Bài mới: HOạT ĐộNG CủA GV HOạT ĐộNG CủA HS KIếN THứC CầN ĐạT HĐ 1: HDHS thảo luận câu hỏi SGK tiếp Gọi HS đọc đoạn 2 của văn bản?. Về kĩ năng: - Nhận diện đợc đoạn văn, bài văn miêu tả.
Trang 1- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một văn bản truyện viết cho thiếu nhi.
- Dế Mèn: một hình ảnh đẹp của tuỏi trẻ sôi nổi nhng tính tình bồng bột và kiêu ngạo
- Một số biện pháp nghệ thuật xây dựng nhân vật đặc sắc trong đoạn trích
b Về kĩ năng:
* Văn bản truyện hiện đại có yếu tố tự sự kết hợp với yếu tốt miêu tả
- Phân tích các nhân vật trong đoạn trích
- Vận dụng đợc các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hoá khi viết văn miêu tả
* KNS Tự nhận thức và xác định cách ứng xử : sống khiêm tốn, biết tôn trọng ng ời khác
- Giao tiếp, phản hồi/ lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ / ý t ởng, cảm nhận của bản thân về những giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện
a Chuẩn bị của GV: Giáo án, SGK, SGV, bảng phụ.
b Chuẩn bị của HS: Vở ghi, vở bài tập Ngữ văn, SGK, phiếu học tập.
? Em hãy nêu một vài
hiểu biết của em về tác
giả
? Em hiểu gì về tác phẩm
“Dế Mèn phiêu lu kí”
Đọc chú thích * SGK / 8Suy nghĩ - trả lời
2 Tác phẩm:
- Dế Mèn phiêu lu kí là tác phẩm nổi tiếng viết cho thiếu nhi
- Bài học đờng đời đầu tiên đợc trích từ chơng I của truyện “Dế Mèn phiêu lu kí”
HĐ 2: HDHS đọc - hiểu văn bản
Trang 2chia làm mấy đoạn
Lắng nghe, theo dõi
Đọc tiếp hết
Giải thích chú thích
- Dũng cảm, dũng khí, dũng mãnh, dũng tớng
Thực hiệnLắng nghe
Dế Mèn Tạo sự thân mật gần Gũi giữa ngời kể và
ngời đọc
Dễ biểu hiện tâm trạng, ý nghĩ, thái độ Suy nghĩ - trả lời
HĐ 3: HDHS thảo luận câu hỏi SGK
Gọi HS đọc lại đoạn 1 của
Đọc đoạn 1 của truyện
Thảo luận trình bày nhận xét bổ xungLắng nghe – ghi vở
- Tính nết, thái độ
Suy nghĩ trả lờiNhận xét bổ xung
Suy nghĩ trả lờiNhận xét bổ xung
- Có Vì đó là tình cảm chính đáng
- Không Vì nó tạo thành
III Phân tích:
1 Hình ảnh Dế Mèn:
Đôi càng mẫm bóng Vuốt nhọn hoắt
- Ngoại Đầu nổi từng tảng hình Răng đen nhánh Râu dài uốn cong
Co cẳng đạp phanh phách
- Hành động Đi bách bộ rung rinh một màu nâu bóng Trịnh trọng, khoan thai đa 2 chân vuốt râu
Vẻ đẹp cờng tráng, trẻ trung, chứa chất sức sống mạnh mẽ của
Dế Mèn
Trang 4TIếT 74: BàI HọC ĐƯờNG ĐờI ĐầU TIÊN (tiết 2)
Tiến trình bài dạy:
a Kiểm tra bài cũ :
Phân tích hình ảnh của Dế Mèn qua đoạn 1 của văn bản
2 Bài mới:
HOạT ĐộNG CủA GV HOạT ĐộNG CủA HS KIếN THứC CầN ĐạT
HĐ 1: HDHS thảo luận câu hỏi SGK ( tiếp )Gọi HS đọc đoạn 2 của văn
bản
? Dế Mèn gây ra chuyện gì
để phải ân hận suốt đời
? Tìm những chi tiết mieu tả
? Kẻ chịu hậu quả là ai?
? Dế Mèn có chịu hậu quả
- Nh gã nghiện thuốc phiện
- Cánh ngắn ngủn , râu một mẩu
- Hôi nh cú mèoSuy nghĩ - trả lời
- Muốn ra oai
- Không mà là ngông cuồng
- Dế Choắt Mất bạn láng
giềng
Bị Dế Choắt dạy cho bài học Suốt đời ân hậnSuy nghĩ - trả lời
- Có tình cảm đồng loại, biết ăn năn, hối hận
- Dế Mèn gọi Dế Choắt là chú mày mặc dù trạc tuổi nhau
- Gây sự với Cốc -> muốn ra oai với
Trang 5? Có thể tha thứ đợc không
? Em thử hình dung tâm
trạng của Dế Mèn ở phần
cuối truyện
? Sau tất cả các sự việc gây
ra và nhất là sau cái chết của
- Cay đắng vì lỗi lầm của mình xót thơng Dế Choắt, mong Dế Choắt sống lại, nghĩ đến việc thay đổi cách sống của mình
- sử dụng hiệu quả các phép tu từ-Lựa chọn lời văn giàu h/ảnh cảm xúc
* Ghi nhớ: SGK / 17HĐ 4: HDHS luyện tậpj
- Viết một đoạn văn diễn tả lại tâm trạng của Dế mèn sau khi chôn cất Dế Choắt
- Soạn bài: Sông nớc Cà Mau
Trang 6TIếT 75: PHó Từ
A MụC TIÊU CầN ĐạT
a Về kiến thức: - Khái niệm phó từ:
+ ý nghĩa khái quát của phó từ
+ Đặc điểm ngữ pháp của phó từ (khả năng kết hợp của phó từ, chức vụ ngữ pháp của phó từ)
a Chuẩn bị của GV: Giáo án, SGK, SGV, bảng phụ.
b Chuẩn bị của HS: SGK, vở ghi, phiếu học tập.
a Đi , ra , thấy , lỗi lạc ĐT ĐT ĐT TT
b Soi ( gơng ), a nhìn , to, b ớng ĐT TT TT TT
Bài tập 2 / 12:
- Các từ in đậm đứng trớc hoặc sau
động từ - tính từ
* Ghi nhớ: SGK / 12HĐ 2: Tìm hiểu các loại phó từ
Trang 7GV treo bảng phụ bài tập
Suy nghĩ - trả lờiThảo luận nhóm (3’)
Trình bày -> nhóm khác góp ý, bổ xung
- Mức độ
- Sự tiếp diễn tơng tự
-Sự phủ đinh
- Cầu khiến-Kết quả và hớng
- Khả năng
- Đã, đang
- Thật, rất
- Cũng, vẫn-Khôn, cha
- Đừng
- Lắm
- Vào, ra-Đợc
* Ghi nhớ:
SGK / 14HĐ 3: HDHS luyện tập
Y/c HS đọc thầm bài tập
1/14
Y/c HS ghi ra vở những phó
từ
Y/c HS viết đoạn văn ngắn
thuật lại việc Dế Mèn trêu
và chỉ ra đợc ý nghĩa của chúng
- Thực hiện
- Trình bày trớc lớp
- Các bạn nghe, góp ý
- Đã (chỉ quan hệ thời gian)
- Đều (chỉ sự tiếp diễn tơng tự)
- Đơng, lại sắp (quan hệ thời gian)
Trang 8- Xem tríc bµi t×m hiÓu chóng vÒ v¨n miªu t¶.
Trang 9b Về kĩ năng: - Nhận diện đợc đoạn văn, bài văn miêu tả.
- Bớc đầu xác định đợc nội dung của một đoạn văn hay bài văn miêu tả, xác định đặc
điểm nổi bật của đối tợng đợc miêu tả trong đoạn văn hay bài văn miêu tả
c Về thái độ:
HS cảm nhận đợc vẻ đẹp xung quanh mình về thiên nhiên, đất nớc
d. Tích hợp môi trờng: GD ý thức biết sống hoà nhập với thiên nhiên
B
CHUẩN Bị
a Chuẩn bị của GV: Giáo án, SGK, SGV, tài liệu tham khảo, bảng phụ.
b Chuẩn bị của HS: Vở ghi, SGK, vở bài tập, phiếu học tập nhóm.
C Tiến trình lên lớp
a Kiểm tra bài cũ:
- ở bậc Tiểu học các em đẫ học văn miêu tả ở những nội dung nào ?
- Lớp 4 miêu tả đồ vật, cây cối, phong cảnh Lớp 5 tả ngời, tả cảnh sinh hoạt
2 Bài mới:
HOạT ĐộNG CủA GV HOạT ĐộNG CủA HS KIếN THứC CầN ĐạT
HĐ 1: HDHS tìm hiểu các tình huống trong SGKGọi HS đọc 3 tình huống
SGK /15
? Trong tình huống thứ nhất
em cần làm gì
Đọc 3 tình huống SGK / 15
Bài tập 2 / 15 :
- 2 đoạn văn trong văn bản “Bài học đờng đời đầu tiên” giúp ta hình dung đợc đặc điểm nổi bật của 2 chú Dế:
Dế Mèn Dế Choắt
- Đôi càng mẫm bóng
- Đôi cánh … thành cái áo dài kín tận chấm đuôi
- Đầu to, nổi từng tảng…
- Gầy gò, dài lêu nghêu
- Cánh ngắn củn
- Râu cụt một mẩu
- Mặt mũi ngẩn ngẩn, ngơ ngơ
Trang 10* Ghi nhớ:
SGK / 16HĐ 2: HDHS luyện tập
- Các nhóm trình bày
bổ xung
- Lắng nghe
- Tự do thảo luậnLắng nghe – ghi vở
II Luyện tập:
Bài tập 1 / 16:
- Đ1: Tả chú Dế Mèn vào độ tuổi thanh niên cờng tráng với những
đặc điểm: to khoẻ, mạnh mẽ
- Đ2: Tái hiện hình ảnh chú bé liên lạc (Lợm) đặc điểm: nhanh nhẹn, vui vẻ, hồn nhiên
- Đ3: Miêu tả cảnh một vùng bãi ven ao, hồ ngập nớc sau ma
đặc điểm: một thế giới động vật sinh động, ồn ào, huyên náo
Bài tập 2 / 17:
- Đặc điểm nổi bật của mùa đông:+ Lạnh lẽo, ẩm ớt, gió bấc, ma phùn
Trang 11TIếT 77 SÔNG NƯớC Cà MAU
( Đoàn Giỏi )
A MụC TIÊU CầN ĐạT
a Về kiến thức: - Sơ giản về tác giả và tác phẩm Đất rừng phơng Nam.
- Vẻ đẹp của thiên nhiên và cuộc sống con ngời một vùng đất phơng Nam
- Tác dụng của một số biện phấp nghệ thuật đợc sử dụng trong đoạn trích
b Về kĩ năng:
- Nắm bắt nội dung văn bản truyện hiện đại có yếu tố miêu tả kết hợp thuyết minh
- Đọc diễn cảm phù hợp với nội dung văn bản
- Nhận biết các biện pháp nghệ thuật đợc sử dụng trong văn bản và vận dụng chúng khi làm văn miêu tả cảnh thiên nhiên
a Chuẩn bị của GV: Giáo án, SGK, SGV, tài liệu tham khảo.
b Chuẩn bị của HS: Vở ghi, vở bài tập Ngữ văn, SGK.
C TIếN TRìNH LÊN LớP
1 Kiểm tra bài cũ:
Phân tích hình ảnh của Dế Mèn trong văn bản: “Bài học đờng đời đầu tiên ”
2 Bài mới:
HOạT ĐộNG CủA GV HOạT ĐộNG CủA HS KIếN THứC CầN ĐạT
HĐ 1 : HDHS tìm hiểu về tác giả - tác phẩmGọi HS đọc chú thích *
Suy nghĩ - trả lời
Lắng nghe - cảm nhận
I Giới thiệu tác giả - tác phẩm:
II Đọc - hiểu văn bản:
1 Đọc - tìm hiểu chú thích - tìm bố
cục:
Trang 12* Bố cục :
Từ đầu đơn điệu…
3 phần Tiếp sóng ban mai… Còn lại
HĐ 3: HDHS thảo luận câu hỏi SGK
? Theo em đoạn văn thứ nhất
có nội dung gì
? Những dấu hiệu nào của
thiên nhiên Cà Mau gợi cho
con ngời nhiều ấn tợng
cây
Tiếng sóng biển
Suy nghĩ - trả
lờgiMiêu tả từ bao quát -> cụ thể
Thị giác
Thính giácSuy nghĩ - trả lời
2 Phân tích:
a ấn t ợng ban đầu về toàn cảnh
sông n ớc Cà Mau:
- Sông ngòi kênh rạch chi chít nh mạng nhện
- Trời, nớc, cây một sắc xanh
- Tiếng sóng biển rì rào bất tận ru ngủ thính giác con ngời
Thiên nhiên còn nguyên sơ, đầy hấp dẫn và bí ẩn
HĐ 4: HDHS thảo luận câu hỏi SGK (tiếp)Gọi HS đọc đoạn 2 của văn
Thảo luận nhóm trình bày
nhận xét BS
b Cảnh sông ngòi , kênh rạch Cà Mau:
Rạch Mái
GiầmCách đặt tên Kênh Bọ Mắt Kênh Ba Khía Năm Căn
Rộng hơn ngàn thớc
Nớc ầm ầmDòng sông đổ ra biển…
nh thác
Trang 13? Trong câu “thuyền chúng
- Thiên nhiên phong phú, hoang sơ mà tơi
đẹp, sinh hoạt độc
đáo, hấp dẫn
- Là ngời am hiểu cuộc sống Cà Mau,
có tầm lòng gắn bó với đất này
Đọc ghi nhớ SGK
Cá hàng đàn đen trũi nh… ngời ta bơi ếch
Cao ngất nh
2 dãy trờng Cây đớc thành vô tận
Cây đớc ngọn bằng tăm tắp
Tả trực tiếp bằng thị giá, thính giác, dùng nhiều so sánh
- Bán đủ thứ, nhiều dân tộc
- Đông vui, tấp nập, độc đáo, hấp dẫn
* Ghi nhớ: SGK / 2HĐ2: Luyện tập
Y/c HS viết đoạn văn
GV nhận xét
Viết đoạn vănTrình bày trớc lớp
III Luyện tập:
Hãy viết một đoạn văn nêu cảm nhận của em sau khi học xong văn bản
3 Củng cố - luyện tập:
Qua văn bản em có thể học tập đợc gì từ nghệ thuật tả cảnh của tác giả?
Quan sát, so sánh, nhận xét về đối tợng, có tình cảm say mê với đối tợng miêu tả
Trang 14a Chuẩn bị của GV: Giáo án, SGK, SGV, bảng phụ.
b Chuẩn bị của HS: Vở ghi, vở bài tập, SGK, phiếu học tập.
C TIếN TRìNH LÊN LớP
a Kiêm tra bài cũ: Phó từ là gì? Có mấy loại phó từ? Đặt 1 câu và chỉ ra phó
từ trong câu em đặt
b Bài mới:
HOạT ĐộNG CủA GV HOạT ĐộNG CủA HS KIếN THứC CầN ĐạT
HĐ 1: HDHS tìm hiểu khái niệm so sánh
GV treo bảng phụ bài tập 1 /
24
Gọi HS đọc nội dung yêu
cầu của bài tập
Thực hiện
- Giữa chúng có những điểm giống nhau nhất định
- Nổi bật cảm nhận của ngời viết, ngời nói về sự vật
Y/c HS thảo luận nhóm bài
tập 1 / 24 Thảo luận nhóm bài tập1/ 24
Phơng diện so sánh
Từ so sánh
Vế B:
Sự vật dùng để so sánhTrẻ em
Rừng
đớc Dựng
NhNh
Búp trên cành
Hai dãy ờng thành
Trang 15tr-bổ xung ý kiến ngất
Bài tập 3 / 25:
a Vắng mặt từ ngữ chỉ phơng diện so sánh , từ so sánh
b Từ so sánh và vế B đợc đảo lên trơc
vế A
* Ghi nhớ:
SGK / 25HĐ 3: HDHS luyện tập
Y/c hoạt động nhóm bài tập
a Thầy thuốc nh mẹ hiền (so sánh
đồng loại ngời với ngời)
b Sông ngòi, kênh rạch cùng bủa giăng chi chít nh mạng nhện (so sánh
đồng loại vật với vật)
c Các nớc bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống nh ngời bơi ếch giữa những đầu sóng trắng (so sánh khác loại vật với ngời)
d Chúng chị là hòn đá tảng trên trờiChúng em chuột nhắt cứ đòi lung lay(so sánh khác loại ngời với vật)
e Sự nghiệp của chúng ta giống nh rừng cây đơng lên, đầy nhựa sống và ngày càng lớn mạnh nhanh chóng (so sánh cái cụ thể với cái trìu tợng)
Trang 17- Vai trò, tác dụng của quan sát, tởng tợng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả.
b Về kĩ năng: - Quan sát, tởng tợng, so sánh và nhận xét khi miêu tả.
- Nhận diện và vận dụng đợc những thao tác cơ bản: quan sát, tởng tợng, so sánh, nhận xét trong đọc và viết văn miêu tả
c Về thái độ: Vận dụng đợc những thao tác cơ bản trên trong đọc và viết bài văn miêu tả.
B CHUẩN Bị
a Chuẩn bị của GV: Giáo án, SGK, SGV, bảng phụ.
b Chuẩn bị của HS: Vở ghi, vở bài tập, SGK, phiếu học tập.
C TIếN TRìNH LÊN LớP
1 Kiểm tra bài cũ: Thế nào là văn miêu tả ?
b Bài mới:
HOạT ĐộNG CủA GV HOạT ĐộNG CủA HS KIếN THứC CầN ĐạT
HĐ 1: Giới thiệu các thao tác cơ bản khi viết văn miêu tả
Gọi HS đọc 3 đoạn văn miêu
tả trong SGK
Gọi 1 em đọc phần yêu cầu
trả lời câu hỏi
Trình bày trớc lớp nhận xét bổ xung
-Ham thích thành mắc thói quen khó bỏ
- Đọc nội dung bài tập 3 / 28
I Quan sát, t ởng t ợng, so sánh và nhận xét trong văn
miêu tả:
Bài tập / 27
a Đ1: Tái hiện hình ảnh ốm yếu, tội nghiệp của Dế (nhằm đối lập với hình ảnh khỏe khoắn, mạnh mẽ của
Dế Mèn)
* Đ2: Đặc tả quang cảnh vừa
đẹp thơ mộng, vừa mênh mông, hùng vĩ của sông nớc
Cà Mau
* Đ3: Miêu tả hình ảnh đầy sức sống của cây gạo vào mùa xuân
b Những đặc điểm trên đợc thể hiện qua các hình ảnh và
từ ngữ trong mỗi đoạn
VD đoạn 3: Hình ảnh cây gạo sừng sững nh một tháp
đèn khổng lồHàng ngàn bông hoa là hàng ngàn búp nõn
Bài tập 3 / 28:
Trang 192 Dạy nội dung bài mới:
HOạT ĐộNG CủA GV HOạT ĐộNG CủA HS KIếN THứC CầN ĐạT
Thực hiệnCác bạn lắng nghe, nhận xét
Suy nghĩ - trả lời Bầu trời nh một chiếc lồng bàn khổng lồ nửa quả cầu…xanh
- Núi (đồi) nh những hàng bát úp, cua kềnh …
+ Mặt trời nh một chiếc mâm lửa
+ Bầu trời sáng trong và mát
mẻ nh khuôn mặt của bé sau một giấc ngủ dài
+ Những hàng cây nh những bức tờng thành cao vút
3 Củng cố - luyện tập:
- Theo em quan sát, tởng tợng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả có tác dụng gì ?
- Khi quan sát em có thể chọn vị trí nh thế nào?
4 HDHS học bài ở nhà:
- VN học bài vở ghi + SGK
Trang 20- Häc kÜ v¨n b¶n: S«ng níc Cµ Mau giê sau kiÓm tra 15’
- Xem kÜ bµi
- Lµm bµi tËp 5 / 29
Trang 21TIếT 81, 82 BứC TRANH CủA EM GáI TÔI
( Tạ Duy Anh )
A
MụC TIÊU CầN ĐạT
a Về kiến thức:
- Tình cảm của ngời em có tài năng đối với ngời anh
- Những nét đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật và nghệ thuật kể chuyện
- Cách thức thể hiện vấn đề giáo dục nhân cách của câu chuyện: không khô khan, giáo huấn mà tự nhiên, sâu sắc qua sự tự nhận thức của nhân vật chính
b Về kĩ năng:
* Đọc diễn cảm, giọng đọc phù hợp với tâm lí nhân vật
- Đọc - hiểu nội dung văn bản truyện hiện đại có yêu tố tự sự kết hợp với miêu tả tâm
lí nhân vật
- Kể tóm tắt câu chuyện trong một đoạn văn ngắn
*Tự nhận thức và xác định cách ứng xử: sống khiêm tốn, biết tôn trọng ngời khác
- Giao tiếp, phản hồi / lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ / ý tởng, cảm nhận của bản thân về ~ giá trị ND và NT của truyện
1 Kiểm tra bài cũ:
Trong đoạn văn tả cảnh sông ngòi , kênh rạch Cà Mau tác giả làm nổi bật những nét
I Giới thiệu tác giả - tác
Trang 22GV: Qua truyện tác giả
muốn hớng tới ngời đọc sự
tự thức tỉnh của ngời anh qua
trình bày, diễn biến tâm
trạng của nhân vật này trong
HĐ 3: HDHS thảo luận câu hỏi SGK
Là truyện ngắn hiện đại có
? Truyện đợc kể theo lời của
nhân vật nào? Ngôi thứ mấy?
? Việc lựa chọn vai kể có tác
dụng gì?
? Khi thấy em gái thích vẽ
ngời anh có suy nghĩ gì?
? Tâm trạng của ngời anh lúc
này nh thế nào
? Khi thấy mọi ngời phát
hiện ra tài vẽ của Kiều
Ph-ơng? Ngời anh có suy nghĩ
gì? Hành động nh thế nào ?
? Tại sao ngời anh lại thở dài
khi xem tranh của em?
Mê vẽ, đợc phát hiện
có tài vẽ, bức tranh đợc giải
Vẽ về anh mình Ngạc nhiên một cách vui vẻ
Ghen tức vì em có tài Hãnh diện và xấu hổ
- Nhân vật ngời anh
- Ngôi thứ nhất
- Miêu tả tâm trạng nhân vật một cách tự nhiên, nhân vật
có thể tự soi xét ý nghĩ, tình cảm của mình
Trang 23em gái chia vui với mình
? Tâm trạng ngời anh nh thế
nào?
? Nếu cần có lời khuyên em
sẽ nói gì với ngời anh?
? Ngời anh đã muốn khóc
khi nào? Vì sao?
thuật là tìm kiếm cái đẹp cho
con ngời, nâng con ngời lên
bậc thang cao nhất của cái
Lắng nghe
- Ngời anh đã muốn khóc khi thấy mình hoàn hảo quá trong bức tranh của em gái, vì ngạc nhiên, hãnh diện, xấu hổ
3 Củng cố - luyện tập:
- Theo em nhân vật ngời anh đáng yêu hay đáng ghét? Vì sao?
+ Ngời anh đáng trách nhng cũng đáng thông cảm vì những tính xấu chỉ là nhất thời Sự hối hận, day dứt, nhận ra tài năng , tâm hồn trong sáng , nhân hậu của em gái chứng tỏ cậu ta là ngời biết sửa mình, muốn vơn lên, cũng biết tính đố kị, ghen ghét là xấu
Trang 24( Tạ Duy Anh )
A
MụC TIÊU CầN ĐạT
a Về kiến thức:
- Tình cảm của ngời em có tài năng đối với ngời anh
- Những nét đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật và nghệ thuật kể chuyện
- Cách thức thể hiện vấn đề giáo dục nhân cách của câu chuyện: không khô khan, giáo huấn mà tự nhiên, sâu sắc qua sự tự nhận thức của nhân vật chính
b Về kĩ năng:
* Đọc diễn cảm, giọng đọc phù hợp với tâm lí nhân vật
- Đọc - hiểu nội dung văn bản truyện hiện đại có yêu tố tự sự kết hợp với miêu tả tâm
lí nhân vật
- Kể tóm tắt câu chuyện trong một đoạn văn ngắn
*Tự nhận thức và xác định cách ứng xử: sống khiêm tốn, biết tôn trọng ngời khác
- Giao tiếp, phản hồi / lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ / ý tởng, cảm nhận của bản thân về ~ giá trị ND và NT của truyện
1 Kiểm tra bài cũ:
Tóm tắt truyện: “Bức tranh của em gái tôi”
? Tại sao ngời em lại vẽ bức tranh
về anh mình hoàn thiện đến thế
Suy nghĩ - trả lời
- Cả tài năng và tấm lòng
- Tấm lòng trong sáng giành cho ngời thân và nghệ thuật
b Nhân vật ng ời em:
- Hồn nhiên, trong sáng, độ lợng và nhân hậu Tài năng hội họa
Trang 25? Qua câu chuyện em rút ra bài
Thảo luận nhóm Trình bày nhóm bạn nhận xét, bổ xung
Quan sát, đối chiếu, ghi vào vở
Dọc ghi nhớ SGK / 35
c Bài học:
- Mọi ngời cần vợt qua lòng mặc cảm, tự ti để có đợc niềm vui thực sự chân thành
- Lòng nhân hậu và sự độ ợng giúp con ngời tự vợt lên bản thân mình
Trang 26A
MụC TIÊU CầN ĐạT
a Về kiến thức:
- Những yêu cầu cần đạt đối với việc luyện nói
- Những kiến thức đã học về quan sát, tởng tợng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả
- Những bớc cơ bản để lựa chọn các chi tiết hay, đặc sắc khi miêu tả một đối tợng cụ thể
b Về kĩ năng:
- Sắp xếp các ý theo một trình tự hợp lí
- Đa các hình ảnh có phép tu từ so sánh vào bài nói
- Nói trớc tập thể lớp thật rõ ràng, mạch lạc, biểu cảm, nói đúng nội dung, tác phong
1 Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra phần chuẩn bị bài ở nhà của HS
- Nhóm khác nhận xét bổ xung
- Lắng nghe
I Bài tập:
Bài tập 1:
a Kiều Phơng là một hình ợng đẹp, tài năng, tâm hồn trong sáng, tấm lòng vị tha, nhân hậu
t-b Anh trai Kiều Phơng biết hối hận và nhận ra đợc tấm lòng cao đẹp của em gái mình
Trang 27Y/c HS luyện nói trong
- Luyện nói có vai trò và tầm quan trọng nh thế nào:
+ Giúp con ngời chuyển tải đợc những thông tin cần thiết
+ Giúp con ngời giao tiếp trong cuộc sống tự tin, mở mang tri thức
4 HDHS học bài ở nhà:
- Về nhà tự rèn luyện cách nói
- Xem tiếp phần còn lại
Trang 28TIếT 84: LUYệN NóI Về QUAN SáT, TƯởNG TƯợNG, SO SáNH
(tiết 2)
C
TIếN TRìNH LÊN LớP
1 Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra phần chuẩn bị bài ở nhà của HS
2 Dạy nội dung bài mới:
HOạT ĐộNG CủA GV HOạT ĐộNG CủA HS KIếN THứC CầN ĐạT
đĩa thủy tinh xanh khổng lồ
- Bầu trời trắng mờ
- Mặt biển phẳng lặng , hiền hòa
+ Phi ngựa nh bay
+ Luôn giúp đỡ ngời nghèo khổ
+ Gặp chuyện bất công ra tay trừng trị
+ Đợc vua cha và thần dân yêu mến
3 Củng cố - luyện tập:
Khi miêu tả cần phải có sự quan sát kĩ lỡng ở nhiều góc độ phải dùng nhiều hình ảnh
so sánh nhân hóa
4 HDHS học bài ở nhà:
- VN ôn lại kĩ lý thuyết văn miêu tả
- Tả lại con mèo đang rình chuột
Trang 29- Tình cảm của tác giả đối với cảnh vật quê hơng, với ngời lao động.
- Một số phép tu từ đợc sử dụng trong văn bản nhằm miêu tả thiên nhiên và con ngời
b Về kĩ năng:
- Đọc diễn cảm: giọng đọc phải phù hợp với sự thay đổi trong cảnh sắc thiên nhiên
- Cảm nhận đợc vẻ đẹp của hình tợng con ngời và thiên nhiên trong đoạn trích
1 Kiểm tra bài cũ:
Qua câu chuyện “Bức tranh của em gái tôi ” em rút ra bài học gì?
2 Dạy nội dung bài mới:
HOạT ĐộNG CủA GV HOạT ĐộNG CủA HS KIếN THứC CầN ĐạT
? Trong 3 đoạn , đoạn nào
- Nghe , theo dõi SGK
3 phần Đ2: tiếp Cổ Cò… Đ3: còn lại
Trang 30- Ngôi thứ 3HĐ 3: HDHS thảo luận câu hỏi trong SGK
? Có mấy cảnh thiên nhiên
đợc miêu tả trong bài
? Cảnh dòng sông đợc miêu
tả bằng những chi tiết nào
nổi bật
? Tại sao tác giả lại miêu tả
bằng hoạt động của thuyền
? Cảnh hai bên bờ đợc miêu
+ Bãi dâu trải bạt ngàn + Chòm cổ thụ dáng mãnh liệt đứng trầm ngâm lặng nhìn xuống nớc
+ Những dãy núi cao sừng sững
+ Những cây to mọc giữa bụi lúp xúp nom xa nhnhững cụ già
Nghệ thuật nhân hóa, so sánh, từ láy -> phong phú,
đa dạng, giàu sức sốngb.Cuộc v ợt thác của D ơng
H ơng Th : Cởi trần
Trang 31Suy nghĩ - trả lời
- Giữa mùa lũ
- Cần tới sự dũng cảmSuy nghĩ - trả lời
Suy nghĩ - trả lời
Suy nghĩ - trả lời
Đọc ghi nhớ HĐ 3: HDHS luyện tậpY/c HS đọc phần đọc thêm Đọc phần đọc thêm III Luyện tập :
3 Củng cố - luyện tập:
Khắc sâu kiến thức: Tập trung miêu tả cảnh thiên nhiên và hoạt động của con ngời
4 HDHS học bài ở nhà:
- Về nhà học bài vở ghi + SGK
- Soạn bài: Buổi học cuối cùng
- Xem trớc bài: So sánh ( tiếp theo )
Trang 32TIếT 86: SO SáNH (tiếp theo)
1 Kiểm tra bài cũ:
So sánh là gì? Cấu tạo đầy đủ của một phép so sánh gồm có mấy phần?
2 Dạy nội dung bài mới:
HOạT ĐộNG CủA GV HOạT ĐộNG CủA HS KIếN THứC CầN ĐạT
Trang 33Bài tập 3 / 42 :
Nh, tựa, hơn, hơn là, kém, kém hơn, khác…
* Ghi nhớ:
SGK / 42HĐ 2: HDHS tìm hiểu tác dụng của phép so sánh
- Tạo ra lối nói hàm súc giúp ngời đọc, ngời nghe dễ nắm bắt t tởng, tình cảm của ngời viết
II Tác dụng của phép so sánh
- Có chiếc lá nh sợ hãi…
Tạo ra những hình ảnh cụ thể
*Tác dụng sinh động Tạo ra lối nói hàm súc biểu hiện t tởng, tình cảm
Trang 34khi thì nh mũi tên, lúc lại
nh con chim lảo đảo, có khi
Y/c HS làm việc vào phiếu
cá nhân
Treo đáp án
Chấm bài cho bạn
Làm bài tập vào phiếu cá
nhân trao đổi
Quan sátChấm bài cho bạn
Là, nh, y
nh, giống
nh, tựa nh, tựa nh là, bao nhiêu…
bấy nhiêu
So sánh ngang bằng
Hơn, hơn là, kém, không bằng, cha bằng, chẳng bằng
So sánh không ngang bằng
Bài tập 2 / 43:
Dơng Hơng Th nh một pho ợng
Trang 35TIếT 87: CHƯƠNG TRìNH ĐịA PHƯƠNG PHầN TIếNG VIệT
1 Kiểm tra bài cũ:
Có mấy cách so sánh? Lấy ví dụ minh họa
2 Dạy nội dung bài mới:
HOạT ĐộNG CủA GV HOạT ĐộNG CủA HS KIếN THứC CầN ĐạT
HĐ 1: HDHS viết những đoạn, bài thuộc các âm, thanh dễ mắc lỗi
GV yêu cầu HS lắng nghe
một đoạn của văn bản “Vợt
thác ” và chép vào vở
Y/c HS đối chiếu với SGK
xem có mắc lỗi chính tả nào
HĐ 2: HDHS nhớ lại và viết một bài thơ hoặc một đoạn văn mà em thích
Y/c HS nhớ lại và viết vào vở
một bài thơ hoặc một đoạn
Trang 36Gọi HS đọc nội dung bài tập
Y/c 2 em lên bảng làm bài
tập
Đọc nội dung bài tập
2 em lên bảng Dới lớp làm vào vở
trong các đoạn thơ sau:
a Quê hơng tôi có con sông xanh biếc
Nớc gơng trong soi tóc những hàng tre
Tâm hồn tôi là một buổi tra hè
Tỏa nắng xuống lòng sông lấp loáng
b Anh đội viên mơ màng
Nh nằm trong giấc mộngBóng Bác cao lồng lộng
ấm hơn ngọn lửa hồng
3 Củng cố - luyện tập:
- Theo em nguyên nhân nào khiến chúng ta hay mắc lỗi?
- Làm thế nào để sửa lỗi
4 HDHS học bài ở nhà:
- VN xem lại kiểm tra bài
- Mỗi em lập một quyển sổ tay chính tả và thờng xuyên ghi những từ hay dễ viết lẫn
để không mắc lỗi
- Xem trớc bài Phơng pháp tả cảnh
Trang 37TIếT 88 PHƯƠNG PHáP Tả CảNH
(Viết bài làm văn tả cảnh ở nhà )
A Mục tiê u cần đạt
a Về kiến thức:
- Y/c của bài văn tả cảnh
- Bố cục, thứ tự miêu tả, cách xây dựng đoạn văn và lời văn trong bài văn tả cảnh
1 Kiểm tra bài cũ:
Muốn miêu tả đợc chúng ta cần phải làm gì?
* Đặt vấn đề vào bài mới:
Chúng ta sống cùng với thiên nhiên, sống giữa thiên nhiên Nhng làm thế nào
để những cảnh thiên nhiên kĩ thú ấy hiện hình, sống động trên trang giấy qua một bài (đoạn) văn miêu tả
2 Dạy nội dung bài mới:
HOạT ĐộNG CủA GV HOạT ĐộNG CủA HS KIếN THứC CầN ĐạT
HS đọc đoạn cSuy nghĩ - trả lời
I Ph ơng pháp viết văn tả cảnh:
1 Bài tập SGK/45
2 Nhận xét:
b Cảnh dòng sông Năm Căn:
- Tác giả quan sát và miêu tả lại theo thứ tự từ dới sông lên
Trang 38MB
- 3 phần TB KB
Đọc ghi nhớ SGK/ 47
lũy tre làng: phẩm chất, hình dáng, màu sắc)
* Phần 2: tiếp không rõ.… Miêu tả cụ thể 3 vòng tre của lũy làng
* Phần 3: còn lại
Cảm nghĩ và nhận xét về loài tre
2 Bài học:
Phơng pháp văn tả cảnh
* Ghi nhớ:
SGK/ 47HĐ 2 : HDHS luyện tập
? Khi miêu tả cần lựa chọn
những hình ảnh tiêu biểu nào
? Cần miêu tả theo thứ tự nào
+ Cô giáo (thầy giáo)+ Không khí lớp học+ Quang cảnh chung của phòng học (bảng đen, 4 bức tờng, bàn ghế)
+ Các bạn (t thế, thái độ, công việc chuẩn bị viết bài)+ Cảnh viết bài
+ Cảnh ngoài sân trờng+ Tiếng trống
- Thứ tự miêu tả:
+ Từ ngoài vào trong lớp + Từ phía trên bảng xuống cuối lớp
+ Từ không khí chung của lớp học đến bản thân ngời viết
Trang 39KB
GV nhận xét uốn nắn
HS chỉ cần trao đổi MB nên nêu cái gì, KB nên viết về cái gì
HS trình bày nhận xétHĐ 3: HDHS làm bài tập làm văn số 5 ở nhà
? Đề yêu cầu vấn đề gì?
IV HD viết bài tập làm văn
Trang 40- ý nghĩa, giá trị của tiếng nói dân tộc.
- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật đợc sử dụng trong truyện
1 Kiểm tra bài cũ:
Nêu nhận xét của em về nội dung và nghệ thuật của bài “Vợt thác ”
* Đặt vấn đề vào bài mới:
Lòng yêu nớc là một tình cảm rất thiêng liêng đối với mỗi ngời và nó có rất nhiều cách biểu hiện khác ở đây, trong tác phẩm “Buổi học cuối cùng”, đặc biệt này, lòng yêu nớc đợc biểu hiện trong tình yêu tiếng mẹ đẻ
Câu chuyện cảm động đã xảy ra nh thế nào?
2 Dạy nội dung bài mới:
HOạT ĐộNG CủA GV HOạT ĐộNG CủA HS KIếN THứC CầN ĐạT
I Giới thiệu tác giả - tác phẩm:
1 Tác giả:
- An phông xơ Đô đê (1840 - 1897)
- Nhà văn chuyên viết truyện ngắn của nớc Pháp thế kỉ XIX