Tình thái từ... T×nh th¸i tõNg÷ liÖu Kiểu câu Sắc thái tình cảm Vai xã hội Bạn giúp tôi một Bác giúp cháu... T×nh th¸i tõNg÷ liÖu Kiểu câu Sắc thái tình cảm Vai xã hội Bạn chưa về à?
Trang 1TiÕt 27 T×nh th¸i tõ
I Chøc n¨ng cña t×nh th¸i tõ:
1 VÝ dô:
a) MÑ ®i lµm råi µ ?
b) MÑ t«i còng sôt sïi khãc theo:
- Con nÝn ®i !
( Nguyªn Hång, Nh÷ng ngµy th¬ Êu)
c) Th ¬ng thay còng mét kiÕp ng êi
KhÐo thay mang lÊy s¾c tµi lµm chi
(NguyÔn Du, TruyÖn KiÒu)
d) Em chµo c« ¹ !
Trang 2Tiết 27 Tình thái từ
ví dụ 1
a, Mẹ đi làm rồi à?
b, Mẹ tôi cũng sụt sùi khóc theo:
- Con nín đi !
( Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)
c, Th ơng thay cũng một kiếp ng ời
Khéo thay mang lấy sắc tài làm chi
(Nguyễn Du, Truyện Kiều)
d, Em chào cô ạ!
->Từ: à, đi, thay, ạ trong VD là Tình
thái từ
a, Mẹ đi làm rồi?
-> Không còn là câu nghi vấn
b, Mẹ tôi cũng sụt sùi khóc theo:
- Con nín !
->Không còn là câu cầu khiến
( Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)
c, Th ơng cũng một kiếp ng ời Khéo mang lấy sắc tài làm chi (Nguyễn Du, Truyện Kiều)
->Câu cảm thán không tạo lập đ ợc
d, Em chào cô !
-> Không thể hiện thái độ lễ phép
Trang 3vÝ dô 1
a, MÑ ®i lµm råi µ?
->TTT nghi vÊn
b, MÑ t«i còng sôt sïi khãc theo:
- Con nÝn ®i!
-> TTT cÇu khiÕn
c, Th ¬ng thay còng mét kiÕp ng êi
KhÐo thay mang lÊy s¾c tµi lµm chi
-> TTT c¶m th¸n
d, Em chµo c« ¹!
->TTT biÓu thÞ s¾c th¸i t/c
TiÕt 27 T×nh th¸i tõ
Trang 4Bài tập nhanh : Xác định TTT trong nh ng từ in nghiêng sau:
a, Em học bài đi !
-> TTT cầu khiến
b, Em đi học bài đây
-> Động từ
c, Lo thay ! Nguy thay ! Khúc sông này vỡ mất
-> TTTcảm thán
d, Vừa thay thời khóa biểu đấy.
-> Động từ
Tiết 27 Tình thái từ
Trang 5TiÕt 27 T×nh th¸i tõ
vÝ dô 2
a , B¹n ch a vÒ µ?
b, ThÇy mÖt ¹?
c, B¹n gióp t«i mét tay nhÐ !
d, B¸c gióp ch¸u mét tay ¹ !
II Sö dông t×nh th¸i tõ
Trang 6TiÕt 27 T×nh th¸i tõ
Ng÷ liÖu Kiểu câu Sắc thái tình
cảm Vai xã hội
Bạn giúp tôi một
Bác giúp cháu
Trang 7TiÕt 27 T×nh th¸i tõ
Ng÷ liÖu Kiểu câu Sắc thái tình
cảm Vai xã hội
Bạn chưa về
à?
hµng
Bạn giúp tôi
CÇu khiÕn Th©n mËt Ngang
hµng
Bác giúp cháu
CÇu khiÕn LÔ phÐp D íi hµng
Trang 8II Luyện tập
Bài1 Xác định TTT trong các từ in đậm
a, Anh thích tr ờng nào thì thi vào tr ờng ấy
b, Nhanh lên nào, anh em ơi!
c, Làm nh thế mới đúng chứ!
d, Tôi đã khuyên bảo nó nhiều lần rồi chứ có phải không đâu
e, Cứu tôi với!
g, Nó đi chơi với bạn từ sáng
h, Con cò đậu đằng kia
i, Nó thích hát dân ca Nghệ Tĩnh kia
Tiết 27 Tình thái từ
Câu có TTT là: b,c,e,i
Trang 9II Luyện tập
Bài 2 Giải thích ý nghĩa của tình thái từ
a, Bác trai đã khá rồi chứ ?
-> Tạo câu nghi vấn
b, Con chó là của cháu nó mua đấy chứ !
-> Nhấn mạnh điều vừa khẳng định
c, Con ng ời đáng kính ấy bây giờ cũng theo gót Binh T để có ăn ?
-> Tạo câu nghi vấn với thái độ phân vân
d, Sao bố mãi không về nhỉ ?
-> Tạo câu hỏi với thái độ thân mật
e, Về tr ờng mới em cố gắng học nhé !
-> Dặn dò với thái độ thân mật
g, Thôi thì anh cứ chia ra vậy
-> Thái độ miễn c ỡng
h, Tr a nay các em đ ợc về nhà cơ mà
-> Thái độ thuyết phục
Tiết 27 Tình thái từ
Trang 10II Luyện tập
Bài 3 Đặt câu với các tình thái từ : Mà, đấy, chứ lị, thôi, cơ, vậy
Nó là học sinh giỏi mà!
Đừng trêu nữa, nó khóc đấy!
Tôi phải giải bằng đ ợc bài toán này chứ lị!
Tôi chỉ nói vậy để anh biết thôi!
Tôi thích cái cặp này cơ !
Thôi đành ăn cho xong vậy
Tiết 27 Tình thái từ
Trang 11II LuyÖn tËp
Bµi 4 §Æt c©u hái cã dïng c¸c TTT nghi vÊn phï hîp víi nh÷ng
quan hÖ x· héi:
+ Häc sinh víi thÇy c«
+ B¹n nam víi b¹n n÷ cïng løa tuæi
+ Con víi bè mÑ hoÆc c«, b¸c, chó d×
TiÕt 27 T×nh th¸i tõ
Thưa cô!
Có phải
là bài này không ạ?
Trang 12TiÕt 27 T×nh th¸i tõ
§Æt c©u hái cã dïng c¸c TTT nghi vÊn phï hîp víi nh÷ng quan hÖ x· héi
II LuyÖn tËp
Bạn có nhớ mang theo thước kÎ không đấy?
+ B¹n nam víi b¹n n÷ cïng løa tuæi
Trang 13II LuyÖn tËp
Bµi 4 §Æt c©u hái cã dïng c¸c TTT nghi vÊn phï hîp víi
nh÷ng quan hÖ x· héi
TiÕt 27 T×nh th¸i tõ
Bà cần nước trà phải không
ạ?
+ Con víi bè mÑ hoÆc c«, b¸c, chó d×…
Trang 14II Luyện tập
Bài 4 : Tìm một số TTTtrong tiếng địa ph ơng mà em biết?
Nghe, nghen, hè
Tiết 27 Tình thái từ