thuyet minh mọt thể loại van học

I/ Củng cố kiến thức:1/Các phương pháp thuyết minh Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích Phương pháp liệt kê Phương pháp nêu ví dụ Phương pháp dùng số liệu Phương pháp so sánh Phương ph

NhiÖt liÖt chµo mõng c¸c thÇy c« gi¸o vÒ dù giê thao gi¶ng

Nguyªn Hång Nh÷ng ngµy th¬ Êu

I/ Củng cố kiến thức:

1/Các phương pháp thuyết minh

Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích Phương pháp liệt kê

Phương pháp nêu ví dụ Phương pháp dùng số liệu Phương pháp so sánh

Phương pháp phân loại, phân tích

2/ Các văn bản đã học trong chương trình theo thể loại:

a/ Truyện ngắn: Tôi đi học, Lão Hạc, Cô bé bán diêm, Chiếc lá

cuối cùng,Hai cây phong.

b/ Hồi ký: Trong lòng mẹ.

c/ Tiểu thuyết: Tức nước vỡ bờ, Đánh nhau với cối xay gió.

d/ Văn bản nhật dụng: Thông tin về ngày trái đất năm 2000;Ôn

dịch, thuốc lá; Bài toán dân số.

THUYẾT MINH VỀ MỘT THỂ LOẠI VĂN HỌC

e/ Thơ:

I/ Củng cố kiến thức:

1/ Các phương pháp thuyết minh:

2/ Các văn bản đã học trong chương trình theo thể loại:

3/ Dàn ý bài văn thuyết minh trong nhà trường:

a/ Mở bài: Giới thiệu đối tượng thuyết minh.

b/ Thân bài: Trình bày đặc điểm cấu tạo, lợi ích của đối tượng.

c/ Kết bài: Bày tỏ thái độ đối với đối tượng.

dô, dïng sè liÖu,

Vµo nhµ ngôc Qu¶ng §«ng c¶m t¸c

VÉn lµ hµo kiÖt, vÉn phong l u, Ch¹y mái ch©n th× h·y ë tï.

§· kh¸ch kh«ng nhµ trong bèn biÓn, L¹i ng êi cã téi gi÷a n¨m ch©u.

Bña tay «m chÆt bå kinh tÕ,

Më miÖng c êi tan cuéc o¸n thï.

Th©n Êy vÉn cßn, cßn sù nghiÖp, Bao nhiªu nguy hiÓm sî g× ®©u (Phan Béi Ch©u)

1.1) Quan s¸t

a) Sè c©u, sè ch÷

- Mçi bµi cã 8 c©u, mçi c©u cã

7 tiÕng

? Em hãy điền kí hiệu B, T cho bài “Đập đá ở Côn Lôn”.

I Củng cố kiến thức

5 4

6 7 8

- LuËt bµi th¬: tiÕng thø 2 dßng 1 thanh

g× th× luËt bµi th¬ thanh Êy. B

I Cñng cè kiÕn thøc

Xét các tiếng 2, 4, 6 ở mỗi câu thơ

gọi là “đối” nhau.

Em hãy quan sát và nêu mối quan hệ B – T giữa các tiếng 2, 4, 6 của các

- Luật bài thơ: tiếng thứ 2 dòng 1 thanh

gì thì luật bài thơ thanh ấy.

-Đối:

-Niêm:

I Củng cố kiến thức

Trùng thanh điệu

5 4

6 7 8

5 6 7 8

B

T

 C¸c tiÕng 2, 4, 6 cña c¸c cÆp c©u: 1-2,

3-4, 5-6 , 7-8 lu«n tr¸i ng îc nhau vÒ thanh ®iÖu.

- “§èi”: c¸c tiÕng 2, 4, 6 cña c¸c cÆp c©u:

1-2, 3-4, 5-6, 7-8 lu«n tr¸i ng îc nhau vÒ

thanh ®iÖu.

I Cñng cè kiÕn thøc

câu1-2,3-4,5-6,7-8 luôn trái ng

ợc nhau về thanh điệu “Đối”

- Các tiếng 2,4,6 của các cặp câu

1-8,2-3,4-5,6-7 trùng nhau về

thanh điệu  “Niêm”

c) Cách gieo vần

Vần là bộ phận của tiếng không kể dấu,

thanh và phụ âm đầu

Vần có thanh huyền hoặc thanh ngang gọi là vần bằng, vần có thanh hỏi, ngã, sắc, nặng

gọi là vần trắc

? Em hãy cho biết mỗi bài thơ có những tiếng nào hiệp vần với nhau ? Vị trí của tiếng đó.

I Củng cố kiến kiến thức

- “§èi”: c¸c tiÕng 2, 4, 6 cña c¸c cÆp

c©u: 1-2, 3-4, 5-6, 7-8 lu«n tr¸i ng îc

nhau vÒ thanh ®iÖu.

- “Niªm”: c¸c tiÕng 2, 4, 6 cña c¸c cÆp c©u

1-8, 2-3 ,4-5, 6-7 trïng nhau vÒ thanh

®iÖu

c) C¸ch gieo vÇn:

L«n, non.

hßn.

son.

con!

TiÕt 60- Bµi 15:

=> VÇn gieo ë tiÕng thø 7 cña dßng 1, 2, 4,

6, 8 ( L«n – non – hßn – son - con )

- C¸c tiÕng cuèi cña c¸c c©u 1, 2, 4, 6,

8 hiÖp vÇn víi nhau

I Cñng cè kiÕn thøc

c©u1-2,3-4,5-6,7-8 lu«n tr¸i ng

îc nhau vÒ thanh ®iÖu “§èi”

- C¸c tiÕng 2,4,6 cña c¸c cÆp c©u

1-8,2-3,4-5,6-7 trïng nhau vÒ

thanh ®iÖu  “Niªm”

c) C¸ch gieo vÇn

- C¸c tiÕng cuèi cña c¸c

c©u1,2,4,6,8 hiÖp vÇn víi

nhau

d) Ng¾t nhÞp

Em h·y chØ ra c¸ch ng¾t nhÞp ë mçi dßng th¬

cña mçi bµi

Vµo nhµ ngôc Qu¶ng §«ng c¶m t¸c VÉn lµ hµo kiÖt, /vÉn phong l u, 4 -3 Ch¹y mái ch©n/ th× h·y ë tï 3-4

§· kh¸ch kh«ng nhµ/ trong bèn biÓn, 4-3

L¹i ng êi cã téi /gi÷a n¨m ch©u 4-3

Bña tay/ «m chÆt/ bå kinh tÕ, 2-2-3

Më miÖng/ c êi tan /cuéc o¸n thï 2-2-3

Th©n Êy vÉn cßn,/ cßn sù nghiÖp, 4-3

Bao nhiªu nguy hiÓm/sî g× ®©u 4-3

I Cñng cè kiÕn thøc

câu1-2,3-4,5-6,7-8 luôn trái ng

ợc nhau về thanh điệu “Đối”

- Các tiếng 2,4,6 của các cặp câu

1-8,2-3,4-5,6-7 trùng nhau về

thanh điệu  “Niêm”

c) Cách gieo vần

- Các tiếng cuối của các

câu1,2,4,6,8 hiệp vần với

Làm trai / đứng giữa / đất Côn Lôn, 2-2-3

Lừng lẫy / làm cho / lở núi non 2-2-3

Xách búa / đánh tan / năm bảy đống, 2-2-3

c©u1-2,3-4,5-6,7-8 lu«n tr¸i ng

îc nhau vÒ thanh ®iÖu “§èi”

- C¸c tiÕng 2,4,6 cña c¸c cÆp c©u

1-8,2-3,4-5,6-7 trïng nhau vÒ

thanh ®iÖu  “Niªm”

c) C¸ch gieo vÇn

- C¸c tiÕng cuèi cña c¸c

c©u1,2,4,6,8 hiÖp vÇn víi

nhau

d) Ng¾t nhÞp

- 4/3, 2/2/3, 3/4

Vµo nhµ ngôc Qu¶ng §«ng c¶m t¸c

VÉn lµ hµo kiÖt, vÉn phong l u, Ch¹y mái ch©n th× h·y ë tï.

§· kh¸ch kh«ng nhµ trong bèn biÓn, L¹i ng êi cã téi gi÷a n¨m ch©u.

Bña tay «m chÆt bå linh tÕ,

Më miÖng c êi tan cuéc o¸n thï.

Th©n Êy vÉn cßn, cßn sù nghiÖp, Bao nhiªu nguy hiÓm sî g× ®©u.

b) ưu điểm và nh ợc điểm của thể thơ

• ưu điểm : Mang vẻ đẹp hài hoà, cân đối, nhạc điệu trầm bổng, ngắn gọn, hàm súc

• Nh ợc điểm : Gò bó công thức, khuôn mẫu nên còn nhiều ràng buộc, không đ ợc tự do.

3) k t b i: ết bài: ài:

- Khẳng định vai trò của thể thơ trong nền VH dân tộc, nêu cảm nghĩ của mình về thể thơ

* Ghi nhí SGK

I Cñng cè kiÕn thøc

•Ghi nhớ:

-Muốn thuyết minh đặc điểm của thể

loại văn học ( thể thơ hay văn bản cụ

thể ) trước hết phải quan sát nhận xét, sau đó khái quát thành những đặc

điểm.

- Khi nêu các đặc điểm cần lựa chọn

những đặc diểm tiêu biểu quan trọng và

có những ví dụ cụ thể để làm sáng tỏ

đặc điểm ấy.

“Tôi đi học”, “Lão Hạc”,

Nêu định nghĩa, giải thích ; nêu ví dụ ; phân loại, phân tích ; so sánh

* Lập dàn ý

1) Mở bài : Nêu định nghĩa về truyện ngắn

2) Thân bài :

- Dung l ợng : số trang viết ít.

- Sự kiện và nhân vật : ít nhân vật và sự kiện, th ờng chỉ là vài ba nhân vật và một số sự kiện

- Trình tự diễn biến sự việc: Theo thời gian hoặc theo hồi t ởng.

- Cốt truyện : Th ờng diễn ra trong một không và thời gian hạn chế.

- Kết cấu : Những sự việc th ờng là sự sắp đặt những đối chiếu, t ơng phản để làm bật ra chủ đề.

- Lời văn: Trong sáng, giàu hình ảnh

- Hình t ợng : Truyện ngắn xây dựng hình t ợng liên quan đến những vấn đề lớn của cuộc đời.

(lấy ví dụ từ 3 truyện ngắn : “Tôi đi học”, “Lão Hạc”, “Chiếc lá cuối cùng” để minh hoạ cho các

đặc điểm trên

3) Kết bài :

- Nêu cảm nhận về truyện ngắn : truyện ngắn có vẻ đẹp và sức hấp dẫn riêng, phù hợp với nhịp sống lao động khẩn tr ơng hiện nay, nên đ ợc độc giả rất yêu thích

H íng dÉn tù häc

Häc thuéc ghi nhí TËp thuyÕt minh vÒ thÓ th¬ lôc b¸t So¹n bµi : Muèn lµm th»ng Cuéi