đ i l n M c dù có phự ổ ớ ặ ương pháp ti p c n ngế ậ ược h n v i quẳ ớ ỹ
đ u t ch đ ng, nh ng th c ti n cho th y Hoa Kỳ, s thành công c a hai d ng qu này làầ ư ủ ộ ư ự ễ ấ ở ự ủ ạ ỹ ngang nhau
Rõ ràng v i cách phân lo i này, không th k h t các lo i qu đ u t ch ng khoán Th c ch t,ớ ạ ể ể ế ạ ỹ ầ ư ứ ự ấ
m i qu đ u t đ u có m t phỗ ỹ ầ ư ề ộ ương th c đ u t nh t đ nh và đi u quan tr ng là nó đem l i sứ ầ ư ấ ị ề ọ ạ ự hài lòng cho các nhà đ u t góp v n vào qu , ch y u trên hai phầ ư ố ỹ ủ ế ương di n là phệ ương th c đ uứ ầ
t và l i nhu n thu đư ợ ậ ược