Giáo án sử 7 (Bài 16)

Kiến thức : Học sinh nắm được: - Tình hình kinh tế- xã hội cuối thời Trần: vua quan ăn chơi sa đoạ, không quan tâm đến sản xuất làm cho đời sống của người dân ngày càng cực khổ.. Bài mớ

Bài 16: SỰ SUY SỤP CỦA NHÀ TRẦN CUỐI THẾ KỈ XIV

Tiết 30: TÌNH HÌNH KINH TẾ- XÃ HỘI

I Mục tiêu bài học :

1 Kiến thức : Học sinh nắm được:

- Tình hình kinh tế- xã hội cuối thời Trần: vua quan ăn chơi sa đoạ, không quan tâm đến sản xuất làm cho đời sống của người dân ngày càng cực khổ

- Các cuộc đấu tranh của nông nô, nô tỳ diễn ra rầm rộ

2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng phân tích, nhận xét, đánh giá các sự kiện

lịch sử

3 Thái độ: Thấy được vai trò của quần chúng nhân dân lao động trong lịch

sử

II Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV; Lược đồ khởi nghĩa nông dân nửa cuối thế kỉ

XIV

2 Học sinh: - SGK, sưu tầm tranh, tài liệu liên quan bài học.

III.Hoạt động dạy- học:

1 Ổn định:

2 Bài cũ :

? Trình bày một số nét về tình hình văn hoá, giáo dục, khoa học dưới thời Trần? Tại sao văn hoá, giáo dục, khoa học thời Trần lại phát triển?

3 Bài mới :

Sau các cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Mông- Nguyên, tình hình kinh tế-xã hội thời Trần đạt nhiều thành tựu rực rỡ góp phần cho sự phát triển của đất nước Nhưng đến cuối thế kỉ XIV,nhà Trần suy sụp

nghiêm trọng, những nguyên nhân nào dẫn đến điều đó? và hậu quả của nó

như thế nào?

Hoạt động 1: Hoạt động cá nhân.

- GV dùng máy chiếu: Chiếu đoạn tư liệu (đoạn in nhỏ

SGK Tr 74)

? Qua đoạn tư liệu trên, em thấy đời sống của nhân

dan ta cươi thế kỷ XIV như thế nào?

- Đời sống nhân dân bấp bênh và khổ cực

? Theo em nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng đời

sống nhân dân bấp bênh khổ cực khổ như vậy?

GV: Thế nhưng triều đình vẫn bắt dân nghèo mỗi năm

phải nộp ba quan tiền thuế đinh

? Vậy thuế đinh là gì?

HS: Nam từ18-55 tuổi, có gia đình đều phải ghi tên vào

sổ đinh và được gọi là dân đinh Ngoài việc nộp tô ruộng

còn phải đóng thêm một thứ thuế về con người, gọi là

thuế đinh

? Em có nhận xét về tình hình kinh tế nước ta cuối

thế kỷ XIV?

1 Tình hình kinh tế.

- Vua quan ăn chơi xa hoa không quan tâm tới sản xuất của người dân

- Vương hầu, quý tộc, địa chủ chiếm nhiều ruộng đất, tăng cường bóc lột nhân dân

- Kinh tế suy thoái nghiêm

Chuyển ý của GV

Hoạt động 2: Hoạt động cá nhân, cả lớp.

GV chiếu đoạn tư liệu SGK Tr 74

? Qua đoạn thông tin trên, em thấy đời sống vua

quan, quý tộc nhà trần cuối thế kỷ XIV như thế nào?

- Vua Trần ăn chơi vô độ, xa xỉ không quan tâm tới

nhân dân

- Quan lại, vương hầu, quý tộc cũng ăn chơi xa đọa,

triều đình bị lũng đoạn

? Thầy giáo Chu Văn An đã có việc làm gì gây chấn

động triều Trần lúc bấy giờ?

- Thầy giáo Chu Văn An đã dâng sớ lên vua đòi

chém 7 tên nịnh thần, nhưng Dụ Tông không

nghe Ông xin “treo mũ” từ quan

? Em có suy nghĩ gì về thái đọ và việc làm của thầy

giáo Chu Văn An?

- Liêm khiết (thanh liêm) không vu lợi biết đặt lợi

ích của nhân dân len trên hết

-GV chiếu hình ảnh: Vua Trần Dụ Tông 1336 – 1369

Tượng Thờ Chu Văn An

Đền Thờ Chu Văn An

? Em hãy cho biết sự kiện lịch sử năm 1369?

2 Tình hình xã hội

a Đời sống của các tầng lớp:

- Vua quan quý tộc nhà trần:

- Ăn chơi xa đọa, triều chính bị lũng đoạn

- Năm 1369 Trần Dụ Tông chết, Dương Nhật Lễ lên nắm quyền Nhà Trần càng suy sụp hơn

? Tại sao Dương Nhật Lẽ lên ngôi nhà Trần càng suy

sụp hơn?

- Đoạn in nhỏ SGK Tr 75

GV: Nhà Trần còn bất lực trong việc đối phó với các

cuộc tấn công của Chămpa, và yêu sách ngang ngược

của nhà Minh

? Trong Điều kiện đó, đời sống của nhân dân ta như

thế nào?

GV chuyển ý

? Em hãy nêu tên các cuộc khởi nghĩa của nông dân

cuối thế kỷ XIV?

HS kể các cuộc khởi nghĩa

? Tại sao trong thời kỳ này lại bùng nổ nhiều cuộc

khởi nghĩa như vậy?

- Do mây thuẫn giữa nông dân, nô tì với giai cấp

thống trị ngày càng sâu sắc

- Các tầng lớp nhân dân ngày càng khổ cực

b Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu.

- Khởi nghĩa của Ngô Bệ ở Hải Dương (1344-1360)

- Khởi nghĩa của Nguyễn Thanh, Nguyễn Kỵ ở Thanh Hóa (1379)

- Khởi nghĩa Phạm Sư Ôn ở Quốc Oai – Sơn Tây (1390)

- Khởi nghĩa Nguyễn Nhữ Cái

ở Sơn Tây (1399 - 1400)

XIV > Tường thuật 4 cuộc khởi nghĩa.

 GV phỏt phiếu hoạt động nhúm > mỗi bàn một

nhúm (2 – 3 phỳt)

Thống kờ cỏc cuộc khởi nghĩa nồng dõn nửa cuối thế kỷ

XIV theo mẫu sau:

GV chiếu đỏp ỏn và yờu cầu học sinh đối chiếu đỏp ỏn

của mỡnh.

GV dựng mỏy chiếu – Chiếu bảng thống kờ cỏc cuộc

khởi nghĩa và lược đồ khởi nghĩa cuối thế kỷ XIV

? Theo dừi lược đồ và bảng thống kờ trờn em cú nhận

xột gỡ về địa bàn hoạt động, lục lượng tham gia, kết

quả cỏc cuộc khởi nghĩa trờn.

- Các cuộc khởi nghĩa nông dân diễn ra rộng khắp, thành

phần chủ yếu là nông dân, nông nô và nô tì Các cuộc

khởi nghĩa đều nổ ra vào nửa cuối thế kỉ XIV Tuy cuối

cùng đều thất bại, nhng cũng đã chứng tỏ nhà Trần đang

lâm vào tình trạng mất ổn định, nguy cơ sụp đổ là không

thể tránh khỏi

4 Củng cố

- GV sử dụng bản đồ tư duy

- Bài tập:

5 Dặn dò:

IV Rút kinh nghiệm: