tài chính công

 Giúp sinh viên làm quen với các khía cạnh tài chính – tiền tệ quốc tế, và có hiểu biết tổng quan về môi trường kinh tế toàn cầu  Giúp sinh viên nhận thức các mối liên kết và sự tương

TÀI CHÍNH QUỐC TẾ Bài giảng

 Giúp sinh viên làm quen với các khía cạnh tài chính – tiền tệ quốc tế, và có hiểu biết tổng quan về môi trường kinh tế toàn cầu

 Giúp sinh viên nhận thức các mối liên kết và

sự tương tác giữa các nền kinh tế trong xu

hướng toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc

tế

 Phát triển kỹ năng phân tích kinh tế và thảo luận các chủ đề tài chính – tiền tệ quốc tế

MỤC TIÊU

 Giá trị đồng tiền quốc gia

 Tương quan giá trị giữa các đồng tiền quốc gia (tỷ giá)

 Sự hình thành và sự vận động của tỷ giá trong đời sống kinh tế quốc tế

 Can thiệp tỷ giá của chính phủ

KHÍA CẠNH TIỀN TỆ QUỐC TẾ

 Đối tượng nghiên cứu

 Tầm quan trọng

 Nội dung nghiên cứu

NỘI DUNG

 Nghiên cứu các quan hệ tài chính gắn liền với các quá trình lưu chuyển tiền tệ quốc tế, phát sinh từ các hoạt động thương mại, dịch vụ, tín dụng và đầu tư giữa các quốc gia

ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

 Tầm vĩ mô:

 Tỷ giá hối đoái

 Cán cân thanh toán quốc tế

 Hệ thống tiền tệ quốc tế

 Các quan hệ cân bằng quốc tế

ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU (cont)

 Các hoạt động kinh doanh ngân hàng quốc tế

ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU (cont)

 Trước thập kỷ 1970:

 Được giảng dạy như một phần của môn học

Kinh tế quốc tế

 Vai trò của nó chưa được coi trọng

 Thương mại là hoạt động chính của các quốc gia

 Lưu chuyển vốn, lao động, kỹ thuật còn hạn chế

 Rủi ro hối đoái chưa phải là vấn đề chính

TẦM QUAN TRỌNG

 Sau thập kỷ 1970:

 TCQT trở thành một môn học riêng biệt

 Lý do:

- Sự sụp đổ của hệ thống Bretton Woods năm 1971

- Sự tự do hóa trong các hoạt động kinh tế, tài chính

và tiến bộ trong lĩnh vực GTVT, viễn thông

- Sự liên kết ngày càng mạnh mẽ của các TTTC

TẦM QUAN TRỌNG

 Môi trường tiền tệ - tài chính toàn cầu

 Những điều kiện cân bằng trong tài chính

quốc tế

 Các học thuyết hiện đại về cán cân thanh toán

và tỷ giá hối đoái

 Các thị trường tài chính quốc tế

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

Nội dung giảng dạy

Bài 1: Tài chính quốc tế và thị trường tài chính quốc tế Bài 2: Chu chuyển vốn quốc tế

Bài 3: Arbitrage quốc tế và ngang giá lãi suất

Bài 4: Mối quan hệ giữa lạm phát, lãi suất và tỷ giá Bài 5: Xác định tỷ giá

Bài 6: Tác động của Chính phủ đối với tỷ giá

Nội dung giảng dạy

Bài 7: Tài trợ quốc tế ngắn hạn

Bài 8: Tài trợ quốc tế dài hạn và chi phí sử dụng vốn

PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ

 Điểm kiểm tra + điểm bài tập tình huống: 50%

 Điểm thi: 50%

 Hình thức thi: Viết (tự luận hoặc trắc

nghiệm có giải thích) – Không được sử dụng tài liệu

 Thời gian: 75 phút

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Phan Thị Cúc và các đồng tác giả,Tài chính quốc tế,

NXB Đại học Quốc gia TPHCM, 2010

2 GS.TS Trần Ngọc Thơ, Tài chính quốc tế, NXB Thống kê,

TÀI LIỆU THAM KHẢO

 www.sbv.com.vn

 www.vitinfo.com

 www.tapchitaichinh.com

 www.ncseif.gov.vn

BÀI 1 TỔNG QUAN VỀ TÀI CHÍNH QUỐC TẾ

I TỔNG QUAN VỀ TÀI CHÍNH QUỐC TẾ

Hoạt động tài chính thuần

túy giữa các QG

Hđộng tài chính của MNCs

• Tài chính quốc tế là hoạt động tài chính diễn ra trên bình diện quốc tế

• Đó là sự di chuyển các luồng tiền vốn giữa các quốc gia gắn liền với các quan hệ quốc tế về kinh tế, văn hóa, xã hội, chính trị, quân sự, ngoại giao…giữa các

chủ thể của các quốc gia và các tổ chức quốc tế thông qua việc tạo lập, sử dụng các quỹ tiền tệ ở mỗi chủ thể nhằm đáp ứng các nhu cầu khác nhau của mỗi

chủ thể trong các quan hệ quốc tế

I TỔNG QUAN VỀ TÀI CHÍNH QUỐC TẾ

I TỔNG QUAN VỀ TÀI CHÍNH QUỐC TẾ

2 Đặc điểm

2.1 Đặc điểm chung của các quan hệ tài chính

 Các quan hệ nảy sinh trong phân phối của cải xã hội

dưới hình thức giá trị - phân phối các nguồn tài chính

 Các quan hệ phân phối nảy sinh gắn liền với việc tạo lập

và sử dụng các quỹ tiền tệ

 Các quan hệ nảy sinh cả trong phân phối lần đầu và cả

trong phân phối lại

2.2 Đặc điểm riêng (khác với tài chính nội địa)

I TỔNG QUAN VỀ TÀI CHÍNH QUỐC TẾ

Hoạt động tài chính quốc tế của các chủ thể của một

quốc gia chịu sự chi phối bởi chính sách của quốc gia

mình, đồng thời chịu sự chi phối bởi chính sách của

các quốc gia khác và các quy định mang tính quốc tế

 Đặc điểm về sự chi phối của các yếu tố chính trị trong lĩnh vực TCQT

Xu hướng qtế hóa ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự phát triển của TCQT:

+ Sự ra đời và phát triển nhanh chóng của các công ty ĐQG

+ Sự ra đời và phát triển của thị trường vốn quốc tế 

quan hệ TCQT ngày càng đa dạng, phức tạp hơn

+ Tạo cơ hội và điều kiện thuận lợi cho sự tăng cường hợp tác quốc tế về tài chính tiền tệ

 Đặc điểm về xu hướng phát triển của lĩnh vực TCQT

Xu hướng phát triển này đòi hỏi các chủ thể tham gia vào quan hệ TCQT phải quan tâm và am hiểu nhiều vấn đề như:

+ Những hình thức đi vay và cho vay vốn trên TT vốn qtế

+ Tính toán cơ hội đầu tư và các biện pháp quản lý sử dụng vốn trong đầu tư qtế

+ Nghiên cứu, sử dụng các công cụ TC phái sinh để phòng ngừa, hạn chế những rủi ro hối đoái một cách có hiệu quả

+ Nắm vững về chức năng, cơ chế hoạt động của các tổ chức

TC – TD quốc tế để có được hiệu ích cao nhất trong quan hệ với các tổ chức đó

I TỔNG QUAN VỀ TÀI CHÍNH QUỐC TẾ

3 Vai trò của tài chính quốc tế

 Khai thác các nguồn lực ngoài nước phục vụ cho sự phát triển kinh tế xã hội trong nước

 Thúc đẩy các nền kinh tế quốc gia nhanh chóng hòa nhập vào nền kinh tế thế giới

 Tạo cơ hội nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực tài chính

4 Nội dung của hoạt động tài chính quốc tế

Từ góc độ kinh tế vĩ mô

 Tỷ giá hối đoái

 Hệ thống tiền tệ quốc tế và các thị trường

tiền tệ quốc gia chủ yếu

 Cán cân thanh toán quốc tế

 Nợ nước ngoài

4 Nội dung của hoạt động tài chính quốc tế

Từ góc độ thị trường ( quản trị tài chính vĩ mô)

 Đánh giá và quản trị rủi ro quốc tế

 Các thị trường tài chính cụ thể ( thị trường tiền

tệ quốc tế, thị trường trái phiếu quốc tế, thị trường

cổ phiếu quốc tế)

 Hoạt động đầu tư quốc tế ( đầu tư trực tiếp, đầu

tư gián tiếp)

 Tài chính của các công ty đa quốc gia

 Viện trợ quốc tế không hoàn lại:

Nguồn tài chính được chủ thể cấp viện trợ trao cho chủ thể nhận viện trợ mà không đòi hỏi phải hoàn trả

+ Viện trợ đa phương

+ Viện trợ song phương

+ Viện trợ của các tổ chức phi chính phủ

Các hình thức:



 Tín dụng quốc tế:

Trong quan hệ tín dụng quốc tế, chủ thể có nguồn tài chính đầu tư dưới dạng cho vay vốn và thu lợi nhuận thông qua lãi suất tiền vay đã được hai bên thỏa thuận



 Đầu tư gián tiếp nước ngoài

+ Thông qua các quỹ đầu tư chứng khoán quốc tế + Cổ phiếu tiêu chuẩn thế giới



 Đầu tư trực tiếp nước ngoài

+ Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài

+ Doanh nghiệp liên doanh

+ Hình thức hợp đồng hợp tác kinh doanh

+ Các hình thức khác: hợp đồng xây dựng –

kinh doanh – chuyển giao (B.O.T), hợp đồng

xây dựng – chuyển giao – kinh doanh (B.T.O),

hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT)



II GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TY ĐA QUỐC GIA

Công ty đa quốc gia – MNC (Multi-national

Corporations) là các công ty sản xuất hay cung cấp dịch vụ ở ít nhất hai quốc gia

Ví dụ : Những tập đoàn như Sony, Coca Cola,

Wal-mart, Dow Chemical, Westinghouse

Electric Corporation v.v…

II GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TY ĐA QUỐC GIA

Phân loại MNCs

1 MNCs theo chiều ngang – McDonals, KFC

2 MNCs theo chiều dọc – Adidas, Sony …

3 MNCs nhiều chiều - Microsoft

II GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TY ĐA QUỐC GIA

Đặc điểm hoạt động của các MNCs

1 Quyền sở hữu tập trung

2 Thường xuyên theo đuổi những chiến lược quản trị, điều hành và kinh doanh có tính

toàn cầu

3 Là những chủ thể quan trọng nhất của thị trường tài chính quốc tế

Tài trợ trung và dài hạn

Thị trường đồng tiền Châu Âu

Thị trường tín dụng Châu Âu và trái phiếu Châu Âu

Thị trường chứng khoán quốc tế

Thị trường Các khách hàng

Tài trợ trung và dài hạn

Xuất nhập khẩu

Phân phối, chuyển tiền và tài trợ

Các giao dịch ngoại hối

Tài trợ dài hạn

MNC MẸ

MÔI TRƯỜNG TÀI CHÍNH QUỐC TẾ CỦA CÁC MNC

• Sử dụng sức cạnh tranh và lợi thế so sánh của

• Rủi ro trong mua bán hàng hóa

• Rủi ro trong chuyển dịch tài chính

Rủi ro của công ty đa quốc gia

Mục tiêu của công ty đa quốc gia

tối đa hóa tài sản cổ đông

Thị trường tài chính quốc

tế

Foreign Exchange

& Money Market Equities Market

Fixed Income Market

THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI

Thị trường ngoại hối cho phép các đồng tiền được chuyển đổi nhằm mục đích tạo sự thuận tiện cho hoạt động thương mại quốc tế hoặc các giao dịch tài chính

Thị trường ngoại hối tồn tại là do:

+ Thương mại và đầu tư (Trade and Investment)

+ Phòng ngừa rủi ro (Hedging)

+ Nhu cầu đầu cơ (Speculation)

Global Foreign Exchange Markets

Đồng tiền Châu Âu (Eurocurrency) là tên gọi

chung để chỉ những đồng tiền lưu hành ở những

nước không phải là nước phát hành ra chúng, nó

là một dạng thế hệ giống như đồng đô la Châu Âu (Eurodollar)

Cấu tạo của thị trường đồng tiền Châu Âu

Thị trường đồng tiền Châu Âu bao gồm nhiều ngân hàng lớn (thường được gọi là ngân hàng Châu Aâu

- Eurobanks) chấp nhận các khoản tiền gửi và cho vay bằng nhiều đồng tiền lưu thông bêân ngoài nước phát hành

Eurobanks không chịu sự chi phối bởi NHTW nước phát hành

Thị trường đôla Châu Âu

Thị trường đồng Euro

Thị trường yên Châu Âu

Thị trường ngoại hối

THỊ TRƯỜNG ĐỒNG TIỀN CHÂU ÂU

Thị trường

nội địa

của Mỹ

Thị trường nội địa ở Châu Âu

Thị trường nội địa Của Nhật

Thị trường thương

phiếu Châu Âu phiếu Châu Âu Thị trường trái

Các giao dịch trên thị trường đồng tiền Châu Âu

thường là các khoản tiền gửi hoặc cho vay lớn,

thông thường là khoản 1 triệu đô la Mỹ hoặc hơn

Lãi suất của mỗi một đồng tiền Châu Âu đại diện cho lãi suất ở quốc gia của đồng tiền đó

ĐỐI TƯỢNG THAM GIA

• Chính phủ các nước

• Các tổ chức tài chính, ngân hàng,các công ty

đa quốc gia

• Các tổ chức quốc tế như: WB, IMF

• Các nhà đầu tư cá nhân

THỊ TRƯỜNG ĐỒNG TIỀN CHÂU ÂU

Thị trường đô la Châu Âu ra đời khi các doanh nghiệp ở Mỹ ký gửi các khoản đô la Mỹ tại các ngân hàng ở Châu Âu

Đô la Châu Âu là những đồng đô la Mỹ được ký gởi ở các ngân hàng ngoài nước Mỹ, không nhất thiết là ở Châu Âu

Đô la Châu Âu không chịu sự điều tiết của luật pháp Mỹ như đô la tại Mỹ

THỊ TRƯỜNG TÍN DỤNG CHÂU ÂU

Các khoản nợ vay có thời hạn lớn hơn hoặc bằng một năm thực hiện bởi các ngân hàng Châu Âu đối với các MNC hoặc các cơ quan của chính phủ thường được gọi là các khoản tín dụng Châu Âu hoặc khoản vay tín dụng Châu Âu (Eurocredit)

Thị trường tín dụng Châu Âu là nơi cung cấp các khoản tín dụng Châu Âu

Các khoản tín dụng Châu Âu có lãi suất được được thả nổi một cách phù hợp với các lãi suất trên một số thị

trường, chẳng hạn như lãi suất cho vay liên ngân hàng

London (LIBOR)

Ví dụ, một khoản tín dụng Châu Âu có mức lãi vay được điều chỉnh mỗi sáu tháng và được ghi nhận là

“LIBOR + 3%”

THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU CHÂU ÂU

Trái phiếu quốc tế được phân loại một cách cơ bản

thành trái phiếu nước ngoài và trái phiếu Châu Âu

Trái phiếu nước ngoài được phát hành bởi những

người đi vay nước ngoài trên thị trường mà trái phiếu đó được bán

Ví dụ, một công ty Mỹ có thể phát hành một loại trái phiếu định danh bằng đồng yên Nhật và bán cho các nhà đầu tư ở Nhật Bản

Trái phiếu Châu Âu bán ở những nước khác với

nước có đồng tiền định danh trái phiếu đó

Trái phiếu Châu Âu được bảo lãnh phát hành bởi một nhóm các ngân hàng đầu tư đa quốc gia và diễn ra cùng một lúc ở nhiều nước khác nhau Quá trình bảo lãnh phát hành diễn ra theo quy trình bậc thang

Trái phiếu Châu Âu có một thị trường thứ cấp sử

dụng kỹ thuật Euro–clear giúp cho việc thông báo

đến các nhà giao dịch về doanh số phát hành

THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN QUỐC TẾ

Các MNC có thể thu hút các nhà đầu tư nước ngoài bằng cách phát hành cổ phiếu ra thị trường quốc tế

Gần đây với sự ra đời của đồng Euro đã làm gia tăng nhiều loại cổ phiếu trên thị trường Châu Âu bởi các MNC của Mỹ và của Châu Âu

Những cổ phiếu quốc tế thường có xu hướng bán ra thị trường nước ngoài hơn khi các MNC có hình ảnh toàn cầu Tuy nhiên, các MNC ít nổi tiếng hơn cũng có thể phát hành cổ phiếu ra thị trường nước ngoài để xây dựng một hình ảnh toàn cầu

Gần đây, thị trường chứng khoán toàn cầu được giao dịch trong suốt 24 giờ đồng hồ

TEST

a Công ty sản xuất hay cung cấp dịch vụ ít

nhất ở hai quốc gia

b Nhân tố đóng vai trò quan trong trogn

quá trình toàn cầu hóa

c Công ty có hoạt động và trụ sở ở nhiều

nước khác nhau

d Cả 3 câu trên đều đúng

TEST

• Đặc điểm hoạt động của các MNC là:

a Quyền sở hữu tập trung

b Thường xuyên theo đuổi những chiến

lươcj quản trị, điều hành vfa kinh doanh

có tính toàn cầu

c Cả a, b đều đúng

d Cả a, b đều sai

TEST

hiểu là:

a Các chi nhánh, công ty con, đại lý trên

khắp thế giới đều thuộc quyền sở hữu

tập trung của công ty mẹ

b Chỉ các chi nhánh, công ty con ở một số

nước mới thuộc quyền sở hữu của công

ty mẹ

c MNC không có quyền sở hữu tập trung

d Tất cả các phương án trên đều sai

TEST

• Các loại rủi ro mà MNC phải gánh chịu

khi hoạt động trong môi trường tài chính quốc tế là:

a Rủi ro trong mua và bán hàng hóa

b Rủi ro trong chuyền dịch tài chính

c Rủi ro trong việc đánh giá dự án đầu tư

nước ngoài

d Tất cả các loại rủi ro trên

TEST

• Rủi ro tài chính của MNC khi chuyển đổi

do các yếu tố nào quyết định:

a Tỷ giá hối đoái

b Lạm phát

c Lãi suất

d Cả a, b đều đúng

TEST

• Theo bạn mục tiêu quan trọng nhất của

một MNC là:

a Tối đa hóa doanh thu

b Tối đa hóa giá trị cổ đông

c Tối đa hóa lợi nhuận

d Cả a và b

TEST

đầu trong khi nôc lực làm tối đa hóa giá trị cổ đông, đó là các hạn chế nào dưới đây:

a Đạo đức kinh doanh

b Luật pháp

c Môi trường

d Cạnh tranh

LOGO

BÀI 2 THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI ‟

FOREIGN EXCHANGE

(Forex)

LOGO Chương 2: THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI

Tổng quan về thị trường ngoại hối

LOGO 1.Tổng quan về thị trường ngoại hối

Ngoại hối

Nghĩa rộng

Nghĩa hẹp

Vàng tiêu chuẩn quốc tế

Nội tệ do người kg cư trú

nắm giữ

Đồng tiền nước ngoài

 Khái niệm ngoại hối:

“Ngoại hối là phương tiện tiền tệ được sử dụng trong thanh toán quốc tế”

Giấy tờ có giá trị ghi

bằng ngoại tệ

LOGO 1.Tổng quan về thị trường ngoại hối

Bank -KH

FOREX

Khái niệm thị trường ngoại hối

“Nơi diễn ra giao dịch ngoại tệ gọi là thị trường ngoại hối”

LOGO 1.Tổng quan về thị trường ngoại hối

 Đặc điểm thị trường ngoại hối:

 Không có địa điểm cụ thể

 Không có giờ nghỉ

 Trung tâm của Forex là thị trường liên ngân hàng

 Tỉ giá giao dịch thống nhất với nhau

 Đồng tiền giao dịch trung tâm là USD

 Thị trường rất nhạy cảm với điều kiện kinh tế, chính trị

 Các thị trường ngoại hối quan trọng: London, New York, Tokyo, Singapore và Franfurt

LOGO 1.Tổng quan về thị trường ngoại hối

 Các chức năng của thị trường ngoại hối

 Giúp thực hiện các giao dịch thương mại quốc tế

 Giúp luân chuyển các khoản đầu tư quốc tế, tín dụng quốc tế, các giao dịch tài chính giữa các quốc gia

 Cung cấp các công cụ bảo hiểm rủi ro tỉ giá hối đoái: hợp đồng kỳ hạn, hoán đổi, quyền chọn, tương lai

 Là nơi để ngân hàng trung ương can thiệp ổn định tỉ giá hối đoái