- Tác giả đã nêu ra một con số đáng chú ý về số người bản xứ đã bỏ mạng trên đất pháp trong mấy năm chiến tranh Hết tiết 105, chuyển tiết 106 b1, Chiến tranh và người bản xứ - Trước c
Trang 1(Trích: Bản án chế độ thực dân Pháp)
-Nguyễn Aí
Quốc-A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT.
- Hiểu được bản chất giả dối, tàn bạo của chính quyền thực dân Pháp
- Thấy rõ tính chiến đấu, lập luận sắc bén cùng nghệ thuật trào phúng trong văn chính luận củaNAQ
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG.
1 Kiến thức:
- Bộ mặt giả nhân, giả nghĩa của thực dân Pháp và số phận bi thảm của những người dân thuộc
địa bị bóc lột, bị dùng làm bia đỡ đạn trong các cuộc chiến tranh phi nghĩa phản ánh trong văn bản
- Nghệ thuật lập luận và nghệ thuật trào phúng sắc sảo trong văn chính luận của NAQ
2 Kĩ năng:
- Đọc – hiểu văn chính luận hiện đại, nhận ra và phân tích được nghệ thuật trào phúng sắc béntrong một văn bản chính luận
- Học cách đưa yếu tố biểu cảm vào bài văn nghị luận
3 Thái độ: Tự hào về truyền thống đấu tranh của dân tộc, nêu cao tinh thần yêu nước.
3, Bài mới : Lên án chủ nghĩa thực dân Pháp là 1 trong những chủ đề quan trọng hàng đầu đối với
lãnh tụ NAQ trong giai đoạn hoạt động cách mạng những năm 20 thế kỉ XX ở pháp và một số nướcChâu Âu khác Người viết Bản án chế độ thực dân pháp bằng tiếng Pháp và coi đó là một nhiệm vụcách mạng to lớn , cần kíp Lần đầu tiên, không phải chỉ ở Việt Nam, có một bản án với nội dungphong phú, súc tích, với quan điểm chính trị tiên tiến nhất thời đại và những lập luận, chứng cứ hết sứchùng hồn, sắc bén đối với chủ nghĩa thực dân pháp
HOẠT ĐỘNG 1: Giới thiệu chung:
- Gọi hs đọc chú thích *
? Em hãy nêu vài nét về tác giả , tác phẩm ? ( sgk)
? Vb này thuộc thể loại gì ? Hãy nêu những hiểu biết của
em về thể loại đó ? ( Phóng sự – chính luận )
HOẠT ĐỘNG 2: Đọc , tìm hiểu văn bản.
- Gv cùng hs đọc ( Gịong điệu lúc mỉa mai châm biếm , khi
I, GIỚI THIỆU CHUNG
1 Tác giả :
2 Tác phẩm: Tác phẩm gồm 12
chương và phần phụ lục Đoạn trích làchương 1 Viết bằng tiếng pháp , xuất bản tại Pa-ri , năm 1925 , tại HN năm 1946
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1, Đọc, tìm hiểu từ khó
Trang 2đau xót , đồng cảm , khi căm hờn phẫn nộ , khi giễu nhại ,
trào phúng , khi bác bỏ mạnh mẽ …)
- Gọi hs đọc chú thích (2,3) trong sgk
? Em có suy nghĩ gì về cách tác giả đặt tên cho vb là Thuế
máu ?
- Thuế máu là cách đặt tên của tác giả nhằm phản ánh một
thủ đoạn bóc lột tàn nhẫn của chế độ thực dân ở các nước
thuộc địa : biến người dân nơi đây thành vật hi sinh trong
các cuộc chiến tranh phi nghĩa
? Vb này có bố cục mấy phần, nêu nội dung từng phần ?
*Gọi hs đọc đoạn đầu
? So sánh thái độ của các quan cai trị thực dân đối với
người dân thuộc địa ở 2 thời điểm trước chiến tranh và sau
khi cuộc chiến tranh xảy ra?
HS thảo luận
? Vì sao người bản xứ từ địa vị hèn hạ bỗng thành những
đứa con yêu , người bạn hiền , những chiến sĩ bảo vệ công
lí ?
- Vì thực dân pháp muốn che giấu dã tâm lợi dụng xương
máu của họ trong cuộc chiến tranh cho quyền lợi của nước
Pháp Đó chính là thủ đoạn của chính quyền thực dân
? Để làm rõ cái giá phải trả cho cái vinh dự đột ngột ấy, tác
giả đã đưa ra các chứng cớ cùng với lời bình ntn?
HS trả lời
? Và số phận của người bản xứ ở hậu phương được khái
quát bằng sự việc nào ?
HS trả lời
? Cách cấu tạo lời văn có gì đặt biệt ? cách cấu tạo lời văn
như thế có tác dụng gì ?
- Các luận cứ được diễn đạt chỉ một câu với nhiều dấu
phẩy , dùng hình ảnh biểu tượng, kết hợp đưa dẫn chứng
- Tác dụng : lượng thông tin nhanh , truyền cảm
? Theo dõi đoạn văn cuối cho biết có gì đặc biệt trong lời
văn ở đoạn này ?
- Tác giả đã nêu ra một con số đáng chú ý về số người bản
xứ đã bỏ mạng trên đất pháp trong mấy năm chiến tranh
Hết tiết 105, chuyển tiết 106
b1, Chiến tranh và người bản xứ
- Trước chiến tranh, họ bị xem là giốngngười hạ đẳng, bị đối xử đánh đập như súc vật
- Khi cuộc chiến tranh bùng nổ, lập tức
họ đựơc các quan cai trị tâng bốc, vỗ
về nào là “ con yêu”, “ bạn hiền”, “ những chiến sĩ bảo vệ công lí và tự do
- Bị biến thành vật hi sinh cho lợi ích, danh dự của những kẻ cầm quyền
- Những người ở hậu phương: làm những công việc chế tạo vũ khí, phục
vụ chiến tranh ở hậu phương cũng chịubệnh tật, cái chết đau đớn
b2, Chế độ lính tình nguyện
Trang 3? Hãy nêu rõ các thủ đoạn, mánh khoé bắt lính của thực dân
HS trả lời
? Từ đó cho ta thấy thực trạng, chế độ lính tình nguyện ntn?
(Là cơ hội làm giàu cho bọn quan chức, là cơ hội củng cố
địa v , thăng quan tiến chức )
? Phản ứng của những người bị bắt lính tình nguyện có gì
khác thường ?
HS trả lời.
? Người dân thuộc địa có thực sự “ tình nguyện” hiến dâng
xương máu như lời lẽ bịp bợm của bọn cầm quyền không ?
( Không hề có sự tình nguyện hiến dâng xương máu như lời
lẽ bịp bợm của bọn cầm quyền Người dân thuộc địa hoặc
? Trong thực tế những sự thật nào về lính tính nguyện
được phơi bày?
? Kết quả sự hi sinh của người dân thuộc địa trong các cuộc
chiến tranh như thế nào ?
HS trả lời
? Nhận xét về cách đối xử của chính quyền thực dân đối với
họ sau khi đã bóc lột hết “ thuế máu” của họ?
HS trả lời
- Người dân thuộc địa tìm mọi cơ hội trốn thoát Tự làm cho mình nhiễm phải những bệnh nặng nhất để khỏi phải đi lính
- Tốp thì xích tay, người thì bị nhốt có lính Pháp canh gác, lưỡi lê tuốt trần, đạn lên nòng sẵn
Vạch trần thủ đoạn lừa gạt tàn nhẫn của chính quyền thực dân đối với người bản xứ
b3, Kết quả của cuộc hi sinh
- Bộ mặt tráo trở, tàn nhẫn của chính quyền thực dân lại được bộc lộ trắng trợn khi tước đoạt hết của cải mà ngườilính thuộc địa mua sắm được, đánh đập
họ vô cớ, đối xử với họ thô bỉ như đối với xúc vật Người dân thuộc địa lại trở về vị trí hèn hạ ban đầu sau khi bị bóc lột trắng trợn hết “ thuế máu”
- Bỉ ổi hơn nữa, chính quyền thực dân còn không ngần ngại đầu độc cả một dân tộc để “vơ vét cho đầy túi” khi cấpmuôn bài bán lẻ thuốc phiện cho thương binh người Pháp và vợ con tử
sĩ người pháp
Mỉa mai, châm biếm, tố cáo quyết liệt chế độ thực dân Pháp tại Việt Nam
3 Tổng kết.
Trang 4? Hãy chỉ ra biện pháp nghệ thuật được tác giả sử dụng
trong đoạn này ? ( Lập luận phản bác, mâu thuẩn trào
phúng, thực tế sinh động, câu hỏi tu từ , điệp từ )
? Từ đó , thái độ nào của người viết được bộc lộ?
- Mỉa mai, châm biếm, tố cáo quyết liệt chế độ thực dân
Pháp tại Việt Nam
* Ghi nhớ : sgk
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
* Bài cũ: Học thuộc ghi nhớ, nắm
được nội dung, nghệ thuật của đoạn trích
* Bài mới: Đi bộ ngao du.
E RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………
Trang 5A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Nắm được cách dùng các kiểu câu để thực hiện hành động nói
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG, THÁI ĐỘ
1 Kiến thức:
- Cách dùng các kiểu câu để thực hiện hành động nói
2 Kĩ năng:
- Sử dụng các kiểu câu thực hiện hành động nói phù hợp
3 Thái độ: Biết vận dụng hành động nói đúng mục đích giao tiếp.
C PHƯƠNG PHÁP: Vấn đáp, nêu vấn đề…
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định: Kiểm diện HS 8A1:
2 Kiểm tra bài cũ: Hành động nói là gì? Những kiểu hành động thường gặp?
Làm bài tập số 3 tr 63
3 Bài mới : Tiết học này bàn về cách thực hiện hành động nói, xét trong quan hệ với các kiểu câu đã
học
HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu chung
Hs đọc vd1 sgk
Gv: Phát phiếu học tập cho các nhóm và hướng dẫn:Hãy
xác định mục đích nói của những câu ấy bằng cách đánh
dấu (+) vào ô trống thích hợp và dấu (- ) vào ô trống
không thích hợp theo bảng thống kê kết quả ?
- Hs: Thảo luận nhóm, trình bày
- Câu trần thuật thực hiện hành động nóitrình bày là cách dùng trực tiếp
- Câu trần thuật thực hiện hành động nóicầu khiến là cách dùng gián tiếp
2 Quan hệ giữa kiểu câu với hành độngnói:
HĐ nóiKiểu câu
Hỏi Trìnhbày
Điềukhiển
Hứahẹn
Bộclộcảmxúc
Nghi vấn
-Cầukhiến
Trang 6Hs: Đều là câu trần thuật kết thúc bằng dấu chấm.
- Gv:Những câu nào giống nhau về mục đích ?
- Hs: Câu 1,2,3 ) – Trình bày ; câu 4, 5 Cầu khiến
- Gv: Cùng là câu trần thuật, nhưng chúng có những
mục đích khác nhau và thực hiện những hành động khác
nhau Vậy chúng ta có thể rút ra nhận xét gì ?
- Hs:Câu trần thuật thực hiện hành động nói trình bày ,
chúng ta gọi là cách dùng trực tiếp; câu trần thuật thực
hiện hành động nói cầu khiến, chúng ta gọi là cách dùng
- Cậu đi lại nhiều thế?
->Câu nghi vấn thực hiện hành động điều khiển: Cậu đi
Bài 1: Tìm câu nghi vấn trong bài Hịch tướng sĩ của
Trần Quốc Tuấn Cho biết những câu ấy được dùng để
làm gì? Vị trí của mỗi câu nghi vấn trong từng đoạn văn
có liên quan như thế nào đến mục đích nói của nó
HS làm việc cá nhân và trình bày miệng trước lớp
Câu hỏi thảo luận:
Nhóm 1-2: Làm bài tập 2
Nhóm 3-4: Làm bài tập 3
Nhóm 5: Làm bài tập 4
Nhóm 6: Làm bài tập 5
HS làm việc và trình bày kết quả theo nhóm
Các nhóm khác nhận xét, bổ sung nếu thấy cần thiết
Nhận xét theo từng nhóm, biểu dương những nhóm có
Bài tập 2 tr 71, 72:
- Việc dùng câu trần thuật để kêu gọi nhưthế làm cho quần chúng thấy gần gũi vớilãnh tụ và thấy nhiệm vụ mà lãnh tụ giaocho chính là nguyện vọng của mình
Bài tập 3 tr 72:
- Câu có mục đích cầu khiến (tức là thuộchành động điều khiển) có thể không cóhình thức của kiểu câu cầu khiến Cáchnói của mỗi nhân vật thường thể hiện quan
hệ giữa người nói với người nghe và tínhcách của người nói Dế Choắt yếu đuốihơn Dế Mèn nên nói lời đề nghị khiêm
Trang 7HOẠT ĐỘNG 3:
- GV hướng dẫn một số nội dung bài soạn và bài tập về
nhà
nhường, nhã nhặn, còn Dế Mèn thì huênhhoang, hách dịch
Bài tập 4 tr 72:
- Những phương án được chọn mang tínhlịch sự cao: b, e
Bài tập 5 tr 73:
- Nên chọn hành động (c) vì chỉ đưa giúp
lọ gia vị mà không nói câu nào thì khônglịch sự, còn nếu trả lời Cái lọ ấy khôngnặng là không hiểu ý người nói
- Tiết sau: ôn tập về luận điểm, trả lời cáccâu hỏi ôn tập trong sgk, xem lại sách Ngữvăn 7 về luận điểm
* Bài mới: Chuẩn bị: Hội thoại.
E RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………
Trang 8- Bổ sung, nâng cao hiểu biết về văn nghị luận.
- Nắm được vai trò của yếu tố biểu cảm trong văn nghị luận cách đưa yếu tố biểu cảm vào bài văn nghị luận
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG.
1 Kiến thức:
- Lập luận là phương thức biểu đạt chính trong văn nghị luận
- Biểu cảm là yếu tố bổ trợ cho lập luận, góp phần tạo nên sức lay động, truyền cảm của bài vănnghị luận
2 Kĩ năng:
- Nhận biết yếu tố biểu cảm và tác dụng của nó trong bài văn nghị luận.
- Đưa yếu tố biểu cảm vào bài văn nghị luận hợp lí, có hiệu quả, phù hợp với lô-gic lập luận củabài văn nghị luận
3 Thái độ: Biết làm bài văn nghị luận vừa có lập luận chặt chẽ, vừa biểu cảm.
C PHƯƠNG PHÁP.
- Vấn đáp, thảo luận.
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.
1, Ổn định tổ chức: 8A1………
2, Kiểm tra bài cũ : Hãy kể tên những tác phẩm nghị luận đã học ?
- Nhận xét mục đích của văn nghị luận qua các tác phẩm nghị luận đã học ?
- Hầu hết các tác giả đã thuyết phục người đọc , người nghe bằng ỵếu tố nào ?
3, Bài mới :GTB
Ta đã biết yếu tố biểu cảm được thể hiện rõ nhất trong bài văn nghị luận là từ, ngữ, câu cảm,giọng điệu lời văn Nhưng có thật chỉ có như vậy không? Làm thế nào để có cảm xúc, tình cảm và biểuhiện ra khi viết văn nghị luận thế nào? Biểu cảm trong văn nghị luận có giống như biểu cảm trong vănbiểu cảm hay không ? Đó là nd bài học này
HOẠT ĐỘNG 1: Yếu tố biểu cảm trong bài
Trang 9? Về mặt sử dụng từ ngữ và đặt câu có tính chất
biểu cảm , Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến
của chủ tịch HCM có giống với Hịch tướng sĩ
của Trần Quốc Tuấn không? ( Giống nhau ở
chỗ có nhiều từ ngữ và nhiều câu văn có giá trị
biểu cảm )
? Tuy nhiên Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến
và Hịch tướng sĩ vẫn được cọi là những vb nghị
luận chứ không phải là văn biểu cảm Vì sao? (
Vì các tác phẩm ấy được viết ra chủ yếu không
phải nhằm mục đích biểu cảm mà nhằm mục
đích nghị luận )
? Hãy theo dõi bảng đối chiếu và nhận xét xem
cột nào có sử dụng yếu tố biểu cảm , sử dụng
yếu tố biểu cảm như thế có tác dụng gì ? ( Cột
2 có sử dụng yếu tố biểu cảm vì thế nó giúp cho
bài văn nghị luận hay hơn )
Gv giải thích : Biểu cảm là yếu tố có khả năng
“ gây được hứng thú hoặc cảm xúc” đẹp đẽ ,
mãnh liệt hoặc sâu lắng nhiều nhất, nghĩa là có
khả năng nhiều nhất trong việc làm nên cái hay
cho vb
? Qua phhân tích em có nhận xét gì về yếu tố
biểu cảm trong văn nghị luận ? ( ghi nhớ 1 sgk)
? Thông qua việc tìm hiểu các vb như Hịch
tướng sĩ và Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến ,
em hãy cho biết : Làm thế nào để phát huy hết
tác dụng của yếu tố biểu cảm trong văn nghị
luận ?
HS trao đổi, phát biểu
? Chỉ có rung cảm không thôi đã đủ chưa ?
Phải chăng chỉ cần có lòng yêu nước và căm
thù giặc nồng cháy là có thể dễ dàng tìm ra
những cách nói như: “ Không ! Chúng ta thà hi
sinh tất cả …” hay “ uốn lưỡi cú diều ” ? để
viết được những câu như thế , người viết cần có
những phẩm chất gì khác nữa ?
HS trao đổi, phát biểu.
? Có bạn cho rằng : Càng dùng nhiều từ ngữ
biểu cảm , càng đặt nhiều câu cảm thán thì giá
trọ biểu cảm trong văn nghị luận càng tăng Ý
kiến ấy có đúng không ? Vì sao?
HS trao đổi, phát biểu.
? Vậy, để bài văn nghị luận có sức biểu cảm
- Văn nghị luận rất cần yếu tố biểu cảm , Yếu tố biểu cảm giúp cho bài văn nghị luận có hiểu quả thuyết phục lớn hơn , vì nó có tác động mạnh mẽ tới tình cảm của người đọc ( người nghe)
- Để bài văn nghị luận có sức biểu cảm cao , người làm văn phải thật sự có cảm xúc trước những điều mình viết ( nói) và phải biết diễn tả cảm xúc đó bằng những từ ngữ , những câu văn có sức truyền cảm Sự diễn tả cảm xúc cần phải chân thật và không được phá vỡ mạch lạc nghị luận của bài văn
2 Ghi nhớ: sgk.
Trang 10đòi hỏi người viết cần có yếu tố nào? ( ghi nhớ
2 sgk )
HOẠT ĐỘNG 2: Luyện tập.
GV hướng dẫn hs làm bài tập
Bài tập 2 :Trong đoạn văn , tác giả không chỉ
phân tích điều hơn lẽ thiệt cho học trò , để họ
thấy tác hại của việc “ học tủ” và “ học vẹt”
Người thầy ấy còn bộc bạch nỗi buồn và sự khổ
tâm của một nhà giáo chân chính trước sự “
xuống cấp” trong lối học văn và làm văn của
Bài tập 1: Chỉ ra yếu tố biểu cảm trong phần I –
Chiến tranh và “ người bản xứ”
- Một là “nhại” Các từ như “ tên da đen bẩn thỉu” ,
“ An – nam – mít bẩn thỉu” , “ con yêu” , “ chiến sĩbảo vệ công lí và tự do” Đều là cách xưng gọi củabọn thực dân trước và sau chiến tranh , Trước thì miệt thị khinh bỉ , sau thì đề cao một cách bịp bợm Sự nhại lại các lời văn ấy và đem đối lập chúng lại với nhau đã phơi bày giọng điệu dối trá của thực dân , tạo hiệu quả mỉa mai
- Hai là dùng hình ảnh mỉa mai bằng giọng điệu tuyên truyền của thực dân như : “ Nhiều người bản
xứ đã … chứng kiến cảnh kì diệu của trò biểu diễn khoa học về phóng ngư lôi , đã được xuống tận đáybiển để bảo vệ tổ quốc của các loài thuỷ quái Một
số khác đã bỏ xác những miền hoang vu thơ mộng vùng Ban – căng…” Những ngôn từ mĩ miều không che đậy được thực tế phủ phàng Lời mỉa mai đã thể hiện thái độ khinh bỉ sâu sắc đối với gịong điệu tuyên truyền của bọn thực dân , và cả sựchế nhạo , cười cợt Ở đây yếu tố biểu cảm đã tạo hiệu quả về tiếng cuời châm biếm sâu cay
III HƯƠNG DẪN TỰ HỌC
* Bài cũ: Học thuộc ghi nhớ , hoàn thành bài tập
* Bài mới: Soạn bài “ Luyện tập đưa yếu tố biểu
cảm vào bài văn nghị luận”
E RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………
Trang 11TUẦN 28
Ngày soạn: 22 - 03 - 2013
Ngày dạy: 25 - 03 - 2013
(Trích Ê – min hay Về giáo dục)
Ruxô
-A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hiểu được quan điểm đi bộ ngao du của tác giả
- Thấy được nghệ thuật lập luận mang đậm sắc thái cá nhân của nhà văn Pháp Ru – xô
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ :
1 Kiến thức
- Mục đích, ý nghĩa của việc đi bộ theo quasn điểm của tác giả.
- Cách lập luận chặt chẽ, sinh động, tự nhiên của nhà văn
- Lối viết nhẹ nhàng có sức thuyết phục khi bàn về lợi ích hứng thú của việc đi bộ ngao du
2 Kỹ năng :
- Đọc – hiểu văn bản nghị luận nước ngoài
- Tìm hiểu, phân tích các luận điểm, luận cứ, cách trình bày vấn đề trong một bài nghị luận cụ thể
3.Thái độ: Có ý thức xây trình bày luận điểm trong bài văn nghị luân tự nhiên, sắc sảo, mạch lạc và
đưa yếu tố biểu cảm vào văn nghị luận
C PHƯƠNG PHÁP: Vấn đáp, thuyết trình, thảo luận nhóm.
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định: Kiểm tra sĩ số 8A1: Sĩ số ……Vắng: ……(P:………… ; KP:………… )
2 Bài cũ: - Giải thích nhan đề Thuế máu ? Nêu ý nghĩa văn bản Thuế máu ?
3 Bài mới: GTB
Phần lớn các triết gia, các nhà khoa học nổi tiếng đều người Phương Tây Khác với ngườiphương Đông, người phương Tây thích đi đây đi đó để khám phá thế giới Phải chăng đó là một trongnhững bí quyết dẫn đến thành công? Để trả lời câu hỏi này hôm nay cô sẽ giới thiệu với các em vănbản “Đi bộ ngao du” của nhà triết học Ru-xô
HOẠT ĐỘNG 1: Giới thiệu chung
Gọi hs đọc chú thích dấu sao
? Em hãy nêu vài nét về tác giả, tác phẩm? (sgk)
? Vb này thuộc thể loại gì? Hãy nêu những hiểu biết của em
về thể loại đó? (Phóng sự – chính luận)
HOẠT ĐỘNG 2: Đọc - hiểu văn bản
Gv cùng hs đọc ( Gịong điệu rõ ràng, dứt khoát , tình cảm ,
thân mật, lưu ý các từ tôi, ta ) Gọi hs đọc chú thích trong
I GIỚI THIỆU CHUNG :
1, Tác giả : Ru- xô là nhà văn, nhà
triết học nổi tiếng người Pháp thế kỉ 18
Trang 12sgk
? Em có suy nghĩ gì về cách tác giả đặt tên là Đi bộ ngao du
- Bàn về ích lợi của việc dạo chơi mọi nơi theo cách đi bộ
? Đề tài và nhân vật trong văn bản Đi bộ ngao du có gì khác
so với các vb nghị luận khác mà em đã được học ?
- Khác về tình chất đề tài, ở đây là đề tài sinh hoạt đời
thường
? Vb này có bố cục mấy phần, nêu nội dung từng phần ?
Gọi hs đọc đoạn đầu
? Luận điểm đầu tiên để triển khai vấn đề ngao du là gì ?
- Đi bộ ngao du thì ta được hoàn toàn tự do, tuỳ theo ý
thích, không bị lệ thuộc vào bất cứ ai
? Luận điểm đó được chứng minh bằng những luận cứ nào?
Cách lập luận theo trình tự nào?
- Muốn đi, muốn dừng nhiều tuỳ ý như (quan sát khắp nơi,
quay phải, quay trái, men theo dòng sông, tham quan mỏ
- Thoải mái hưởng thụ tựdo trên đường đi
- Để giải trí, học hỏi, vận động, làm việc Bởi vậy sẽ không
bao giờ chán
? Nhận xét về ngôi kể trong đoạn này? (Kể ngôi thứ nhất )
? Cách lặp lại đại từ “tôi” hoặc “ta” trong khi kể có ý nghĩa
gì? ( Đây không phải là sự tuỳ tiện, tự do mà là dụng ý nghệ
thuật của tác giả Khi xưng tôi là khi muốn nói về những
kinh nghiệm riêng, mang tính chất cá nhân Khi xưng ta là
khi lí luận chung Lại có những trải nghiệm riêng tư của tôi
được thể hiện dưới dạng kể chuyện về người học trò Ê-min
– gọi là em )
? Từ luận điệm và những luận cứ ấy, tác giả muốn thuyết
phục bạn đọc tin vào những lợi ích nào của việc đi bộ ngao
du? (Thoả mãn nhu cầu hoà hợp với thiên nhiên.Đem lại
cảm giác tự do thưởng ngoạn cho con người Đó cũng là
quan niệm giáo dục và phương pháp giáo dục của Ru – xô
HẾT TIẾT 109 CHUYỂN TIẾT 110
Gọi hs đọc đoạn 2
? Luận điểm chủ yếu của đoạn này là gì ?
- Đi bộ ngao du thì ta sẽ có dịp trau dồi vốn tri thức của ta
? Tác giả đã lập luận ntn, Trên cơ sở những luận cứ nào ?
- Luận điệm được các luận cứ liên tiếp sau minh chứng
-Đi như các nhà triết học lừng danh Ta- lét, Pla- tông,
Pi-ta-go
b Bố cục: 3 phần
- Phần 1: Từ đầu đến bàn chân nghỉ ngơi (Đi bộ ngao du tạo nên tinh thần thoải mái, không bắt buộc, không phụ thuộc )
- Phần 2: Tiếp đến không thể làm tốt hơn (Đi bộ ngao du đem lại cơ hội traudồi kiến thức, hiểu biết )
- Phần 3: Còn lại (Đi bộ ngao du có tácdụng rèn luyện sức khỏe )
c Phân tích : c1.Đi bộ ngao du tạo nên tinh thần thoải mái, không bắt buộc, không phụ thuộc :
- Muốn đi, muốn dừng nhiều tuỳ ý-Không phụ thuộc vào con người, phương tiện
- Không phụ thuộc vào đường xá lối
đi, chỉ phụ thuộc vào bản thân mình-Thoải mái hưởng thụ tự do trên đường
đi
- Để giải trí, học hỏi, vận động, làm việc Bởi vậy sẽ không bao giờ chán
=> Thoả mãn nhu cầu hoà hợp với thiên nhiên, đem lại cảm giác tự do thưởng ngoạn cho con người Đó cũng
là quan niệm giáo dục và phương pháp giáo dục của Ru – xô
c2 Đi bộ ngao du đem lại cơ hội trau dồi kiến thức, hiểu biết :
- Đi như các nhà triết học lừng danh : Ta- lét, Pla- tông , Pi-ta-go
- Xem xét tài nguyên phong phú trên mặt đất
- Tìm hiểu các sản vật nông nghiệp và cách trồng trọt chúng
- Sưu tập các mẫu vật phong phú, đa
Trang 13- Xem xét tài nguyên phong phú trên mặt đất
- Tìm hiểu các sản vật nông nghiệp và cách trồng trọt chúng
- Sưu tập các mẫu vật phong phú, đa dạng của thế giới tự
nhiên
? Lời văn và các câu văn của tác giả trong đoạn văn thay
đổi linh hoạt ntn? (Cách nêu dẫn chứng dồn dập liên tiếp
bằng những kiểu câu khác nhau : khi thì so sánh, khi thì nêu
cảm xúc; khi lại nêu câu hỏi tu từ ; hoặc lại nói về kết quả
sưu tập tự nhiên của chú học trò Ê-mi )
? Từ đó, những lợi ích nào của việc đi bộ ngao du được
khẳng định ?
Mở mang năng lực khám phá đời sống Mở mang tầm hiểu
biết Làm giàu trí tuệ Đầu óc được sáng láng
Gọi HS đọc đoạn 3
? Luận điểm thứ 3 là gì ? Cách chứng minh luận điểm có gì
đặc sắc ?
- Luận điểm : Đi bộ ngao du có tác dụng tốt đến sức khoẻ
- Chứng minh luận điểm bằng cách so sánh đi bằng phương
tiện mà tinh thần buồn bã, ngược lại đi bộ sảng khoái, vui
tươi Cảm giác thèm ăn, thèm ngủ, muốn nghỉ ngơi thoải
mái sau mỗi chuyến đi bộ đã khẳng định ích lợi của nó
? Bằng những lí lẽ kết hợp với các kinh nghiệm thực tế, tác
giả muốn bạn đọc tin vào những tác dụng nào của việc đi
- Thoả mãn nhu cầu thưởng ngoạn tự do Mở rộng tầm
hiểu biết cuộc sống Nhân lên niềm vui cuộc sống cho con
người
? Theo em tác dụng nào của ngao du có tác dụng hơn cả ?
(HS bộc lộ)
? Có những biểu hiện hình thức nào làm nên tính hấp dẫn
của bài văn nghị luận này ?
? Đi bộ ngao du cho ta hiểu gì về nhà văn G Ru – xô?
HS đọc ghi nhớ sgk
Hướng dẫn hs luyện tập :
Có thể thay đổi trật tự sắp xếp 3 luận điểm trên được không
? Vì sao tác giả sắp xếp như vậy ?
? Qua vb, có thể thấy bóng dáng của tác giả là con người
như thế nào ?
HS rút ra nghệ thuật , nội dung và ý nghĩa văn bản
dạng của thế giới tự nhiên -> Cách nêu dẫn chứng dồn dập liên tiếp bằng những kiểu câu khác nhau: khi thì so sánh, khi thì nêu cảm xúc; khi lại nêu câu hỏi tu từ; hoặc lại nói
về kết quả sưu tập tự nhiên của chú học trò Ê-mi)
=> Mở mang năng lực khám phá đời sống Mở mang tầm hiểu biết Làm giàu trí tuệ Đầu óc được sáng láng
c3 Đi bộ ngao du có tác dụng rèn luyện sức khỏe :
- .Đi bằng phương tiện mà tinh thần
buồn bã, ngược lại đi bộ sảng khoái, vui tươi Cảm giác thèm ăn, thèm ngủ, muốn nghỉ ngơi thoải mái sau mỗi chuyến đi bộ đã khẳng định ích lợi của nó.
-> Chứng minh luận điểm bằng cách sosánh
=> Nâng cao sức khoẻ và tinh thần, khơi dậy niềm vui sống, tính tình được vui vẻ
- Sử dụng đại từ nhân xưng tôi, ta hợp
lí gắn kết nội dung mang tính khái quátkiến thức mang tính trãi nghiệm của bản thân người viết, làm cho luận điểmthêm thuyết phục
b Nội dung :
* Ý nghĩa văn bản : Từ những điều
mà Đi bộ ngao du đem lại như tri thức, sức khỏe, cảm giác thoải mái, nhà văn thể hiện tinh thần tự do dân chủ - tư tưởng tiến bộ của thời đại
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC :
Trang 14HOẠT ĐỘNG 3: Hướng dẫn tự học
Gv gợi ý : Lập luận chứng minh – giải thích : Lợi ích của
việc đi bộ ngao du đối với bản thân làm cho hệ cơ vận
động tốt : săn chắc cơ thể, máu huyết lưu thông
* Bài cũ : Đọc chú thích
- Lập luận chứng minh lợi ích việc đi
bộ ngao du đối với bản thân
* Bài mới : Chuẩn bị bài tiết sau : Hội
thoại (tt).
HƯỚNG DẪN LÀM BÀI KIỂM TRA VĂN
- Xem lại các văn bản đã học
- Chú ý các thể loại văn học cổ : cáo, hịch, chiếu, tấu
- Xem lại kiến thức về hành động nói
Trang 15- Hiểu khái niệm vai xã hội trong hội thoại.
- Biết xác định thái độ đúng đắn trong quan hệ giao tiếp
B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG.
1 Kiến thức:
- Vai xã hội trong hội thoại
2 Kĩ năng:
- Xác định vai xã hội trong hội thoại
3 Thái độ: Có ý thức dùng vai xã hội phù hợp.
Trong cuộc sống hằng ngày , người nào cũng có những mối quan hệ xã hội rộng – hẹp , thân , sơ
…khác nhau; những mối quan hệ ấy thường là vô cùng phức tạp và tinh tế ! Một người có thể có địa vịcao trong xh , nhưng khi về nhà lại chỉ là con cái Một người là cha hoặc là mẹ trong gia đình, nhưngkhi đến cơ quan lại chỉ là bạn bè đồng nghiệp … những vị trí trong xh, cơ quan gia đình ,,,ấy được gọi
là “vai” của mỗi người khi họ tham gia hội thoại Vậy vai xh trong hội thoại là gì? Tiết học này sẽ trảlời cho câu hỏi đó
HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu vai xã hội trong hội
thoại.
? Trong gia đình ở bữa cơm, chúng ta có thể mời bằng
cách nào ? Tìm lời mời của em đối với cha mẹ, ông bà
? Tìm lời mời từ phía bố mẹ đối với ông bà, từ phía
ông bà đối với con cháu ?
VD : - Cháu mời ông bà ăn cơm
- Con mời ba mẹ ăn cơm
- Hai con và các cháu ăn cơm đi
? Theo em trong các lời mời trên có điều gì không
ổn ?
- Cháu mời ông bà xơi cơm ạ - Người VN hay dùng từ
xơi
? Tại sao trong gia đình người con , người cháu phải
mời trước ? (Thể hiện sự kính trọng ông bà , cha mẹ)
* GV chốt : Con là ở vị trí đối với cha mẹ , cháu ở vị
trí đối với ông bà – Vị trí của người nói đối với những
Trang 16người khác , trong 1 tình huống người ta gọi là vai hội
thoại
? Vậy em hiểu thế nào là vai xh trong hội thoại? Vai
xh được xác định bằng các quan hệ xh nào?
HS trả lời.
Gv khái quát bài học thứ nhất
*Quan hệ xh: Gọi hs đọc đoạn trích “ Tức nước vỡ
bờ”
? Theo em có mấy vai tham gia hội thoại ? ( 2 vai)
? Quan hệ của họ trên , dưới hay thân , sơ?
? Ai là bậc trên , ai là bậc dưới?
Chị dậu Cai lệ
Thấp ngang hàng Trên
Cao hơn Thấp hơn
* GV chốt : Trong những tình thuống khác nhau thì
hội thoại cũng khác nhau Vì vậy khi ở vai khác chúng
ta phải chọn cách nói cho phù hợp
a, Xét về địa vị xh , ông giáo là người có địa vị cao
hơn một nông dân nghèo như Lão Hạc Nhưng xét về
tuổi tác thì Lão Hạc vị trí cao hơn
b, Ông giáo nói với LH bằng lời lẽ ôn tồn , thân mật ,
nắm lấy vai , mời lão hút thuốc , uống nước ăn khoai
Trong lời lẽ , ông giáo gọi lão Hạc là cụ , xưng hô
gộm 2 người là ông con mình ( thể hiện sự kính trọng
người già ) , xưng là tôi ( thể hiện quan hệ bình đẳng)
c, LH gọi người đối thoại với mình là ông giáo , dùng
từ dạy thay cho từ nói ( thể hiện sự tôn trọng ), đồng
thời xưng hô gộp hai người là chúng mình , cách nói
cũng xuề xoà ( nói đùa thế), thể hiện sự chân tình
HOẠT ĐỘNG 3 : Hướng dẫn tự học.
- Tìm một đoạn truyện trong đó nhà văn đã dựng được
cuộc thoại giữa các nhân vật và xác định:
+ Vai xã hội của các nhân vật tam gia hội thoại
+ Đặc điểm ngôn ngữ mà nhân vật đã lựa chọn để thực
hiện vai giao tiếp của mình
2, Quan hệ xh : Quan hệ xh rất đa dạng nên
vai xh của mỗi người cũng đa dạng, nhiều chiều Vì thế mà khi tham gia hội thoại, mỗingười cần xđ đúng vai của mình để chọn cách nói cho phù hợp
II LUYỆN TẬP Bài tập 1 : Bà cô vai trên , bé Hồng vai
dưới Cach nói của bà cô không nên
Bài tập 2 : - Nghiêm khắc : Nay các ngươi
nhìn chủ nhục mà không biết lo , thấy nước nhục mà không biết thẹn
- Khoan dung : Nếu các ngươi biết chuyên tập sách này , theo lời dạy bảo của ta , thì mới phải đạo thần chủ …Ta viết ra bài hịch này để các ngươi biết bụng ta
Trang 17TIẾT 112
Ngày soạn: 22 - 03 - 2013
Ngày dạy: 27 - 03 - 2013
Tập làm văn:
LUYỆN TẬP ĐƯA YẾU TỐ BIỂU CẢM
VÀO BÀI VĂN NGHỊ LUẬN
- Hệ thống kiến thức về văn nghị luận
- Cách đưa yếu tố biểu cảm vào trong văn nghị luận
2 Kỹ năng :
- Xác định cảm xúc và biết cách diễn đạt cảm xúc đó trong bài văn nghị luận
3.Thái độ: Có ý thức xây dựng đoạn văn trình bày luận điểm sắc sảo, mạch lạc và đưa yếu tố biểu cảm
vào văn nghị luận
C PHƯƠNG PHÁP:
Vấn đáp, thuyết trình, thảo luận nhóm
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
1.Ổn định: Kiểm tra sĩ số 8A1: Sĩ số ……Vắng: ……(P:………… ; KP:………… )
2 Bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị dàn ý ở nhà của học sinh.
sắp xếp luận điểm cho hợp lí để nắm
vững phương pháp Sau khi thảo luận,
cho học sinh ghi dàn ý bên vào vở
Trang 18?Luận điểm bên nằm trong phần nào
của bài văn ?
?Trong đoạn văn này , em thực sự muốn
biểu hiện những tình cảm gì ?
?Làm thế nào để biểu đạt những tình
cảm mà em muốn gửi vào đoạn văn
đó ?
?Tình cảm biểu hiện trong đoạn văn cần
đảm bảo yêu cầu gì ?
-Khuyến khích ghi điểm cho bài làm tốt
HOẠT ĐỘNG 3: Hướng dẫn tự học
vở của nhà trường
c.Kết bài : Khẳng định tác dụng của hoạt động tham quan
du lịch
* Đưa yếu tố biểu cảm vào văn nghị luận:
- Trình bày cho luận điểm : “Những chuyến tham qua , du
lịch giúp ta tìm thêm được nhiều niềm vui.
- VD tham khảo: Không chỉ tăng cường sức mạnh thể chất,
những chuyến tham quan du lịch còn đem lại cho ta nhiều niềm vui sướng trong tâm hồn Chắc hẳn các bạn còn nhớ cái lần lớp mình đến tham quan Vịnh Hạ Long lần trước Hôm ấy, chẳng có ai kìm nổi tiếng reo sau một chặng đường mệt mỏi chợt thấy trải ra trước mắt mình cả một cảnh trời, biển non nước mênh mông , kì thú Tôi nhớ hôm trước, bạn Mai Hoa đang âu sầu vì bị cô giáo phê bình Lúc đầu, thấy Mai Hoa vẫn lặng lẽ nhưng sau đó nét mặt bạn cứ rạng dần lên trước cảnh nước biếc non xanh Nỗi buồn ấy, diệu kì thay đã tan đi hẳn như có một phép màu Làm sao có được niềm sung sướng ấy nếu quanh năm ta chỉ quanh quẩn trong căn nhà, nơi góc phố hay trên con đường mòn quen thuộc ?
- HS tự viết đoạn văn rồi đọc đoạn văn trước tập thể :
Gọi đại diện vài nhóm thể hiện, GV và HS nhận xét , rút kinh nghiệm chung
III HƯỚNG DẪN TỰ HỌC :
* Bài cũ: Đọc, phát hiện yếu tố biểu cảm và đưa yếu tố
biểu cảm vào bài văn nghị luận
- Xác định cảm xúc trước vấn đề cần nghị luận
* Bài mới: Ôn tập bài tiết sau: Kiểm tra Văn.
E RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………
TUẦN 29