- Tìm ra một phương pháp dạy học bộ môn Tin học sao cho đạt hiệu quả cao và rèn luyện được kỹ năng thao tác thực hành cho học sinh ngay trong tiết học lý thuyết trong phòng máy.. Phương
Trang 1A PHẦN MỞ ĐẦU 1.
Lý do chọn đề tài
Trong những năm học qua, đi đôi với việc thay sách giáo khoa thì việc đổi mới phương pháp dạy học cũng được tiến hành mạnh mẽ ở từng trường, từng giáo viên trực tiếp giảng dạy trên lớp Theo nội dung triển khai thì hướng đổi mới hiện nay là tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh, khơi dậy và phát huy khả năng tự học nhằm hình thành cho học sinh có khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn đồng thời đem lại sự hứng thú trong học tập cho học sinh
Cùng với việc đổi mới phương pháp dạy học, năm học 2011- 2012 Bộ GD &
ĐT đẩy mạnh ứng dụng cơng nghệ thơng Tin vào trong giảng dạy và quản lý Phong trào ứng dụng cơng nghệ thơng Tin trong dạy học và quản lý giáo dục tại trường THCS Lịch Hội Thượng đã nhận được sự quan tâm chỉ đạo của các cấp chính quyền, của ngành giáo dục, đặc biệt là sự quan tâm của Ban giám hiệu trường cùng với sự ủng
hộ của giáo viên và học sinh Tuy nhiên, việc dạy học Tin học vẫn cịn nhiều khĩ khăn
Thực tế cho thấy việc giảng dạy bộ mơn Tin học ở trường THCS khơng giống những mơn học khác mà nĩ cĩ những đặc thù riêng Đây là muơn học địi hỏi phải cĩ
sự hỡ trợ của thiết bị dạy học hiện đại là phịng máy vi tính Tuy nhiên để minh họa cho học sinh các thao tác trong mơn học cần cĩ máy chiếu hỡ trợ Trong khi đĩ máy chiếu là thiết bị đắt tiền, số lượng lại cĩ hạn nên việc trang bị phương tiện này là rất khĩ thực hiện Mặt khác, việc giảng dạy Tin học ở phịng máy vi tính lại cĩ nhiều hoạt động mà máy chiếu khơng thể đáp ứng được ví dụ như: Quan sát hoạt động của máy học sinh, khĩa máy hay hạn chế truy cập internet, copy dữ liệu và giao bài tập đến từng máy con, thu bài thi, bài thực hành về máy giáo viên, khởi động lại hoặc tắt tồn
bộ hệ thống máy học sinh…đặc biệt là tạo ra một phịng học đa phương tiện cơng nghệ cao Từ những lý do trên dẫn đến kết quả học tập mơn Tin học của học sinh vẫn cịn nhiều hạn chế Để nâng cao chất lượng dạy học mơn Tin học, cùng với thực tế giảng dạy và dự giờ bộ mơn Tin học ở trường THCS tơi đã nghiên cứu, tìm tịi những phương pháp để giải quyết những vấn đề trên khi giảng dạy Tin học ở phịng máy
Cuối cùng, tơi đã tìm ra một giải pháp giải quyết tốt vấn đề trên đĩ là “Khai thác phần mềm Netop school và tích hợp vào phương pháp dạy học trực quan nhằm giúp học sinh học tốt mơn Tin học ở trường THCS”.
Trang 2Mục đích nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
2.1 Mục tiêu :
- Đề ra một số biện pháp khai thác phần mềm NetOp School 6.0 và tích hợp vào phương pháp dạy học trực quan ở môn Tin học trong trường THCS
- Tìm ra một phương pháp dạy học bộ môn Tin học sao cho đạt hiệu quả cao và rèn luyện được kỹ năng thao tác thực hành cho học sinh ngay trong tiết học lý thuyết trong phòng máy
2.2 Phạm vi nghiên cứu đề tài :
Do thời gian có hạn nên phạm vi nghiên cứu của sáng kiến kinh nghiệm chỉ đề cập đến nội dung khai thác phần mềm Netop shool 6.0 vào phương pháp dạy học trực quan môn Tin học ở trường THCS Lịch Hội Thượng
3.
Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là học sinh của trường THCS Lịch Hội Thượng trong ba năm 2010 – 2011; 2011 – 2012; 2012 – 2013
4.
Nhiệm vụ nghiên cứu:
Khai thác phần mềm netop school 6.0 và tích hợp vào phương pháp dạy học trực quan ở môn Tin học trong trường trung học cơ sở
5.
Các phương pháp nghiên cứu:
1.5.1/ Phương pháp quan sát:
- Thông qua việc khai thác phần mền Netop School 6.0 và tích hợp vào phương pháp dạy học trực quan và hình thức tổ chức dạy học phù hợp, trực quan sinh động có gây được hứng thú, lôi cuốn người học tích cực tham gia xây dựng bài trong các tiết lý thuyết và thực hành
- Dựa vào khả năng tiếp thu kiến thức và kỹ năng thực hành của học sinh qua các tiết học trên phòng máy có khai thác phền mềm NetOp School 6.0 và cách tổ chức tích hợp vào phương pháp dạy học trực quan
1.5.2/ Phương pháp trò chuyện:
Trao đổi với các giáo viên Tin học và học sinh để tham khảo ý kiến và rút kinh nghiệm trong việc khai thác phền mềm NetOp School 6.0 và tích hợp vào phương pháp dạy học trực quan mang lại kết quả cao
1.5.3/ Phương pháp đọc sách và nghiên cứu tài liệu:
Trang 3- Đọc và nghiên cứu kĩ chương trình Tin học ở trường THCS Lịch Hội Thượng
- Đọc và nghiên cứu các tài liệu trên mạng có liên quan đến việc dùng phương pháp dạy học trực quan
- Các tài liệu về hướng dẫn sử dụng phần mềm NetOp School 6.0
1.5.4/ Phương pháp thực nghiệm:
Vận dụng thực tế việc khai thác phền mềm NetOp School 6.0 và tích hợp vào phương pháp dạy học trực quan trong thao giảng dự giờ ở một số tiết từ đó rút kinh nghiệm để vận dụng đạt hiệu quả cao
Trang 4B PHẦN NỘI DUNG:
1 Đặt vấn đề:
Tin học được đưa vào nhà trường, vào giáo dục của nước ta nhằm giúp học sinh theo kịp với trình độ phát triển của khu vực và thế giới Đưa Tin học vào nhà trường nói chung và THCS nói riêng là một việc làm cần thiết để các em làm quen và tiếp cận với công nghệ khoa học tiên tiến Việc dạy Tin học trong nhà trường hiện nay đối với nước ta không phải là dễ, vì Tin học nó gắn liền với một công cụ riêng của môn học là máy tính và các phần mềm Vậy “Làm thế nào để cho học sinh dễ hiểu một cách nhanh chóng, chính xác và rèn luyện nhanh kĩ năng thao tác thực hành” là một nhiệm vụ rất nặng nề của người giáo viên dạy Tin học hiện nay
Trong thực tế, để giảng dạy bộ môn Tin học có chất lượng và đạt kết cao thì người giáo viên ngoài những kiến thức về bộ môn Tin học, cần nắm chắc phương pháp dạy học, đặc biệt là phương pháp dạy học trực quan Vì vậy việc khai thác phần mềm Netop school 6.0 và tích hợp vào phương pháp dạy học trực quan nhằm giúp cho học sinh học tốt môn Tin học ở trường THCS Lịch Hội Thượng là rất cần thiết
2 Nội dung:
2.1 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu:
Với hình thức giảng dạy Tin học thông thường thì giáo viên truyền đạt kiến thức cho HS theo những hình thức truyền thống (một chiều) trên cơ sở giáo viên làm mẫu cho cả lớp trên máy tính của giáo viên, học sinh quan sát trên màn hình (máy HS ngồi) hoặc trên màn chiếu, sau đó giáo viên trình chiếu nội dung ghi vở Điều này rất
dễ dẫn đến nhàm chán đối với học sinh và khó có thể rèn kỹ năng thực hành cho HS dẫn đến HS thường quên thao tác khi thực hành, khó khắc sâu kiến thức
Nếu sử dụng phần mềm NetOp School chỉ trình chiếu đơn thuần thay cho máy chiếu, với phần củng cố kiến thức, rèn kỹ năng thực hành: GV gọi lần lượt HS lên máy chủ (máy GV) thao tác cho HS cả lớp quan sát Điều này sẽ dẫn đến mất nhiều thời gian cho hoạt động di chuyển của học sinh
Việc chuẩn bị cho tiết thực hành: GV có thể gửi trước tập tin bảng dữ liệu (Excel), văn bản (Word), hình ảnh cho các máy trạm (máy HS ngồi), nếu GV không biết khai thác phần mềm Netop thì việc chuẩn bị cho tiết thực hành rất khó khăn phải gửi thủ công qua từng máy, mất nhiều thời gian (có thể kéo dài đến 15 phút)
Trang 5Ở tiết thực hành nếu giáo viên không biết khai thác triệt để phần mềm NetOp School thì không thể bao quát được thao tác của tất cả học sinh trong lớp, không theo dõi được hết các thao tác mà học sinh thực hiện, không đánh giá hết được mức độ kỹ năng thực hành của học sinh Điều này sẽ dẫn đến khi GV chưa biết khai thác chức năng quan sát trong phần mềm Netop
Việc tổ chức kiểm tra thực hành trên máy, GV phải đi từng máy để chấm bài hoặc phải chép lần lượt bài kiểm tra thực hành ở các máy ngồi học sinh ngồi lên máy chủ (máy GV) Điều này sẽ làm mất nhiều thời gian
Trên đây là một phần thực trạng đã diễn ra trong quá trình giảng dạy Tin học ở trường THCS Lịch Hội Thượng vì thế tôi đã tìm ra một giải pháp hiệu quả khắc phục những tồn tại trên, cụ thể như thế nào đã được thể hiện ở phần giải pháp
2.2.Giải pháp.
2.2.1/ Dạy giáo án điện tử và thực hiện thao tác minh họa nhờ chức năng Entire Screen trong trang Teach với chức năng này giúp ta chia sẽ toàn màn hình máy chủ cho các máy trạm (máy HS ngồi)
- Khi trình chiếu giáo án điện tử giáo viên sử dụng chức năng Entire Screen:
chức năng này cho phép chuyển màn hình của máy chủ xuống các máy trạm, ta có thể chọn toàn bộ các máy có trong danh sách, hoặc một số máy tùy ý, toàn bộ màn hình máy trạm sẽ nhìn thấy màn hình máy chủ (tương ứng với thao tác trình chiếu trên máy chiếu Projector) với chức năng này NetOp đã khóa bàn phím và chuột của máy học sinh ngồi trong quá trình theo dõi bài giảng giúp giáo viên bao quát được lớp và uốn nắn kịp thời những học sinh không chú tâm vào bài giảng (không nhìn vào màn hình)
Trang 6Ví dụ: Sử dụng chức năng Entire Screen để trình chiếu GAĐT, cụ thể trình
chiếu giáo án điện tử môn Tin học 7: BÀI 9 TRÌNH BÀY DỮ LIỆU BẰNG BIỂU ĐỒ
2.2.2/ Chức năng giao quyền cho máy trạm (máy HS) thực hiện thao tác ngay trên máy chủ (chức năng chia sẻ màn hình máy chủ (máy GV) cho máy trạm (máy HS) thao tác)
- Trong khi trình chiếu màn hình làm việc trên máy chủ ta có thể giao quyền cho máy trạm (máy HS) thực hiện thao tác ngay trên máy chủ không cần phải di chuyển lên máy chủ, đồng thời tất cả các máy tính trong lớp có thể quan sát thao tác của bạn và nhận xét
- Giáo viên có thể áp dụng chức năng Pass the Chalk to student, chức năng
này có thể tích hợp vào việc rèn kỹ năng thực hành cho học sinh ở sau hoạt động cung cấp kiến thức mới hoặc kiểm tra kỹ năng thực hành ở phần củng cố
- Khi cung cấp những kiến thức mới giáo viên cần kết hợp rèn kỹ năng thực hành cho học sinh Nếu ta chỉ giảng dạy thông qua những chuỗi các hình ảnh tĩnh được chụp từ màn hình và lồng ghép vào giáo án điện tử thì mức độ tiếp thu kiến thức của học sinh chỉ dừng lại ở mức độ có biết, chưa được thực nghiệm về sau học sinh sẽ quên hết những kiến thức đã học Để giúp học sinh nhớ sâu và thực hiện được ngay
Nháy nút Pass the Chalk
to student Nháy chọn
tên máy cần giao quyền
Trang 7thao tác thực hành ngay trong tiết học có cung cấp kiến thức mới về kỹ năng được minh họa như sau:
+ Đối với những đơn vị kiến thức khó, phải thực hiện thông qua một chuỗi thao tác phức tạp thì giáo viên sẽ thực hiện minh họa thao tác trực tiếp ngay trên máy chủ thông qua phần mềm hỗ trợ trong giảng dạy Netop School
Ví dụ 1: Khi dạy Bài 5 Tạo trang Web bằng phần mềm Kompozer – môn Tin
học 9, khi dạy về nội dung chèn hình từ tệp tin vào trong trang Web, thì giáo viên cần
minh họa thao tác trên máy chủ cho HS cả lớp quan sát, lắng nghe Sau đó củng cố kỹ năng thực hành thông qua các câu hỏi yêu cầu học sinh thực hiện lại thao tác trên máy học sinh ngồi để rèn kỹ năng thực hành cho học sinh rèn k n ng th c h nh cho h c sinh ỹ năng thực hành cho học sinh ăng thực hành cho học sinh ực hành cho học sinh ành cho học sinh ọc sinh.
- Minh họa thao tác chèn hình ảnh
Anh1.jpg trong D:\ Web vào trang Web
trên máy chủ
? Hãy thực hiện thao chèn hình ảnh từ
tệp tin hoahong.jpg trong ổ đĩa D: vào
trang Web?
- Nhận xét chung
- HS cả lớp lắng nghe và quan sát thao tác của giáo viên trên máy chủ
- 1 HS dưới lớp thực hiện thao tác ngay trên máy HS ngồi
- HS cả lớp quan sát, nhận xét thao tác của bạn và hoàn thiện thao tác
Ví dụ 2: Khi dạy Bài 5 Tạo trang Web bằng phần mềm Kompozer – môn Tin
học 9, khi dạy nội dung về tạo liên kết các đối tượng trong trang Web đến một trang Web đích hoặc đến một trang Web khác trên mạng dẫn đến là một thao tác khó, giáo
viên cần minh họa thao tác trên máy chủ cho HS cả lớp quan sát
- Minh họa thao tác tạo liên kết cụm văn
bản tìm kiếm đến địa chỉ trang Web:
http://www.google.com.vn?
? Hãy thực hiện thao tác tạo liên kết
cụm văn bản tìm kiếm đến địa chỉ trang
Web : http://www.google.com.vn?
- Nhận xét chung
- HS cả lớp lắng nghe và quan sát thao tác của giáo viên trên máy chủ
- 1 HS dưới lớp thực hiện thao tác ngay trên máy HS ngồi
- HS cả lớp quan sát, nhận xét thao tác của bạn và hoàn thiện thao tác
Trang 8+ Đối với những đơn vị kiến thức vừa sức với học sinh, có thể kết hợp xem SGK là thực hiện được thao tác, thì giáo viên đặt câu hỏi yêu cầu học sinh thực hiện thao tác trên máy học sinh ngồi để học sinh cả lớp quan sát, nhận xét, xây dựng để hoàn thiện thao tác
Ví dụ 3: Khi dạy nội dung lưu hình ảnh trên trang Web về máy đến đây là thao
tác vừa sức với học sinh có thể xem SGK là thực hiện được thao tác
? Dựa vào SGK hãy thực hiện thao tác lưu
hình ảnh trên trang Web vào ổ đĩa D: ?
- Nhận xét chung, chốt lại và cho HS ghi vở
- Kết hợp SGK thực hiện thao tác trên máy học sinh ngồi (Có thể thực hiện không thành công)
- HS cả lớp quan sát thao tác của bạn, nhận xét và hoàn thiện thao tác thao tác thành công
- Lắng nghe, ghi vở
Ví dụ 4: Khi dạy Tin học 6-Bài 20: Thêm hình ảnh để minh họa được thể
hiện thông qua hình ảnh giáo viên giao quyền cho máy 10 thao tác thực hành cho HS
cả lớp cùng quan sát, nhận xét (các hoạt động dạy học được thể hiện qua phương pháp dạy học được mô tả trong bảng dưới đây)
Hoạt động 1: Chèn hình ảnh vào văn bản (25’)
- Đặt vấn đề
? Hãy nêu thao tác chèn hình ảnh vào văn bản?
- Chốt lại và giới thiệu bằng hình ảnh về thao tác
1 Chèn hình ảnh vào văn bản:
- Quan sát, lắng nghe
Trang 9Hoạt động của GV Hoạt động của HS
chèn hình ảnh thông qua lệnh Insert / Picture /
From File
- Minh họa thao tác chèn hình ảnh vào văn bản
? Thực hiện thao tác chèn hình ảnh từ tệp tin
Bien.jpg trong ổ đĩa D: vào văn bản Biển đẹp?
- GV mở rộng: ta có thể chèn hình ảnh bằng cách
nháy vào nút lệnh Insert Picture trên thanh
công cụ vẽ Drawing (kết hợp minh họa thao tác)
? Thực hiện thao tác chèn hình ảnh từ tệp tin
Bien.jpg thông qua nút lệnh Insert Picture ?
- Chốt lại và cho HS ghi vở
- Trả lời dựa theo SGK
- Quan sát, lắng nghe
- Quan sát, lắng nghe
- Thực hiện thao tác trên máy
HS ngồi HS cả lớp quan sát, nhận xét
- Quan sát, lắng nghe
- Thực hiện thao tác trên máy
HS ngồi HS cả lớp quan sát nhận xét
- Ghi vở
2.2.3/ Chức năng Distribute cho phép gửi nhanh tệp tin từ máy chủ phân
phối xuống các máy trạm (máy HS)
Sử dụng chức năng Distribute trong trang Manage để gửi nhanh tập Tin: bài tập
mẫu, dữ liệu bảng tính (Excel), văn bản (Word), tập tin chương trình Pascal, các hình ảnh có liên quan đến thao tác thực hành Nếu GV không biết khai thác chức năng này thì việc chuẩn bị cho tiết dạy rất khó khăn phải gửi thủ công qua từng máy, mất nhiều thời gian có thể kéo dài đến 15 phút cho cả lớp
Trang 10Ví dụ: Việc gửi tệp tin xuống các máy trạm để chuẩn bị cho Hoạt động rèn kỹ năng thực hành ngay trong tiết học lý thuyết ở Bài 8 Sắp xếp và lọc dữ liệu - môn
Tin học 7 Hoạt động này muốn thực hiện được cần có sẵn dữ liệu bảng tính BANG THANH TICH SEAGAMES 22 trong ổ đĩa D: trên máy HS ngồi
2.2.4/ Chức năng quản lý lớp học và giám sát hoạt động làm bài tập thực hành hành trên máy học sinh:
- Do cách bố trí máy tính trong phòng máy, GV khó có thể bao quát hết các
hoạt của học sinh Nhờ vào chức năng Thumbnails GV có thể cùng lúc theo sát từng
hoạt động của HS và mức độ thao tác thực hành của HS
- Muốn xem toàn bộ màn hình học sinh trong phòng máy giáo viên chọn chế độ Thumbnails View : toàn bộ màn hình học sinh hiện lên trên màn hình máy giáo viên với kích thước thu nhỏ và GV có thể can thiệp ngay vào máy của học sinh
Ví dụ: Hoạt động bao quát lớp