cach lam chuyen de

Với yêu cầu trên, cho ta thấy đội ngũ giáo viên chính là lực lượng nòng cốt giữ vai trò then chốt trong việc giảng dạy và giáo dục học sinh.Muốn học sinh học tốt cần phải có người thầy g

A PHẦN MỞ ĐẦU.

1 Lý do chọn đề tài

Mục tiêu giáo dục Tiểu học được xác định : “Giáo dục Tiểu học nhằm giúp

học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài

về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học Trung học cơ sở” Với yêu cầu trên, cho ta thấy đội ngũ giáo viên chính là lực

lượng nòng cốt giữ vai trò then chốt trong việc giảng dạy và giáo dục học sinh.Muốn học sinh học tốt cần phải có người thầy giỏi vững chuyên môn, có kiếnthức sâu rộng, nắm bắt được tâm lý học sinh, để từ đó tổ chức được các hoạtđộng học tập cho các em nhằm giúp các em có thể chủ động học tập tích cực vàchiếm lĩnh được kiến thức Chính vì thế, công tác nâng cao trình độ chuyên mônnghiệp vụ cho giáo viên là vấn đề cấp thiết mà nhà trường cần phải thực hiện

Để nâng cao tay nghề cho giáo viên chúng ta có thể : Yêu cầu giáo viên đihọc các lớp đại học, cao đẳng ; Tham gia các lớp tập huấn, tham gia hội thảo,hội giảng, tổ chức chuyên đề các cấp Trong đó tổ chức chuyên đề là một hoạtđộng chuyên môn quan trọng để giúp giáo viên nâng cao tay nghề Ngoài ra cácchuyên đề triển khai ở nhà trường thường là những vấn đề mới hoặc là giải phápkhắc phục những vấn đề khó nảy sinh trong quá trình dạy học Những vấn đềkhó có thể là vướng mắc của thầy khi dạy hoặc những sai lầm thường mắc củatrò khi học

Tuy nhiên, hiện nay việc tổ chức hoạt động này ở một số trường tiểu học còn

có những hạn chế cơ bản đó là : nặng về hình thức, nội dung dàn trải, chưa tậptrung vào nội dung trọng tâm của chuyên đề đã mở ; chất lượng tiết dạy thểnghiệm chuyên đề phần lớn phụ thuộc vào năng lực nguời thể nghiệm, trí tuệ tậpthể chưa được phát huy đúng mức ; các ý kiến thảo luận còn tập trung nhiều ở

TÊN SÁNG KIẾN: MỘT VÀI KINH NGHIỆM TRONG VIỆC TỔ CHỨC CHUYÊN

các chi tiết vụn vặt, cụ thể của từng bài học, của giáo viên, tính khái quát thấp.Công tác tổ chức chuyên đề mỗi trường mỗi kiểu Các bước đi của một chuyên

đề không rõ ràng, khoa học chỉ mang tính hình thức, không có hiệu quả

Cách tổ chức thể nghiệm chuyên đề của nhiều đơn vị không mang tính đặcthù, chưa làm thỏa mãn nhu cầu trao đổi, học tập kinh nghiệm giảng dạy củagiáo viên

Hơn thế nữa, không ít giáo viên trước khi dạy tiết minh họa giống như mộtbuổi trình diễn trước mọi người dẫn đến mục tiêu của việc thể nghiệm chuyên đềkhông được như mong muốn

Đó chính là những lý do khiến tôi phải thực hiện đề tài này

1 Cơ sở lý luận :

Chuyên đề về trọng tâm là thể nghiệm nhằm kiểm tra một ý kiến mới, hoặc

gợi ra những ý kiến mới (từ điển Việt Nam) Như vậy một tiết dạy chuyên đề cóyêu cầu cơ bản đó là:

- Trình bày được ý tưởng mới, hoặc kiểm tra ý tưởng mới

- Cuộc thảo luận ở hoạt động chuyên đề cần phải xem xét tỉ mỉ từng chi tiếtcủa ý tưởng mới nhằm thậm định chân lý của ý tưởng hoặc phụ định ý tưởng đó

- Sau thảo luận, dựa trên trí tuệ tập thể để rút ra kết luận chung (tạo vốn trithức dạy - học)

Với hoạt động chuyên đề, giáo viên được đóng góp xây dựng những kinhnghiệm qua việc giảng dạy của mình Từ nhiều ý kiến đóng góp, xây dựng củagiáo viên đúc kết lại để tháo gỡ vướng mắc trong quá trình giảng dạy Vàchuyên đề cũng chính là bài học kinh nghiệm quý báu được nhân rộng ra chotoàn thể đội ngũ giáo viên trong nhà trường

Ngành giáo dục và đào tạo đang thực hiện đổi mới giáo dục nói chung, trong

đó yêu cầu giáo viên đổi mới phương pháp dạy học Trước đây, giáo viên vẫnquen dạy theo phương pháp truyền thụ, một chiều Bây giờ họ phải thực hiệnnhiệm vụ khơi dậy, tổ chức các hoạt động học tập để các em tự chiếm lĩnh kiến

thức Muốn đạt được hiệu quả cao hơn thì giáo viên không có cách nào khác làphải học và tự học, vận dụng và rút kinh nghiệm để nâng cao tay nghề chuyênmôn.

Yêu cầu mới về vận dụng khoa học công nghệ trong giảng dạy cũng bắt buộcgiáo viên phải học và tự học Thí dụ như phải học ngoại ngữ, tin học để vừa ứngdụng trong quá trình giảng dạy, lại vừa dạy cho học sinh

Mặt khác, ta đang xây dựng xã hội học tập, ai cũng phải học tập suốt đời.Kiến thức trong trường có giới hạn, trong khi tri thức nhân loại liên tục pháttriển, nếu không học tập nâng cao tay nghề thì giáo viên sẽ trở thành lạc hậu Tất cả những yêu cầu trên là cơ sở lí luận để chúng ta cần tổ chức các chuyên

đề trong nhà trường

1 Cơ sở thực tiễn :

Chuyên đề là một hoạt động chuyên môn rất quan trọng ở các trường phổthông nói chung, bậc tiểu học nói riêng Việc tổ chức thể nghiệm chuyên đềđược diễn ra thường xuyên trên các quy mô : cấp huyện, liên trường, trongtrường, tổ chuyên môn, nhóm giáo viên

Quy trình của việc thể nghiệm một chuyên đề thông thường diễn ra 3 giaiđoạn : giai đoạn chuẩn bị – giai đoạn trình bày (dạy thể nghiệm) – giai đoạn hộithảo đúc rút kinh nghiệm – Giai đoạn đánh giá, tổng kết chuyên đề

Thông qua các chuyên đề, giáo viên có thể tích luỹ được những kinh nghiệmdạy - học thiết thực và bổ ích góp phần hoàn thiện thêm năng lực chuyên môncủa mình

Hoạt động chuyên đề còn là một trong những nội dung sinh hoạt cơ bản của

tổ chuyên môn ở trường tiểu học Hoạt động chuyên đề gắn bó chặc chẽ với vịtrí, chức năng, nhiệm vụ của tổ chuyên môn trường tiểu học Nó góp phần nângcao kết quả giảng dạy giáo dục và trình độ tay nghề của giáo viên Qua họatđộng chuyên đề, chất lượng người thầy được nâng lên, phát huy được năng lựctiềm tàng, sáng kiến, kinh nghiệm của từng tổ viên trong tổ khối, nhân rộng

những kinh nghiệm tốt trong tòan trường, từ đó không ngừng nâng cao chấtlượng học tập của học sinh.

Tóm lại, việc tổ chức các chuyên đề trong nhà trường là một giải pháp rấtchính đáng, thực sự cần thiết và cần được đổi mới phương pháp, hình thức tổchức, cần mở rộng trong tất cả các lĩnh vực trong dưới sự đồng tình ủng hộ củacác giáo viên

II Mục đích và phương pháp nghiên cứu:

- Đưa ra một số giải pháp trong việc đổi mới phương pháp, hình thức tổ chứccác chuyên đề trong nhà trường nhằm nâng cao chất giảng dạy, học tập của giáoviên và học sinh

2 Phương pháp :

+ Phương pháp lấy tư liệu :

Trong quá trình nghiên cứu cần rất nhiều ý kiến, thông tin, tư liệu Các ý kiến

từ ban giám hiệu, giáo viên, học sinh vv…Trong quá trình công tác quản línhiều năm đã đúc kết được một số kinh nghiệm từ bản thân và đồng nghiệp lànền tảng giúp tôi nghiên cứu đề tài này

+ Phương pháp đàm thoại :

Đây là phương pháp nhằm tiếp thu ý kiến giáo viên Thông qua trò chuyệntrực tiếp đối với giáo viên chúng ta có thể biết được những khó khăn, thắc mắc

của giáo viên trong giảng dạy Những ý kiến đề xuất hay Từ đó chúng ta mới cóbiện pháp, kể hoạch tổ chức chuyên đề hiệu quả

+ Phương pháp xử lý thông tin :

Kịp thời thu thập và xử lý các thông tin, kết quả thu thập được trong quátrình nghiên cứu nhằm loại bỏ các biện pháp, hình thức không thích hợp, đi sâucác biện pháp, hình thức có tác dụng tích cực Có được những hiểu biết sâu hơn

về vấn đề đang nghiên cứu

+ Phương pháp thảo luận :

Đưa ra nội dung và những vấn đề nảy sinh trong khi tổ chức chuyên đề đểgiáo viên và ban giám hiệu cùng thảo luận, thống nhất đi đến quyết định đúngđắn nhất

+ Phương pháp thực nghiệm :

Đề xuất với giáo viên chủ nhiệm, với ban giám hiệu một số phương pháp đổimới nhằm nâng cao chất lượng dạy và học Từ đó tổ chức dạy thực nghiệmnhằm đánh giá lại quá trình ngiên cứu

+ Phương pháp cải tiến :

Qua việc tìm ra nguyên nhân của vấn đề nghiên cứu từ đó đưa ra một sốphương pháp cải tiến để tìm ra giải pháp tốt nhất làm cơ sở nghiên cứu

III Giới hạn của đề tài:

1 Khách thể nghiên cứu bao gồm :

- Không gian : Địa bàn chính trường TH Xuyên Mộc và các trường tiểu họctrên địa bàn huyện Xuyên Mộc

- Thời gian : Năm học 2010 –2011 và năm học 2011-2012

- Nhân tố : Đội ngũ giáo viên, ban giám hiệu cùng học sinh các lớp thuộctrường tiểu học Xuyên Mộc và các đơn vị bạn

2 Đối tượng nghiên cứu bao gồm :

- Các phương pháp, hình thức tổ chức chuyên đề cấp trường

- Những vấn đề liên quan đến nội dung chương trình giảng dạy, phươngpháp, hình thức giảng dạy trong nhà trường mà mà đó chính là đề tài cần tổ chức

chuyên đề để cho giáo viên học tập, rút kinh nghiệm để ứng dụng vào thực tếgiảng dạy.

- Kinh nghiệm dạy học của giáo viên, khả năng sáng tạo trong công tác giảngdạy của giáo viên

- Sự quan tâm của các cấp, của nhà trường, giáo viên đối với việc tổ chứcchuyên đề trong nhà trường

IV Các giả thiết nghiên cứu:

- Hoạt động chuyên đề trong nhà trường là một trong những hoạt động chủlực nhằm nâng cao tay nghề cho giáo viên Nâng cao chất lượng giảng dạy trongnhà trường Nếu tổ chức tốt các hoạt động chuyên đề trong nhà trường thì sẽnâng cao được tay nghề giáo viên và chất lượng giảng dạy trong nhà trường

- Việc tổ chức các chuyên đề trong nhà trường có hiệu quả cao khi chúng tathực hiện đầy đủ các bước của một chuyên đề ; biết cách vận dụng phương pháp

và hình thức hợp lí Chọn lựa nội dung chuyên đề thích hợp, cách thức tổ chức,kiểm tra, đánh giá đúng đắn cũng là một trong những cách để một tiết chuyên đềđạt hiệu quả cao nhất

Từ 01/10/2010

đến 30/11/2010

-Thu thập thông tin, tìm nguyên nhân

vì sao các chuyên đề tổ chức từ trướcđến nay chưa đạt hiệu quả cao

Tác giả phối hợpvới ban giám hiệu-giáo viên trường

Từ 21/05/2011đến

30/08/2011

-Đánh giá lại quá trình thực hiện và

có biện pháp điều chỉnh các biện

Tác giả phối hợpvới ban giám hiệu-giáo viên trường

Từ 21/01/2011

đến 28/02/2011

-Rút ra bài học kinh nghiệm Và

B NỘI DUNG

1 Thực trạng và những mâu thuẫn:

Trường tiểu học Xuyên Mộc cũng như một phần lớn các trường tronghuyện Xuyên Mộc, là trường có đội ngũ giáo viên trải qua nhiều năm công tác,phần lớn là giáo viên lớn tuổi, có gần 70% giáo viên công tác trên 20 năm, chỉ

có 2 giáo viên mới ra trường Một số giáo viên lớn tuổi vẫn sử dụng các phươngpháp truyền thống để truyền thụ kiến thức cho học sinh, chưa mạnh dạn đổi mớiphương pháp Những năm trước, nhà trường đã tổ chức được các chuyên đề cấptrường, khối tập trung chủ yếu ở hai phân môn Toán, Tiếng Việt và một số nộidung mới Tuy nhiên việc tổ chức chuyên đề ở nhà trường chưa đạt hiệu quảcao Do hình thức tổ chức chuyên đề chưa được chặt chẽ, khoa học, các bướcchuyên dề thực hiện vẫn mang tính chiếu lệ Chưa tổng kết đánh giá chuyên đề.Ngoài ra việc chọn nội dung chuyên đề, lưu giữ hồ sơ chuyên đề vẫn còn nhiềubất cập nên việc tổ chức chuyên đề chưa đạt mục tiêu đề ra

Cơ sở vật chất nhà trường đầy đủ, trang thiết bị dạy học bảo đảm chuẩn tạođiều kiện cho việc nâng cao chất lượng giáo dục Tuy vậy tay nghề giáo viên ởtrường vẫn không đồng đều, số lượng giáo viên giỏi các huyện còn ít chưa đến20% Một số giáo viên lên lớp còn sử dụng phương pháp và hình thức dạy họcchưa phù hợp với tâm sinh lí các em học sinh

2 Các biện pháp giải quyết vấn đề :

Chuyên đề thực hiện trong nhà trường được tiến hành qua các giai đoạn theo sơ đồ sau :

2.1 Giai đoạn phát hiện vấn đề và chọn đề tài cho chuyên đề :

Đây là giai đoạn khá quan trọng quyết định sự thành công của chuyên đề.Những nội dung đưa ra trong chuyên đề phải thật sự cần thiết thường là nhữngvướng mắc mà giáo viên đang cần tháo gỡ trong công tác giảng dạy

Chuyên đề phải xuất phát từ nhu cầu của giáo viên Tuyệt đối tránh tình trạngban giám hiệu tổ chức hàng loạt chuyên đề cho đủ tất cả phân môn trong chươngtrình mà không cần biết những chuyên đề đó có thật sự cần thiết và đáp ứng

được nhu cầu của giáo viên hay không, điều này sẽ gây “bội thực” cho giáo viên

và cả học sinh mà lại không đạt hiệu quả, làm lãng phí thời gian vô ích

Thông thường để chọn một nội dung chuyên đề phù hợp thì Ban giám hiệucần phát hiện ra những vướng mắc, khó khăn của giáo viên qua việc dự giờ thămlớp, qua hội giảng, qua những ý kiến của giáo viên trong các buổi họp chuyên

môn từ đó chọn nội dung để tổ chức chuyên đề

Ví dụ : Hiện nay một số giáo viên khi dạy môn tự nhiên – xã hội (lớp 1, 2, 3) hay khoa học (lớp 4, 5) vẫn dạy qua loa, hình thức, không sử dụng tranh ảnh,

đồ dùng dạy học để dạy, chưa biết vận dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy, thành ra tiết học chưa đạt hiệu quả cao.

- Vậy nên tổ chức chuyên đề : “Ứng dụng công nghệ thông tin trong việc dạy môn tự nhiên – xã hội.”

Những nội dung chuyên đề có thể là:

- Nội dung mới được triển khai trong năm (giáo dục bảo vệ môi trường, giáo

dục kĩ năng sống, cách lồng ghép vào các môn các bài có địa chỉ lồng ghép qui

định trong chương trình; dạy và học tích cực Một số phương pháp và kĩ thuật dạy học, dạy học theo chuẩn kiến thức kĩ năng )

- Nội dung khó giáo viên và học sinh còn vướng mắc trong năm trước

- Nội dung chuyên đề đã thực hiện nhưng chưa giải quyết dứt điểm hoặc

chưa đem lại hiệu quả Ví dụ : chuyên đề “Một vài điểm chú ý khi sử dụng

công nghệ thông tin (giáo án điện tử) trong dạy học.” Đây là chuyên đề có thể thực hiện trong nhiều năm học.

- Khi lựa chọn chuyên nhằm giải quyết những vấn đề khó, vướng mắc củagiáo viên ta không nên lựa chọn tên chuyên đề quá rộng, chung chung Tên

chuyên đề cần rõ ràng, cụ thể vào một nội dung nhỏ Ví dụ : “Hướng dẫn học

sinh viết từ khó trong phân môn chính tả lớp 3” Hay “Một số phương pháp dạy môn toán có yếu tố hình học ở lớp 4, 5.”

- Chú ý : Đối với cấp trường nên tổ chức 2 đến 3 chuyên đề trong một năm.

Tránh ôm đồm làm nhiều chuyên đề nhưng rồi không có hiệu quả Vì để hoàn thành một chuyên đề cấp trường cần phải qua nhiều gian đoạn và trong một thời gian dài (Nhiều trường khi đến kiểm tra thì ngay từ giữa học kì I đã tổ chức đến 5 chuyên đề cấp trường Và mỗi khối cúng có từ 4 đến 5 chuyên đề cấp khối Trên thực tế các trường này chỉ tổ chức chuyên đề cho có vì không tổ chức dự giờ kiểm tra Phần lí thuyến không có nội dung mới mà chỉ là cũng cố lại những phương pháp dạy học từ trước Không có kế hoạch chuyên đề, không tổng chức tổng kết, đánh giá chuyên đề.)

Thời gian tổ chức chuyên đề cần phù hợp với nội dung chương trình giảngdạy và đáp ứng được nhu cầu cấp thiết của giáo viên Có thể tranh thủ vào cáctuần nghỉ giữa kì để không ảnh hưởng đến việc giảng dạy của giáo viên, ảnhhưởng đến việc học của học sinh.

Có những chuyên đề ta có thể tổ chức bất kì thời điểm nào trong năm họcnhưng cũng có chuyên đề phải tổ chức theo mạch kiến thức mới

Ví dụ: Chuyên đề tổ chức bất kì trong năm “Sử dụng giáo án điện tử vào

giảng dạy môn khoa học lớp 4”

Chuyên đề phải tổ chức sau khi học sinh học xong phần vần là: “Rèn kĩ năng

đọc đúng cho học sinh lớp 1 ”.

+ Nội dung của kế hoạch chuyên đề :

- Khi xây dựng nội dung của kế hoạch chuyên đề cần tập trung làm rõ các

- Về kế hoạch cần xây dựng kế hoạch chung cho cả năm học và có kế hoạch

cụ thể cho từng nội dung chuyên đề

Kế hoạch cụ thể có thể trình bày như sau :

Tên chuyên đề Mục Thời

gian Phân công Nội dung thực hiện

giỏi.

Dạy chuyên đề 02/12/11

Huỳnh Thị Bạch Yến

-Dạy chuyên đề môn toán

khối 4.

Dự giờ 05/12/11 -Ban giám hiệu -Dự giờ theo từng lớp

-Dạy tổng kết chuyên đề môn toán khối 4 Đoàn Thị Lục -Tổng kết chuyên đề

-Định hướng một số phương pháp dạy học đặc trưng của phân môn LT

& câu ; việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy luyện từ và câu Dạy

chuyên đề 20/03/12

Phạm Vũ Mai Sương

-Dạy chuyên đề môn LT

và câu lớp 3.

Dự giờ xoay vòng

20/03/12 đến 20/04/12

Ban giám hiệu

- Khối trưởng

-Dự giờ theo từng lớp (mỗi khối 1-2 tiết).

Tổng kết chuyên đề 20/04/12

Nguyễn Thị Nam

-Dạy tổng kết chuyên đề môn LT& câu lớp 3 Đoàn Thị Lục -Tổng kết chuyên đề

2.3 Phân công thực hiện :

Sau khi xây dựng kế hoạch thì ban giám hiệu cần thành lập tổ chuyên đề,phân công người chịu trách nhiệm các phần theo kế hoạch đề ra Như người báoviết phần lí thuyết và báo cáo, người dạy tiết minh họa, người xây dựng tiếtminh họa, người tổ chức thảo luận,

-Trước tiên cần thành lập tổ chuyên đề để trợ giúp phó hiệu trưởng xây dựngchuyên đề Tổ chuyên đề gồm ban giám hiệu do hiệu phó làm tổ trưởng, môt thư

kí để ghi lại tiến trình chuyên đề, các thành viên là tổ khối trượng hoặc giáo viêndạy giỏi có kinh nghiệm về nội dung chuyên đề đang mở

- Để chọn người viết phần lí thuyết cho chuyên đề trường thì nên chọn nhữnggiáo viên có năng lực chuyên môn vững vàng hoặc là phó hiệu trưởng phụ tráchchuyên môn Cần phân công hợp lý theo sở trường và thế mạnh của giáo viênnhằm đạt hiệu quả cao nhất của chuyên đề Người viết phần lí thuyết cũng là

người báo cáo lí thuyết (Đối với chuyên đề cấp trường thông thường là phó

hiệu trưởng hoặc hiệu trưởng sẽ thực hiện phần này)

Ví dụ : Đối với những nội dung mới được bồi dưỡng trên sở Hiệu trưởng hoặc Phó hiệu trưởng sẽ luân phiên triển khai, các nội dung liên quan đến nội dung, phương pháp dạy học thì có thể phân công các tổ trưởng chuyên môn hoặc giáo viên giỏi, giáo viên có nhiều kinh nghiệm thực hiện viết phần lí thuyết.

- Người dạy tiết minh họa nên phân công giáo viên giỏi hoặc giáo viên lâunăm có khả năng giữ bình tĩnh, đủ tự tin khi thể hiện tiết dạy trước tập thể sưphạm nhà trường Để tránh tình trạng giáo viên dạy minh họa quá hồi hộp màkhông sử lí được các tình huống đã chuẩn bị theo chuyên đề

- Người dạy chuyên đề phải là người đang dạy lớp, môn có liên quan đến

chuyên đề VD : Chuyên đề “Rèn kĩ năng viết chữ trong môn tập viết lớp 2” thì

phải chọn giáo viên viết chữ đẹp có kinh nghiệm dạy viết chữ ở khối lớp 2.

2.4 Viết phần lí thuyết và phổ biến đến giáo viên.

a) Viết phần lí thuyết :

- Đây là nội dung rất quan trọng của một chuyên đề cấp trường Hiện nay rấtnhiều trường khi thực hiện chuyên đề lại không có phần lí thuyết, mà chỉ có tiếtminh họa và thảo luận tiết dạy Như vậy giáo viên dự chuyên đề sẽ khó nắm bắtnội dung của chuyên đề đang mở Vì thông thường khi dự tiết chuyên đề mỗigiáo viên cảm nhận một cách khác nhau Khi thảo luận thì giáo viên lại e ngại ítdám phát biểu nêu lên ý kiến của mình Vì vậy tiết chuyên đề không truyền đạtđược cho giáo viên những nội dung mà người mở chuyên đề muốn truyền tải

- Phần lí thuyết là những kinh nghiệm của giáo viên, những phương pháp,những biện pháp dạy học mới mà giáo viên, ban giám hiệu đúc kết được qua quátrình giảng dạy Phần lí thuyết là các giải pháp tháo gỡ những khó khăn vướngmắc của giáo viên trong quá trình giảng dạy, là những sáng kiến, kinh nghiệmcủa giáo viên chứa đựng nội dung của chuyên đề đang mở

- Để viết được phần lí thuyết, người viết cần tham khảo ý kiến của các giáoviên đứng lớp, đang giảng dạy khối lớp đó Đưa ra nội dung chuyên đề và thamkhảo ý kiến giáo viên, của bộ phận chuyên môn và cùng nhau xây dựng nộidung báo cáo Có thể tham khảo những sáng kiến kinh nghiệm hay của giáo viên

để viết phần lí thuyết

- Để viết tốt phần lí thuyết thì từ nội dung của chuyên đề chúng ta cần nêu

lên được vướng mắc thực tế, nguyên nhân, và từ đó tìm ra được biện pháp khắcphục

Ví dụ : Để viết phần lí thuyết cho chuyên đề : “Dạy luyện nói cho học sinh lớp Một”.

- Kêu những em giỏi lên trước sau đó mới kêu các học sinh trung bình và yếu

để các em được bình tĩnh hơn

- Nội dung của phần lí thuyết có thể là định hướng cho giáo viên nhữngphương pháp, hình thức dạy học mới Những kinh nghiệm mà những giáo viên

thực hiện có kết quả Là những định hướng cho một nội dung mới mà giáo viênchưa nắm bắt đầy đủ.

Ví dụ : Phần lí thuyết cho chuyên đề “Dạy đối tượng học sinh khá giỏi theo chuẩn kiến thức kĩ năng ở môn toán” như sau :

Một vài định hướng về thực hiện giảng dạy đối tượng học sinh khá giỏi

theo chuẩn KTKN ở bộ môn toán:

Từ chuẩn kiến thức kĩ năng mà bộ đưa ra (hay còn gọi là chuẩn tối thiểu).

GV cần xác định mức độ chuẩn cho lớp mình Việc xác định chuẩn của lớp GVcần dựa vào: Sách giảm tải, hướng dẫn thực hiện chuẩn KTKN, dựa vào mụcđích – yêu cầu trong sách giáo viên mà Bộ giáo dục và đào tạo phát hành, và tùy

theo điều kiện, tình hình của lớp (Xác định chuẩn của lớp tức là GV xác định

lượng kiến thức, kĩ năng cho những đối tượng học sinh có trình độ nhận thức trung bình, dưới trung bình của lớp mình) Làm sao trong khi dạy học sinh trung

bình, dưới trung bình của lớp phải đạt được mức chuẩn do giáo viên đưa ra Khixác định được chuẩn của lớp, thì tất cả học sinh trong lớp bắt buộc phải hoàn

thành tất cả kiến thức và kĩ năng đó… (Chuẩn của lớp không được dưới chuẩn

tối thiểu).

Còn những kiến thức kĩ năng còn lại trong sách giáo khoa mà nhằm ngoàichuẩn của lớp thì giáo viên có thể lựa chọn để dạy cho học sinh có khả năng, có

điều kiện (học sinh khá – giỏi) thực hiện.

Như vậy học sinh có trình độ nhận thức trung bình, dưới trung bình không

cần phải làm hết các bài tập trong sách giáo khoa mà chỉ cần làm các bài tập màgiáo viên xác định nằm trong khuôn khổ chuẩn của lớp…

Những nội dung ngoài chuẩn có hai loại :

Loại bài toán mà học sinh có trình độ nhận thức trung bình, dưới trung

bình có thể hiểu và làm được nhưng giảm tải do số lượng nhiều thì giáo viên nên

giảng chung cho cả lớp và sau đó chỉ yêu cầu các em khá - giỏi làm thêm Giáoviên nên tránh các trường hợp dùng từ ngữ không hợp lí, như: “em nào làm

nhanh thì làm thêm…”, “các em học sinh khá - giỏi làm thêm cho cô…” Trongkhi HS làm bài giáo viên quan sát theo dõi thấy học sinh nào làm những bàitrong chuẩn xong rồi thì mới yêu cầu em đó làm tiếp những bài dành cho học

sinh khá - giỏi VD: em Nam em Bắc làm thêm cho cô bài 4”.

Và khi sửa bài và nhận xét giáo viên cần thực hiện cả yêu cầu trong chuẩn

và yêu cầu ngoài chuẩn VD: Cô nhận thấy cả lớp đều làm tốt bài tập 3 phần a,

b Riêng bạn Nam, bạn Bắc đã hoàn thành được cả phần c

Đối với bài toán khó dành cho học sinh khá giỏi (HS có trình độ nhận

thức trung bình, dưới trung bình khó nắm bắt được) nằm ngoài chuẩn của lớp

giáo viên không nên hướng dẫn chung cho cả lớp mà nên dạy theo nhóm đối

tượng tức là dạy theo trình độ học sinh Cách dạy này thường thực hiện ở phần luyện tập thực hành trong môn toán Trong cách dạy này giáo viên cần chia lớp

theo từng nhóm đối tượng có trình độ như nhau VD: nhóm HS giỏi toán, nhóm

HS yếu toán có lời giải, nhóm HS khá - giỏi, nhóm học sinh trung bình và dướitrung bình, nhóm HS giỏi toán hình… tùy theo bài dạy mà GV có cách chia

nhóm khác nhau Khi dạy GV sẽ giao lượng việc cho các nhóm khác nhau VD:

nhóm học sinh trung bình và dưới trung bình thì thực hiện kiến thức trong chuẩn của lớp, nhóm học sinh khá giỏi thì thực hiện thêm kiến thức ngoài chuẩn Ví dụ kiến thức ngoài chuẩn là một bài toán có lời giải thuộc dạng khó hiểu… Thì khi phân nhóm theo đối tượng giáo viên cần phải chọn những em có khả năng hiểu và giải được toán có lời giải thành một nhóm và giao cho các em giải thêm bài toán này Còn những học sinh khác thì vẫn thực hiện các bài trong chuẩn.

Trong một lớp học theo thời gian thì các đối tượng học sinh trong lớp sẽ

có sự thay đổi Như sẽ có những em học sinh trung bình học tiến bộ trở thànhhọc sinh khá giỏi Hoặc những em học sinh khá giỏi vì một lí do nào đó học tập

sa sút trở thành học sinh trung bình Do vậy việc xác định nhóm đối tượng theotrình độ của lớp GV cần chú ý quan sát và thay đổi thường xuyên Việc phân

nhóm đối tượng theo trình độ của HS không phải cố định bất di bất dịch mà luônthay đổi tùy theo năng lực của học sinh, kiến thức của bài học…

Khi giao việc cho học sinh theo trình độ thì GV cần chú ý : Nếu công việc

đó học sinh làm việc cá nhân thì giáo viên không nên yêu cầu học sinh đổi chỗ.Việc đổi chỗ để cho các học sinh khá giỏi ngồi thành một nhóm chỉ thực hiệnkhi công việc mà GV viên giao cho học sinh cần có sự sự hợp tác, có sự bàn bạc,

thảo luận chung của cả nhóm VD: Tìm cách giải của một bài toán tính nhanh,

tìm cách giải của một bài toán có lời giải khó hiểu…

Khi giao thêm việc (bài tập ngoài chuẩn của lớp) cho nhóm học sinh cókhả năng GV cần giao một cách kín đáo, nhẹ nhàng tránh làm ảnh hưởng đếncác nhóm khác GV có thể làm việc riêng đối với từng cá nhân HS, hay vớinhóm HS khá giỏi mà không để cho các cá nhân, cũng như nhóm khác biết…

Khi có sự đổi chỗ để hình thành các nhóm theo trình độ GV tránh dùng từngữ gây ảnh hưởng đến HS Như các từ “yếu kém, khá giỏi” và tốt nhất là tránhcho HS biết các em đang được xếp nhóm theo trình độ Và để làm được điều này

GV không nên lúc nào cũng xếp nhóm theo trình độ mà thêm vào những kiểu

xếp nhóm khác nhau (có thể ở các tiết học khác): như nhóm theo tên, nhóm theo

sở thích, nhóm gần nhà nhau vv…

- Nội dung lí thuyết ban giám hiệu cần phải duyệt qua trước khi phổ biến chogiáo viên /

b) Báo cáo lí thuyết :

Lí thuyết viết xong thì cần phổ biến cho giáo viên trước khi giáo viên dự tiếtdạy minh họa Có như vậy thì khi dự tiết minh họa giáo viên mới có thể so sánhđối chiếu và nắm bắt được nội dụng trọng tâm của chuyên đề qua phần dạy minhhọa

Có thể phổ biến phần lý thuyết bằng những cách sau tùy theo nội dungchuyên đề và tình hình của nhà trường :