Tiết 37,38. Hai đứa trẻ

C Tóm tắt nội dung Truyện viết về cuộc sống tăm tối nghèo nàn của những người lao động nghèo ở 1 phố huyện bé nhỏ.. Cũng như những người dân phố huyện, chị em Liên vừa bán hàng , vừa t

Tác phẩm

HAI ĐỨA TRẺ

Thạch Lam

- Thạch Lam (1910 – 1942), tên khai sinh là Nguyễn

Tường Vinh.

- Bút danh: Thạch Lam, Việt Sinh, Thiện Sĩ.

I Tìm hiểu chung I Tìm hiểu

- Sau khi đỗ tú tài phần I, ông ra làm báo, viết văn

- Là người đôn hậu và tinh tế.

- Thạch Lam là thành viên của nhóm Tự lực văn

đoàn

Các tuyển tập của Thạch Lam

2 Sự nghiệp văn học

- Là cây bút truyện ngắn tài hoa, xuất sắc

- Là nhà văn lãng mạn nhưng văn chương Thạch

Lam gần gũi với khuynh hướng hiện thực

- Đặc điểm truyện ngắn của Thạch Lam:

+ Truyện không có chuyện, chủ yếu khai thác nội tâm nhân vật với những cảm xúc mong manh mơ hồ + Mỗi truyện như một bài thơ trữ tình.

+ Văn trong sáng, giản dị, thâm trầm, sâu sắc.

- Tác phẩm tiêu biểu: Gió đầu mùa, Nắng trong

vườn, Sợi tóc…

- Phố huyện lúc đêm khuya.

- Phố huyện lúc chuyến tàu đêm đi qua

C) Tóm tắt nội dung

Truyện viết về cuộc sống tăm tối nghèo nàn của

những người lao động nghèo ở 1 phố huyện bé nhỏ Chị em Liên và An được cha mẹ giao cho trong

nom 1 cửa hàng tạp hóa nhỏ Cũng như những

người dân phố huyện, chị em Liên vừa bán hàng , vừa trông chờ chuyến tàu đêm từ Hà Nội về

Chuyến tàu mang 1 chút ánh sáng của Hà Nội ầm

ầm chạy vụt qua ròi im tiếng trong màn đêm sâu

thẳm Phố huyện và chị em Liên chìm dần vào giấc ngủ yên tĩnh

Nhận xét : Đây là truyện có cốt truyện đơn giản Gần như không có chuyện nhưng có sức gợi cảm sâu

sắc Giọng văn nhẹ nhàng trong sáng gợi cảm

Sau khi đọc tác phẩm ta đi vào một số câu sau đó thực hiện theo yêu cầu bên dưới

1 “Người về hết và tiếng ồn ào cũng hết”

2 “Chỉ còn rác rưởi, vỏ bưởi, vỏ thị, lá nhãn

và lá mía”

3 “Một mùi âm ẩm bốc lên, hơi nóng của ban

ngày lẫn với mùi các bụi quen thuộc”

4 “Một vài người bán hàng về muộn”

5 “Mấy đứa trẻ con nhà nghèo….nhặt thanh

nứa thanh tre hay bất cứ cái gì có thể dùng được”

Ấn tượng của bạn về cuộc sống nơi phố huyện được miêu tả trong tác phẩm ntn?

II Đọc hiểu văn bản.

* Cảnh ngày tàn:

- Âm thanh:

+ Tiếng trống thu không, từng tiếng một vang

ra để gọi buổi chiều

+ Tiếng ếch nhái kêu ran ngoài đồng ruộng

theo gió đưa vào

+ Tiếng muỗi vo ve trong cửa hàng của chị em Liên

 Âm thanh: Gợi sự buồn tẻ không đủ sức

xua đi không khí tịch mịch của phố huyện.

- Cảnh thiên nhiên:

+ Phương tây đỏ rực như lửa cháy + Những đám mây ánh hồng như hòn than sắp tàn.

+ Dãy tre làng đen lại, cắt hình rõ rệt trên nền trời.

 Gợi cảm giác về sự lụi tàn.

* Cảnh chợ tàn:

- Hình ảnh:

+ Người về hết, tiếng ồn ào cũng mất.

+ Trên đất chỉ còn rác rưởi, vỏ bưởi, vỏ thị, lá nhãn, lá mía…

+ Một vài người bán hàng về muộn.

+ Mấy đứa trẻ con nhà nghèo ven chợ.

b) Cuộc sống con người nơi phố huyện.

Cuộc sống của những cư dân phố huyện lúc

chiều tàn được miêu tả như thế nào?

Trông coi cửa hàng tạp hóa nhỏ xíu ngăn bằng phên nứa -> bán hàng ế ẩm Cuộc sống eo hẹp, gia cảnh khó khăn

Hơi điên lại nghiện rượu với tiếng cười khanh khách, đi lần vào trong bóng tối -> kiếp đời tàn lụi

Sáng mò cua bắt tép, tối bán hàng nước -> ế ẩm Cuộc sống nghèo khổ

Thu xếp hàng, nói chuyện ít câu-> cuộc sống buồn tẻ

Đi nhặt nhạnh cả thanh tre, thanh nứa -> không có tuổi thơ vất vả kiếm sống

GIA ĐÌNH BÁC XẨM

Từ việc tái hiện của nhà văn, hãy chỉ ra điểm chung của những cảnh đời này ?

 Những kiếp người khổ sở, sống mỏi mòn, lay lắt, buồn chán trong bức tranh nghèo nàn, tồi tàn nơi phố huyện tăm tối

 Phản ánh cuộc sống nghèo khổ với cái nhìn

xót thương da diết mà kín đáo của Thạch Lam

 Biểu hiện tinh thần dân chủ trong nội dung nhân đạo của văn học giai đoạn này

Bóng tối

- Trời nhá nhem tối “cát lấp lánh

từng chỗ, đường mấp mô…”

- Đường phố và các ngõ con dần

dần chứa đầy bóng tối

- Tối cả hết con đường thăm

thẳm ra sông…

- Những bóng người từ từ đi

trong đêm

->Bóng tối bao trùm hết không

gian phố huyện

Ánh sáng

- Đèn hoa kì leo lét

- Khe ánh sáng của vài cửa hàng còn thức

- Vệt sáng của những con đom đóm

- Một chấm lửa nhỏ và vàng đi trong đêm tối

- Thưa thớt từng hột sáng đi qua phên nứa

->Hiếm hoi, yếu ớt, đơn độc

2 Phố huyện lúc đêm tối.

 Cảnh đêm tối:

=> Ánh sáng làm nền tô đậm thêm bóng tối

 Bóng tối trở thành không gian nghệ thuật ,

gợi cảm xúc cho người đọc

- Sinh hoạt của con người thu vào ngọn đèn

dầu tù mù, leo lét, nhỏ nhoi trên chõng hàng chị Tý “ Ngọn đèn con chỉ chiếu sáng một

vùng đất nhỏ”

> Lặp nhiều lần như biểu tượng về những

kiếp người nhỏ bé, vô danh, sống vô nghĩa leo lét trong đêm tối mênh mông của xã hội cũ

- Nhịp sống: lặp đi lặp lại, đơn điệu, quẩn quanh, tẻ nhạt

-> Sự sống bế tắc, tù túng trong “cái ao

3 Hình ảnh Hai chị em Liên và tâm trạng

khi đợi đoàn tàu

- Chị em Liên được giao trông coi cửa hàng tạp

hóa nhỏ  Liên là người con gái hiếu thảo đảm đang

b) Tâm trạng của chị em Liên

- Chờ tàu trở thành nhu cầu tinh thần thiêng

liêng của chị em Liên và người dân phố

huyện

+ Gợi nhớ về quá khứ tươi đẹp, kỉ niệm sung sướng, về Hà Nội “ Rực rỡ và huyên náo”

+ Con tàu là biểu tượng của ánh sáng, sự sống

mạnh mẽ và giàu sang; mang đến cho phố huyện

1 thế giới khác đối lập với cuộc sống mòn mỏi, nghèo nàn, tăm tối của những người dân phố

huyện (hình ảnh, âm thanh, ánh sáng)

-> Khi đoàn tàu đã đi qua, phố huyện lại chìm

trong bóng tối nhưng sự chờ đợi và hy vọng vẫn còn âm vang

d Ý nghĩa tư tưởng của hình ảnh đoàn tàu

- Diễn tả khát vọng của những con người bình thường, bé nhỏ được sống dù chỉ trong giây lát với một thế giới khác – tươi sáng, huy hoàng

hơn

- Thể hiện niềm trân trọng, thương xót đối với những kiếp người nhỏ bé sống trong nghèo nàn, tăm tối

- Là hồi chuông cảnh tỉnh những tâm hồn uể oải đang lụi tắt, ngọn lửa khát khao được

sống, một cuộc sống có ý nghĩa, thoát khỏi cuộc đời tăm tối đang chôn vùi họ

- Trân trọng những ước mơ nhân bản của

con người trong cảnh đời cũ trước CMT8

 Thạch Lam đã thể hiện 1 cách nhìn trong trẻo, nhẹ nhàng và sâu lắng về người lao động nghèo, đặc biệt là trẻ thơ

Bằng tình cảm và tầm lòng nhân hậu của mình,

Tác giả đã viết với tấm lòng như thế nào

* Nghệ thuật:

- Nghệ thuật tả cảnh: tài năng quan sát, sự

tinh tế -> trang thơ đầy chất thơ

- Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật: thiên về cảm giác -> những trang viết chan chứa tình yêu thương

- giọng văn : nhỏ nhẹ, tâm tình, tha thiết