trình chiếu tín ngưỡng dân tộc Chăm-bàlamon

Tôn giáo Bà La Môn vốn là tín ngưỡng đa thần như thần mặt trời, thần gió, thần mưa, thần sấm sét, thần núi, thần sông, thần cây, thần rừng … Cùng với việc tin thờ các Thần linh, người Ch

là Chăm Ahiêr hoặc Chăm Rặt

• Bà La Môn là phiên âm của từ Brahman, sau

này biến cải thành đạo Hindu, một tôn giáo

Tôn giáo Bà La Môn vốn là tín ngưỡng đa thần như thần mặt trời, thần gió,

thần mưa, thần sấm sét, thần núi, thần sông, thần cây, thần rừng … Cùng với việc tin thờ các Thần linh, người Chăm còn có tín ngưỡng tin thờ

chung hoặc riêng ba vị thần có nguồn gốc Bà la môn giáo Ấn Độ, đó là:

• Tuy nhiên ngày nay

cộng đồng người Chăm

ở nước ta việc tín

ngưỡng ba vị thần ấy

không còn sâu đậm như

dưới thời các vương triều

Chămpa xưa, mà họ coi

trọng và tin thờ ba vị thần

chính của người Chăm,

là Thánh Mẫu Po

InưNagar – là vị nữ thần

tạo ra nước Chămpa

xưa, tạo ra cây lúa và hai

Quốc vương đã hóa thần

là Po Klongarai (còn gọi

là vua Lác) và thần Pô

Rô Mê, bởi các vị thần

này vừa trực tiếp vừa rất

gần với tình cảm, tâm lí

• Lễ Bơn Cabur, lễ này có ý nghĩa bày tỏ sự

tôn kính với Đất (Mẹ) – người đã nuôi

nấng làm cho vạn vật sinh tồn và phát

triển, thuộc về khí âm Lễ Bơn Cabur

được cử hành vào ngày 16/9 (Chàm lịch) tức khỏang tháng 12 hoặc tháng 1 dương lịch;

• Lễ Parla Rija Sah, lễ này cử hành nhằm

ngày 10/2 (Chàm lịch) và kéo dài trong

một thời gian khoảng 5 ngày liên tục, với ý nghĩa bày tỏ sự tôn kính đối với vi Thánh Mẫu Po InưNagar đã có công tạo dựng

nước Chămpa xưa, được tôn vinh là mẹ của xứ sở, sinh ra cây lúa và hướng dẫn

cư dân trồng lúa, làm thủy lợi và dệt vải…

Đám cưới

Đồng bào Chăm có niềm tin và thờ các vị ấy trong các Đền, Tháp

Đám cưới diễn ra trong ba ngày

• Đầu tiên là ngày họp

• Ngày thứ hai - ngày

“lên ghế” (giường) Ở mỗi gia đình nhà trai, nhà gái, người đại

diện sẽ đọc những lời cầu nguyện cho cô

dâu, chú rể sống bình

an, hạnh phúc, sau đó

• Ngày thứ ba - “đưa rể”, chú rể cùng đoàn nhà trai đến nhà gái Một tay chú rể được buộc với một đầu

chiếc khăn mùi xoa, đầu khăn kia do một người cầm

• Khi đến nhà cô dâu, chú

rể cùng đoàn nhà trai – nhà gái làm lễ và cùng ngồi quây tròn lại truyền tay nhau xem các sính lễ Sau đó mọi người cùng nhau đọc kinh, cầu phúc cho đôi vợ chồng trẻ.

•

• Sau khi thực hiện đủ các nghi lễ, cô dâu sẽ trao cho chú rể những vật dụng sử dụng

hằng ngày.

•

• Sau hôn lễ, chú rể phải ở nhà cô dâu ba tối đầu tiên Sau đó, việc ở rể hay làm dâu

là do sự thỏa thuận của hai bên gia đình.

•

• Bữa cơm thân mật trong đám cưới của người

Chăm do nhà gái mời

Bữa cơm không cầu kỳ, chỉ có cơm trắng, thịt bò nấu cari Mọi người uống nước chè cùng món bánh tráng miệng là 3 loại bánh cưới.

• Lễ Thi Mư Tai (Lúc tắt thở):

Sau khi người bệnh tắt thở, tang chủ mời thầy pôsà, pasế

về để lo việc hỏa táng Theo quy định của người Chăm đạo Bàlamôn, nếu người chết bình thường thì làm lễ rửa tội tại nhà, chết không bình thường, bất đắc kỳ tử thì phải mang ra đồng ruộng hoặc một cái lán nào đó Người ta đặt người chết theo hướng đầu quay về phía Bắc, thi hài được đắp một khăn trắng

• Lễ Pó Kahnh ao (Lễ khâm liệm):

• Người chết được thân nhân mặc 1 cái

áo, 1 cái quần lót, 1 cái váy nếu là nữ

và 1 cái sà rông đối với đàn ông, 1 cái khăn trắng (đính tua 2 bên đầu) Tuy nhiên số lượng mặc áo, quần nhiều hay ít tùy thuộc vào tuổi tác và dòng tộc.

giàu có, có chức sắc tôn giáo được liệm 9 cái chăn, 9 cái áo và 11 cái khăn bar cil (loại khăn truyền thống dân tộc có viền tua ở hai đầu).

người có tuổi được liệm 5 cái chăn (váy), 5 cái áo và 9 cái khăn “bar cil”

• Lễ Pa Plao (Lễ tiễn đưa

người chết):

•Người ta làm một chiếc nhà táng bằng tre, lợp vải, có dán giấy cắt hình con hăng bay lên trời, ngụ ý khi thiêu thì những con hăng ấy sẽ đưa hồn người chết lên cõi thiên đường

• Đêm đến các thầy pasế phân công nhau, thầy cả lo việc làm phép mặc đồ trang phục tăng

lữ Bàlamôn, cổ quàng chiếc khăn đỏ, tay cầm gậy trúc có gắn thỏi sáp Mỗi thầy pasế

• Lễ Đam Dak (Đám chôn)

• Những người chết được chôn trong các trường hợp sau:

• - Trẻ em dưới 14 tuổi, không phân biệt gia đình tu sĩ hay thứ dân, trai hay gái đều phải

chôn Người Chăm quan niệm, trẻ khi chưa đến tuổi trưởng thành nếu chết thì phải chôn

để chúng trở về cát bụi

• - Những người được coi là

Đám ma

• Lễ Đam cúh (Lễ hỏa táng):

• Người Chăm Bàlamôn quan niệm rằng khi người ta chết phải làm lễ hỏa táng để linh hồn người chết được siêu thoát lên thiên đàng Ngược lại nếu người chết không được thiêu thì linh hồn người chết sẽ không siêu thoát, đưa đến việc linh hồn người quá cố sẽ bắt tất cả người thân trong dòng tộc của họ, cho nên người Chăm Bàlamôn rất coi trọng