Ngoài ra, thức ăn còn cung cấp các vitamin, khoáng chất cần thiết cho sự phát triển của tế bào, mô, tổ chức…Tuy nhiên dinh dưỡng không hợp lý kể cả thiếu hoặc thừa cũng có thể có hại đến
Trang 1PHỤ LỤC
Trang
MỞ ĐẦU……….2
NỘI DUNG……….3
I Các nhóm thực phẩm chính……… 3
I.1 Nhóm thực phẩm giàu đạm.……….3
I.2 Nhóm thực phẩm giàu chất béo……… 4
I.3 Nhóm thực phẩm giàu chất bột … ……… 5
I.4 Nhóm thực phẩm cung cấp vitamin và khoáng……….6
II Kết hợp và thay thế thực phẩm……….8
II.1 Kết hợp thực phẩm……….………8
II.1.1 Cách kết hợp thực phẩm trong bữa ăn……… 9
II.1.2 Sự kết hợp thực phẩm tăng hiệu quả sử dụng………10
II.1.3 Sự kết hợp thực phẩm giảm hiệu quả sử dụng …………14
II.2 Thay thế thực phẩm……… ……….17
II.2.1 Một số thực phẩm thay thế hiệu quả……… 17
II.2.2 Thực phẩm thay thế thịt……… 20
II.2.3 Thực phẩm thay thế sữa ……… 21
III Tổ chức bữa ăn hợp lý ở gia đình……… 22
III.1 Nguyên tắc ………… 22
III.2 Chế độ ăn cho từng đối tượng……… 23
III.2.1 Trẻ con……… 23
III.2.2 Người lớn……… 23
III.2.3 Người cao tuổi……… 24
III.3 Yêu cầu của bữa ăn gia đình hợp lý… 24
III.4 Xây dựng bữa ăn truyền thống Việt Nam……… 26
III.4.1 Một số đặc điểm của bữa ăn truyền thống Việt Nam … 26
III.4.1 Tổ chức bữa ăn truyền thống Việt Nam ……… 26
KẾT LUẬN……….29
TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 30
Trang 2MỞ ĐẦU
Dinh dưỡng là nhu cầu sống hằng ngày của con người Trẻ em cần dinh dưỡng
để phát triển thể lực và trí lực Người lớn cần dinh dưỡng để duy trì sự sống và làm việc, hay nói cách khác dinh dưỡng quyết định sự tồn tại và phát triển của cơ thể Đặc trưng cơ bản của sự sống là sinh trưởng, phát triển, sinh sản, cảm ứng, vận động, trao đổi chất và năng lượng
Dinh dưỡng có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của cơ thể Không chỉ giải quyết chống lại cảm giác đói mà ăn uống còn cung cấp năng lượng cho cơ thể hoạt động (vai trò của nhóm gluxit, lipid, protein) Ngoài ra, thức ăn còn cung cấp các vitamin, khoáng chất cần thiết cho sự phát triển của tế bào, mô, tổ chức…Tuy nhiên dinh dưỡng không hợp lý kể cả thiếu hoặc thừa cũng có thể có hại đến sức khỏe và sự phát triển của của cơ thể, đặc biệt là trẻ nhỏ
Bữa ăn gia đình là một vấn đề rất quan trọng Trong thời buổi cơ chế thị trường, người lớn thì tất bật với công việc bận rộn, trẻ em thì lo lắng với sách vở học hành Thường thì gia đình chỉ gặp mặt quây quần vào bữa cơm chiều tối và những bữa ăn trong những ngày nghỉ cuối tuần Bữa ăn gia đình là thời điểm mà mọi người trong gia đình mong đợi để được ăn những món ăn ngon truyền thống, để được chia
sẻ những niềm vui, để được nhận những lời khuyến khích an ủi Bữa ăn gia đình cũng là nơi chị em phụ nữ thể hiện sự khéo léo, tận tâm với chồng con và qua đó thể hiện vai trò của người mẹ đã tốn công sức và tình cảm tạo ra những bữa ăn ngon đem lại niềm vui và sức khỏe cho tất cả mọi mgười Bữa ăn gia đình ngon lành, đầm ấm là thế mạnh để thu hút lôi cuốn người đàn ông luôn nhớ tới tổ ấm của mình Bữa ăn là chất keo gắn bó mọi thành viên trong gia đình lại với nhau Xây dựng và tổ chức tốt bữa ăn gia đình là đảm bảo sức khỏe, sự an tòan và hạnh phúc của mọi thành viên
Do đó, nhân dân ta rất chú ý đến việc tổ chức bữa ǎn và xem đó là một vấn đề rất quan trọng Bữa ǎn nếu được tổ chức khéo thì có thể tận dụng được giá trị dinh dưỡng của lương thực, thực phẩm, đưa mức tiêu hóa hấp thu đến mức tối đa, do đó sẽ
Trang 3rất tiết kiệm Làm thế nào để có thể tổ chức bữa ăn hợp lý trong gia đình? Vấn đề đó
sẽ được trình bày cụ thể trong bài tiểu luận
Cung cấp các axit amin cần thiết mà cơ thể người không thể tự tổng hợp được
Có 22 loại acid amin, trong đó có 8 loại rất thiết yếu do cơ thể không tự tổng hợp được mà phải cung cấp từ thức ăn bên ngoài đưa vào (đó là leucin, isoleucin, lysine, methionin, tryptophan, phenylalanine, threonine, valine), vì vậy việc ăn đủ đạm là điều rất cần lưu ý Tuy nhiên, cơ thể cần đủ chứ không cần dư đạm vì đạm được coi
là nguồn cung cấp năng lượng “bẩn” do sản phẩm sau chuyển hóa của đạm sẽ chứa nitơ - một chất độc đối với cơ thể Gan phải chuyển chất độc này thành urê và thận thải nó qua nước tiểu ở dạng amoniac Bởi vậy, vì sao thầy thuốc lại khuyên những người suy thận, xơ gan thì phải hạn chế những thức ăn giàu đạm
Chất đạm được chia thành hai loại là đạm động vật và đạm thực vật Thực phẩm giàu đạm động vật gồm thịt, cá, trứng, tôm, cua, sò, sữa, đậu hũ Các loại họ đậu như đậu xanh, đậu phộng; gạo, nấm, rau sẽ cung cấp đạm thực vật Các chất
Trang 4tỷ lệ cân đối Việc thiếu một axit amin này sẽ ảnh hưởng đến sự hấp thu của nhiều axit amin khác Trong bữa ǎn, chất đạm của thịt làm tǎng giá trị chất đạm của gạo, ngô; chất đạm của vừng có tác dụng làm tǎng giá trị dinh dưỡng của chất đạm trong thịt Ngoài ra, các thức ǎn thực vật như đậu đỗ, vừng, lạc cũng là nguồn cung cấp chất đạm quan trọng cho bữa ǎn.
Hình 1: Nhóm thực phẩm giàu đạm
I.2 Nhóm thực phẩm giàu chất béo
Dầu ăn, mỡ, lạc, vừng là nguồn cung cấp năng lượng và các acid béo cần thiết cho cơ thể Dầu thực vật chứa nhiều các acid béo không no cần thiết rất cần để phòng tránh bệnh tim mạch cho người lớn tuổi và để xây dựng màng tế bào thần kinh cho trẻ em từ sơ sinh đến 4 tuổi Một số gia đình có xu hướng thay thế mỡ động vật hoàn toàn bằng dầu thực vật là chưa hợp lý, bởi vì các acid béo chưa no có nhiều trong dầu thực vật khi chuyển hóa không hoàn toàn sẽ tạo thành các sản phẩm trung gian ảnh hưởng không tốt tới sức khỏe Nên giữ chất béo động vật chiếm khoảng 60% tổng số chất béo của khẩu phần Muời loại thực phẩm giàu chất béo:
+, Sốt mayone: Trong 100g sốt mayone có chứa tới 79g chất béo.
+, Quả hạnh: Trong 100g quả hạnh thì có tới 77g chất béo.
+, Kem cà phê: Trong 100g kem cà phê có 50g chất béo.
+, Bơ lạc: Trong 100gbơ lạc có chứa 50g chất béo
+, Khoai tây chiên: Trong 100g khoai tây chiên có chứa tới 35g chất béo.
+, Pho mát: Trong 100g pho mát có chứa 33g chất béo.
+, Thịt: Trong 100g thịt bò nướng bỏ lò có chứa 31g chất béo.
Trang 5+, Pate: Trong 100g pate thịt gà có chứa 23g chất béo.
+, Món rán: Trong 100g bánh rán có chứa 22g chất béo.
+, Trái bơ: Trong 100g cùi bơ có 17g chất béo.
I.3 Nhóm thực phẩm giàu chất bột
Ngũ cốc thường được dùng làm thức ăn cơ bản và là nguồn cung cấp năng lượng chủ yếu của khẩu phần (khoảng 70% năng lượng của khẩu phần là do ngũ cốc cung cấp) Ngoài ra, ngũ cốc còn là nguồn cung cấp nhiều vitamin nhóm B, nhất là vitamin B1 Vitamin B1 thường nằm ở lớp vỏ ngoài của hạt gạo, nếu gạo xay sát quá
kỹ sẽ làm vitamin này bị giảm đi đáng kể
Chất bột đường (glucid) là từ gọi chung các thực phẩm cung cấp chất đường, tạm chia thành hai nhóm: đường tinh và tinh bột
Đường tinh còn gọi là đường đơn giản vì trong thành phần hóa học chỉ có 1 hay 2 phân tử đường (monosaccharide, disaccharides) Đường tinh có trong đường cát (đường kính, đường mía, đường cục), đường phèn, trái cây, bánh, kẹo, nước ngọt Có thể nhận biết đường đơn giản rất dễ vì chỉ cần đưa vào miệng là lưỡi đã cảm giác được vị ngọt của nó Đường đơn giản khi ăn vào không cần tiêu hóa nên sẽ hấp thu nhanh vào máu, làm đường huyết tăng nhanh và tăng cao
Tinh bột (carbohydrate) là loại đường phức hợp (polysaccharides) vì thành phần hóa học chứa rất nhiều phân tử đường gắn kết với nhau Thực phẩm chứa nhiều chất bột đường là ngũ cốc, như gạo, kê, cao lương, lúa mì và bắp (ngô) Cũng có quan niệm xếp đậu vào trong nhóm ngũ cốc, nhưng có nhiều ý kiến tách nhóm đậu ra riêng vì nhóm đậu rất giàu đạm, mặc dù đậu cũng có chứa nhiều tinh bột
Chất tinh bột chứa rất nhiều đường nhưng khi ăn phải nhai kỹ cùng với sự tiêu hóa bởi men amylase trong nước bọt để cắt chuỗi tinh bột dài thành những phân tử nhỏ thì mới cảm giác được vị ngọt của cơm, bắp, xôi nếp, mì, nui, bánh phở Quá trình tiêu hóa tinh bột từ từ nên cũng làm đường huyết tăng chậm
Trang 6Hình 2 : Thức ăn giàu chất bột
I.4 Nhóm thực phẩm cung cấp Vitamin và chất khoáng:
Rau xanh, quả chín là nguồn cung cấp chủ yếu vitamin và chất khoáng trong bữa ăn, nhất là vitmin C và caroten như rau ngót, rau muống, rau giền, rau đay, cà rốt, rau giền đỏ, bưởi, đu đủ, cam, xoài Đặc biệt vitamin C trong quả chín không bị phá hủy khi quả dập nát nhưng lượng vitamin này sẽ bị mất mát nhiều khi rau bị dập nát Vì thế dùng rau tươi, tránh làm rau bị dập nát trong khi vận chuyển, thái rau xong nấu ngay và nấu xong ăn ngay là cách tốt nhất để hạn chế mất mát các vitamin
có trong rau Rau và quả còn là nguồn chất xơ quí, có tác dụng chống táo bón và đề phòng vữa xơ động mạch
* Thực phẩm cung cấp chất khoáng
Vai trò chất khoáng trong cơ thể rất đa dạng như tham gia vào quá trình tạo tổ chức xương, tạo protit, duy trì cân bằng kiềm toan, tham gia chức phận nội tiết, điều hoà chuyển hóa nước trong cơ thể
Các chất khoáng gồm can-xi, magiê, natri, kali được coi là các yếu tố kiềm Nguồn gốc các chất khoáng này chứa nhiều trong các thực phẩm nguồn gốc thực vật như rau quả, sữa và các chế phẩm của sữa Các chất khoáng như lưu huỳnh, phốt pho, clo là yếu tố toan, các chất khoáng này có nguồn gốc từ các thực phẩm nguồn gốc động vật như thịt, cá, trứng và nguồn thực vật như ngũ cốc, các loại bột
Trang 7Các thức ǎn thiên nhiên thường có ít canxi do đó tỷ lệ CA/P thấp trừ sữa, nhuyễn thể, cá, tôm, cua Với trẻ nhỏ, ngoài sữa cần cho ǎn thêm cua, cá, tôm khi nấu bột hay cháo
Sắt có nhiều trong thịt, cá, trứng, nhuyễn thể, đậu đỗ, vừng, lạc và có ít trong sữa, ngũ cốc
Các yếu tố vi lượng như đồng, mangan, kẽm, iốt, nhôm có nhiều trong thịt, trứng, sữa, thủy sản
Nên tǎng cường ăn các loại cua, tôm, tép giã nhỏ nấu canh để có nhiều chất đạm và canxi, hoặc chế biến các loại cá nhỏ bằng cách nấu nhừ như các rô kho tương, kho nước nắm để ǎn được cả thịt cá và xương cá, như vậy sẽ tận dụng được
cả nguồn chất đạm và chất khoáng (canxi) của cá
* Thực phẩm cung cấp vitamin
Rau tươi các loại cung cấp nhiều vitamin, chất khoáng và xơ, ngoài ra rau còn
có chứa từ 1 - 2% chất đạm Một số loại rau có chứa hàm lượng chất đạm cao như rau ngót (5,3%), rau muống (3,2%)
Vitamin A:
- Thức ǎn động vật như gan, trứng, cá là nguồn chủ yếu cung cấp vitamin A
- Các loại rau có lá xanh thẫm (rau ngót, rau đay, rau dền, rau muống, rau khoai lang, kinh giới, xương sông, lá lết, rau thơm, cà rết các loại quả mầu vàng, da cam (gấc, đu đủ chín, hồng, xoài, mít, dứa ) là thức ǎn có nhiều b-caroten (tiền vitamin A)
Vitamin nhóm B
Trang 8Có chứa nhiều trong thức ǎn động vật như thịt, thức ǎn thực vật như đậu đỗ, cám gạo Vitamin B dễ bị hòa tan trong nước, bị phân huỷ bởi nhiệt nên bị mất trong quá trình chế biến
Vitamin C:
Rau quả tươi là thức ǎn chủ yếu cung cấp vitamin C như rau cải, rau muống, rau ngót, rau mồng tơi, các loại rau thơm
Vitamin C dễ hòa tan trong nước, dễ bị phân huỷ ở nhiệt độ cao vì vậy cần chú
ý khi rửa và nấu nướng Nên rửa rau cả lá to rồi mới thái, cho vào nấu khi nước đã sôi và ǎn ngay sau khi chín sẽ giảm được tỷ lệ mất vitamin C
Một số thức uống
Chè: Là một thức uống có giá trị dinh dưỡng vì có chứa tanin, cafein, tinh dầu,
các vitamin, chất đạm và các chất khoáng Thành phần cơ bản của chè là tanin nên chè có vị chát và có tác dụng tốt cho tiêu hóa
Cà phê: Cà phê có chứa cafein, chất đạm, chất béo và chất khoáng Cà phê có
tác dụng kích thích hoạt động hệ thần kinh trung ương, hệ tim mạch Đối với người
bị bệnh tǎng huyết áp, tim mạch không nên sử dụng cà phê
Nước khoáng: Nước khoáng tự nhiên lấy từ các mạch nước ngầm sâu, đó là
các dung dịch muối có chứa nhiều chất khoáng, có loại nước khoáng tự nhiên có tính phóng xạ thường dùng để chữa bệnh, giải khát Nước khoáng nhân tạo: Được sản xuất bằng cách bão hòa nước ǎn với khí Co 2 và một số muối khoáng
Nước quả tự nhiên: Là nước quả tươi cho thêm nước và đường , như nước
cam, chanh, dưa hấu,dứa Nước quả tươi có tác dụng tốt đối với sức khoẻ vì chứa nhiều vitamin và chất khoáng, nên uống nước quả tươi, nhất là vào mùa hè
Trang 9Các loại nước quả và nước giải khát có ga: Là các loại nước sản xuất từ tinh
dầu hoa quả, các chất mầu với khí CO2 hoà tan trong nước Chú ý không dùng nước ngọt có ga khi bị tiêu chảy Không nên cho trẻ em dùng nhiều nước ngọt có ga như Coca-cola, Pepsi, Fantal vì sẽ gây cho trẻ ngang dạ và biếng ǎn
II Kết hợp và thay thế thực phẩm
II.1 Kết hợp thực phẩm
II.1.1 Cách kết hợp thực phẩm trong bữa ăn
Khi thay đổi chế độ ăn, bạn đừng nghĩ rằng thay đổi là bỏ cái nọ, thêm cái kia
mà cũng có thể là tăng cái nọ, giảm cái kia và lấy cái nọ bỏ cái kia Ví dụ, bạn giảm lượng thịt thì tăng lượng rau và hoa quả (5-9 phần trái cây và rau mỗi ngày) Hoa quả nhiều chất xơ, lại dễ cho cảm giác no nhờ khả năng thay thế các chất béo trong một bữa ăn, lợi ích về sức khỏe thì khỏi bàn cãi
Nếu bạn thích và thường xuyên sử dụng một loại thực phẩm nào đó, bây giờ cần thay thế bằng những thực phẩm khác thì không nhất thiết phải từ bỏ hoàn toàn, vì tâm lý chung, khi muốn từ bỏ một điều yêu thích, bạn sẽ tìm cách khác để bù Chuyện ăn uống cũng vậy Sẽ thật nguy hiểm nếu lượng thức ăn bạn bù lại còn nhiều hơn lần trước Thay vào đó, bạn chia nhỏ số lần và giảm lượng thức ăn đó đi Thay vì
ăn cả hộp bánh thì chỉ cần vài lát
Thay đổi cách kết hợp thức ăn: Bạn nên đa dạng hóa cách chế biến các món như nướng, xào, rim, kho Thỉnh thoảng, bên cạnh các bữa tươm tất, bạn có thể chuẩn bị một bữa thật đơn giản Trong tủ lạnh luôn có sẵn một số món ăn nhanh hoặc thực phẩm chế biến sẵn Việc này có 3 tác dụng: tiết kiệm thời gian và công chế biến;
Trang 10thay đổi khẩu vị cho mọi người; hạn chế việc gọi điện đến các cửa hàng thức ăn nhanh như gà rán KFC, bánh pizza
Tăng cường gia vị: Gia vị sẽ giúp tăng hương vị cho món ăn, kích thích vị giác Bạn hãy thử các loại gia vị mới, chẳng hạn như với các món hay sử dụng mayonnaise, bạn thay bằng mù-tạt
Lưu ý khi kết hợp thức ăn: Tránh kết hợp tinh bột và acid, acid và carbohydrate (không dùng bơ, nước cam, nước chanh, nước bưởi hay giấm trong các bữa ăn nhiều tinh bột và đường), thức ăn protein cao (thịt, cá, trứng hoặc phô-mai) với chất có hàm lượng tinh bột cao (khoai tây, ngũ cốc, bánh mì), protein và chất béo, protein và đường (trái cây)
II.1.2 Sự kết hợp thực phẩm làm tăng hiệu quả sử dụng
Theo các nhà dinh dưỡng học, tùy từng sự kết hợp mà thực phẩm "phát huy" được những công dụng khác nhau của chúng Bạn đã từng nghe nói rất nhiều về các loại thực phẩm tốt cho sức khỏe, nhưng lại chưa hề nghe nói tới chuyện kết hợp chúng với nhau sẽ tạo ra điều thần kì Chuyên gia dinh dưỡng Sheela Tanna sẽ cho bạn biết làm thế nào để kết hợp các loại thực phẩm với nhau và tận dụng được hết tác dụng của chúng
* Ngũ cốc - hành tây
Nghiên cứu mới đây được công bố trên tạp chí hóa học thực phẩm và nông nghiệp cho thấy việc kết hợp hành tây (hoặc cả tỏi) cùng ngũ cốc nguyên hạt, chẳng hạn như ngô, gạo nâu, lúa mạch và lúa mì, có chứa sắt và kẽm… có thể tăng cường hấp thu kẽm và sắt Kẽm và sắt đều là những chất quan trọng cho cơ thể Sắt giúp máu và các cơ vận chuyển ôxy cung cấp cho các tế bào còn kẽm cần thiết cho một hệ
Trang 11miễn dịch khỏe mạnh, làm lành các vết thương Các nhà nghiên cứu không rõ chính xác làm thế nào, nhưng họ đoán rằng hợp chất lưu huỳnh trong hành tây và tỏi thúc đẩy sự hấp thụ kẽm và sắt Chất chống oxy hóa và vitamin C trong củ hành cũng tạo điều kiện thuận lợi cho việc hấp thụ sắt, kẽm từ ngũ cốc nguyên hạt.
* Đậu - rau xanh
Hình 3: Kết hợp các loại đậu và rau xanh, giúp cơ thể hấp thụ canxi tốt hơnTheo các nhà khoa học tại trường Y Baylor ở Houston, Mỹ, những loại rau dạng rễ chùm như cải thảo có thể giúp cơ thể hấp thụ canxi Đậu phụ giàu protein và sắt Đậu phụ kết hợp với rau xanh giàu vitamin C (như rau bina, rau mầm và khoai tây) sẽ có tác dụng giảm cân Khi ăn đậu phụ, cơ thể cần sử dụng năng lượng để chuyển hóa protein trong đậu nhiều hơn gấp 3 lần so với năng lượng cần để chuyển hóa bột đường và chất béo, do đó có thể tiêu thụ hết lượng calo dư thừa (calo tạo nên
Trang 12năng lượng) Hơn nữa, vitamin C trong rau xanh có thể hòa tan các chất dinh dưỡng trong đậu nên giảm lượng calo vào cơ thể, giúp bạn không tăng cân.
* Cà chua - súp lơ (bông cải)
Một nghiên cứu của Đại học Illinois, Hoa Kỳ phát hiện nam giới dùng khẩu phần ăn có chứa cà chua và súp lơ ít nhất 3 lần mỗi tuần có thể giảm nguy cơ phát triển ung thư tiền liệt tuyến đến 30%, trong khi hiệu quả về mặt phòng chống các loại bệnh ung thư khác đang được chứng minh Các chất chống oxy hóa hay chức năng tự bảo vệ của tế bào của loại thực phẩm này sẽ được tăng cường nhờ sức mạnh của thực phẩm kia
* Sữa chua - mật ong
Chất đường tự nhiên có trong mật ong hỗ trợ sự phát triển của các men vi sinh khỏe mạnh của sữa chua, các chuyên gia của Đại học bang Michigan cho hay Vì thế, khi kết hợp với nhau, món ăn này tăng cường hệ miễn dịch, cải thiện sức khỏe của cơ quan tiêu hóa, giảm một số trục trặc như chứng táo bón chẳng hạn
* Cà chua – dầu ăn
Cà chua và là một loại thực phẩm bổ dưỡng, giàu vitamin C và A, đặc biệt là giàu lycopeme tốt cho sức khỏe, có tác dụng làm giảm nguy cơ ung thư vú, bệnh tim, phổi Các nhà nghiên cứu thấy rằng những người hay ăn các món kết hợp giữa dầu ôliu (hoặc hướng dương) cùng cà chua hấp thụ lượng lycopene nhiều hơn người bình thường So với dầu hướng dương thì dầu ôliu có nồng độ chất chống oxy hóa cao hơn Lycopene được hấp thu tốt hơn nhờ sự hiện diện của dầu ô liu và rất có lợi cho tim Sự kết hợp này giúp thanh lọc máu và tan sỏi mật, đồng thời tăng cường chức năng gan trong tổng hợp protein và giải độc cơ thể, giảm tác động của tăng huyết áp
Trang 13Hình 4: Cà chua kết hợp dầu ăn
* Nghệ - cá
Hình 5: Cá và nghệ có thể làm chậm sự phát triển của các khối u.
Curcumin (một thành phần của củ nghệ) và DHA (chất béo omega -3 trong dầu cá) đều có tác dụng bảo vệ cơ thể và chống lại bệnh ung thư Hai loại thực phẩm này kết hợp sẽ giúp làm chậm sự phát triển của khối u (đặc biệt là ung thư vú) nhiều hơn so với khi dùng riêng biệt) Các nhà nghiên cứu nghĩ rằng DHA trợ giúp các tế bào sử dụng curcumin Hãy chế biến cá hồi sử dụng bột nghệ trong tẩm ướp Mùi vị chắc chắn cũng không tồi mà lại tốt cho sức khỏe
* Rượu vang đỏ - vitamin E
Trang 14Sự kết hợp giữa chất resveratrol trong rượu vang đỏ với vitamin E có thể tăng hiệu quả chống oxy hóa và làm giãn mạch máu giúp máu lưu thông đồng thời giảm thiểu tổn hại của các gốc tự do trong mạch máu Hai quá trình này tốt cho tim của chúng ta và có thể kiềm chế sự phát triển của một số tế bào ung thư Vitamin E có nhiều trong súp lơ, dầu đậu nành, bơ đậu phộng, xoài, quả kiwi Theo công thức này, một thức uống lạ miệng nhưng rất có lợi cho sức khỏe là rượu vang đỏ uống kèm với nước xoài và quả kiwi.
* Mù tạt – súp lơ (bông cải)
Bông cải xanh từ lâu đã được coi là loại đồ ăn thích hợp để phòng tránh bệnh ung thư ây là một nguồn dồi dào của phốt pho, kali, magiê, vitamin B6 và E Tuy nhiên việc nấu ăn sẽ phá hủy các enzyme trong cải xanh Cách khắc phục nhược điểm này là kết hợp chúng với mù tạt và những loại gia vị khác, làm thành một mót salát Đó là một cách tuyệt vời để tăng cường hấp thụ sulforaphane trong bông cải
* Đường – cà phê (trà, mật ong)
Nếu bạn có thói quen uống cà phê thêm một chút đường thì xin chúc mừng Điều này sẽ mang đến những thứ khả quan hơn trong công việc của bạn Một nghiên cứu năm 2010 cho thấy khi kết hợp chúng, một số khu vực ở não có được sự chú ý, tập trung hiệu quả hơn so với khi dùng riêng biệt hai thành phần trên Khả năng tập trung làm việc sẽ hiệu quả hơn Nếu bạn không thích cà phê thì có thể thay thế bằng trà xanh, trà đen kết hợp với một chút mật ong Điều cần nhớ là phải có giới hạn về liều lượng, dưới 6 muống cà phê/ ngày cho nữ và 9 là con số cho nam
* Hạt tiêu - Trà xanh
Trang 15Theo các nghiên cứu của Đại học Rutgers, dùng đồ ăn có rắc chút hạt tiêu cùng với trà sẽ tăng cường đáng kể sức đề kháng và giúp cho một trái tim khỏe mạnh Lời khuyên là nên dùng trà xanh vào mỗi bữa ăn, có thể thêm hạt tiêu để tăng hương vị cho món ăn.
II.1.3 Kết hợp thực phẩm làm giảm hiệu quả sử dụng
Có nhiều loại thức ăn mà nếu phối hợp không đúng sẽ làm giảm sự hấp thu các chất dinh dưỡng, hoặc gây ra các chuỗi phản ứng trong cơ thể Ths-KS Nguyễn Thị Ngọc Thu - Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM hướng dẫn một số nguyên tắc trong
sử dụng, phối hợp thực phẩm
Sữa bò, tôm khô chứa nhiều calcium, nếu ăn chung với thức ăn nhiều acid oxalic như bó xôi, rau dền, hẹ sẽ cản trở hấp thu calcium
Gan, thịt nạc, nấm mèo đen, rong biển chứa nhiều sắt, nếu dùng với thức uống
có chứa acid tanic như cà phê, trà sẽ làm giảm hấp thu sắt
Kẽm có tác dụng quan trọng cho việc phát triển cơ thể và làm lành vết thương Kẽm có nhiều trong thịt nạc, cá, hàu nếu ăn chung với thức ăn giàu xơ sẽ làm giảm hấp thu kẽm
Sữa đậu nành có chứa men ức chế trypsin, sẽ ức chế hoạt tính của protease, ảnh hưởng đến hấp thu đạm, vì thế không nên dùng chung với trứng gà, thay vào đó nên ăn cách nhau một khoảng thời gian
Hành (chứa nhiều acid oxalic), nếu ăn cùng đậu hủ (giàu canxi) sẽ gây phản ứng tạo chất lắng đọng, khiến cơ thể không hấp thu được canxi
Các nguyên tố đồng, sắt trong gan sẽ phân hủy vitamine C trong cà chua, ớt,
Trang 16Hải sản giàu đạm, canxi ăn cùng các loại quả giàu tannin như nho, lựu, táo xanh, hồng sẽ giảm giá trị đạm, gây những phản ứng sinh hóa bất lợi cho đường ruột, làm đau bụng, nôn mửa, tiêu chảy.
Acid amine trong đạm cá kết hợp với nitrite của dưa muối, tạo nitrosamine, là chất gây ung thư đường tiêu hóa
Khoai tây sinh nhiều acid nitrat trong đường ruột, nếu ăn cùng cà chua, hồng (acid mạnh) sẽ sinh ra chất lắng đọng, dẫn đến khó tiêu, chán ăn
Thức uống chua (cam, chanh, quýt ) làm giảm pH của sữa, dẫn đến đạm trong sữa bị kết tủa, không tốt cho tiêu hóa
Đường hóa học kỵ lòng trắng trứng, trứng muối, trứng gà luộc: gây ngộ độc,
có thể dẫn đến tử vong
Cá chép kỵ gan heo, cam thảo, bí đỏ, có thể gây ngộ độc
Cua kỵ lê, lựu, dưa gang, cà tím, đậu phộng, khoai lang, bí đỏ, rau cần, thức ăn lạnh Ốc kỵ dưa gang, nấm mèo, thịt bò, sò, bột mì, bắp vì gây hại đường ruột, khiến người ăn bị tiêu chảy, ngộ độc
Bia kỵ thức ăn ướp muối vì thức ăn ướp muối trong quá trình chế biến sinh ra nhiều thành phần kết hợp với chì trong máu, thành chất gây ung thư hoặc bệnh đường tiêu hóa
Ăn quá nhiều thịt (nhất là thịt đỏ, nội tạng) sẽ làm tồn đọng nhiều acid uric trong máu ở dạng omnosodium urate ít hòa tan, gây viêm, đau nhức xương, khớp
Giá đậu và Gan lợn: Các nhà khoa học phân tích 100g gan lợn сó 2,5mg đồng
và giá đậu сó nhiều vitamin C Νếu ta хào lẫn hoặc ăn gan lợn với giá đậu cùng lúc