BÀI 39 – QUYẾT – CÂY DƯƠNG XỈ

Kiến thức Học sinh hiểu được cấu tạo của cơ quan sinh dưỡng và cơ quan sinh sản ở Dương xỉ.. - So sánh đặc điểm về cơ quan sinh dưỡng và cơ quan sinh sản của cây rêu và cây dương xỉ.. -

BÀI 39 – QUYẾT – CÂY DƯƠNG XỈ

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

Học sinh hiểu được cấu tạo của cơ quan sinh dưỡng và cơ quan sinh sản ở

Dương xỉ

- So sánh đặc điểm về cơ quan sinh dưỡng và cơ quan sinh sản của cây rêu và cây dương xỉ

- Nhận biết được một số cây dương xỉ thường gặp

- Biết được vai trò của Quyết và Dương xỉ

2 Thái độ

- Giáo dục ý thức vệ sinh ơi ở

- Giáo dục học sinh bảo vệ những cây có lợi nói riêng và thực vật nói chung

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: - Phiếu học tập

- Tranh hình 39.2 (SGK)

2 Học sinh: - Mẫu vật thật cây dương xỉ

III HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC

Bài cũ: Em hãy trình bày đặc điểm cấu tạo cơ quan sinh dương và cơ quan sinh sản của

Rêu

Mở bài: Rêu và Quyết đều là thực vật sinh sản bằng bào tử.

Vậy để phân biệt sự khác nhau về cấu tạo của cơ quan cơ quan sinh dưỡng và cơ quan sinh sản của Rêu và dương xỉ thì hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu bài 39 Quyết – Cây Dương xỉ

Hoạt động 1: Quan sát cây dương xỉ

GV: Yêu cầu HS đặt mẫu vật cây Dương

xỉ đã chuẩn bị ở nhà lên bàn, và kiểm tra

mẫu cây dương xỉ của HS

Em nhổ cây Dương xỉ ở đâu?

Đặc điểm nơi sống của nó như thế nào?

HS trả lời

GV: Yêu cầu HS quan sát cây Dương xỉ

1 Quan sát cây dương xỉ

a) Cơ quan sinh dưỡng

theo nhóm.

Cơ quan sinh dưỡng gồm những bộ phận

nào? (rễ, thân, lá)

- Lá dương xỉ có đặc điểm gì?

(Lá già có cuống dài, xẻ thùy lá non đầu

cuộn tròn có lông trắng)

- Thân Dương xỉ có hình dạng như thế

nào? (thân nhỏ, không phân cành)

- Rễ cây Dương xỉ so với rễ cây rêu có gì

khác? (rễ thật)

GV: Khác với rêu dương xỉ đã có các

mạch dẫn -> chức năng vận chuyển

HS: Quan sát và trả lời các câu hỏi

GV: Chốt lại kiến thức

(Dương xỉ đã có rễ, thân, lá thật, sự có

mạch dẫn)

GV: Để biết được dương xỉ sinh sản và

phát triển như thế nào chúng ta sẽ đi vào

tìm hiểu phần b

GV: yêu cầu Hs lập mặt dưới của lá già

tìm xem dưới mặt lá có gì? (đóm nhỏ)

HS: Quan sát trả lời

GV: Đốm nhỏ đó là túi bào tử

GV: Treo tranh hình 39.2 yêu cầu hs quan

sát, đọc từng chú thích và trả lời câu hỏi:

- Túi bào tử thuộc cơ quan nào của cây

dương xỉ (cơ quan sinh sản)

- Dương xỉ sinh sản bằng ǵ? (bào tử)

- Quan sát hình 39.2 cho biết vòng cơ có

tác dụng gì? (phân tán bào tử khi bào tử

chín)

- Qua quan sát hình 39.2 cho biết dương xỉ

phát triển qua những giai đoạn nào?

- Lá + Lá non đầu cuộn tròn + Có lông trắng

+ Lá già: cuống lá dài phiến lá xẻ thù

- Thân nhỏ, hình trục không phân cành

- Rễ: Đã có rễ thật

- Có mạch dẫn chính thức

b) túi bào tử và sư phát triển của cây Dương xỉ

- Dương xỉ sinh sản bằng bào tử, cơ quan sinh sản là túi bào tử

- Sơ đồ phát triển Túi bào tử-> bào tử-> nguyên tán->cây

- Quan sát hình 38.2 và hình 39.2 so sánh

sự phát triển bào tử giữa dương xỉ và rêu?

+ Giống: Đều sinh sản bằng bào tử

+ Khác: Dương xỉ sinh sản qua giai đoạn

nguyên tán

GV: chốt lại kiến thức

Dựa vào hình 39.2 trình bày sự phát triển

của Dương xỉ: Dương xỉ sinh sản bằng bào

tử vách túi bào tử có vòng cơ (đẩy bào tử

ra ngoài -> bào tử rơi xuống đất sẽ nảy

mầm và phát triển thành nguyên tán rồi từ

đó mọc ra dương xỉ con (sau một thời gian

nguyên tán héo đi) -> dương xỉ con sống

độc lập

dương xỉ

GV: Để có thể nhận ra một cây thuộc Dương xỉ nhờ đặc điểm nào? chúng ta sẽ đi vào tìm hiểu phần 2

Hoạt động 2 Một vài loại dương xỉ thường gặp

Hoạt động của GV-HS Nội dung ghi bảng

GV: Đưa mẫu một số cây Dương xỉ

thường, cỏ bợ, bòng bong

- yêu cầu hs quan sát mẫu vật thật và hình

39.3

- Quan quan sát em có nhận xét gì về hình

dạng của cây trên (đa dạng về hình thái)

- Tìm đặc điểm giống nhau giữa các cây

trên? (lá non có đầu cuộn tròn, có lông

trắng cuống là dài)

Hs quan sát trả lời

Gv: Đó là những đặc điểm để nhận biết

một cây có phải là Dương xỉ hay không?

Gv: Yêu cầu hs lấy ví dụ về lợi ích của

một số cây thuộc cây Dương xỉ

2 Một vài loại Dương xỉ thường gặp

Ví dụ: rau bợ, rau dớm, bòng bong, lông

cu li, tổ chim, bèo hoa dâu, bèo vayroocs

- Đặc điểm nhận biết + Cuống lá dài

+ Lá non có đầu cuộn tròn, có lông trắng

Hs: Nêu một vài ví dụ cụ thể

Gv: Mở rộng

- Rễ cây lông cu li trị vết thương cầm máu,

thân rễ làm thuốc

- Cây rau bợ làm thuốc chữa sỏi thận

- Cây rau dớn làm rau ăn

- Bèo hoa dâu ở ruộng lúa nước có tác

dụng chống bốc hơn nước, chống cỏ dại,

chống rét cho lúa Ngoài ra còn dùng làm

phân bón, làm thức ăn cho lợn và vịt

- Cây tổ chim: Được trồng làm cảnh vì có

dáng đẹp

Gv: Em hãy cho biết Than đá dùng để làm gì”

Vậy quá trình hình thành than đá như thế nào chúng ta sẽ đi vào tìm hiểu phần 3

Hoạt động 3 Quyết cổ đại và sự hình thành than đá

IV CỦNG CỐ

- So sánh cơ quan sinh dưỡng của Rêu và dương xỉ theo bảng sau:

Rễ Giả (có khả năng hút) Rễ thật

Thân Nhỏ không phân cành Thân hình trụ nằm ngang

Lá Nhỏ, một đường gân +Lá non: cuống lá dài, đầu cuộn tròn, có

lông trắng + Lá già: Phiếu lá xẻ thùy Mạch dẫn Chưa có mạch dẫn chính thức

V DẶN DÒ

- Làm bài tập trong SGK

- Đọc trước bài mới

Câu hỏi tình huống

Vạn tuế có phải là cây dương xỉ không?

Trả lời: Vạn tuế không phải là Dương xỉ

- Đầu lá non của vạn tuế không cuộn tròn, không có lòng trắng mà lá của vạn tuế

có các đặc điểm là có hình thước lớn, phân chia tới tận gần chính thành những thùy nhỏ riêng biệt, lá có hình lông chim các thùy lá cứng, nhọn, có hạt do noãn phát triển thành nằm trên các lá noãn, ở trên ngọn của chồi-> hạt được hình thành là hạt trần => Vạn tuế thuộc ngành hạt trần