Bố tôi

Trắng tay, ông chú tôi phải gửi vợ con, ra Hà Nội ở với bố mẹ tôi làmngoài một dạo.. Ông Biên xa là chủ tịch hội đồng hơng huyện, nên họ thân là phải.Ông ta là anh họ bên ngoại của bố tô

Cuộc đời một ngời cha.

Vài lời mở đầu.

Đã từ lâu, tôi muốn viết hồi ký về những ngời thân trong gia đình Tuy

họ còn sống cả, nhng cuộc sống chung để lại nhiều kỷ niệm vui, buồn Mỗi

Bố tôi là đã mất năm 2003, thọ 73 tuổi Tôi xin kể lại những gì mà tôi nhớ

đ-ợc về cụ

1 Phố hàng chuối

Khi tôi bắt đầu có trí nhớ, lúc lên 3, 4 tuổi Bố ở cùng mẹ, tôi và emHơng ở phố Hàng Chuối Bố học đại học Y-Khoa Lúc này, anh Lâm, ônganh chi trên có ra Hà Nội học trung cấp Anh Lâm nay đã nghỉ hu Anh họctrung cấp đờng sắt Thỉnh thoảng anh đến chơi, cả bọn nằm trên chiếc chiếutrải trên nền đá hoa Anh Lâm mơ đi làm, đợc làm to

Bố tôi đem từ quê ra một ông anh nuôi, tên là Sâm Sâm là em anhLâm Lúc này, cả nhà có 5 ngời Năm 1960, bố mẹ sinh em trai thứ ba, tên làVăn, sau Hơng Lúc này cả nhà đã là sáu ngời

Chúng tôi hay đến nhà ông ngoại ăn giỗ Đi bộ ngợc lên phố Trần Hng

Đạo Ông ngoại ở một căn hộ trong số nhà 15B Căn hộ ở trên tầng hai, cócửa sổ trông ra mặt phố Ông ngoại ngời nhỏ bé, xơng xơng

Bà ngoại cũng còn sống Ông bà ở với dì Bộ, là một ngời chị ruột củadì Cung Dì Cung là liệt sỹ chống Pháp Bác Giá là ngời yêu cũ của dì Cung,

có về thăm ông bà Biết dì Cung đã mất, Bác rất thơng Bác là đại úy tập kết

từ Nam ra Bắc Bác xin lấy dì Bộ lúc ấy vẫn cha có gia đình

Dì Bộ, dì Cung là chị ruột mẹ tôi Mẹ tôi ở với bố và chúng tôi Chúngtôi ở riêng Phố Hàng Chuối không xa phố Trần Hng Đạo Ông bà ngoại trớckhi mất có ảnh chụp lu lại ảnh giống ngời thật Ngày giỗ con cháu đông.Tôi ăn no quá, về đến ngõ là nôn tuốt Dầu sao cũng vui vẻ, sum họp đại gia

đình

Cuộc đi chơi xa đầu tiên mà Bố cho tôi đi theo là đi Đồ Sơn Chúng tôi

đi bộ ngợc lên một đoạn phố thì ô tô con đến đón Đi mãi mới đến Đồ Sơn.Nhà nghỉ ở ngay cạnh biển Lần tắm nào, sau khi tắm, Bố cũng nhúng tôi vàonớc biển ở chỗ nớc sâu, rồi mới cho đi tắm nớc ngọt Tôi còn để quên cảbánh xà phòng tắm ở giếng nớc ngọt, chỗ mấy cây nhãn Chúng tôi đợc đinhờ xe con Thích thật Xe của cụ Chữ, Bí th Đảng bộ nhà trờng Bố là bí thchi bộ lớp sinh viên, cán bộ đi học

Bạn bè Bố có một ngời ở phố Huế Bố đèo tôi đến chơi Họ ngồi nóichuyện Cái xe đạp phải để tựa tờng ngoài, chìa cái bánh sau vào Tôi còn sợtrộm tháo bánh trớc Chứng tỏ cũng có trộm cắp

Một nhà quen thì ở Bờ Hồ Hôm đến chơi, Bố tôi mua cho tôi một đôidầy da lợn làm tôi thích chí

Giai đoạn này Bố là sinh viên, học đại học Y Hà Nội Mẹ tôi dạy cấpmột trờng dân lập Vĩnh Tuy Mẹ có đóng góp vào kinh tế gia đình

Chúng tôi lớn dần lên, chuyển về phố Thọ Lão Bố đỗ bác sỹ năm

1960, đợc giữ lại trờng làm cán bộ Nhà trờng phân ở tập thể, Bố đợc phânmột căn hộ ở phố Thọ Lão Chúng tôi chuyển về phố Thọ Lão

Lúc này tôi không biết gì về bên nội Chỉ biết có ông bà ngoại Đi déptrái ông bắt đi lại Tôi đan chéo chân tởng thế là phải Ông ngoại chỉ cời

Mọi ngời cũng góp giỗ Mách nhau là thế thì ông ngoại vẫn lời Họghen dì Bộ đợc sống chung với ông bà và kế thừa căn hộ con con

Dì Cam, dì Bộ, cậu Ngọc, dì Đô mới đến mẹ tôi là dì Thiềng và dì Hà.Sáu ngời con ông bà là ruột thịt

Bên thông gia là: bác Lý, bác Giá, mợ Tuyến, bác Phú, bố tôi là chúXang và chú Thụ

Đến thời điểm này là cuối năm 2005 thì Bác Cam, chị ruột mẹ tôi đãmất Bên thông gia thì Bác Lý và bố tôi là chú Xang cũng đã mất

Nay căn hộ của ông bà Phó bảng Phan Võ ở đầu phố Trần Hng Đạo làgần trung tâm thành phố, nhng đã trở nên bé nhỏ so với quỹ ở của các con

họ Cậu Phan Ngọc, con trai duy nhất chuyển đến Mỹ Đình và có căn hộ 140mét vuông So với ông ngoại thì cũng là hơn nhiều Năm ngời con của cậucũng có gia đình và con

Bên Phan còn nhiều nhánh tộc lớn và quan trọng nh nhánh Phan Đăng

Lu, Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Phan Đình Phùng Họ khai gốc Mạc

Đăng Dung ngày xa đổi thành tộc Phan bây giờ

Phan Đình Phùng khởi nghĩa chống triều đình nhà Nguyễn

Phan Bội Châu va Phan Châu Trinh chủ chơng Đông Du theo Nhật mởmang kinh tế theo t sản dân tộc

Bố tôi là con rể ra trớc, mẹ ra sau Chúng tôi có bên bà nội là làm to cóbác Biên là thứ trởng Bác là anh họ bố

Bố tôi có đến thăm bác Biên nhiều lần Bác nguyên là chủ tịch hội

đồng hơng huyện Yên Thành

Bên mẹ tôi có cậu họ là Lý Văn Sáu (Nguyễn Bá Đàn) cũng làmnguyên cố vấn cho bà Bình ở hội nghị Paris về Việt Nam Cậu nguyên là Chủtịch hội đồng hơng xã Nhân Thành bên ngoại

Bố mẹ có quan hệ khăng khít với quê hơng Sau hu năm nào họ cũng

về quê dự rằm tháng giêng, giỗ ông nội Có ra Vinh chơi, thăm biển Cửa Lòrồi mới về Bắc

2 Phố Thọ Lão.

Lúc này, Bố đi làm Nhà rộng hơn, nhng bếp chung, công trình phụchung Tôi vẫn còn nhỏ, bạn bè bắt nạt, báo mà Bố lờ đi Tôi buồn vì Bố chảgiúp tôi đợc Thực ra là họ thích tôi yêu cái Hoa Nó chóng lớn, có cảm tìnhvới tôi, thích thề non, hẹn biển Bố bèn khoe cái chim của cụ đẻ ra 3 anh emhai trai, một gái Chúng tôi tập hợp lực lợng dới ông anh nuôi tên là Sâm.Anh Sâm là anh họ chi trên, mồ côi, Bố tôi nhận làm con nuôi Anh Sâmkhỏe, vật nổi tên “ Tập kết”tên là Tiếp Sau này anh Sâm đi bộ đội

Bố tôi làm việc ở trờng đại học Y-Dợc Trờng thí nghiệm nhiều thỏ,chó Bố mua nấu rựa mận, ăn ngon Nói chung có Bố, gia đình đủ ăn Bố có

đa về quê chơi Quê Bố là huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An Quê vui Nhàchú Thai, em ruột bố có một con trâu Chú nói là nuôi cho hợp tác xã

Thằng Thờng là con cả Tôi cũng là con cả, con ông bác Tôi hay đichơi với lũ trẻ nhà khác Họ quý Khi về, hình nh Bố cho tôi ở lại thêm vàingày vì còn hè Tôi đợc cả bọn cho cỡi nghé Con nghé chạy đợc một đoạn

thì hắt tôi rơi xuống đất Bọn trẻ còn đi bơi Sông Dinh có đoạn nớc khá sâu.

Họ dám bơi ở chỗ nớc sâu, có cái bè gỗ Họ định lừa tôi chết đuối, nhng saulại thôi Tôi cha biết bơi Những việc nguy hiểm, họ không sợ Bọn trẻ rấtbản lĩnh

Sau này có bốn con trai thì ba con trai chú Thai đều đã đi bộ đội Chỉcòn thằng Tý út yếu sức khỏe ở nhà Bố mẹ tôi đẻ em trai út thứ t tên làNguyễn Việt Dũng năm 1963 Bố có 3 con trai, 1 con gái Em gái tôi đi bộ

đội, còn 3 anh em trai học đại học Có cậu Dũng là sỹ quan dự bị Năm 1964,

Bố đợc phân một căn hộ 39,5 m 2 Gia đình chuyển chỗ ở về Kim Liên Nóichung là nhà ở là do Bố tạo dựng

Nhánh Nguyễn tất nhiên là ít học hơn Ông nội tôi chỉ là Chánh tổng

So với ông ngoại thì không bằng Ông ngoại làm quan đến Thợng th thì về u

h-Tất nhiên do mang tiếng là con địa chủ nên bố mẹ tôi làm nên khôngcao Nhng cũng chẳng có tên con nào bằng họ cả Bố tôi lên Giáo s Y khoa.Nguyên là Giám đốc bệnh viện đa khoa Hai Bà Trng

Mẹ tôi thì khiêm tốn hơn Bà là nguyên hiệu phó trờng tiểu học KimLiên Bà có huân chơng chống Mỹ cứu nớc hạng hai, cái mà chúng tôi khôngthể có đợc nữa

3 Kim Liên.

Kim Liên cũng là nơi ở tốt Chúng tôi trồng rau muống, bắt cá rô ở hồlên ruộng rau khi ma Trờng đại học Y-Khoa ở Khơng Thợng Tôi hay đếnxem phim, ca nhạc Một lần, tôi bắt gặp bố đang chia tay một số sinh viênnăm cuối vào phục vụ khu T Trờng hứa cho họ tốt nghiệp đặc cách khi về

Bố là Trởng phòng giáo vụ nhà trờng

Trờng cho Bố đi Trung Quốc học Đợc một năm, do bạn có Cách mạngVăn hóa, phải về trớc hạn Chiến tranh phá hoại bắt đầu Anh Sâm đã lên đ-ờng đi B Đầu tiên, tôi đi sơ tán ở Đông Anh, Hà Nội, cùng dì Bộ Chồng dì

là đại úy quân đội nhân dân Việt Nam Em Dũng cũng sang Đông Anh sơ tántheo Văn phải lên Vĩnh Yên ở nhờ bà cô, chị ruột bố Hơng ở Hà Nội với

mẹ

Chúng tôi sống với Dì Bộ, anh Chí, anh Tâm Bác Giá, chồng dì chủnhật lại đạp xe đạp từ Hà Nội về sum họp gia đình

Bố đi Trung Quốc Khi bố về năm 1965 làm đợc vài năm, lại chuẩn bị

đi Tiệp năm 1968 Chiến tranh phá hoại ác liệt, Hà Nội tổ chức trờng “Nguyễn Huệ” nội trú cho thiếu niên, nhi đồng cấp I, II học tại huyện Chơng

Mỹ, tỉnh Hà Tây Mẹ tôi là giáo viên nhà trờng Bố mời chúng tôi về đi sơ tántheo mẹ tập trung kinh tế gia đình

Mẹ con chúng tôi sơ tán về huyện Chơng Mỹ, tỉnh Hà Tây, ở nhờ nhàanh ất Sông Đáy là nơi tôi tập bơi Bố tham gia sơ tán cùng, bố trí ăn ở,xong lại quay về Hà Nội Từ Hà Nội, thỉnh thoảng bố đạp xe đạp hơn 30 Km

đến thăm Bố con đi tắm sông Bố biết bơi giỏi, lặn, và mò hến Bố khoe cóthể bắt hến nấu cháo Nhân dân quý Bố, Tết đến nhà nào cũng mời cơm

Chẳng bao lâu, Bố đi Tiệp Chúng tôi chuyển sang ở nhờ nhà ôngDuy Lúc này nghèo, lơng mẹ và trợ cấp của Bố ít Tôi đành mò hến, trai đểnấu cháo ăn Thịt trai, hến cũng là đáng kể những lúc đói lòng Ngay cả mấycon cá mơng, cá rô, bắt đợc cũng nấu ăn đợc

Bố học ở Tiệp cũng gửi quà về cho mẹ bán lấy tiền nuôi chúng tôi Học kỳ hai năm lớp tám, Mỹ hạn chế ném bom miền Bắc, chúng tôi và

mẹ về Kim Liên học tiếp phổ thông Từ năm 1968 đến năm 1972, chúng tôi

chỉ đợc th từ và quà của bố Tôi đợc một cái xe đạp Favơrit của Tiệp, đi học

đợc bạn bè quý mến Nhờ có nó, trờng Lý Thờng Kiệt (nay là trờng PTTHViệt Đức), nơi tôi học cấp ba trở nên gần

Một lần, chúng tôi đạp xe đạp đi chùa Thầy cắm trại với lớp Tôi đợc

đèo bún Chả may, ngã úp cả bún xuống đất Nhờ có cậu Tiến buộc chặt, nênbún không bị đổ, may thật Rổ bún có lá che nên lại bê lên buộc lại Hình

nh chúng tôi đổi bún bằng gạo góp Chỗ chợ Hàng Da thì phải Cả bọn dậysớm đi đổi Tra hôm đó, có bún vịt Chiều, cô Thu Ba, giáo viên chủ nhiệm

có gọi tôi tới và thăm qua Tôi còn đem theo cả một cái áo Bludông Tiệp

Niềm tin vào phe xã hội chủ nghĩa tăng lên Hôm đó, họ kết nạp Đoànlớp trởng cũ Lâm Hoàng Vinh Tôi đợc kết nạp từ trớc Tôi thi tốt nghiệp 10,thi vào đại học Thi xong bố mới về nớc Một số bạn học đã lác đác lên đờngnhập ngũ Số sinh năm 1954 đi lính gần hết Tôi sinh tháng 9 năm 1955

4 Đỗ đạt.

Bố đỗ Phó tiến sỹ Y-Khoa ở Tiệp Khắc năm 1972 Khi về , tôi đã thi

đại học xong Bố thấy tôi thi khối A, đỗ thì dọa, nói ra là nên chọn con đờngtiến thân là:

1 Theo anh Sâm đi bộ đội

2 Đi thanh niên xung phong

3 Học Đại học trong nớc

4 Đi học nớc ngoài

Tôi chọn đi học nớc ngoài Tôi đỗ thi vào Đại học ba môn Toán, Lý,Hóa khối A là 24,5 điểm, đủ điểm đi học nớc ngoài Bố đợc nhà trờng Đạihọc Y nhận lại làm Giảng viên Bộ môn Nội và tiếp tục ăn lơng Bố lên Bộ

Đại học thăm nom bạn bè, họ cho tôi đi Nga Đầu tiên Bộ Đại học định cho

đi Đức, sau do nhà chật, muốn cho đi ngay nên lại đi Nga Nói là ngành mới,

Tôi thấy Báu đứng đắn, nên cũng vui vui Tôi chỉ là đoàn viên Báu làlãnh đạo Đoàn trờng Nhng tôi khỏe, nên họ cho tôi làm Đội phó Lu họcsinh ở Lạng Sơn học chính trị vài ngày, họ cho đi bộ vài cây số tới ga Đồng

Đăng Tàu hỏa chở chúng tôi đi Nga qua Trung Quốc Một đoàn tàu của tachở Mấy anh lái báo là đến Bằng tờng thì đổi tầu Tổ lái quay về nớc Đồn làphải đi 500 ngời cả thảy Lúc này là cuối tháng 8 năm 1972 Chúng tôi đáp

xe lửa sang Bằng Tờng Thế mà cũng có đứa khóc

5 từ Năm 1972- 1990.

ở nhà, Bố có khoe là tham gia trao trả tù binh ở Quảng Trị năm 1973.Sau hội nghị Paris về Việt Nam đầu năm 1973, tiến hành chia ba phái BắcViệt Nam tới sông Bến Hải Nam Việt Nam của Chính phủ Lâm thời Cộnghòa miền Nam Việt Nam do cụ Nguyễn Hữu Thọ đứng đầu và Việt NamCộng hòa do Nguyễn Văn Thiệu làm Tổng thống Hai phái tiếp quản nửa n-

ớc Có trao trả tù binh giữa các phái

Khi bố về nớc năm 1972, nhà trờng hứa trả lơng tiếp 100 đồng Nhngthực ra năm 1974 mới là 100 đồng

Tôi học ở Nga đợc cụ gửi cho cuốn từ điển khoa học kỹ thuật tổng hợpNga-Việt rất quý Năm thứ nhất, Cụ gửi cho một cái máy ảnh Đức Tôi chụp

đợc nhiều ảnh trắng đen Cụ thích gửi th, bu thiếp về Tôi cũng gửi về Trở vềnăm 1978, đỗ đại học, tôi về nớc

Lúc này, Bố đợc đi Cộng hòa dân chủ Đức công tác, cha về Mẹ contôi hàn huyên, chờ Cụ về Cụ về, có nhiều quà Tôi nhớ Cụ có mang về mộtkhúc giò to, ngon Năm 1978, vẫn còn bao cấp, thịt cá khó khăn, có thêmthức ăn là quý Chuyến đi tham quan cùng Hiệu trởng trờng đại học Y, lúcnày là ông Nguyễn Trinh Cơ Ông này cũng đã mất Lúc này bố vẫn đang h-ởng lơng 100 đồng

Tôi đem hòm đồ của Nga về, cả nhà mừng rỡ Dầu sao bán đi vài thứ

là có tiền tiêu Có nồi, niêu, xong chảo Nga để dùng một số Đồ nhôm ta cònít

Tôi đợc vào Nam đi làm

Đầu năm 1979, Trung Quốc tấn công xâm lợc Việt Nam Cuộc chiếntranh chống Trung Quốc xâm lợc khá căng thẳng Cậu Oanh, ngời yêu cô H-

ơng, em gái tôi đang ở trong quân ngũ phải lên phòng tuyến trên Lạng Sơngiữ chức Chính trị viên trởng Trung đoàn Đây là bớc trởng thành và là hàmchìm đại tá ba sao

Do có kinh nghiệm tham gia trong chống Mỹ cứu nớc, trung đoàn giữbiên giới khá tốt và đợc tín nhiệm Bố mẹ có cho cô Hơng lên thăm Họ khá

uy tín

Tôi ở Nam tham gia trung đội trực chiến Học quân sự 6 tháng và locanh giữ nhà trờng Nhà trờng đuợc phiên chế thành một trung đoàn anhTrần Hồng Quân hiệu trởng là trung đoàn trởng

Sau 5 năm, cuối năm 1979 bố mới lên lơng 115 đồng Giai đoạn này

bố làm Phó khoa Nội trờng đại học Y Hà Nội kiêm Trởng khoa Thận bệnhviện Bạch Mai

Kiến thức Phó Tiến sỹ ở Tiệp khắc công với công tác chuyên mônnhững năm này vất vả và khổ ải, nhng bố còn sức khỏe ở Tiệp về, nên cũngvợt qua dần Mốc Bìa C là vinh dự cho cả gia đình

Nh vậy là bố phải lên để theo kịp con rể Cụ khá nể anh ta Hơng emgái tôi cũng lên biên giới thăm chồng

ở Bắc, gia đình lớn dần lên Anh Sâm xây dựng trớc, năm 1981, cómột con trai tên là Nguyễn Châu Thành đầu lòng Anh làm trởng tầu hànhkhách

Em Hơng nhập ngũ năm 1975, sau tổng động viên đợc chuyển ngành,cũng xây dựng gia đình cùng Phạm t Oanh năm 1980 Hơng sinh con trai đầulòng tên là Phạm Hữu An tháng 9 năm 1981 Mọi việc thuận lợi Chỉ có cáinghèo, bao cấp vẫn còn ám ảnh đại gia đình Bố khoe là có bìa C Năm 1979,

ở Căm Pu Chia, chính quyền còn non trẻ Hai Bố con xa nhà Nóichung, tôi đợc Cụ gửi anh hàng xóm Họ cũng cu mang cho đến khi tôi ra

Bắc Cụ cử Văn, em trai thứ ba vào Nam, xin cho tôi ra Năm 1982, Bố đợclên lơng 130 đồng Lúc này tơng đơng trung tá quân đội.

Cuối năm 1982, Tôi ốm, em Văn vào thăm báo đã đậu đại học Xâydựng Chúng tôi ra Bắc chữa bệnh cho Tôi Tôi xin ra Bắc thì Cụ khoe cóquen cụ Lê Thanh Giảng, Tổng Giám đốc Liên Hiệp Thăng Long, nơi cócông trờng lớn là cầu Thăng Long, có nhiều việc làm

Lúc đấy cụ Hoàng Minh Chúc, ngời Yên Thành, đã lên Tổng giám

đốc thay, là ngời học ở Liên Xô về Bác Hiệp, Trởng phòng nhân sự của ôngChúc lại đang ở tầng 4 , cùng nhà C2, Kim Liên Bác có tham mu cho tôixin việc làm Nói chung là nhờ bên mẹ cũng đợc

Chú dợng tôi là Phan Trầm, là Vụ Trởng Vụ xây dựng cơ bản giaothông, Bộ GTVT Chú là chồng bà dì Hiên, em họ mẹ tôi Sau khi nhất trí, tôilên Vụ xin ra Bắc

Đầu năm 1983, Tôi về Ban Quản lý Công trình Thăng Long nhận việc.Tôi làm kỹ s ở phòng Vật t Lơng tôi là 64 đồng

Lúc này, Bố là Phó Khoa Nội trờng đại học Y-Khoa Hà Nội, kiêm ởng khoa Thận Bệnh viện Bạch Mai Nhà tôi quen nhà Bác Đại, Anh hùnglao động, Giám đốc bệnh viện Bạch Mai Bà Hoan, vợ Bác ta cũng đợc bố tôigiới thiệu đi Tiệp Khắc thực tập sinh Sau khi về, cô đến nhà chơi, trông trẻ

Tr-nh con gái cha chồng ấn tợng này làm tôi Tr-nhớ mãi

Tôi cũng quý cái Hỷ, con gái bác ta, nó cũng có cảm tình Nhng tôichỉ là con ông trởng khoa Hỷ là con gái Giám đốc Bệnh viện trung ơng Họcho cái Hỷ yêu hờ tôi lấy lòng Sau này, nó lấy chồng trớc

Oanh sinh năm 1952, xây dựng gia đình với em Hơng cuối năm 1980.Khi tôi ra Bắc, năm 1983, Oanh nói với tôi là khi chuyển sang Công an đợclên lon thợng uý, đại uý và thiếu tá 115 đồng khá nhanh Nh vậy là để phùhợp với hàm quân đội sau chiến tranh bên công an cất nhắc lại dần Oanhcũng có bìa C Oanh đợc làm trợ lý cho Bộ trởng Bộ công an Phạm Hùng

Giai đoạn trớc khi lên Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Thanh Nhàn, nhà

bố còn nghèo, bệnh nhân thấy cụ có ba con trai thì thơng Họ dặn tôi là dùnghèo cũng phải có gia đình, có đứa con nối dõi tông đờng Tôi mới đi làm,nên lờ đi, cái khó nó bó cái khôn Té ra dân Hà Nam đến nhà nhòm ngó, thấynghèo đành khuyên nhau Tỉnh họ đồng hơng Chủ tịch nớc, hay cậy cụ TrờngChinh bắt nạt dân các tỉnh khác Tôi hay nói kháy họ là dân “Hà Nam danhgiá nhất ông cò”

Để phát triển gia đình, Bố xin làm Giám đốc bệnh viện đa khoa ThanhNhàn Cụ xin cho bệnh viện 500 giờng, phấn đấu vơn lên loạiI Nhng đang làloại II Tập thể Y, Bác sỹ cũng gắn bó với nhau Nhiều cô đến nhà luôn Tôicũng yêu mấy cô bác sỹ Họ tặng tôi mấy cái hôn

Cô bác sỹ Thu Hơng họ Nguyễn, ngời Thanh Hóa Cô bác sỹ Tuyết họBùi Các cô cũng quý, nhng chê tôi đau ốm, cha dám lấy Có mỗi cô bác sỹNgô Hồng Hà là tình nguyện viên thì hơi thấp, tôi đùn cho em Văn Thế là

Cụ có một dâu là bác sỹ Văn cũng không cao, nên là vừa Tôi và út Dũngcũng cao 1,69; 1,70 mét Hồng Hà đợc tìm hiểu Thi Văn

Giữa năm 1985, Bố đợc đi Hà Lan 6 tháng Tôi ở nhà, theo lời dặn, lênquận Hai Bà Trng xin giấy phép cấp đất Sau đó chúng tôi bán đi ít đồ đạc,góp xây nhà, chờ Bố về May là chuyến về trót lọt, Bố đủ tiền xây nhà riêng

Đổi tiền, thay đổi chế độ tiền lơng, Bố đợc xếp 505 đồng lơng 234/CP.Lúc này tôi đợc chuyển lơng mới 310 đồng

Năm 1987, khánh thành nhà mới Văn, em trai tôi xây dựng gia đìnhtrớc Con dâu tên là Ngô Hồng Hà, bác sỹ nội khoa

Bố đợc nâng lơng lên 550 đồng năm 1987 Theo tuổi khai sinh thì bố

57 tuổi Năm 1988 tôi lên lơng 333 đồng

Năm 1989, tôi đi Đội phó Liên Xô cũ Cụ tiễn đến tận Đông Anh Xecon Giám đốc còn ọp ẹp, Mốt Cô Vích cũ Thế là tôi quay lại cái Trại ĐôngAnh này lần thứ hai Nó đã bề thế hơn, có nhà 4 tầng vĩnh cửu Lần trớc là đihọc đại học ở Ukrâin Trại là nơi tập kết anh chị em trớc khi đi nớc ngoài

Tôi lên đờng đi Nhà máy cơ khí Mỏ mang tên Kirốp thuộc thị xãGorlốpca, tỉnh Đônhexcơ, Cộng Hòa Ukraina

Lúc tôi về trớc hạn là tháng 5 năm 1990 Bố bệnh, phải cắt 2/3 dạ dày.Nhà cửa khó khăn, tôi và cậu Dũng vẫn cha lập đợc gia đình Tôi xin quay lạicơ quan cũ Cục hợp tác quốc tế – Bộ Lao động đồng ý

ở quê có cử chú Hà và chị Hờng ra thăm Chị Hờng chiều tôi, biết tôinhớ Bồ Nga Nhng thực ra là tôi cháy túi Chú Hà thích làm mối cho con gái

là cái Hiên Nghèo, tôi chả giám lấy vợ cũng nh về thăm quê Bố đa họ vềquê Mối tình dở dang với chị Hờng làm tôi nhớ mãi

Bố, mẹ, Dũng về quê Họ đi thăm Vinh, tắm ở Cửa Lò Đi thử xe cứuthơng Khánh thành cầu Bến Thuỷ là thắng lợi lớn của ngành giao thông Bố

có cho xe con đi qua cầu thăm nom bên kia sông Lam

Anh Điền, ngời của Sở giao thông vận tải Nghệ An, xa có nhận vật tcầu Bến Thuỷ đợc chuyển sang làm ở công ty du lịch muốn tôi vào thăm và

ăn chơi Nhng tôi không vào Anh ta sau này bị án tham nhũng 18 năm tùgiam Từ đấy tôi chả dám về quê nữa Toà án phạt khá nặng

Tháng 10 năm 1990, tôi đợc quay lại phòng vật t cũ Mẹ tôi cùng chúTrầm, đã nghỉ hu phải đến thăm nhà chú Quang, Trởng Ban để gửi gắm tôi

Họ là bà con xa Ông anh chú Quang tên là Lê Tử Vân lấy dì tôi là Phan ThịCân Tôi cũng đợc Bố cho cái lễ nhạt đi cho chú Điềm, Chánh văn phòngBan Việc quay về trót lọt, tôi lại đợc hởng lơng

Năm 1990, Bố lại đợc lên lơng là 596 đồng Lúc này bố tròn 60 tuổi

Cụ Kiệt giữ bố đợc đi làm tiếp đến 65 tuổi do có trình độ Giáo s

Tôi tuy nghèo, nhng cũng không vi sơ gì của gia đình Góp lơng đểsống chung với nhau, mẹ tôi có lần chạy về nhà báo mậu dịch bán áo len

8000 đồng rất rẻ Tôi lấy tiền đi mua một cái Từ đấy mới có cái áo len mới

mà dùng Nó ấm áp tình mẹ con và gia đình

Có lần tiễn ông Táo chầu trời Tôi mua ba con cá về rán Mẹ thơng ránrất béo Ăn không ngon, nhng nấu cháo thì ngon Cá con con nhng gia đìnhcũng chả thích mua gì

Bố sức khỏe yếu Ông gầy và mảnh khảnh Làm việc thì khá hăng hái.Tôi rất thơng nên thờng cách ly cho ông làm việc Chỉ giỗ chạp mới ra dự

6 từ 1991 đến nay.

Bố tiếp tục làm Giám đốc Bệnh viện đến năm 1992 thì rút về trờng Đạihọc Y-Khoa làm Phó khoa Nội Tổng hợp Cụ say mê chuyên môn, vẫn ở lạilàm thêm Trởng khoa Thận bệnh viện đa khoa Thanh Nhàn

Cuối năm 1991, Tôi quen Hằng, một cô đồng nát Chúng tôi đi lại kín

đáo Hằng thỉnh thoảng đến nhà tôi cho tôi làm tình Tôi trả em ít tiền tiêu.Hôm gặp cụ, tôi muốn giới thiệu, nhng Hằng ngợng, không dám cho cụ gặp.Vì thế, tôi lại thôi

Tháng 3 năm 1993, cụ nhờ cô Yên giới thiệu cho tôi một cô giáo cấp

II tên là Trần Thị tú Oanh Chúng tôi tìm hiểu và xây dựng gia đình Đám

hỏi, cụ mời Bà chị ruột góa chồng, tên là Thiềng; Vợ chồng ông cậu ruột tên

là cậu Ngọc và mợ Tuyến, anh ruột mẹ tôi; Vợ chồng bà Dì ruột tên là Thụ

và Dì Hà, em ruột mẹ Hỏi xong ngày 27 tháng 4 năm 1993 Cụ tổ chức đámcới

Ngày 1 tháng 5 năm 1993, đám cới vui vẻ Tra hôm đó, Anh Soa là tộctrởng Nguyễn trong quê ra đi đón dâu Chú Trầm, chú Thụ, chú Trà, bác Hạtgái có đến dự cơm cới Chiều xe đa dâu ghé qua nhà Cụ ở 168 phố KimNgu Sau đó chúng tôi tổ chức đêm tân hôn ở phòng 304, nhà C2, Kim Liên.Hai vợ chồng đợc ở riêng

Thỉnh thoảng tới thăm, Cụ lại mua khi thì cái chạn, khi cái nồi cơm

điện cho hai con sống chung thêm ấm cúng

Năm 1993, thay đổi hệ thống lơng một lần nữa, Cụ đợc xếp 5,54 năm

1990, sau nâng lên 5.85 năm 1993 Hai năm sau, năm 1995, Cụ nghỉ hu.Chúng tôi tiếc là phái Giáo s cha đợc xếp bìa B Cụ là suýt soát B

Tôi thì lên lơng 359 đồng năm 1992 Lúc này lơng thợng uý Công an

là 350 đồng Tôi đang 37 tuổi Nếu hệ thống lơng này tiếp diễn thì có lợi chotôi Nhng khi thay đổi thì chúng tôi mới bị thua xa bên quân đội và công an.Năm 1993 là năm thất bại thảm hại của phe dân sự Hai mơi năm sau khi kýhiệp định Paris về Việt Nam, 1973-1993, cụ Kiệt cho thực hiện chế độ lơngmới Nó là sự chậm tiến, nhng chắc chắn và che đi nhiều năm bị trù dập vàlên lơng chậm của tôi Chủ yếu là tôi khăng khăng không chịu đi lính Sứckhỏe chẳng khá là bao Vợ chồng nằm chung là đau xơng Tôi thích ngủriêng, chỉ đi lại tha thớt, hai ngày một lần cho đến khi sinh cháu Yến Thanh

Hệ chuyên viên bậc10 là 4,06 Nh vậy công nhân cũng đợc đãi ngộcha thua

Hiểu biết về chuyên chính vô sản làm tôi nghĩ nh Nga là chính Lơngtrung cấp trí thức dỏm 90 rúp Đại học hình nh 100 rúp là khởi điểm trongkhi thợ 150 rúp Tôi vứt mẹ trí thức đi thợ May cũng đợc ít tiền mua đồ đạc

đem về nớc

Nhng Nga là nền sản suất khá cao về cơ giới hóa Năng suất và hiệuquả cũng khá Ta thì lao động còn thủ công, kết quả cha bằng Làm trí thức

có lợi hơn là làm thợ

Một kỷ niệm tốt đẹp giữa hai Bố con là Ban cho tôi may bộ complê

đầu tiên từ cuối năm 1984 Năm 1993 tôi mới xây dựng gia đình Tôi vẫnmặc bộ cơ quan may cho trớc khi khánh thành cầu Thăng Long Sau nămnăm cới, nó đã cũ Bố dành dụm tiền đợc 500.000 đồng cho tôi mua bộ mới.Hai vợ chồng tôi cùng con gái đi mua ở Cửa hàng ở phố Điện Biên Phủ một

bộ hết 350 nghìn đồng Tôi mua thêm cho vợ cái áo lông hết 80 nghìn, vuithật Thế là tôi có thêm một bộ complê nữa

Năm 2000, nhà tôi muốn tôi sắm xe máy Hai vợ chồng đa xe máy của

vợ đi tập vài lần Bố tôi quyết định sung công 1000 đôla gửi tiết kiệm đã lâu

Mẹ và Hồng Hà, dâu thứ hai cũng góp 11 triệu Tôi mới có xe “ SuperDream” đi Đây là một bớc tiến trên con đờng hiện đại hóa

Hội “Thận- tiết niệu” bầu Cụ là Phó Chủ tịch Hội Cụ còn tham giaChủ tịch “Hội từ thiện” quận Hai Bà Trng Sau hu, Bố tôi hay đi khám bệnh

từ thiện theo sự phân công, bố trí của Hội Cụ làm ở phòng khám:

”Medicare” ở phố Yết Kiêu, gần Bộ Công an

Hội ghép thận quốc gia cũng mời Cụ làm uỷ viên tham gia hội chẩn

Có cái cặp tặng, Cụ cũng cho tôi dùng Kỷ niệm 10 năm ngày thành lập hội,

Bộ trởng Bộ Y Tế Đỗ Nguyên Phơng tặng Cụ một bằng khen năm 2002

Tôi nể nhất là cụ về hu rồi mà còn đợc bằng khen của Bộ trởng Tôi thì

đợc giấy khen năm 2000 của Tổng Giám đốc

Xa chú Dơng trởng Ban muốn ký giấy khen tôi Nhng chú nói là Bancha có chế độ đợc khen công nhân lao động nh nhà trờng

Cụ hay đi khám bệnh từ thiện tại Chùa Trăm gian, Hà Tây Em Hơnghay cháu An đèo Cụ đến Chùa Khám xong, họ lại đèo về Thỉnh thoảng, Cụ

đi xe ôm Dản dị, Cụ đợc đa lên báo khen về gơng “Ngời tốt, Việc tốt”

Ngày 2 tháng 5 âm lịch năm 2002, hai vợ chồng Cụ mời tôi cùng gia

đình các em về quê dự Giỗ nội Trong quê, bà con vui vẻ, gặp mặt niềm nở

Cỗ năm, sáu mâm Chuyện chung quanh việc xây dựng nhà thờ họ Nguyễncho to thêm một chút nữa Đóng góp là dĩ nhiên, nhng cụ thể còn chờ phíaanh Soa, trởng tộc phân định Tôi gặp lại chị Hờng Chị vẫn vô sinh Chồnglấy lẽ, có hai con với vợ lẽ Vợ cả ở với một cậu con nuôi đang học phổthông

Gia đình tôi cũng đợc cấp giấy chứng nhận “Gia đình Văn hóa” năm

2002 do Chủ tịch phờng Kim Liên và trớc là năm 2000 do Chủ tịch quậnquận Đống Đa cấp Cụ thì đợc thành phố cấp chứng nhận “Ngời tốt, Việctốt”

Những thành tích do nhiều năm công tác của cụ là: Bộ giáo dục và đàotạo cấp chứng nhận “Vì sự nghiệp giáo dục đào tạo” Bộ Y Tế cấp chứngnhận “Vì sự nghiệp sức khỏe nhân dân” Bộ Khoa học-Công nghệ cấp chứngnhận “Vì sự nghiệp khoa học công nghệ” Tổng liên đoàn lao động Việt Namcấp Bằng” Lao động sáng tạo”

Cụ đợc cấp huy hiệu 50 năm tuổi đảng

Cuộc đời của một giáo s Y-Khoa nh vậy là bắt đầu từ quân ngũ, sauhọc Đại học, làm Giảng viên, bảo vệ luận án Phó tiến sỹ ở Tiệp Khắc Phonghàm từ Phó giáo s, rồi Giáo s Y-Khoa

Đào tạo trẻ là sự nghiệp thứ nhất, trị bệnh cứu ngời là sự nghiệp thứhai Nghiên cứu khoa học là sự nghiệp thứ ba Cuộc đời gắn bó với nhà trờng

và bệnh viện, nhìn chung Bố là tấm gơng lớn cho chúng tôi trong cuộc sống

Bản thân đợc gia đình cho phép dần, tôi mới tiến lên trong cuộc sống

Từ học tiếng Anh do cơ quan cho phép, Vi tính do phòng khuyến khích, đếnLái xe máy, do vợ con gái động viên, tôi dần dần làm chủ đợc bản thân, giữ

đợc định biên Những kỷ niệm về Bố làm tôi xúc động Từ đợc đi thực tậpsinh, Bố phấn đấu chuyển tiếp sinh Từ làm trởng khoa, phấn đấu lên bệnhviện trởng Con đờng sau đại học, lên Phó Giáo s, Giáo s cũng là sự kiên trìphấn đấu

Nhờ đạt mức lơng 5,85, cụ đợc chôn ở nghĩa trang Văn Điển khu A.Tuy cha đợc bìa A, B, nhng cũng đợc bạn bè tín nhiệm và biết là do thànhphần gia đình Tôi vẫn nhớ mình nói với bố là bìa C1 là lơng 145 đồng cũ.Tức là: Lúc hu, lơng cụ so với xa là từ 145 đến dới 170 đồng, bìa vẫn C1

Tôi cũng bị hạn chế nhiều do cha đợc kết nạp đảng Ngành học ở Ngacũng không phù hợp bên A, phải học thêm để chuyển ngành Công tác lu trữhay và 10 bậc chuyên viên cũng tốt Nh vậy là so với nhiều ngời bạn bè thìlàng nhàng Ngạch chính và cấp cao là hàm bố

Tôi chỉ là Dê lớn là 90 - 114 đồng lơng xa Tức là đại uý cũ 100 đồng.Thiếu tá có bìa C Sau trung tá mới có C Bìa C cũng khó phấn đấu

Học lên không dễ, nên tôi không dám bon chen thêm và giữ đúngmực Cuộc đời một ngời cha vợt qua đợc nhiều cửa ải mà tôi viết ra là đểthấy bố cha bằng ông ngoại Ông ta hu đợc hởng thợng th, tơng đơng Bộ tr-ởng là bìa A

Cả họ, bà con mẹ tôi chỉ còn cậu Đàn là tơng đơng ông ngoại Cậu họNguyễn, bí danh là Lý Văn Sáu

Chú Nguyễn Thụ, chồng dì Hà cũng cha bằng

7 Kết luận.

Cuộc đời của ngời Cha là nh vậy Những lúc quan trọng của cuộc đời

nh đi học nội trú, đi học nớc ngoài, xin việc làm, Bố đều khuyên răn và giúp

đỡ Nhng sự phấn đấu của bản thân vẫn là quyết định Sau này, Cụ thử tháchnhau khá căng thẳng Ai cũng đòi làm Bố tôi, nên tôi khá vất vả chống chọi

để vơn lên Một mặt, những ngời coi mình nh con cháu là tốt Họ che chởcho mình những lúc nắng, ma Nhng công danh vì vậy sẽ khó khăn, do chỉ là

lũ con cháu Đảng cũng cha đợc gia nhập, Hàm lãnh đạo cha đợc giải quyết

Chính vì sự chậm chạp, vừa phải của tôi, số vợt lên nh Hòa, Phụng(Phó Tổng Giám đốc), là những ngời nh cụ nói là có trải qua quân ngũ, thanhniên xung phong Họ đã là Đảng viên và có hàm lãnh đạo, bìa C

Nữ có chị An kế toán trởng, Trởng phòng Tài chính kế toán, cũng đạtbìa C Ba ngời lên công chức

Tổng Giám đốc là anh Trụ thì bố tôi cha bằng Anh Trụ có bìa B lơngcấp bậc là 6,68 hơn bố hai cấp Hàm lãnh đạo 0,8 so với 0,7 của bố cũng hơn0,1

Giám đốc là hàm Bố, con nay còn cha có hàm gì Nhng tôi vẫn thấynhờ có Cụ mà chúng tôi đợc nh ngày nay

Bức ảnh gia đình.

1 Bức ảnh ông nội.

Ông nội tôi họ Nguyễn, quê ở Nghệ An Chúng tôi chả có bức chândung nào của ông nội cả Cậu cháu rể tên là Oanh, chồng cũ của cô Hơng, cótài vẽ truyền thần, vẽ lại từ một bức ảnh đã cũ bức ảnh chân dung Trôngchắc chỉ giống vừa vừa Xa ông là chủ tịch xã, chết chôn ở quê Bức ảnh này

để ở nhà bố mẹ tôi, số nhà 168 phố Kim Ngu, quận Hai Bà Trng, Hà Nội

Ông nội tôi xa là loại nhà khá giả trong xã Xóm Minh Châu, nhà ôngnội gồm hai vợ chồng có ba con

Trởng nữ là bà O đi lấy chồng Bà này sau đợc làm cấp dỡng ở quân yviện 9 đóng ở Vĩnh Yên Chúng tôi hay đi tầu hỏa lên thăm Chồng bà làPhan Xuân Tâm, con trai cả của liệt sỹ Phan Đăng Lu

Bố tôi là thứ hai Ông lấy bà Phan Thị Thiềng là con kề út của Phóbảng Phan Võ Họ lấy nhau năm 1952 Lúc này bố tôi đang phục vụ quân

đội Mẹ tôi đợc ở với ông bà nội làm dâu Có lẽ sau bố là mẹ đợc ông bà thânhơn cả

Thứ ba là ông chú út ít ở nhà, cũng có gia đình sớm Mẹ tôi khi chồng

đi bộ đội, ở nhà ông nội làm dâu Khu đất rộng khuôn viên có 5 gian nhàngói, sân gạch mặt tiền, khu bếp một bên, giếng nớc ngọt, vờn và hai cái aosen

Thời gian cải cách ruộng đất năm 1953, khu nhà bị cách mạng tịchthu Ông nội bị quy là địa chủ Bố tôi khai ông nội có 20 mẫu ruộng, trâu bò.Cách mạng thu hồi toàn bộ đất nông nghiệp và trâu bò chia cho nông dântrong xã Để tránh liên lụy, mẹ tôi đi ở nhờ bà con trong xã, dạy bình dân học

vụ, may vá kiếm sống Bà nội phải sang nhà anh Linh ở nhờ một dạo Bà làgia đình cách mạng, nhng về làm dâu gia dình địa chủ ở cách ly nốt

Nh vậy có mỗi ông nội mang tiếng là địa chủ và coi nh bị trù dập nhất

Ông có bị bắt đi cải tạo, khi tha thì về và ốm chết

Bà nội cũng kêu oan và tự tử theo Cái ao sen là nơi bà mất Nó sâu vàgớm ghiếc Tôi câu mãi đợc vài con tôm Đánh đó thì đợc nhiều hơn

Lúc này, Bố tôi là đảng viên, bị thơng trong chiến dịch Hòa Bình, raquân, về xã làm hiệu trởng trờng Cấp III Huỳnh Thúc Kháng thuộc huyện

Để tránh liên lụy do gia đình Bố mẹ đẻ là địa chủ, Bố tôi xin ra Hà Nội học

đại học Y đầu năm 1955

Bà O chị ruột Bố cũng ra Bắc làm ở quân Y viện 9 gần thị xã VĩnhYên làm chị nuôi O lấy con trai đích tôn liệt sỹ Phan Đăng Lu, nên cũngyên chí Ông Phan Xuân Tâm, bác rể đợc đi Nga học đại học và về dạy Ngavăn tại trờng Đại học s phạm Hà Nội

Mẹ tôi cũng ra Hà Nội dạy học theo chồng do có thai con đầu lòngnăm 1955

Trắng tay, ông chú tôi phải gửi vợ con, ra Hà Nội ở với bố mẹ tôi làmngoài một dạo

Ông Nội có đợc bầu là Chủ tịch xã một dạo, huyện là vùng giải phóng,nhng trong Cải cách ruộng đất có thời gian bị Cánh mạng bắt giam, sau khitha thì ốm chết Bà Nội có cháu ruột là ủy viên dự khuyết Trung ơng Đảng,Thứ trởng Bộ Nông nghiệp và phát triển Nông thôn Chu Văn Biên, nên oanquá, nhảy xuống giếng tự tử chết nốt Giai đoạn bĩ cực này từ 1953-1957

Chính vì thế, ở Hà Nội, Bố hay đến nhà Bác Biên chơi, cậy ông anh họ

để sống Khi có sửa sai, nông dân họ chia trả hai gian nhà mái ngói cho Bốtôi là đảng viên, và một sào vờn Chú tôi xin về quê giữ Từ đó, chú ở quê với

vợ và các em Hồi tôi về thăm quê, ông chú có khai và hứa sẽ trả lại cho bốcon chúng tôi khi nào chúng tôi khôn lớn

Mẹ tôi ra Bắc ở với Bố và sinh ra tôi tháng 9 năm 1955 Từ đấy, chúngtôi ở Hà Nội đến nay Hiện nay xã có chủ trơng cho Bố tôi mua lại ba giannhà ngói Đất thì đợc một sào cả đất ở và đất vờn Ngôi nhà ngói 5 gian đãmua lại ba gian kia và tu sửa trông tàm tạm Bố tôi đang giữ sổ đỏ đất Chú

và các em xin xã đất khác ở

Bốn con và ông chú đã xây nhà riêng Chỉ còn cậu T cùng vợ và bacon đang ở khu đất cũ chia cho bố tôi Họ xây hai gian nhà ngói cao liềnvách, có cửa hai cánh riêng và xây công trình phụ khá tốt Năm gian cũ đãtrùng tu, bố tôi cho giữ để duy trì truyền thống gia đình Tơng lai nó sẽ là 5gian nhà thờ

Xa đất ông nội khuôn viên rộng, sau cải cách, xã chia một phần cùngkhu bếp cho chú Hà hàng xóm, cùng tộc ở Một phần thứ ba thì chia cho mộtnhà khác ở Miếng đất của ông nội nay giữ đợc hơn một phần ba (có sổ đỏ).Thế là tốt lắm rồi Bố tôi là tiến sỹ, giáo s , có huy hiệu 50 năm tuổi đảng xã

mới có chính sách cho mua thu hồi ba gian nhà đất tổ tiên cho cháu con cónơi thờ tụng Xã đã xin huyện sổ đỏ cho bố tôi, vì vậy, họ cũng đỡ mangtiếng Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở và đất vờn.

Vì vậy, T và Hoa có ra Hà Nội xin ở kế thừa Bố tôi hứa di chúc chocậu T sổ đỏ Cũng nh ông nội, T có ba con, nhng hai gái một trai út Ông nộitôi thì một trởng nữ và hai con trai

Hiện nay, ông nội tôi đợc coi là địa chủ thờng Nhiều ngời đang chứngminh ông ta là địa chủ kháng chiến, nhng cha kết luận Việc này chỉ bố vàchú biết Chúng tôi ở Hà Nội, việc quê cha rõ lắm

Lý lịch thì đa phần tôi chỉ khai hai đời Cha vào đảng, nên tôi cha phảikhai đời ông

Năm 2002, tôi có về thăm quê Bố xa có nguyện vọng là có xe hơi đi,cho các con về thăm quê Nay đi xe thuê Cụ đã già, nên tôi đi theo 2 lần vềquê, mong quan hệ lại với nhau Ba ngời là Bố Mẹ và tôi đi lần đầu

Việc chúng tôi đang ở Bắc, nên đất quê giao cho T giữ Ai cũng tham,muốn giữ sổ đỏ Chả ai thích cho T và Hoa sổ đỏ Quyết định của bố, chúngtôi phải chấp hành Bố tôi đã viết di chúc Họ cho là tôi đóng góp ít, nên hình

nh đợc chia không nhiều, tôi cũng cha đợc đọc di chúc Con trởng, nhng tôicha đợc tham gia Mẹ tôi hình nh đang tham gia là chính

Nay đã rõ thì tôi đợc căn hộ phòng 304 Kim Liên, hai em trai nhà H6,cô Hơng đợc tiền mặt do đã có chỗ ở

Mẹ tôi họ Phan Sau cải cách, nhà ông ngoại cũng bị tịch thu, phải raBắc ở Ông bà ngoại có năm con gái và một con trai Năm dì và một cậu ởBắc tất Ông ngoại là thân sỹ, cậu tôi xin cho ra Bắc ở Cuốn lịch sử huyệnYên Thành có viết Ông Ngoại đỗ Phó Bảng triều Nguyễn Là ngời cuối cùng

đỗ khoa bảng triều đình trong huyện đợc đa vào sách Ông có dịch một sốsách Hán-Việt, làm nghề thuốc chữa bệnh cho nhân dân Ông về hu năm

1945, ở quê nghỉ

Quá trình làm quan, ông ngoại khá suất sắc Tri huyện Tĩnh Gia ThanhHóa, Đốc học Phú Yên, án sát tỉnh Hà Tĩnh, có về Huế làm quan cho đến năm 1945 thì về hu Đợc hởng thợng th sau hu (bìa A)

Thời kháng chiến, ông ngoại ở quê viện cớ già yếu, không tham gia gì,nhng có con gái là dì Cung là liệt sỹ chống Pháp, con trai là cậu Ngọc cótham gia kháng chiến Hai con rể là Nguyễn Văn Giá đại uý quân đội nhândân Việt Nam, và Nguyễn Văn Xang chính trị viên trung đội Sau khi raBắc, ông ngoại xin đợc làm ở viện Đông y, có ăn lơng Có hai con đầu là dìCam và dì Bộ đã vào Nam sau thống nhất đất nớc

Hiện nay ở Bắc chỉ còn Cậu Ngọc, dì Đô, mẹ tôi là dì Thiềng, và dì Hà

là út nữ Sáu ngời con của ông ngoại Dì Cam, chị cả là đảng viên đã hơn 80tuổi đã mất đầu năm 2005 Ông ngoại có một con gái là dì Cung là liệt sỹchống Pháp Ông ngoại mất đầu những năm 1960, bà ngoại cũng đã mất sauvài năm Họ chôn ở quê, xã Nhân Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An

Hiện nay ông ngoại có một số sách dịch và viết Cậu Ngọc và gia đình

đang xin cho ông ngoại danh hiệu“ Danh nhân văn hóa”, nhng cha đợc

Vợ tôi tên là Trần Thị Tú Oanh Vợ tôi là Đảng viên, sợ liên lụy, nênchỉ dám nhận bà Nội Đợc kết nạp, cô ta phấn khởi Bà nội họ Chu Bác ChuVăn Biên xa thứ trởng Bộ nông nghiệp là cháu bà nội Từ đấy việc về quê,

mẹ và vợ tôi đều sợ tốn kém, cha muốn về Họ chê ông nội tôi là địa chủ,thân bà nội tôi là gia đình cách mạng

Ông Biên xa là chủ tịch hội đồng hơng huyện, nên họ thân là phải.

Ông ta là anh họ bên ngoại của bố tôi, nên sự nghiệp của bố cũng đợc ôngBiên giúp đỡ Mặt khác, nhà tôi họ Trần cũng gốc Tàu nh nhà ông Chu VănBiên Bà ngoại tôi họ Đặng, cũng gốc Tàu nốt

Bố tôi họ Nguyễn là gốc Việt, nên cũng phải dựa vào chị ruột lấychồng họ Phan là gia đình cách mạng gốc Việt Bản thân chị ruột là cấp dỡngquân đội Hôm về quê, cô vợ tôi cũng đem con gái về và chúng tôi ngủ cùngtrên cái giờng đôi có cửa sổ thông sang nhà chú Hà

Mộ phần của hai ông bà Nội tôi đợc chôn chung ở xóm Thạch Sơn,cùng xã Văn Thành với xóm Minh Châu Khu đất cạnh một cái ao rộng, cócây cối xanh tốt Hôm giỗ bà Nội, Bố bị ốm không về đợc Mẹ có đa tôicùng vợ và con gái tôi về quê thăm mộ ông bà Ông Bà mất nửa sau nhữngnăm 50, đã lâu lắm rồi, khi các con họ còn trẻ Hai vợ chồng chúng tôi có đithăm mộ

Quê hơng bây giờ đông đúc cháu con Họ đã quên quá khứ Chỉ các cụgià khi họp họ vẫn nhắc lại những cuộc đấu tố Địa chủ, thời cách mạng xa x-

a

Các cháu ông nội, nhánh con ông chú đi bộ đội ba ngời, nên cũng nguôi ngoai dần Họ có nhà cửa, vợ con ở quê Mỗi ngời đều đã có một con trai nối dõi tông đờng Tuy thế, dân trong xóm vẫn quý ngầm ông nội Cái nhà thờ ông sung làm nhà trẻ, nay lại dùng để thờ Chúng tôi đang góp tiền xây cho cao hơn xa, xứng đáng với đời sau

2 bức ảnh bố

Bố tôi ra Hà Nội từ hòa bình lập lại Cụ có tham gia kháng chiếnchống Pháp, đợc vào Đảng và học trờng sỹ quan lục quân Trần Quốc Tuấn.Sau hòa bình, bố đợc học đại học Y và tốt nghiệp năm 1960 Cụ nguyên làgiáo s trờng đại học Y Hà Nội Cụ đã mất Cụ là thứ hai, có một ngời em trai

ở quê Bà chị ruột cũng già, trên 78 tuổi thì ở Hà Nội Cụ mất ngày 25 tháng

6 năm 2003

Bố tôi có bốn con Tôi là Sơn, trởng nam Em Hơng là em gái thứ hai,

em trai Văn thứ ba và em trai út Dũng thứ t Bố tôi còn có một ngời con nuôitên là Sâm Anh Sâm là anh họ chi trên, nên chúng tôi tách ra Bố có chụpmột bức ảnh chân dung Vợ chồng treo ở nhà, phòng 304 nhà C2, tập thểKim Liên Cô Hà bạn gái xa cùng học đại học hỏi thế còn mẹ tôi sao cha cóchân dung?

Mẹ tôi là giáo viên, hiệu phó trờng tiểu học Kim Liên đã nghỉ hu Mẹhiện nay 72 tuổi, ở số nhà 168 phố Kim Ngu cùng vợ chồng con trai thứ batên là Văn và hai cháu nội gái Mẹ tôi còn khỏe, nên cha chụp ảnh chândung Bố tôi chụp là do cụ ốm nặng, phòng khi đi xa có cái mà treo Gia đìnhchúng tôi theo “Lơng” Mẹ tôi ngời cùng huyện Yên Thành với bố

Nói về ảnh chân dung, ai cũng thích phải là ảnh Bác, ảnh Ngời Gia

đình chúng tôi xa cũng có một bức ảnh chân dung Hồ chủ tịch con con, bốtôi lồng vào cái khung kính nhỏ Hình nh cụ mua cái khung kính này ởTrung Quốc, khi đi du học một năm

Hàng ngày, nhìn ảnh Bác treo chính giữa tờng nhà, chỗ bàn thờ, chúngtôi rất vui Dầu sao Bố cũng là ngời cùng quê, lại cùng tộc với Bác, Lúc này,

bố đang là trởng khoa thận bệnh viện Bạch Mai, phó khoa nội trờng đại học

Y Hà Nội

Nhà tôi còn một bức tợng Bác bán thân, màu trắng, bằng thạch cao.Bức tợng này tôi để trên nóc giá sách, cũng chính giữa nhà Cửa ra vào mộtbên, nên nó đúng là giữa nhà Hai hiện vật có giá trị này để ở Kim Liên.

Sau này, bức ảnh đã cũ, lại choán chỗ thờ, nên chúng tôi quyết địnhchỉ để tợng Nh vậy, phía thờ tợng Bác là mặt thờ nhà nớc Có một l hơngnhỏ Mặt bên, chúng tôi treo một cái bàn thờ nhỏ, có hai l hơng, thờ gia đình

Hiện nay, nhiều hội trờng cơ quan, đều để ở góc đỏ tợng bán thân HồChủ Tịch trên một cái bục cao ngang tầm nhìn, bên trong có một dải lụa, haynhung đỏ Khi họp thì trên dải nhung đỏ có thể có thêm ngôi sao vàng nămcánh, hay búa liềm, ảnh chân dung Mác, Lê Nin

Bố mẹ tôi có một tấm ảnh chụp chung rất đẹp Đẹp vì tôi đợc chụpcùng Lúc đó, tôi là con trai đầu lòng, mới “baby”(còn là trẻ con) Họ bế tôichụp chung Hiện nay tấm hình này treo ở hai nơi Nhà C2, phòng 304, nơitôi, vợ và con gái đang sống Cái thứ hai treo ở số 168 phố Kim Ngu, nơi bố

mẹ tôi đang sống Cái thứ hai đợc tô màu

3 Bức ảnh gia đình.

Năm nào chúng tôi cũng đi công viên Lê Nin chụp ảnh gia đình Bangời chụp chung một kiểu đứng ở đài phun nớc, gần cổng chính ảnh10x15cm là chính Năm 2003, kỷ niệm 10 năm ngày cới, tôi có ý định bắtchớc bố mẹ, theo truyền thống gia đình, chụp chung một cái ảnh chân dung20x30cm với vợ và con gái Ngời ta xa kiêng chụp chung ba ngời Nay tôivẫn sống, đã 47 tuổi, nên không sợ nữa Thực ra, sau 10 năm cới, cái YếnThanh, con gái chúng tôi đã 9 tuổi, chúng tôi mới dám chụp Thế là chúngtôi đi chụp

Ngày mồng 3 tháng 5 năm 2003, tra, tôi gọi điện thoại cho nhà tôi

đang ở bên ngoại, nói:

-Chiều nay, mình đến phố Mai Hắc Đế chụp hình đi?

-Bộ quần áo đẹp của cái Thanh lại để ở Kim Liên, nhà tôi nói

Tôi lại đãng trí Đáng lẽ tôi vào tìm, đem ra cho nó mặc khi ra nhà bố

mẹ, chúng tôi hẹn gặp ở đấy, thì tôi lại nói:

-Em cho nó mặc bộ nào ở bên ngoại cũng đợc, thiếu gì bộ đẹp

Nhà tôi đồng ý Trời đã nóng, tôi có cái áo sơ mi Pháp hẳn hoi, bố tôitặng mà đang giặt Mở tủ, tôi tìm thấy cái áo sơ mi ngoại “ALAXA”, cũng tốtchán Quần thì mới may Cái ca la vát cũng còn mới Tôi ăn mặc chĩnh chạc,phi xe máy ra nhà bố mẹ Trong túi tôi đem ra 200 ngàn đồng cho cuộc chụphình và đi thăm nom Bố tôi đang ốm, nằm bệnh viện Hữu Nghị

Mẹ tôi tiếp Bà cụ cùng cô em dâu đang ở tầng hai Tôi sốt ruột, nhấc

điện thoại gọi cho vợ từ nhà bố mẹ đẻ:

-Chị và cháu đã phi xe máy sang, anh đợi một chút là đến Chú Thanh,

em ruột vợ trả lời qua phône

Vừa phône xong, tôi thấy cô em dâu tên là Hà có vẻ không đồng ý Cô

ta nói, cốt đủn tôi xuống tầng một:

-Anh xuống cất xe máy vào nhà đi

Tôi lục tục xuống Văn, em trai thấy tôi sẵn sàng thì vui vẻ hôn cái ca

la vat

-Bác Sơn hôm nay đi đâu mà bảnh chọe thật?

Văn đã đợc kết nạp đảng Em hiện là giám đốc công ty t nhân “HàVăn” Công ty trang trí nội thất, bán nguyên vật liệu nội thất Tầng một cũngcho công ty thuê gian ngoài làm nơi quảng cáo và làm việc

-Gia đình anh chuẩn bị đi chụp ảnh chung, bọn anh vừa kỷ niệm 10năm ngày cới Tôi nói.

Hồng Hà là vợ em Văn Văn là em trai thứ ba của tôi, sau cô Hơng,

em gái thứ hai Gia đình Văn, Hà cùng hai con gái ở cùng ông bà Họ ở tầngmột, ông bà ở tầng hai và ba Tòa nhà ba tầng, mặt phố Sợ tôi mất lòng, Hàxuống gác, cùng cháu Hồng Ngọc đứng đóng nhà tôi và cái Thanh Tôi khoe

10 năm kỷ niệm ngày cới, đọc bài thơ “Vui vẻ tham gia” để chuẩn bị vàobệnh viện biểu diễn cho bố nghe Cả bọn chờ

Lát sau, nhà tôi và con gái đến Cô ta đẩy xe máy vào nhà, lên thanggác thăm bà nội cái Thanh và gửi đồ đạc, chuẩn bị về Kim Liên Chúng tôibàn chuyện đi chụp hình Mọi ngời vui vẻ Tôi biếu bà 50 nghìn đồng, do

đầu tháng 5, lơng hu cha có Bà đãi một lon bia Halida, vài miếng giò, ăn chohồng mặt Lát sau, mẹ tôi tiễn cả ba xuống nhà, muốn đi cùng mà khôngdám nói Văn và Hồng Hà thì cùng Hồng Ngọc, con gái thứ hai của họ đã đimua thuốc cho bố từ trớc

Tôi lấy xe máy đèo vợ và con gái đến cửa hiệu ảnh Phố Mai Hắc Đếdài Đi từ phố Lê Đại Hành mãi mới tới Tôi hơi say bia, tý nữa thì va vào cái

xe con đi ngợc chiều Đậu xe máy, chúng tôi vào cửa hiệu Vẫn là cái hiệu

ảnh Phú - Thành đã chụp bức chân dung và nhiều ảnh gia đình hồi đầu năm.Tôi nhớ lại lịch sử Trần Phú và Nguyễn Tất Thành Phú- Thành cũng là mộtcái tên hay Tôi bên Bác, vợ họ Trần, bên Trần Phú

-Anh chị chụp ảnh? Sau một lúc, để chúng tôi tham quan qua phòng lễtân ở tầng một, chị tiếp viên mới hỏi

-Chúng tôi định chụp một kiểu ảnh chân dung cho ba ngời, tôi trả lời

Có thể một kiểu 10x15cm nữa Chân dung 20x30cm giá bao nhiêu?

-Nếu chụp ảnh lụa thì hết 66 ngàn, chị tiếp viên trả lời

Tôi dự kiến nh vậy vẫn cha hết 100 ngàn, nên ung dung Kiểu10x15cm chỉ hết 20 ngàn là cùng Chị tiếp viên mời:

-Mời anh chị và cháu lên gác ba chụp

Chúng tôi đi lên một cái cầu thang hẹp ở một bên Gác hai còn haigian để không, khách vắng Gác ba có một vài khách đang chụp Bên ngoài,mấy anh thợ chụp ảnh đang tán chuyện

-Anh chị chụp ảnh loại gì? Một cậu hỏi

-Chúng tôi chụp ảnh chân dung, một kiểu 20x30cm, một kiểu toànthân 10x15cm Tôi treo cái mũ lên một cái cọc không gắn đèn, trả lời Vợ vàcon gái cũng cất mũ trên ghế

Căn phòng rộng hai gian Bên trong có vài ngời đang chụp, có gơngtrang điểm Xa chúng tôi đã chụp một số kiểu ở gian trong Gian ngoài cũngdành để chụp ảnh Hai bên đều có hai cái đèn hắt lên cho rõ mặt Chúng tôi

đứng gần tờng, mặt trông ra Các anh thợ ảnh khuyên nên chụp bán thân cảhai kiểu cho rõ

Cái Thanh mặc cái áo màu vàng, trông tàm tạm Nhà tôi mặc cái áomàu sẫm, hơi cũ Cô ta có vẻ dản dị Một anh thợ ảnh xếp chúng tôi hai vợchồng đứng hai bên, cái Thanh đứng giữa Anh ta để tay cái Thanh chốnggần cằm Họ ngắm nghía và chụp hai kiểu Sau đó cho chúng tôi xem, chọntrên máy vi tính Lát sau họ chụp thêm ba, bốn phim Xem phóng to bị méohình vì máy cũ Họ mời chúng tôi xuống nhà xem cho rõ Máy tầng một mớitốt

Một anh thợ trẻ, xinh trai, cao dong dỏng đang cho tốp trớc xem hình.Một cháu gái đang lên hình Nó tơi nh hoa Tôi hơi ngợng Cái Thanh mới 9tuổi Mới sinh nhật con gái hôm mồng 10 tháng t Tôi nói:

-Cái Thanh để 10 tuổi bố cho chụp ảnh chân dung

Cả bọn không nói gì Chọn mãi mới đợc một kiểu ảnh Tôi là đẹp nhất

Vợ tôi ghen, thích chọn cái Thanh, hay mình đẹp nhất Tôi cậy chủ chi, nhấnmạnh:

-Cái này bố lên hình đẹp Do bố đeo kính, khó ăn ảnh, nên u tiên.Mình và cái Thanh cũng đẹp chán, tôi nói

Nhà tôi không nói gì Cô ta cũng đem mấy trăm nghìn đi, cũng muốncho vay Tôi quyết định lấy thêm kiểu 10x15cm một cái nữa

-Anh chị thích phông lá me xanh nhé Anh thợ vừa nói vừa cho phônglá me xanh Bức chân dung đã đẹp và dịu hơn Làm gì có cái cây nào tán láxanh lại thấp nh vậy, tôi nghĩ Họ phịa phông rõ khéo

-Lần trớc tại sao các anh lại lấy phông nhà thờ, chúng tôi có theo đạo

đâu mà các anh lại để cái phông ấy, chả hợp tý nào cả Nhà tôi càu nhàu Cô

ta làm nh họ còn nhớ cuộc chụp ảnh từ đầu năm

Đúng là chúng tôi chụp chung với bố mẹ một kiểu 10x15cm hôm đầunăm Trong số 5 ngời, nhà tôi đợc đứng giữa cái nhà thờ, oai nhất Cái ảnhnày đang treo ở Kim Liên Lần này phông dịu hơn, có vẻ nh đang đứng ởcông viên Chúng tôi không nói nguyên nhân lại đi chụp Nhà tôi muốn thửtài họ, nên cũng cha ng hẳn Tôi phải nói thêm mãi, cô ta mới thôi Thực racô ta vẫn muốn nổi bật nhất

Viết biên lai thấy hết cả thảy 87 nghìn đồng Cô tiếp viên tên là VânAnh Cô ta ký biên lai, nhận tờ 100 nghìn đồng tiền và trả tôi 13 nghìn đồngtiền thừa, hẹn thứ t đến lấy Nhà tôi băn khoăn, sao cô ta lại hẹn những 6 giờtối Chúng tôi bớc ra cửa tiệm

Trời đổ ma rào nhẹ Chúng tôi đi xe máy ngợc lên, rẽ ra phố Huế, lênTrần Hng Đạo để đến bệnh viện Hữu Nghị Đến chỗ rẽ ra phố Huế, đèn đỏ.Tôi đậu xe máy chờ Nhà tôi vội mua ở đầu phố hai cái áo ma Mặc xong,chúng tôi phi đến bệnh viện Gửi xe xong, chúng tôi vào thăm bố tôi đangnằm “Khoa nội tổng hợp”, phòng 11 Phòng bệnh ở trên tầng hai

-Chào cả nhà, tôi nói

Phòng 11 có hai bệnh nhân Gờng bố tôi kê phía ngoài, một bên ChúThụ và dì Hà đang ngồi thăm cụ Dì Hà là em ruột mẹ tôi Dì là giáo viên cấp

ba, đã nghỉ hu Họ đang nói chuyện Hồng, cô Oshin ngời cùng xã ngồi trênmột cái giờng trống, bên đối diện Bên trong có một bệnh nhân nặng đangnằm Ông ta có vợ và con gái đang chăm sóc Hành lang rộng, cảnh vật yêntĩnh, trời ma to dần

Vợ tôi xách ghế cho tôi ngồi Cô ta và con gái thì ngồi trên cái giờngbệnh cùng Hồng

-Bà dặn đem cho ông lọ nớc sừng tê giác mài Ông uống xong mang lọkhông về, bà mài tiếp, hôm sau lại mang đến Nhà tôi nói

Đặt lọ nớc thuốc trên bàn, nhà tôi quay lại cái giờng cùng Hồng

Đúng lúc ấy, cô Hơng đi ra từ phía sau Hành lang sau cũng có cửa vàophòng bệnh, có một gian nhỏ cho công trình phụ Cô Hơng đi thẳng qua cửasau, qua khu công trình phụ, qua phòng bệnh, ra ngoài hành lang trớc, ngồixuống ghế để sát tờng

-Em đến thăm bố đấy à? Tôi hỏi xã giao

-Em đến từ lúc nãy, cô Hơng đáp Cô ta khép một cánh cửa ra vào lạicho tôi đứng Ngoài hiên mát mẻ, trời đang ma Chúng tôi đứng, ngồi vớinhau một lát Sợ vợ tôi dị nghị, tôi lại đẩy cửa, bớc vào Ngồi thở một lát, tôi

đa cho Hồng 5 ngàn đồng và nói:

-Lại một tuần trôi qua, anh lại mừng Hồng có thế thôi

Nhà tôi không đồng ý Khi tôi đa ra cho bố đồng 50 ngàn, cô ta mớidịu lại

-Con mừng bố để trả tiền viện phí, tôi nói

Bố tôi cầm tờ bạc Mọi ngời vui vẻ Cụ bệnh nhân mừng và tín hiệucho tôi đọc bài thơ làm ngày 30 tháng t Tôi xin phép bố, dì Hà và chú Thụ

đọc:

Mời một giờ ba mơi.

Mời một giờ ba mơiSài Gòn thất thủ rồiGia đình tôi vui cờiMời một giờ ba mơi

*Ngày ba mơi tháng tNăm hai nghìn linh ba

Vợ, con đi tham quan

*Chính phủ vẫn kiên cờng

Đồng-Hùng-Mời-Kiệt -KhảiDựng nớc”ta xây lại”

Cụ Hồ và cụ Chinh mang tên bí danh Các Chủ tịch nớc còn lại đều có tộcgốc nh:

Hồ Chí Minh (tên bí danh), Tôn Đức Thắng, Nguyễn Hữu Thọ, ChờngChinh (tên bí danh), Võ Chí Công, Lê Đức Anh, Trần Đức Lơng Tôi phảixem quyển sử Việt Nam mới dám khai câu thơ trên Do quốc hội bầu chính

thức thì vẫn là: Thắng-Chinh-Công-Anh-Lơng là tên 5 cụ Chủ tịch nớc sauBác.

Chúng tôi lại ngồi sang một bên cho bố và chú nói chuyện Bố tôicũng báo là họ nói chuyện chuyên môn ngành Y Cả hai cụ là giáo s Y Khoa,

bố tôi có huy hiệu 50 năm tuổi đảng Họ cùng gốc Nguyễn

-Xa chú Thụ kinh qua Bí th đảng Bộ nhà trờng kiêm ủy viên đảng bộquận Đống Đa, nên cũng là một chức trong đảng Bố tôi nói động viên

Dì tôi cũng ngồi gật đầu đồng ý Chú tôi cời Hơn 60 tuổi rồi, chuyểncông tác khác rồi, nên chú khiêm tốn Chú ngời Hà Tĩnh

Lát sau, để kết thúc cuộc thăm, tôi xin phép đọc nốt bài “Vui vẻ thamgia” và cảm ơn họ đã giúp đỡ chúng tôi lúc cới xin Chú dì có cùng bố mẹ đihỏi vợ cho tôi Họ vui vẻ nhận lời Đáng ra là phải mời nhau đến nhà hàng,

đằng này lại cám ơn chay Tôi ngờng ngợng thong thả đọc:

Vui vẻ tham gia

Mời năm ngày cới ngày vuiThứ năm mồng một tháng nămYến Thanh con gái lên chínMời năm Quý Dậu- Quý Mùi

*Giáp Tuất Yến Thanh ra đờiMồng mời tháng bốn ngày vuiGia đình “Từ ấy” ba khẩuQuý Mùi vẫn sống yên vui

**

Kỷ niệm mời năm ngày cới

Ba ngời đi chợ mua gà

Mẹ Oanh lại nấu cơm cỗ

Bố con vui vẻ tham gia

Trời vẫn ma tầm tã Chúng tôi xuống tầng một, đợi trong hiên tòa nhà.Hai cái xe con biển “B” đa hai bác khách về Họ cũng đi thăm bệnh ai đấyvào thứ bảy Nhà tôi mua thêm một cái áo ma nữa Hết 9 ngàn, ba cái mới

đủ cho ba ngời Chúng tôi lấy xe máy về nhà mẹ tôi Dọc đờng ma vẫn nhtrút nớc Có chỗ mặt đờng đã ngập nớc Nói chung là ớt hết

Cất xe máy, lên nhà, hai mẹ con họ đem quần áo ra thay Tôi thì mợnquần áo bố mặc Mẹ tôi đi nấu cơm Nhà tôi rán thêm thịt xà xíu Mẹ đa ramột lon bia Hilida nữa cho tôi uống Chúng tôi ăn cơm tối chung Vừa ănvừa xem hết một tập phim” Sự lựa chọn nhầm lẫn” Phim hay, nên chúng tôixem nhờ, vừa tránh ma Mẹ tôi khoe cái ti vi màn hình phẳng Màn ảnh tohơn ti vi ở Kim Liên Xem xong, chúng tôi chia tay nhau về Kim Liên NhàVăn về báo là đã mua đợc thuốc cho ông Cháu Vân Anh, cùng tên với côtiếp viên cũng lên thăm Nhà tôi cũng đem về cho bà hai cái lọ không Mãilúc về, trời mới ngớt ma

Tối thứ bẩy, chúng tôi ngủ ở Kim Liên Nhà tôi lấy làm tiếc, muốn

đem áo dài đi, mặc để chụp hình chung Tôi không đồng ý Sau khi cới, chảkhi nào chúng tôi đi chơi mà mặc áo dài với nhau cả áo dài nhà tôi chỉ mặckhi khai giảng năm học, với bạn bè và học sinh Hôm cới cô Dung, em gái,nhà tôi cũng mặc áo dài Đã có gia đình là mặc áo sơ mi là chính Hình nh áodài trắng là dành cho thì con gái Phụ nữ mặc áo dài màu Cái áo dài tôi góp

tiền may màu gạch non, chúng tôi chờ khi nào mặc đi chơi, xong mới đợcchụp Cho nó thật ảnh Cái áo mặc để chụp tuy cũ, nhng thờng mặc Tôi thấythế là tốt

Chiều chủ nhật, có tin là “Bức ảnh gia đình” của chúng tôi nghe nói

đẹp lắm Chiều thứ t mới đợc lấy Tôi hẹn vợ tra thứ t về Kim Liên gặp mặt

và cầm tiền chợ Chị ta cầm 100 ngàn đồng tiền nuôi con tuần này, cùng congái về ngoại, không vui Dầu sao thì cũng nâng tiền nuôi con lên 100 ngàn

đồng một tuần Chúng tôi đang sống ở hai nơi Chiều thứ bảy, cuối tuần, nhàtôi mới về Kim Liên Chiều chủ nhật, họ lại về ngoại, sống với mẹ và em trai.Nhà tôi nói là có ai đến thì tiếp cho vui vẻ, kẻo ngời cùng lực lợng lại mấtlòng Tiễn xong, tôi lên nhà, đóng cửa , xem ti vi Tối chủ nhật, tôi uống haiviên thuốc ngủ và đêm chủ nhật lại trôi qua

Thứ t, ngày 7 tháng 5 năm 2003, đúng 49 năm ngày chiến thắng ĐiệnBiên Phủ là ngày lấy ảnh Tôi sốt ruột, tối đi lấy Tra, nhà tôi về thăm, đồng ýcho tôi đi lấy ảnh Tôi gửi 20 chục nghìn tiền chợ chiều thứ bảy Chiều, saugiờ làm, tôi đánh xe máy thẳng đến hiệu, lấy ảnh và đem về treo Kiểu10x15cm rõ và nét hơn kiểu 20x30cm Phải chụp phim tấm to mới rõ nếu in

ảnh cỡ lớn Thế là chúng tôi có một bức ảnh kỷ niệm 10 năm ngày cới Thếbức ảnh gia đình kiểu chân dung của các bạn đã chụp cha? Theo tôi, ngày kỷniệm nên chụp, phải không các bạn?

Lần về nớc cuối cùng.

1 Cuộc gặp mặt trong nhà máy

Ngày 14 tháng 3 năm 1990, tôi đợc gọi lên gặp Phó Tổng Giám đốcphụ trách Việt Nam Bulgacốp Anatôli Pêtrôvích Trong lần gặp nhau tại nhàmáy, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Việt Nam Anatôli Pêtrôvích trao cho tôiquyết định buộc thôi việc Tôi đã có quyết định buộc thôi việc

-Này, hay tôi xuống làm thợ? Tôi nói

-Không đợc, tôi không đồng ý Anatôli Pêtrôvích trả lời

Thế là tôi kết thúc hợp đồng làm đội phó Theo lời dặn của AnatôliPêtrôvích, tôi đi thanh toán hợp đồng và chuẩn bị về nớc Anh Hạ Vùng tr-ởng cũ mới về phép thì nói là Ban bị Viện kiểm sát về kiểm sát chung, đòi tôi

về làm việc tiếp, nên Vùng bịa cớ để cho tôi về

Ông Bun (tên thân mật) viết cho tôi một giấy xác nhận thời gian côngtác phiên dịch, đội phó Ngày 13 tháng 3 năm 1990 là ngày cuối cùng, tôi đ-

Tôi thấy kiến thức của mình sau 7 tháng làm việc còn cha là bao, thậmchí cha bằng các kỹ s dạy công nhân kỹ thuật Họ là các kỹ s lâu năm.Chuyên môn của tôi ở Hà Nội cũng nặng về thống kê, theo dõi thiết bị nhậpkhẩu Chuyến đi này, họ giới thiệu một Xý nghiệp Liên hợp Cơ khí Mỏ

Mình có 400 nam công nhân chia làm 8 đội đứng các loại máy gia công cơkhí Mình chỉ sản xuất các chi tiết lẻ Công nhân mình đứng máy tiện, máykhoan, máy mài, máy phay, máy chuốt Việc lắp ráp, chạy thử bạn giữ Bímật nhà nớc Nh vậy Vùng có 16 cán bộ lãnh đạo Tôi là phiên dịch, đội phó

đội 15, đội thứ út Tám đội hết hạn đã về nớc trớc Tính cả thảy 750 côngnhân đã sang làm việc ở Vùng Lúc tôi về họ còn 350 ngời (bẩy đội)

ở trong nớc, tôi làm nghề khác, nên họ hầu nh chả giúp đợc gì Việc ởnhà mức độ phức tạp vừa phải, lại có chuyên gia Nga rồi Nói chung là tôivới t cách đội phó, đáp ứng cho anh em học Nga văn và học nghề là đợc Từ

9 tháng 8 năm 1999 đến 13 tháng 3 năm 1990, tôi làm phiên dịch-đội phó.Hơn 7 tháng Anh em đã nhận chứng chỉ học nghề bậc hai và đang đứngmáy Tiếng Nga họ nói cũng tàm tạm

Nhà máy cơ khí mỏ Gorlốpca mang tên Kirốp, nơi tôi làm đội phónằm ở thị xã Gorlốpca, thuộc tỉnh Đônhéxtcơ, cộng hòa Ukraina Thị xã cóhơn 38 vạn dân Có hai quận Mỗi quận có một số phờng và một số xã.Nhiều cơ sở công nghiệp lớn nằm trong thị xã Nhà máy của Vùng Việt Namnày lớn, có hơn 1 vạn cán bộ công nhân viên Trong khuôn viên nhà máy có

12 xởng cả thảy Mỗi xởng có 300 đến 400 công nhân cả Việt lẫn Nga.Chính quyền nhân dân thuộc Cộng hòa Ukraina Nhà máy chúng tôi của BộCơ khí Mỏ toàn liên bang thuộc Chính phủ Liên xô cũ ở Mátxcơva Thành rathủ đô Liên bang còn vinh dự một dạo Cho đến khi trao trả độc lập, chúngtôi cha trực thuộc Chính phủ Ukraina

Chúng tôi có 8 đội cả thảy Quân số lý thuyết 400 ngời Một đội hếthạn, đang về nớc Còn bẩy đội, ở hai nhà cao tầng Ký túc xá phố ThanhNiên có thể ở hai trăm công nhân Tít trong thành phố khu nhà cao tầngZakanal có một trăm rởi đang ở Theo hiệp định, Vùng này tồn tại đã lâu,tình hình hữu nghị tốt Đội cuối cùng là 15, tức là đã có 8 đội hết hạn 6 năm

về nớc, khoảng 400 ngời đã về nớc

Sau ngày trao trả độc lập, có thể Nhà máy này là xý nghiệp 100% vốnLiên Bang Nga Nó vẫn của Bộ lớn thuộc Chính phủ Cộng hòa liên bangNga Nó cũng nh các xý nghiệp 100% vốn nớc ngoài của ta Chúng tôi đóngdân nớc Cộng hòa đi làm thuê cho Liên bang Mình ngời Việt Nam, ông Bunngời Ukraina, cùng làm thuê cho Tổng Giám đốc ngời Nga gốc mà thôi Xatôi học đại học ở Kiép, mới gửi th cho các thầy, các thầy có khuyên là làmPhó đội trởng cũng tốt chán, không phải học thực tập sinh nữa Chính phủUkraina cũng muốn thân ta Vừa rồi họ có ký một loạt hiệp định với ta Chủtịch nớc Trần Đức Lơng dẫn đầu đoàn thăm nớc Bạn, có đến Kiép ÔngCutrơma là Tổng thống Cộng hòa Ukraina

Các cô kế toán Nga cho biết là quyết định thôi việc của Phó TGĐBulgacốp Anatôli Pêtrôvích có thể thay đổi Có thể khiếu nại lên TGĐ Cóthể đi kiện Tổng Giám đốc ngời Nga, ông ta có thể bác quyết định của PhóTGĐ Họ sẽ chấm công tiếp Họ bênh tôi, muốn tôi cứ ở lại làm đội phó Tôithầm cám ơn họ cũng nh phái Bích Hà, kế toán trởng trong nớc Tôi vẫnthanh toán xong Hơn 7 tháng làm đội phó, tôi đợc hơn 1000 rúp Tôi sẽ lênBan quản lý lao động Việt Nam tại Liên xô báo cáo tình hình và xin họ quyết

định

3 Chuyến đi Mátxcơva

Từ 15 tháng ba, tôi đợc tự do Tức là hết hợp đồng lao động, khôngphải đi xởng nữa Nhng cũng hết lơng Anh em trong vùng biết tôi có bà con

ở Mátxcơva thì khuyên lên Mát (từ gọi tắt thủ đô Liên Bang Nga) thăm nom,

thử xem “Ban Quản lý lao động Việt Nam tại Liên Xô” có xin đổi vùng đợchay không? Họ động viên tôi chạy chọt, xin xỏ Cũng nhiều bạn coi bỏ về làtrốn nghĩa vụ Tôi biết là ít hy vọng, nhng cũng xin lên thăm non Ban LiênXô chủ quản Tôi có hai ngời bà con là anh Phong là anh rể lấy chị Nhung,con O ruột và cậu Oanh, là em rể lấy em gái thứ hai là Hơng Họ đang làmviệc ở Mátxcơva Hộ chiếu còn hạn và giấy thôi việc đã có, tôi tự mua vé lênMátxcơva Lãnh đạo Vùng không phản đối.

Chuyến tàu đi Mátxcơva lao nhanh về phía thủ đô Nga Tôi ngồi ghếngồi, có hành lý mang theo là một cái va li nặng chịch Đến ga hẵn còn sángsớm

Cảnh quan Mátxcơva về sáng yên tĩnh Phố trớc cổng ga đờng sắtrộng, nhân dân xếp hàng chờ tắc xi khá đông Tôi gọi tắc xi đi theo địa chỉ

đến nhà máy cơ khí Búa Liềm Chờ khá lâu mới đến lợt Chúng tôi đi lên xe,anh lái xe lái xe đi vòng vèo, cho nghỉ một lát, rồi mới đến Lúc này mới gần

10 giờ tra, anh tôi đi vắng Anh bạn cùng phòng cho tôi ngồi phòng cạnh.Nói chuyện một lát, anh tôi về

-Sơn đấy à? Trông chả khác ở Hà Nội nhỉ? Anh Phong nói

-Em lên Mát xin xem có đợc chuyển vùng hay không? Anh cho em ởnhờ vài hôm, đợc việc, em sẽ cám ơn, tôi nói

Tôi cho anh ta xem quyết định của nhà máy Anh ta ngán ngẩm nói:-Nó đề nghị Sứ quán bố trí việc làm thì bố trí cái gì? Khối ngời biếttiếng Nga mà có việc làm đâu?

Tôi chán ngán Đúng là cái nghề đội phó là nh vậy Họ học xong ngoạingữ, xong nghề là chả cần phiên dịch, đội phó nữa Giảm đợc ngời nào hayngời ấy Anh Phong cũng đang làm đội phó

Kỹ túc xá nơi anh Phong ở gọi là ốp Búa Liềm Xung quang có hàngrào chấn song sắt Nó cao khoảng chín, mời tầng Tiêu chuẩn đội phó ởMátxcơva cũng khá Mỗi ngời đợc một phòng con chừng 16 mét vuông Căn

hộ hai phòng thì đội trởng phòng rộng hơn Công trình phụ và bếp chung.Cửa ngoài chung Căn hộ hai phòng và khu phụ chừng 50 mét vuông

- Lần này, lên chơi, nếu ở lại cũng đợc, nếu không em về nớc, cơ quancòn chuyên gia Nga, chắc họ nhận lại, cũng chả lo

Anh tôi đồng ý Tôi nghỉ chơi ở Mátcơva một tuần Chiều hôm ấy, tôi

đi xe buýt đến nhà cậu em rể Tay này làm đội trởng, nhng cấp bộ đảng cao,

uỷ viên đảng bộ toàn Liên bang, ở gần sân bay quốc tế Seremenchevơ Oanhcùng tôi đi tắc xi quay trở lại nhà anh Phong

-Em gửi anh cậu Sơn, anh bố trí ăn ở một tuần Em tôi nói Mai cậuSơn lên Sứ, tôi sẽ có mặt cùng làm việc

Hôm sau, tôi lò dò đi xe buýt và tầu điện ngầm lên số 5 phốerốpkinxki, địa chỉ Ban Quản lý lao động Việt Nam tại Liên Xô Đờng phốMátxcơva sạch và rộng, vỉa hè thoáng Thỉnh thoảng, tôi lại gặp các bác táquân đội đang đi làm Các “Sếp” Việt Nam toàn đi tắc xi Tôi có cái bản đồanh Phong cho mợn, đi theo kinh nghiệm cũ Xa tôi đã ở Mátxcơva hai tuần

Tòa nhà trụ sở Ban quản lý lao động Việt Nam tại Liên Xô trông bềthế, 4 hay 5 tầng Cửa ra vào ở sân trong An ninh khá tốt Anh chị em lao

động Việt Nam rất tự hào về tòa nhà trụ sở của mình Ngôi nhà bên cạnh làtòa nhà là Đại sứ quán Thái Lan Tôi thấy phía Thái Lan treo cờ Thái, línhgác có vẻ phong kiến Dân châu á Chế độ nhà vua ở Thái Lan cũng có quan

hệ với Liên Xô cấp đại sứ quán

Tòa nhà của ta là trụ sở nhiều cơ quan Đoàn thanh niên cộng sản HồChí Minh toàn liên bang cũng có mấy phòng Tôi tò mò đi thăm qua một sốphòng, tầng

Chúng tôi gặp nhau ở tầng hai thì phải Oanh mời tôi vào làm việc vớicác cán bộ Ban Liên xô Tôi vào nói chuyện với chị Minh, cán bộ Ban quản

lý lao động Việt Nam tại Liên xô Chị ta phụ trách công nhân ta Thấy tôi là

đội phó, chị ta mời ngồi chơi một lát, sau đó giới thiệu với anh Khiết AnhKhiết phụ trách lãnh đạo đội Việt Nam Anh Khiết đọc quyết định của nhàmáy cho thôi việc, hỏi có th tay của Vùng hay không? Tôi lắc đầu Chắc làVùng cho về Anh Khiết nói là họ khiển trách tôi có bồ Nga? Tôi cời đồng ý.Anh Khiết hỏi nguyện vọng, tôi viết một cái đơn xin chuyển vùng về Mátxcơva, lấy cớ có hai ngời bà con đang làm việc

Nhận đơn, anh Khiết nói tôi về Vùng chờ, nếu Ban Quản lý lao độngViệt Nam tại Liên xô cho về thì Vùng sẽ giải quyết việc mua vé về Sốt ruột

là không đợc Tôi ngợng quá Tởng phải về nớc ngay, tôi đã đem toàn bộ đồ

đạc lên Mátxcơva Sau khi đợc anh Khiết thông báo thủ tục về nớc, tôi lại vềnhà anh Phong

Những ngày này, tôi đi thăm Hồng trờng, thăm cung điện Kremli, Nóichung là xe hơi của các quan chức Nga đậu trong cung điện một số, bám bụibẩn và mọi ngời vắng, ít khách du lịch Chỉ có bọn thiếu nhi Ukraina đang đithăm quan Tôi đi cùng với họ, mặc cái áo xanh, trông cũng đợc Lúc ra tôithấy anh công an Nga tránh cho tôi ra an toàn

Lăng Lê Nin đóng cửa Tôi đi một vòng quanh Cung điện Kremli Tôi

để ý không thấy họ mở cửa cho khách vào thăm lăng Ông Gorbachốp đang

là Tổng bí th Nga Nhiều ngời còn hy vọng là tôi có tài, có thể đợc ông Chốpnâng đỡ Thực ra tôi bắt đầu ho Cái khăn mùi soa có máu Tôi lo lo

Có ba cô gái Mông Cổ nghe tin sang thăm nom ốp Búa Liềm, nơi tôi ởnhờ anh Phong ốp là từ gọi tắt của ký túc xá Họ cùng phái với tôi Phó thủtớng Đồng Sỹ Nguyên vẫn đang giữa nhiệm kỳ Tôi vui vẻ xếp hàng đánh với

họ một séc bóng bàn Cô gái séc vít hơi xoáy, tôi không đỡ đợc Tôi nói là

đánh hữu nghị thôi Cô ta lại đánh bình thờng Tôi vẫn thua vừa vừa Họ

đang làm ở thủ đô Nga, định mời tôi đến chơi Họ muốn nuôi giúp anhPhong vài ngày cơm Tôi từ chối Xa hồi học đại học ở Kiép, tôi cũng thânhai cô gái Mông Cổ

Anh Phong cũng không vui Anh báo là ông Nguyễn Mạnh Cầm, đại

sứ Việt Nam tại Liên Xô là ngời cùng quê, có quen gia đình bà Lu Ông ĐàoKhải Hoàn, Trởng Ban Lao động cũng có quen gia đình Gia đình cáchmạng, thế mà anh Phong cũng chỉ làm đội phó nh tôi Anh ta là Đảng viên,lớn hơn tôi 5 tuổi, lơng cấp bậc cũng cao hơn Thấy tôi biết tiếng Nga sõi,anh Phong hơi ghen Hai ngời bàn về việc cho tôi làm ngoài Oanh thì tốthơn Cậu ta nói có các công ty của ta ở Nga Họ có thể mời làm việc Tôithấy anh Ngọc, con o ruột công phu gửi từ Hà Nội giá cả hàng hóa Nga bán

ở Hà Nội cho họ buôn bán Hàng nào có chênh lệch giá khá là có thể mua

Họ làm giàu Nhiều ngời chức ở trong nớc rất khá mà ra nớc ngoài chỉ làmphiên dịch Oanh thì làm đội trởng đội Cộng hòa Tức là lơng cũng chỉ bằngPhó đội trởng Liên Bang nh tôi là 180 rúp một tháng

Rỗi rãi, tôi đi thăm một ngời em họ, con dì Hà Phơng học trờng NăngLợng Mátxcơva Tôi đi dọc những dãy nhà xa sau khi đỗ đại học đã ở haituần trớc khi về nớc Phơng là sinh viên nhà trờng Phơng có một phòng con,

em không vui lắm, sợ tôi nhờ vả Tôi báo là đã có anh Phong Chúng tôi đến

nhà anh Phong cho biết địa chỉ rồi Phơng về Nay Phơng đã là Phó TổngGiám đốc Công ty FPT.

Sợ tốn kém cho anh Phong, theo lời dặn của anh Khiết, tôi xách vali vềVùng Bà y tá có cho đơn mua thuốc uống Thuốc của Ba Lan Tôi nhớ đếnanh Đạm trởng phòng cũ xa đi học nghề đóng tầu biển Ba Lan ba năm Khỏidần bệnh, tôi tiếp tục ở ký túc xá Dầu sao anh Phong cũng giúp tôi chỗ ở vàhơn một tuần cơm Tôi đợc anh ấy cho cái bản đồ Mátxcơva và địa chỉ Sứquán Anh ta giới thiệu cho tôi cô bạn gái, nhng thị nở, nên tôi không ở Họbàn hai ngời đi Nga là đủ, tôi phải về nớc nhận nhiệm vụ mới

Sau này tôi mới biết là bố tôi đã 60 tuổi khai sinh, phải về cùng lo sựnghiệp tiếp theo May cụ đợc đi làm tiếp và Bộ Y Tế giữ lại ngành đến 65tuổi Tôi và Dũng, út nam vẫn cha có gia đình Căn hộ nhà C2 vẫn chờ tôi về

ở tiếp Mọi ngời ra số 168 phố Kim Ngu ở Em Hơng thì ở dới vờn Họ dọacắt khẩu, cho ra ngoài quốc doanh Thế là tôi chờ về

4 Hai tháng ở ký túc xá.

Hôm về Vùng, Irina đa tôi đến một nơi hơi hẻo lánh Chúng tôi lại làmtình Mấy ngời bạn Nga ngồi ngoài canh chừng Họ đãi một cuộc tình.Chúng tôi hăng hái đến nỗi cậu rậm râu phải ho húng hắng, ra hiệu là đủ rồi

Họ đợc chứng kiến mối tình của chúng tôi Irina xin 15 rúp Sau đó, mấyanh cảnh sát Nga sợ họ gây án đến bắt Họ cho xe hơi đa đến trung tâmthành phố và thả tôi Irina và số bạn đợc đa về đồn khai báo Tôi có bồ Nga

Đúng nh anh Khiết hỏi ở Mátxcơva Tôi cầm trong ngời khá nhiều tiền, nên

sợ bị cớp Tôi ơn họ phết

Tôi có gặp ông Cầm, đại sứ Việt Nam ở Liên xô cũ Ông ta gọi tôivào làm việc, tôi không dám vào Mình là đội phó, chỉ Vùng trởng mới đợclàm việc với đại sứ, nên tôi thôi Oanh có nhắn với tôi là vùng Mátxcơva cònkhuyết một Vùng trởng nhà máy xe hơi Zin thì phải Tôi dát, không dámlàm Do anh ta không dám đi cùng, tôi phải làm việc một mình Oanh cậy

Đảng Bộ Toàn Liên bang may ra mới đợc cùng gặp Thế mà anh ta bỏ lỡ cơhội Nên tôi đành về Vùng

Ông Võ Kim Thanh là Phó Ban Lao động Việt Nam tại Liên xô cũngkhông cho gặp Ông ta có ra đón chúng tôi khi tới Đã 7 tháng trôi qua, thế

mà tôi chỉ quen anh Khiết Đích danh một ngời ở Bộ nhà có anh Khiết, chúcậu Cờng, Vụ phó Vụ cán bộ mới lên Chú cậu Cờng cho đi Hai ngời cùngtên

Hôm về Vùng, ông Bulgacốp Anatôli Pêtrôvích có mời lên lại mặt Tôidại, đi Mátxcơva về mà không mua quà Anh Đào, Chủ tịch công đoàn Vùngphải mua quà thay Cuộc nói chuyện thứ hai xảy ra

-Hay cậu viết đơn xin về nớc? Ông ta nói Tôi sẽ xóa án kỷ luật chocậu Chỉ cần cậu viết đơn xin thôi việc là đợc Quyết định buộc thôi việc sẽkhông có hiệu lực Đơn sẽ là nguyên nhân tự xin về nớc Ông ta nói một cáchthân mật Có thể khai là yếu sức khỏe, hoàn cảnh gia đình Ông ta hiểu là tôi

đi Mátxcơva cũng không kết quả lắm Ông Bun muốn tôi xin sứ quán

điVùng khác

Tôi chả còn cách nào khác là đồng ý Tôi viết ngắn gọn, chả dám yêucầu gì ngoài đòi trả về nớc

- Mình còn ở ngày nào, còn là con tin ngày ấy, tôi nghĩ

-“Vốt i Khơrasô” (thế là tốt), Ông Bun nói Ông cầm têlêphône gọicho phòng bán vé máy bay

-A lô, chị có vé đi Hà Nội không? ông Bun nói

-Vé phải đến tháng bẩy mới có, đã bị đặt hết rồi, chị bán vé trả lời à,nếu cần đi sớm hơn thì còn một vé tháng 5, nhng vé hạng nhất, hơi đắt Chị

ta nói tiếp

-Chị cho tôi 1 vé hạng nhất nhé, ông Bun nói sau khi tôi đồng ý

Chị bán vé báo là vé ngày 23 tháng 5 và hẹn ông Bun đến phòng bán

vé nộp tiền để lấy vé

Tôi trả ông Bun 847 rúp tiền vé May cho tôi, ông ta hứa là nếu tôi can

đảm về nớc thì sẽ xóa kỷ luật và coi nh chia tay nhau Tôi về cơ quan cũ Tôicòn tiền Tiền lơng bẩy tháng cả thảy hơn 1000 rúp, tiền bán hàng hóa đemtheo, tiêu và mua sắm mất một ít, hẵn còn nên sau khi viết đơn, nghe báo, tôitrả ông Bun tiền vé Ông ta thu tiền vé về Tuy thế, ông ta chém một cái véhạng nhất Ông ta nhã nhặn ra phết Thế là tôi đợc ông ấy mua hộ vé máybay về nớc Nếu ở lại đến tháng bẩy thì số tiền chênh lệch tuy đủ sống, nhngmọi ngời thấy sẽ khó coi Nói chung là hết hợp đồng thì bạn có trách nhiệmchuyển trả mình về nớc Nhng vé máy bay thì ít, anh em mình lại đông, nên

có chuyện phải chờ là nh vậy Họ nhờng hai tháng là tốt lắm rồi

Anh Đào và anh Khoát lo lắng Lão chả cho biên lai gì cả Họ nghi cảPhó Tổng Giám đốc Hai anh là Th ký công đoàn Vùng và Vùng Trởng ViệtNam Giấy chứng nhận tự bỏ tiền ra mua vé máy bay là do ông này xácnhận Hẵn còn hai tháng, tôi tin ông Bul, không lo Có gì thì đã có anh Khoát

để lại cho anh em trong vùng Vài ngày trớc khi tôi về nớc, em mới tránh đinơi khác Em ở cùng với Valia, con gái nhỏ 3 tuổi Mẹ con họ không cóchồng

Hàng ngày, tôi vẫn đi cửa hàng mua trứng gà công nghiệp, cá biển,bắp cải nấu ăn lấy Tôi còn thử đi đặt “kom” Chả ăn thua May mà họ mua

hộ Một lợng đồng hồ điện tử Cũng có ít lãi Phơng công nhân mua hộ giágốc và tôi đi đặt bán lẻ Tất nhiên là sau tôi không dám mạo hiểm nữa Việc

đi đặt Kom rất hay Công nhân ta may quần bò, nhuộm, gắn cúc đẹp, và đi

đặt bán lại cho ngời Nga mặc Thanh niên họ thích mốt Việt Nam, hay mua.Bán đợc giá, anh em chia nhau tiền công Cũng có hàng từ trong nớc đemsang nh: đồng hồ điện tử, son, phấn, quần áo bò thật Cửa hàng nhận bán hộgọi là “Kom” (tiệm cầm đồ) Thời gian không nhiều, không bán kịp hàng

đặt, nên tôi không tham gia nữa Họ đặt hàng tháng mà sức mua cũng chả làbao Làm ăn vất vả mới có đồng tiền

Tất nhiên là anh em ta cũng tiếc Mùa xuân đẹp đẽ, cây cối đâm chồinẩy lộc, anh em đang tập đá bóng để thi đấu giao hữu Tuy không khỏe bằng,nhng nghe nói cũng có một số trận bóng đá, đội Việt Nam đá rất hay Tôi

đặt Kom, đi khám bệnh, làm đội phó với nhau Ông Nguyễn Mạnh Cầm

đang là Đại sứ, cùng quê Ông Đào Khải Hoàn đang làm Trởng Ban quản lýlao động Việt Nam tại Liên xô cũng cùng quê Anh Thái Đào gốc Nghệ an là

th ký công đoàn Vùng, tôi là th ký công đoàn đội

Không hiểu sao họ cho tôi về nớc Cho đến nay, câu hỏi đấy vẫn làmột ẩn số Đấy vẫn là một cái giá mà tôi cha đủ để cùng sống Nghe phongphanh là có ngời ghen tỵ, đòi tôi phải về nớc để xây dựng Hà Nội, chứ khôngphải là ở Nga hởng thái bình Có thể do Irina có con gái ba tuổi gốc Nga rồi,Nga họ không cho lấy Cô ta cũng nh các cô gái Nga khác thích về Việt Namvới nhau Họ cũng yêu con trai Việt Nam Tôi cũng sợ bố mẹ tôi không đồngý

5 Về nớc

Chiều ngày 21 tháng 5 tôi lên Mátxcơva Ông Anatôli trao vé cho tôi.Tôi cầm vé, vui vẻ Họ cho Viza lên Mát (giấy đi đờng do công an cấp) từngày 21 tháng 5 đến 23 tháng 5 Đi tắc xi ra ga 70 kilômét hết có 15 rúp Tôitrả tiền tắc xi Từ Đônhétxcơ, chúng tôi đi tầu Tầu đi qua lãnh thổ Ukraina,sang Nga, hơn 1000 kilômét Chúng tôi ngủ trên tầu Anh Khoát cùng tốp vệ

sỹ khoe võ Vovinam Họ sợ Khuligân Nga May đến Matxcơva an toàn Tôi

ăn một ít thức ăn họ đem theo, vui vẻ

Sáng ngày 22 tháng 5, chúng tôi đến Mátxcơva Oanh giỏi thật Hắn

bố trí anh trung tá Minh đón ở Ga Khi xuống ga, tốp vệ sỹ của anh Khoátbỗng nhiên xách đồ đạc của tôi ù té chạy Nhờ anh Minh, sỹ quan học việnquân sự Liên bang Nga, tôi thu hồi đợc đồ đạc Anh Khoát cùng tốp vệ sỹlên Mát tiễn không tin tôi Họ định đánh thó đồ đạc, nếu tôi ra sân bay mớitrả Anh Minh phải giải thích cho họ là không cần phải làm nh vậy Chúngtôi đi tắc xi thẳng đến vùng Oanh Gần đến, anh Minh xin xuống cho tôi đimột mình xem tôi có ý định về nớc thật hay không May tôi đến ký túc xáOanh cùng đồ đạc đầy đủ

Đầu tiên, Oanh định bán cái vé máy bay, cho tôi ở lại Mát xcơva Saunghĩ thế nào lại đồng ý cho về Oanh mới quyết định là phải đi gửi hàng vềchậm Theo tiêu chuẩn, đợc một kiện

Tôi đi gửi tầu bay chậm Oanh cho tôi đem về một cái tủ lạnh kháccủa anh ta Ngày 22 tháng 5, anh Minh lại giúp tôi một lần nữa Mãi xếchiều, tôi mới gửi xong cái tủ lạnh Anh ta tới nói giúp mấy câu với bà thủkho ở sân bay Họ thu tiền gửi rồi trả biên lai Tôi về nhà Oanh, thanh toánrồi ngủ một giấc say nh chết

Sáng ngày 23 tháng 5 tôi đi tắc xi lên Sứ quán làm thủ tục về nớc AnhKhiết ngời của Ban Liên Xô đã quen, thấy tôi có vé máy bay thì vui hơn.Kiểm tra giúp giấy tờ , anh ta báo là chỉ thiếu có mỗi cái giấy xác nhận tựmua vé Vùng cha giả Tôi có báo là tay Khoát, Vùng trởng mới có lên Mátlàm thủ tục cho tôi, nhng anh Khiết cha gặp Anh Khiết dặn là tôi cứ về, thủtục họ gửi về Cục sau cũng đợc Anh ta đa cho tôi một bản quyết định củaBan Quản lý lao động Việt Nam tại Liên xô cho về do ông Võ Kim ThanhPhó Ban ký Tôi thắc mắc mãi lý do về nớc “Yếu sức khỏe và hoàn cảnh gia

đình” Tôi gặp anh Tính ở Cục Hợp tác Quốc tế sang nhận mặt Chúng tôi

đều tóc dài, to con Anh Tính phụ trách đoàn đi là ngời của Cục ở Hà Nội,vô tình anh ta nói trớc là tôi sẽ phải về trớc hạn Tôi đi lọt, nay lại về Đúng

là trớc hạn thật Anh ta không vui Hình nh anh Tính sang làm Vùng trởng

Tôi lần về không quay lại gặp anh Phong Bận lên thăm Ban làm thủtục về nớc hai lần ngày 23 tháng 5 Hai anh lái xe tắc xi nói chuyện vui vẻ

Một anh cho biết là cũng đã ở Việt Nam, cũng đợc một cô gái Việt Namyêu Anh ta chở một chuyến Một anh khác lái xe cho Phó Tổng Giám đốcNga Tôi vẫy đi nhờ Phỏng vấn tôi, anh này hỏi về nớc xin việc làm có khókhông? Tôi khai là có chú Quang bà con là thủ trởng cơ quan cũ, chắc họnhận lại thôi Ông ta biết cậu Sáu Đàn là bà con, có đi xe Vonga Nga, làmlớn Có gì thì xin cậu giúp.

Oanh nhờ một bác Phó Giám đốc Nga tiễn tôi ra sân bay Chúng tôi

đáp xe tắc xi đến sớm Họ quen hải quan Sau khi gửi gắm xong, bác ta về ớc

tr-Tại sân bay, tôi gặp anh Khoát, Vùng trởng và một số về trớc hạn Tôihỏi anh Khoát, anh ta lờ đi Cho địa chỉ ông chú mình ở Hà Nội, anh ta bảo

sẽ đem giấy xác nhận về gửi ở nhà ông chú Đến nhà ông chú họ sẽ trả Tôibay về nớc chuyến 23 tháng 5 năm 1990 Tôi về liều Dầu sao thì vé cũng đềngày 23 tháng 5 Chuyến này ta bay về rất đông, toàn là ngời Việt Nam

Điều làm tôi cảm động nhất là ông Võ Kim Thanh, Phó Ban có ra tiễnchúng tôi về nớc Ông này ra đón từ khi đến Khỏe mạnh, rắn rỏi, ông ta ngờiNam Bộ

Chuyến bay về này, công an Nga khám hải quan rất kỹ Đồ đạc bịkhám từng món, nhất là đồ xách tay Cái cổng từ trờng đi qua có chùm chìakhóa là kêu reng reng Tình cờ, có một cô nữ họ Phạm về cùng bắt quen.Chúng tôi đói quá mà cha ăn tra Khám hải quan xong, chúng tôi vào khutrong, đi ăn với nhau Cô ta có vé khứ hồi Tôi chỉ còn đủ tiền mua một chaisâm banh Nga về làm quà Cô ta mua hai chai Chúng tôi lạc nhau trong máybay Tôi vẫn phải ngồi khoang hạng nhất Cô ta ngồi khoang đồng hạng Thế

là tôi về nớc

Trong khoang có mấy ngời Hungary ngồi hạng nhất với tôi, trong đó

có một cô gái Hungary khá xinh Cô ta cho tôi xem một cuốn họa báo khỏathân Đẹp thật Tôi có cảm tình với cô gái đẹp Nhng có mấy tay bạn đi cùngchuyến công tác Tôi cãi nhau với họ vì một tay ngời Hungary nằm lên babốn ghế Trong khi đó tôi lại không có chỗ ngồi Té ra anh ta muốn tôi quaylại tìm cô họ Phạm ngồi cuối máy bay Tôi thì cậy mình bỏ tiền ra mua véhạng nhất Mất cả tình cảm với cô gái đẹp Cô ta nói là làm thủ tục ở đại sứquán Hungary tại Việt Nam xong, họ sẽ xuống Hải Phòng làm việc Có tìmthì đến đại sứ quán mà tìm Họ cứ tởng là mình yêu nhau ngay Ta thì muốntôi ngồi khoang đồng hạng, cái vé sẽ là cả đi và về là vừa Họ tiếc cô họPhạm của Oanh gửi

Tôi đi lên khoang trên thì thấy mấy tay phi công ngời Nga đang lái.Một bác Việt Nam ngồi đầu khoang chỉ cho tôi cái cửa kéo tualét Khoangtrên có tualét riêng Nhng cửa kéo sang một bên, khác cửa đẩy ở cuối máybay Tôi cứ tởng cửa nh nhau, đẩy mãi mà nó không mở ra đợc Phi côngcùng tiếp viên bạn dùng cùng chúng tôi Tôi cũng xuống tualét cuối máy bay

đi đái, cốt tìm cô gái họ Phạm Tiếc thật Anh em mình báo là ta cũng có phihành đoàn và sẽ lái lấy Đoàn tiếp viên nữ Việt Nam sẽ phục vụ, anh Sơn chảphải dịch nhé Việt Nam airlines

Ăn trên máy bay rất ngon Mặc dù đã ăn ở sân bay hết 15 rúp, lên là

họ cho ăn ngay Tôi vẫn ăn hết Bố tôi thì hay đem thức ăn để dành về nhàcho vợ con, tôi thì không dám, đành ăn hết Họ có cho một chén rợu vangnữa Chuyến bay hết nhiều giờ Chúng tôi nghỉ ở Tasken, Carashi, Cancútta.Một tiếng đỗ nghỉ mỗi lần hạ cánh xuống sân bay Đa phần mọi ngời đều

xuống sân bay ngồi chơi, uống nớc khoáng Sân bay bạn có bán một số đồ luniệm, ai có tiền đôla mới mua đợc.

Nể quá, mấy cậu Hunggary đem một bao thuốc lá Marbalow ra mời.Tôi nghe nói đắt, không dám hút Họ giắt nó sau một cái ghế Có anh em tahình nh nhận lễ hộ Sau khi nghỉ ở sân bay Cancutta ấn độ một tiếng, khi lênmáy bay, tôi không thấy bao thuốc nữa Tôi nghèo dần Phải có tiền mới ănchơi đợc

Bố tôi đa một cái xe cứu thơng cũ đến đón Văn và Dũng là hai em traitôi ra đón Tôi về trót lọt Giấy thu hồi hộ chiếu ký ngày 12 tháng 4 Công ancửa khẩu sân bay Nội Bài thu hồi hộ chiếu Họ chộp dấu về nớc ngày 24tháng 5 năm 1990 Hải quan khám sơ sơ Chắc ai đó quen cho qua Tôi đợcgiữ cái cuống vé máy bay

Lần cuối cùng về nớc, cậu Oanh góp mất một số Oanh nhờ tay Du đa

ra sân bay Anh ta phải trả thêm gần 200 rúp tiền cái va li quá tải Nó nặnghơn 40 kilôgram Tôi trả có gì để trả Có vẻ nhờ Oanh thanh toán Oanh cógửi quà về gồm cái khoan điện nó tặng em Dũng, cái tủ lạnh gửi chậm, ít xàphòng gội đầu và cái quạt orbita của vợ là em Hơng Tôi đem đợc một ít quà

về gồm hai cái phíc đá, hai cái bếp điện, năm cái chuông điện Cái chảo vàcái nồi con tôi cũng cố đem về Toàn thứ quý, về nhà dùng tốt chán

Bố tôi báo là cũng bị mổ cắt 2/3 dạ dày Ngày 2 tháng 6 năm 1990,sinh nhật Bố tôi tròn 60 tuổi, chúng tôi đem chai rợu sâm banh ra uống Bệnhviện đa khoa Hai Bà Trng giữ cụ làm giám đốc thêm 2 năm rồi trả trờng đạihọc Y Hà Nội Năm 1995, cụ đi hu Cụ đợc phong hàm Giáo s Y Khoa

Ai cũng vậy, đem đồ đạc về cũng nhiều Một số mang về quá tảikhông có tiền cớc trả, phải để lại ở sân bay, một số đi hôi, vẫn của Việt Nammình Tức là không có tiền trả thêm cớc quá tải Một số hàng đem từ ViệtNam sang bị hải quan bạn giữ lại , đôi khi coi nh mất Họ đánh thuế hảiquan Có tiền thì họ trả Một số về Vùng mới có tiền đi nộp, hoặc nhờ bạn bènộp thuế và lấy hàng về

Hàng hóa của ta cũng phức tạp, nhng đa phần hợp pháp, nộp thuế làlọt Đem về lại đi đặt Kom Đa phần cớc đắt quá thì bỏ, thuế hải quan đắtcũng bỏ Có ngời thì đem liều, không tính kinh tế Xách tay về làm quà chogia đình thì đắt cũng vui Hải quan, công an cửa khẩu, bảo vệ sân bay là balực lợng quan trọng Mình đi ra nớc ngoài hay đem hàng sang bán, có lãi.Nhiều ngời phải nộp thuế hải quan Cũng viết đơn xin miễn thuế Tờ khai hảiquan đa phần không dám khai hết

6 Xin việc làm

ở Cục Hợp tác Quốc tế - Bộ Lao Động, tôi báo cho anh Tuấn là có gặpanh Tính ở Mat xcơva làm tin Quyết định cho về nớc của ông Thanh cha đủ,anh Tuấn hỏi giấy xác nhận tự mua vé máy bay Tôi phải viết đơn trình Cụccho anh Tuấn, chuyên viên Cục, tờng trình việc tôi đã bỏ tiền mua vé máybay mà Vùng cha xác nhận Họ cho một công văn gửi Ban quản lý lao đôngViệt nam tại Mátxcơva thẩm tra xác nhận Có giấy gửi lên Ban, Ban trả vềCục, thì mới chuyển thủ tục về Bộ nhà đợc Nếu không có giấy, tôi phải đềnthêm một vé máy bay bằng tiền mặt Họ sợ tôi cha nộp tiền Thật ra mìnhcũng mót về nớc làm việc tiếp Sợ chậm lơng Nếu họ gửi về chậm là phạt, kỷluật không ăn lơng Thế là tôi đợc tiếp tục nghỉ không ăn lơng chờ thủ tục.(Té ra họ họp Vùng xét miễn không đợc)

Thời gian chờ, thỉnh thoảng, tôi lại lên Cục Hợp tác Quốc tế - Bộ Lao

Động gặp anh Tuấn hỏi thủ tục về Bộ Mãi đầu tháng 10, anh Khiết, ngời của

Ban Liên Xô có th cho tôi báo là Ban Liên Xô ở Mát đã nhận đợc giấy xácnhận vé máy bay của Vùng Họ báo cho tôi lên Cục làm thủ tục về Bộ Giaothông vận tải.

Tôi cũng đến nhà chú anh Khoát Ông ta có vẻ làm to, có đa cho tôimột giấy xác tiền vé máy bay bản cho đơng sự thì phải Tôi đem về khoe gia

đình Anh Khoát quê ở Thanh Hoá, có về thăm nhà Tôi có đến nhà anh Đàochơi Anh ta vui vẻ Thôi thì về làm việc ở trong nớc cũng đợc

Thời gian này, tôi cũng thỉnh thoảng lên Ban quản lý Dự án ThăngLong thăm anh em cùng phòng Anh Đạm quay lại làm Trởng phòng, anhMinh tụt xuống phó phòng Anh Minh than thở với tôi là Viện Kiểm Sát có

về kiểm sát chung Dự án Đầu Mối đờng sắt Hà Nội mà tôi có tham gia Tôi

về là may Chắc họ cũng đồng ý cho tôi quay lại phòng

Chú tôi là Trởng Ban Quản lý Công trình Thăng Long Lê Tử Quangcũng dặn đừng vội, cứ chờ đủ thủ tục hãy về Giữ gìn sức khỏe, làm việc lâudài

Tôi đợc Cục Hợp tác Quốc tế - Bộ Lao Động chuyển trả về Bộ Giaothông Vận tải đầu tháng 10 năm 1990 Bộ Giao thông Vận tải quyết địnhchuyển trả về Ban ngày 12 tháng 10 năm 1990 Ông Lê Ngọc Văn, Phó Vụcán bộ ký Bộ chính thức nhận lại tôi Xa tôi là ngời của Bộ Giáo dục và Đàotạo, xin về Ban quản lý Dự án Thăng Long từ tháng 4 năm 1983, cha cóquyết định của Vụ Cán bộ

Chú Điềm, Chánh Văn phòng Ban xin chú Lê Tử Quang Trởng Ban kýquyết định cho về lại Phòng Vật t Đấy là ngày 15 tháng 10 năm 1990 Từtháng 10 năm 1990, tôi làm việc cật lực bù lại thời gian đi vắng, nên đợc chúQuang ký nâng bậc từ 333 đồng lên 359 đồng lơng cấp bậc niên hạn cuốinăm 1992 Thợng úy lơng có 350 đồng Tôi mỉm cời phấn khởi Tụi sông ankhu vực đang thợng úy nh tôi

Bìa Dê rất quan trọng, nó đảm bảo quỹ ở 22 đến 24 m2 Có tiêu chuẩn

ở, tôi sẽ lập gia đình Sau này do chậm thủ tục, Cục Hợp Tác phải xác nhậncho tôi thâm niên liên tục Họ cũng chả vui vẻ gì Ông Võ Văn Kiệt Thủ tớngChính phủ thì ký Chế độ bảo hiểm 12/CP Theo chế độ này, chỉ cần 30 nămcông tác là đợc hởng hu trí Tôi còn trẻ, thời gian công tác còn d Tôi sẽ làmviệc bù lại Hai lần chuyển công tác, tôi mất khá nhiều thời gian nghỉ không

ăn lơng và ăn lơng Nhng bù lại, tôi lên bậc chậm đi hai năm Thế là vừa

Tôi xây dựng đợc gia đình tháng 5 năm 1993 Cũng mất gần ba nămtìm hiểu Nhà tôi là giáo viên cấp hai Hai vợ chồng nay đã có một cháu gái 9tuổi Đầu năm 1993, một cô bạn vợ báo là đã có chế độ lơng mới Có nhắc làphái dân sự bị chậm lại Kỹ s thờng có hẳn 10 bậc Tôi đang hởng lúc đó làbậc 4/10 Cũng còn những 6 bậc để phấn đấu

Sau chuyến đi Nga lần cuối, tôi tiếp tục làm việc ở Ban quản lý Dự ánThăng Long và chúng tôi đúng là đang xây dựng giao thông Ngoài các dự

án trên địa bàn các tỉnh Bắc Bộ, chúng tôi có tham gia xây dựng các dự ángiao thông của thủ đô Hà Nội thật Ban quản lý dự án Thăng Long đang thamgia Dự án Láng-Hòa Lạc, Dự án Đờng Vành đai III, Dự án cầu Thanh Trì vàchúng tôi đang cùng nhân dân thủ đô xây tiếp cầu và đờng giao thông làchính cho:”Đàng hoàng hơn, to đẹp hơn” nh lời di chúc của ngời

Từ cuối năm 1990, tôi tiếp tục xách cái xe đạp Liên xô đi làm Mãinăm 2000 tôi mới mua xe máy Đồ Liên xô cũ nay vẫn còn cái tủ lạnh cóbánh xe đẩy Nó là kỷ vật tôi mang về từ Mátxcơva Nói là gửi cho Hơng,nhng đầu tiên bố tôi dùng, sau này ông cụ mua một cái xịn hơn, của Nhật