tiet 75,76. Vội vàng

Ông là nhà thơ của tình yêu, mùa xuân, tuổi trẻ - được mệnh danh là “ông hoàng của thơ tình”.. ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN- Còn lại: Lời giục giã sống vội vàng, cuống quýt và khát vọng yêu cuồng

VỘI VÀNG

Xuân Diệu

1 Cuộc đời: Xuân Diệu (1916- 1985)

- Tên khai sinh: Ngô Xuân Diệu

- Quê cha ở Hà Tĩnh, quê mẹ ở Quy Nhơn, XD

xa gia đình từ nhỏ và sống ở nhiều nơi

-> mỗi miền đất có những ảnh hưởng nhất định đến hồn thơ ông.

- Xuân Diệu là một nhà thơ, nhà dịch thuật, nhà nghiên cứu, phê bình văn học lớn của nước ta

TK XX

I TIỂU DẪN

- Trước CMT8, XD là một nhà thơ mới “mới nhất trong các nhà thơ mới ”(HT) Ông là nhà thơ của tình yêu, mùa xuân, tuổi trẻ - được mệnh danh là

“ông hoàng của thơ tình”

- Sau CMT8, XD nhanh chóng hoà nhập, gắn bó với đất nước, nhân dân và nền văn học dân tộc

- XD để lại một sự nghiệp văn học lớn Ông là một cây bút có sức sáng tạo dồi dào, mãnh liệt, bền bỉ

2 Bài thơ “Vội vàng”

- Xuất xứ: in trong tập “Thơ

thơ”(1938)

- Là một trong những bài thơ tiêu biểu cho sự bùng nổ mãnh liệt của cái tôi trong TM nói chung, thơ XD nói

riêng.

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN

- Còn lại: Lời giục giã sống vội vàng, cuống

quýt và khát vọng yêu cuồng nhiệt, hối hả

1/ Đoạn 1:

- Mở đầu bằng thể thơ ngũ ngôn, từ ngữ mệnh

lệnh, điệp từ ngữ, điệp cấu trúc

 khẳng định một ước muốn táo bạo, mãnh

ngây; hối hả, gấp gáp như muốn

nhanh chóng tận hưởng vẻ đẹp của cuộc sống.

Này đây lá của cành tơ phơ phất

+ Ngôn ngữ tạo hình: tuần tháng mật,

xanh rì, cành tơ phơ phất ong bướm

cỏ hoa đang bước vào thời kì sung mãn nhất, sức sống căng đầy nhất Tất cả

hiện hữu có đôi, có lứa, có tình, như

mời, như gọi

+ Tháng giêng ngon như một cặp môi gần

 So sánh vật chất hóa khái niệm

thời gian (tháng giêng) qua hình ảnh

“cặp môi gần”  vừa gợi hình thể vừa gợi tính chất (thơm ngon và ngọt

ngào)

 Đây là một trong những câu thơ hay nhất,

mới nhất, táo bạo nhất của Xuân Diệu trước Cách mạng

-> Bức tranh xuân hài hòa màu sắc, rộn rã âm thanh, lung linh ánh sáng, tràn ngập niềm vui, như một thiên đường trên mặt đất

-> Xuân Diệu nhìn cuộc sống qua lăng

non biếc rờn” của tuổi trẻ.

2/ Đoạn 2: Nỗi băn khoăn trước thời gian và cuộc đời.

2/ Đoạn 2: Nỗi băn khoăn trước thời gian và cuộc đời.

- “Tôi sung sướng Nhưng vội vàng một nửa

Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân”

-> Dấu chấm chia đôi dòng thơ -> niềm vui vụt tắt đột ngột.

=>Tâm trạng của tác giả: Hai trạng thái đối lập

sung sướng > < tiếc nuối.

- Quan niệm cũ

“Xuân vẫn tuần hoàn”

=> Lấy sinh mệnh vũ trụ làm thước

đo thời gian

- Quan niệm của Xuân Diệu

“Xuân” : Tới - qua, non - già, hết….

“Tôi ” : “cũng mất”, “chẳng hai lần thắm lại, chẳng còn tôi t mãi”…

=> Lấy sinh mệnh cá nhân, tuổi trẻ làm thước đo thời gian

Xuân đương tới nghĩa là xuân đương qua Xuân còn non nghĩa là xuân sẽ già

Mà xuân hết nghĩa là tôi cũng mất.

- Điệp từ, nghệ thuật tương phản

- Giọng thơ tranh luận, biện bác - một dạng thức triết học đã thấm nhuần cảm xúc

- Nhịp thơ sôi nổi.

=> Theo Xuân Diệu, thời gian

tuyến tính, một đi không trở lại

Thời gian trôi đi -> tuổi trẻ sẽ mất

 Quan niệm này xuất phát từ cái nhìn động và biện chứng về vũ trụ,

thời gian - Nhà thơ cảm nhận sự

mất mát ngay trong chính sinh

mệnh mình.

Lòng tôi rộng >< lượng trời cứ chật

Tuổi trẻ chẳng hai lần >< xuân tuần hoàn

- Thời gian trong lòng tạo vật:

Năm tháng : vị chia phôi

Núi sông : than thầm

Nghệ thuật

nhân hóa:

Gió xinh : thì thào, hờn dỗi

Chim : đứt tiếng reo thi, sợ

Cả đất trời ngậm ngùi, chia

li, tiễn biệt một phần cuộc đời mình.

=> Cảm nhận về thời gian của Xuân Diệu mang triết lý nh©n sinh sâu sắc -> Trân trọng và ý thức về giá trị cuộc sống.

3/ Đoạn 3: Lời giục giã sống vội vàng, cuống quýt và khát vọng yêu đương cuồng nhiệt.

Ta muốn ôm - Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn

Ta muốn riết mây đưa và gió lượn…

Ta muốn say cánh bướm với tình yêu

3/ Đoạn 3: Lời giục giã sống vội vàng,

cuống quýt và khát vọng yêu đương

cuồng nhiệt

- Hình ảnh thơ: sự sống mơn mởn, mây đưa, gió lượn, cánh bướm tình yêu, cái hôn nhiều, non nước, cỏ cây, mùi thơm, ánh sáng, thanh sắc, xuân hồng …

-> tươi mới, đầy sức sống, tình tứ, quyến rũ.

- Ngôn từ: ôm, riết, say, thâu, cắn; chếnh choáng, đã đầy, no nê, -> Động từ và tính từ mạnh, táo bạo được dùng với

mức độ tăng tiến.

- Điệp từ: “ta muốn”, “cho”, điệp cú.

- Cách ngắt nhịp nhanh, mạnh ; nhịp

thơ sôi nổi, hối hả, cuồng nhiệt.

=> Niềm khát khao giao cảm mãnh liệt

“Hỡi Xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi.”

“Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi”

-> Lối diễn đạt độc đáo, táo bạo -> cảm xúc lên đến tột đỉnh.

-> Câu thơ thiên về cảm giác: xuân ngon

lành, quyến rũ đầy hấp dẫn.

-> Khát vọng giao cảm mãnh liệt,

khỏe mạnh, cường tráng của một

trái tim căng tràn sức sống, tràn

ngập tình yêu.

XUÂN DIỆU

Chạy đua với thời gian

Tận hưởng cuộc sống bằng mọi giác quan

Thính giác

Thị

Khứu giác

=> Quan niệm nhân sinh, mới mẻ, độc đáo

Lưu ý:

“Vội vàng” không có nghĩa là sống ích kỉ,

hưởng thụ tầm thường mà “Vội vàng” là một tâm hồn yêu sống đến cuồng nhiệt, biết quí trọng từng giây, từng phút của cuộc đời, biết cống hiến cho đời Đó là giá trị nhân văn sâu sắc của thơ Xuân Diệu.

“Sống toàn tâm toàn trí, sống toàn hồn

Sống toàn thân và thức nhọn giác quan”

3 Tổng kết

a Nghệ thuật:

- Sự kết hợp nhuần nhị giữa mạch

cảm xúc và mạch lí luận.

- Giọng điệu say mê, sôi nổi.

- Những sáng tạo độc đáo về ngôn từ

và hình ảnh thơ.

“Xuân

Diệu –

Nhà thơ mới nhất trong

các nhà thơ mới”

(Hoài Thanh)