PHÒNG GD ĐT MỘ ĐỨC KỲ THI TUYỂN CHỌN HS GIỎI CẤP TRƯỜNGTRƯỜNG THCS ĐỨC THẮNG NĂM HỌC: 2013-2014 MÔN: ĐỊA LÝ 9 Thời gian làm bài: 150 phút không kể thời gian phát đề Câu1: 3 điểm Dựa vào
Trang 1PHÒNG GD ĐT MỘ ĐỨC KỲ THI TUYỂN CHỌN HS GIỎI CẤP TRƯỜNG
TRƯỜNG THCS ĐỨC THẮNG NĂM HỌC: 2013-2014
MÔN: ĐỊA LÝ 9
Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian phát đề)
MA TRẬN ĐỀ
Mức độ
Nội dung
Cộng
(3 điểm)
3 điểm
Địa lý tự nhiên cơ sở ( Lớp 6 )
Câu 3 (3 điểm)
7 điểm Câu 4
(4 điểm)
Địa lý các Châu lục ( Lớp 7 )
Câu 5 ( 2 điểm)
5 điểm Câu 6
(3điểm)
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2PHÒNG GD ĐT MỘ ĐỨC KỲ THI TUYỂN CHỌN HS GIỎI CẤP TRƯỜNG
TRƯỜNG THCS ĐỨC THẮNG NĂM HỌC: 2013-2014
MÔN: ĐỊA LÝ 9
Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian phát đề)
Câu1: (3 điểm)
Dựa vào bảng số liệu dới đây, nhận xét và giải thích về chế độ mưa của và sự tương phản giữa 2 mùa mưa và khô của 3 địa điểm Hà Nội, Huế, Thành phố Hồ Chí Minh
Địa điểm
Lợng mưa (mm)
Số ngày mưa Thá
Tháng mưa nhiều
Lợng mưa (mm)
Số ngày mưa Thá
Tháng mưa ít Lợng
Mưa (mm)
Số ngày mưa Thá
mưa (mm)
Số ngày mưa Thá
TP Hồ Chí
Câu 2 (5điểm) Cho bảng số liệu Bảng: Dân số, sản lượng lúa nước ta 1990 - 2007
Dân số (triệu người) 66,01 71,99 77,63 79,72 83,11 85,17 Sản lượng lúa (triệu tấn) 19,23 24,96 32,53 34,45 35,83 35,94
a Dựa vào bảng số liệu hãy tính bình quân sản lượng lúa theo đầu người của nước ta giai đoạn 1990-2007
b Vẽ biểu đồ thích hợp thể hiện tốc độ tăng trưởng dân số, sản lượng lúa, bình quân lương thực đầu người giai đoạn trên Lấy năm 1990 là 100%
c Nhận xét giải thích về tốc độ tăng trưởng: số dân, sản lượng lúa và mối quan hệ giữa số dân và sản lượng lúa?
Câu 3: (3điểm)
Dựa vào kiến thức về các chuyển động của Trái Đất Em hãy: cho biết
a) Hình a: Thể hiện hiện tượng Địa lí nào?
Trình bày hiện tượng địa lí đó
b) Hãy tính giờ, ngày ở GMT , biết rằng lúc đó giờ ở Việt Nam
là 6 giờ ngày 01 tháng 3 năm 2012
Câu 4 (4 điểm)
Cho địa điểm A (45oĐ; 23027'B):
a) Hãy xác định toạ độ của địa điểm B (biết rằng khi giờ thiên văn ở A là 8h00 ngày 22/6/2011 thì
ở B là 12h00 cùng ngày và ngày mặt trời lên thiên đỉnh ở B sớm hơn ở A là 30 ngày
b) Tính góc nhập xạ ở địa điểm A, địa điểm B vào ngày Xuân phân và ngày Hạ chí
Câu 5 (2 điểm)
Dựa vào các thông số dưới đây về đặc điểm phân bố dân cư trên Trái Đất :
% dân số thế giới
Khu vực nhiệt đới 40 Các vùng có độ cao 0 - 500m 82
ĐỀ CHÍNH THỨC
23/09
21/03 00
23 0 27’
22/12
22/06
23 0 27’ Bắc
Nam
Hình a
Trang 3Vùng ven biển và đại dương, 16% diện tích đất nổi 50
Cựu lục địa (châu Âu, Á, Phi), 69% diện tích các châu lục 86,3
Tân lục địa (châu Mĩ, châu Úc), 31% diện tích các châu lục 13,7
Hãy rút ra các nhân tố ảnh hưởng tới sự phân bố dân cư
Câu 6 (3 điểm)
Dựa vào lược đồ, hãy :
a) Cho biết lược đồ của tháng nào ? Mùa nào ? Giải thích vì sao là lược đồ của mùa đó b) Điền vào lược đồ những vùng có mưa trong thời gian đó
( Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)
Trang 4ĐÁP ÁN – BIỂU ĐIỂM
Trang 5Câu 4
.3 đ a) Hình a…
- Hình a thể hiện hiện tượng chuyển động biểu kiến hằng năm của Mặt Trời giữa 2 chí
tuyến Đây là chuyển động thấy bằng mắt nhưng không có thực 0.50 đ
- Trong một năm tia sáng Mặt Trời lần lượt chiếu thẳng góc với mặt đất tại các điểm
trong khu vực từ chí tuyến Bắc đến chí tuyến Nam
0.25 đ
+ Những hiện tượng Địa lí trên hình vẽ
- Ngày 21/03 tia sáng Mặt Trời chiếu thẳng góc với mặt đất tại Xích Đạo… sau 21/03
Mặt Trời chuyển động biểu kiến dần lên chí tuyến Bắc và lên thiên đỉnh ở chí tuyến Bắc
ngày 22/06
0.25 đ
- Sau ngày 22/06 Mặt trời chuyển động biểu kiến dần về Xích Đạo và lên thiên đỉnh ở
Xích Đạo vào ngày 23/09… Sau ngày 23/09 Mặt Trời chuyển động biểu kiến dần về chí
tuyến Nam và lên thiên đỉnh ở chí tuyến Nam ngày 22/12…
0.25 đ
- Sau ngày 22/12 Mặt Trời chuyển động biểu kiến dần về phía Xích Đạo… 0.25 đ
b) Tính giờ, ngày ở Việt Nam, biết lúc đó giờ GMT là 24 giờ ngày 31/12/2007.
- Khi giờ ở Việt Nam là 6 giờ ngày 01/3/2012 Việt Nam ở múi giờ thứ 7, lúc ở Việt
Nam 6 giờ ngày 01/3/2012 thì giờ ở GMT là 6- 7 = -1(giờ ) Tức là 24 – 1 = 23 (giờ)
ngày 29/02/2012
1.5 đ
Câu 1
3 điểm
a/ Nhận xét và giải thích:
a Nhận xét và giải thích về chế độ mưa :
+ Cả 3 địa điểm đều có chế độ mưa theo mùa Do tác động của gió mùa
- Mùa mưa từ khoảng tháng 5 – 10 Do tác dộng của gió mùa mùa hè
- Mùa khô từ khoảng tháng 11 – 4 Do tác dộng của gió mùa mùa đông
Riêng Huế thời gian mưa chậm hơn từ tháng 8 – 01 Do ảnh hưởng của địa hình Trường Sơn Bắc và tác động của gió mùa mùa đông và của biển
+ Chế độ mưa giảm dần từ bắc xuống nam Do miwwne bắc gần chí tuyến,
miền nam gần xích đạo Riêng Huế mưa nhiều do ảnh hưởng của địa hình đón
gió ẩm
b Nhận xét và giải thích về sự tương phản giữ 2 mùa mưa và khô:
+ Mùa mưa: - Hà Nội có lượng mưa 1440mm, số ngày mưa là 87 ngày
- Huế có lượng mưa 2411mm, số ngày mưa là 102 ngày
- TP HCMinh có lượng mưa 1851mm, số ngày mưa là 137 ngày
+ Mùa khô: - Hà Nội có lượng mưa 240mm, số ngày mưa là 64 ngày
- Huế có lượng mưa 455mm, số ngày mưa là 55 ngày
- TP HCMinh có lượng mưa 128mm, số ngày mưa là 17 ngày
Qua số liệu trên ta thấy sự tương phản giưa 2 mùa mưa và khhô rõ nét nhất là ở
TP HCMinh Ở Hà Nội mùa khô vẫn có lượng mưa tương đối lớn và số ngày
mưa nhiều Riêng Huế do ảnh hướng của địa hình đón gió nên mùa khô vẫn có
mưa khá lớn
1,5đ
1,5đ
Câu 2
(5điểm)
a Bảng: Bình quân sản lượng lúa đầu người (kg/người)
(Nếu không đổi đơn vị ra kg/ người thì trừ 0,25đ)
1đ
b Coi 1990 = 100% sau đó tính tốc độ tăng trưởng các năm sau so với năm
1990
Bảng: Tốc độ tăng trưởng: số dân, sản lượng lúa, bình quân sản lượng lúa đầu người (đơn vị %)
1,75đ
c Vẽ biểu đồ:
- Đúng (biểu đồ đường), đẹp, đủ tên, chú giải
- Nếu thiếu tên, chú giải, đơn vị trục trừ mỗi lỗi 0,25đ
- Vẽ không chính xác không cho điểm
1,5đ
Nhận xét và giải thích:
- Từ năm 1990-2007: số dân, sản lượng lúa đều tăng nhanh nhưng tốc độ tăng
BQ lương thực/ người cũng tăng nhưng có biến động qua các năm.: 0,5đ
Năm 2007
+ Dân số:
Tăng liên tục, tăng nhanh nhất (29%)
Do qui mô dân số đông, cơ cấu dân số trẻ
0,25đ
+ Sản lượng lúa:
Tăng liên tục, tăng nhanh nhất (86,9%)
Do nước ta tăng diện tích khai hoang, tăng vụ, thay đổi cơ cấu thời vụ; tăng
năng suất: thâm canh cao, áp dụng giống mới
0,25đ
+ Bình quân sản lượng lúa/ người:
Do tốc độ tăng dân số cao hơn tốc độ tăng sản lượng lúa nước ta
Trang 6Câu 4 ( 4 điểm)
+ Điểm B có giờ trước điểm A là: 12 – 8 = 4 giờ ( 4 khu vực giờ) Mỗi khu vực giờ có 15 Kiinh độ
Vậy điểm B ở kinh độ là; 45 + (4.15) = 105 0 Đ (1,5đ)
+ Mặt trời lên thiên đỉnh ở B sớm hơn ở A là 30 ngày
Mỗi ngày mặt trời chuyển động biểu kiến qua cung 15’13 Vậy 30 ngày mặt trời chuyển động biểu kiến qua cung: 15’13 30 = 453’9 ( bằng khoảng 7034’.
Vậy điểm B ở vĩ độ là: 23027’ - 7034’ = 15053’B
Vậy B có tọa độ địa lý là: B = ( 105 0 Đ, 15053’B) (1,5 đ)
+ Góc nhập xạ vào ngày xuân phân ở A là: 900 – 23027’ = 66033’ (0,25 đ)
+ Góc nhập xạ vào ngày xuân phân ở B : 900 – 15033’ = 74027’ (0,25 đ)
+ Góc nhập xạ vào ngày hạ chí ở A là 900 (0,25 đ)
+ Góc nhập xạ vào ngày hạ chí ở B là: 900 – (23027’ - 15033’ )= 82026’ (0,25 đ)
Câu 5 (2 điểm)
Các nhân tố ảnh hưởng tới sự phân bố dân cư (phản ánh ở bảng số liệu) :
- Khí hậu ấm áp, ôn hòa thì dân cư tập trung đông (1,0đ)
- Địa hình : dân cư tập trung chủ yếu ở vùng địa hình thấp (đồng bằng) Vùng núi cao, địa hình hiểm trở thì thưa dân (1,0đ)
- Vùng ven đại dương, biển : có nhiều điều kiện thuận lợi tập trung đông dân cư (1,0đ)
- Lịch sử khai thác lãnh thổ : khu vực mới khai thác, mật độ dân số thấp hơn so với các khu vực đã khai thác từ lâu đời (1,0đ)
Câu 6 (3 điểm)
- Lược đồ của tháng 7 (0,75đ) Nếu thí sinh coi là lược đồ tháng 6, hoặc tháng 8, hoặc tháng 6 - 8 thì được 1/2 đ
- Mùa đông (0,75đ)
+ Vì về mùa đông lục địa tỏa nhiệt nhanh hơn biển và đại dương, làm hình thành khí áp cao trên lục địa
- Khu vực khí hậu địa trung hải : có mưa (0,5 đ)
- Khu vực ôn đới đại dương : có mưa (0,5 đ)
- Khu vực xích đạo : có mưa (0,5 đ)