Khi hình thành giao tử, các thành viên của một cặp alen phân li đồng đều về các giao tử, 50% giao tử chứa alen này, 50% giao tử chứa alen kia.. CƠ SỞ TẾ BÀO HỌC CỦA QUI LUẬT PHÂN LI :
Trang 1Bài 8-9: QUI LUẬT MENDEN
I Qui luật Phân li:
*Mỗi tính trạng do một cặp alen qui định, một có nguồn gốc từ bố, một có nguồn gốc từ mẹ Các alen của bố mẹ tồn tại trong tế bào của cơ thể con một cách riêng rẽ, không hòa trộn vào nhau Khi hình thành giao tử, các thành viên của một cặp alen phân li đồng đều về các giao tử, 50% giao tử chứa alen này, 50% giao tử chứa alen kia.
CƠ SỞ TẾ BÀO HỌC CỦA QUI LUẬT PHÂN LI :
Khi giảm phân tạo giao tử, các NST tương đồng phân li đồng đều về giao tử, nên các thành viên của một cặp alen cũng phân li đồng đều về các giao tử (Tỉ lệ giao tử mang alen A, và a bằng nhau)
II LAI PHÂN TÍCH:
Là phép lai giữa cá thể trội và lặn để kiểm tra KG của cá thể trội
- F a : đồng tính
cá thể trội có KG đồng hợp (AA)
Sơ đồ lai:
P: AA (đỏ) x aa (trắng)
G: A a
Fa: Aa (100% đỏ)
- F a : phân tính
cá thể trội có KG đồng hợp (Aa)
Sơ đồ lai:
P: Aa (đỏ) x aa (trắng) G: 1/2 A, 1/2a a
Fa: 1/2 Aa : 1/2 aa (50% đỏ: 50% trắng)
III SO SÁNH TRỘI HOÀN TOÀN VÀ TRỘI KHÔNG HOÀN TOÀN BẰNG SĐL
- Đối tượng nghiên cứu của Menđen: đậu Hà Lan (2n = 14) 7 cặp tính trạng
Trội hoàn toàn (theo Menđen)
A (đỏ) trội hoàn toàn so với a (trắng)
P t/c : đỏ (AA) x trắng (aa)
G: A a
F 1 : 100% Aa (100% đỏ)
F 1 x F 1 : Aa x Aa
G: 1/2 A, 1/2a 1/2 A, 1/2a
F2: 1/4 AA : 2/4 Aa : 1/4 aa
KH: 3/4 đỏ : 1/4 trắng
3 KG với tỉ lệ 1:2:1
2 KH với tỉ lệ 3:1
4 tổ hợp
Trội không hoàn toàn (nhóm tác giả khác)
A (đỏ) trội hoàn toàn so với a (trắng)
P t/c : đỏ (AA) x trắng (aa) G: A a
F 1 : 100% Aa (100% hồng)
F 1 x F 1 : Aa x Aa
G: 1/2 A, 1/2a 1/2 A, 1/2a F2: 1/4 AA : 2/4 Aa : 1/4 aa KH: 1/4 đỏ : 2/4 hồng : 1/4 trắng
3 KG với tỉ lệ 1:2:1
3 KH với tỉ lệ 1:2:1
4 tổ hợp
Trang 13
Trang 2IV LAI HAI TÍNH TRẠNG:
VD : Lai 2 thứ đậu Hà Lan thuần chủng khác nhau về 2 tính trạng tương phản là màu sắc hạt và hình dạng hạt
P TC : Hạt Vàng, Trơn x Hạt xanh, Nhăn
F 1 : 100% cây cho Hạt vàng, trơn
F1 tự thụ phấn
F 2 : 315 vàng, trơn : 108 vàng, nhăn : 101 xanh, trơn : 32 xanh, nhăn
xấp xỉ : 9 vàng, trơn : 3 vàng, nhăn : 3 xanh, trơn : 1 xanh, nhăn.
Phân tích tỉ lệ phân li của từng tính trạng riêng rẽ, Menden nhận thấy
+ Màu sắc: vàng/xanh = 3/1
+ Hình dạng: trơn/nhăn = 3/1
Qui luật Phân li độc lập: «Các cặp nhân tố di truyền qui định các tính trạng khác nhau phân li độc lập trong quá trình hình thành giao tử »
Gọi A : qui định hạt vàng > a : qui định hạt xanh.
B : qui định vỏ trơn > b : qui định vỏ nhăn.
*Sơ đồ phép lai :
P TC : Hạt vàng, vỏ trơn x Hạt xanh, vỏ nhăn
AABB aabb
G : AB ab
F 1 : AaBb (100% Hạt vàng, vỏ trơn)
F 1 xF 1 : AaBb x AaBb
G F1 : 1/4AB, 1/4Ab, 1/4aB, 1/4ab 1/4AB, 1/4Ab, 1/4aB, 1/4ab
F 2 :
TLKG TLKH
1AABB 2AABb 2AaBB 4AaBb 1Aabb
2Aabb 1aaBB 2aaBb
1aabb 1(aabb): Xanh, nhăn
Tỉ lệ 9 : 3 : 3 : 1 cũng chính là tích của tỉ lệ (3 :1) x (3 :1)
CƠ SỞ TẾ BÀO HỌC:
*Mỗi cặp alen qui định một tính trạng nằm trên một cặp NST tương đồng, khi giảm phân, các NST tương đồng phân li độc lập về các giao tử, dẫn đến sự phân li độc lập của các cặp alen, tạo ra 4 loại giao tử với tỉ lệ ngang nhau: 1/4AB : 1/4Ab : 1/4aB : 1/4ab
* Sự kết hợp ngẫu nhiên của các loại giao tử trong quá trình thụ tinh là xuất hiện nhiều tổ hợp gen khác
nhau.(làm tăng biến dị tổ hợp)
V Ý NGHĨA CỦA CÁC QUI LUẬT MENDEN:
Trang 13
đều có tỉ lệ xấp xỉ 3 Trội : 1 Lặn
3(aaB-) :Xanh, trơn 3(A-bb) :Vàng, nhăn 9(A-B-) :Vàng, trơn
Trang 3 Dự đoán được kết quả phân li kiểu hình ở đời sau.
Tạo nguồn Biến dị tổ hợp, tạo đa dạng phong phú cho sinh giới
Số cặp gen dị hợp
tử (F 1 )
Số loại giao tử của
F 1 Số loại KG ở F 2 Số loại KH ở F 2 Tỉ lệ KH ở F 2
*Điều kiện nghiệm đúng của qui luật phân li độc lập:
P t/c, số lượng con lai đủ lớn.
Tính trạng trội phải trội hoàn toàn.
Các cặp gen nằm trên các cặp NST tương đồng.
Các cặp gen qui định các cặp tính trạng
Bài 10: TƯƠNG TÁC GEN VÀ TÁC ĐỘNG ĐA HIỆU CỦA GEN
I TƯƠNG TÁC GEN
Là sự tác động qua lại giữa các gen không alen 1 kiểu hình.
Thực chất: các gen không tương tác trực tiếp sản phẩm của chúng (prôtêin) tác động qua lại 1 kiểu hình).
1 T ươ ng tác bổ sung :
Các tỉ lệ : 9 : 7 ; 9 :6 :1 ; 9 :3 :3 :1
2 T ươ ng tác cộng gộp
- Khái niệm: Khi các alen trội thuộc 2 hoặc nhiều locut gen tương tác với nhau theo kiểu mỗi alen trội bất kể thuộc locut nào đều làm tăng biểu hiện của KH lên một chút.
- Những tính trạng số lượng thường do nhiều gen quy định, chịu ảnh hưởng nhiều của môi trường
như: sản lượng sữa khối lượng, số lượng trứng…
- Các tỉ lệ: 15 :1 (1:4:6:4:1)
3 Tương tác át chế:
- Át chế trội (A át B, b hoặc B át A, a): 13:3 và 12:3:1
- Át chế lặn (aa át B, b hoặc bb át A, a): 9:3:4
Lưu ý: Các tỉ lệ KH trên chính là sự biến đổi của tỉ lệ KH 9:3:3:1 của QL PLĐL của Menđen
II TÁC ĐỘNG ĐA HIỆU CỦA GEN.
- Khái niệm: Là hiện tượng 1 gen nhiều tính trạng
- Ví dụ: Hb A Hb S (do thay thế cặp A-T bằng T-A thay đổi axit amin số 6 glutamic bằng
valin ) rối loạn bệnh lí (suy thận, tiêu huyết, suy tim, tổn thương não)
III CÁCH NHẬN BIẾT TƯƠNG TÁC GEN:
- Các cặp gen nằm trên các cặp NST
- Các cặp gen qui định 1 cặp tính trạng
- Đây là phép lai một cặp tính trạng Kết quả giống lai 2 hay nhiều cặp tính trạng
tức tổ hợp lớn hơn 16, hoặc 8 hoặc 4
Bài 11: LIÊN KẾT GEN VÀ HOÁN VỊ GEN
I LIÊN KẾT GEN HOÀN TOÀN
- KN: các gen cùng 1 NST di truyền cùng nhau trong quá trình giảm phân các tính trạng do chúng qui định cũng di truyền cùng nhau.
- Các gen nằm trên cùng một NST tạo thành nhóm gen liên kết
- Số nhóm gen liên kết bằng = số lượng NST trong bộ NST đơn bội của loài
Vd: ở ruồi giấm, 2n = 8, Có 4 nhóm gen liên kết
- Ví dụ: Cơ thể ruồi ♂
ab
AB
giảm phân 2 giao tử: 50% AB : 50% ab
II HOÁN VỊ GEN (LKG KHÔNG HOÀN TOÀN)
Trang 14
Trang 4- Ví dụ: Cơ thể ruồi ♀
ab
AB
giảm phân, có tần số hoán vị gen là (f)
* 2 loại giao tử HVG tỉ lệ thấp là Ab = aB =
2
f
< 25%
* 2 loại giao tử bình thường tỉ lệ cao là AB = ab = 50% -
2
f
> 25%
a Cách xác định qui luật LKG và HVG
- Các cặp gen nằm trên một cặp NST
- Các cặp gen qui định các cặp tính trạng
- Dựa trên kết quả giảm phân
- Từ số loại và tỉ lệ giao tử qui luật di truyền:
2 cặp dị hợp 4 loại giao tử, tỉ lệ = nhau ↔ PLĐL
(AaBb) 4 loại giao tử, tỉ lệ ≠ nhau ↔ HVG
2 loại giao tử, tỉ lệ = nhau ↔ LKG
- Dựa vào tổ hợp đời con ít hơn PLĐL LKG hoàn toàn
- Dựa vào KH đời con khác 9:3:3:1 hoặc 3:3:1:1 hoặc 1:1:1:1 Hoán vị gen
b Cơ sở tế bào học của hoán vị gen
- Do sự trao đổi chéo ở từng đoạn tương ứng giữa 2 cromatit trong 4 cromatit (khác nguồn = không chị em) của cặp NST kép tương đồng ở kì đầu của giảm phân I.
- Giao tử hoán vị có tỉ lệ bằng nhau; giao tử liên kết có tỉ lệ bằng nhau.
- Tỉ lệ giao tử mang gen hoán vị phản ánh tần số hoán vị gen Các gen nằm càng xa nhau thì tần số hoán vị gen càng lớn và ngược lại.
Cách tinh tần số HVG (f):
Cách 1: Bằng tổng tỉ lệ các loại giao tử mang gen hoán vị
Cách 2: Bằng tỷ lệ phần trăm số cá thể có kiểu hình tái tổ hợp trên tổng số cá thể ở đời con
- Tần số HVG thể hiện khoảng cách gen trên NST, khoảng cách càng lớn thì f càng lớn.
- Tần số HVG nhỏ hơn hoặc bằng 50% (0 ≤ f ≤ 50%)
Lưu ý:
- Ruồi giấm, hoán vị gen chỉ xảy ra ở con cái
- Ở tằm dâu HVG xảy ra ở con đực, …
- Thực vật: hoán vị cả 2 giới.
III Ý NGHĨA CỦA HIỆN TƯỢNG LIÊN KẾT GEN VÀ HOÁN VỊ GEN:
1 Ý nghĩa của LKG
- Hạn chế xuất hiện biến dị tổ hợp, duy trì sự ổn định tính trạng của loài
- Nhiều gen tốt được tập hợp và lưu giữ trên 1NST
- Đảm bảo sự di truyền bền vững của nhóm gen quý có ý nghĩa trọng chọn giống
2 Ý nghĩa của HVG
- Tạo nguồn biến dị tổ hợp, nguyên liệu cho tiến hoá và chọn giống
- Các gen quý có cơ hội được tổ hợp lại trong kiểu gen
- Biết bản đồ gen có thể dự đoán trước tần số các tổ hợp gen mới trong các phép lai
Bài 12: DI TRUYỀN LIÊN KẾT VỚI GIỚI TÍNH
VÀ DI TRUYỀN NGOÀI NHÂN
I DI TRUYỀN LIÊN KẾT VỚI GIỚI TÍNH
1 NST giới tính và cơ chế tế bào học xác định giới tính bằng NST:
a NST giới tính:* là loại NST có chứa các gen qui định giới tính (có thể chứa các gen khác).
Trang 15
Trang 5+ Cặp NST giới tính XX gồm 2 NST tương đồng.
+ Cặp NST giới tính XY có vùng tương đồng và vùng không tương đồng
Vùng không tương đồng: Chứa các gen đặc trưng cho từng NST
Vùng tương đồng: Chứa các locut gen giống nhau
b Cơ chế tế bào học xác định giới tính bằng NST:
XX XY Người, ĐV có vú, ruồi giấm
XY XX Chim(gà, vit), bướm, bò sát, ếch nhái
XX XO Châu chấu, rệp bọ xít.
2 DT liên kết với Giới tính:
*KN: Di truyền liên kết với giới tính là hiện tượng di truyền các tính trạng mà các gen xác định chúng
nằm trên NST giới tính
a/ Gen trên NST X:
*Cơ sở tế bào học của hiện tượng di truyền tính trạng liên kết với giới tính:
- Gen qui định tính trạng màu mắt chỉ có trên NST X, không có alen tương ứng trên Y
- Cá thể đực XY, chỉ cần có 1 alen lặn nằm trên NST X đã biểu hiện ra kiểu hình
* Sơ đồ lai: (Phép lai thuận)
P : ♀ XAXA x ♂ XaY
G: XA ½ Xa, ½ Y
F1: ½ XAXa : ½ X AY (100% ♀,♂ mắt đỏ)
F1 x F1: XAXa x XAY
GF1: ½ XA: ½ Xa 1/2 XA, ½ Y
F2: XAXA : XAXa (100%♀mắt đỏ)
XAY : Xa Y
50%♂mắt đỏ : 50% ♂ mắt trắng
*Đặc điểm di truyền Gen trên X:
-Kết quả phép lai thuận, nghịch khác nhau, tỉ lệ kiểu hình ở 2 giới khác nhau.
-Có hiện tượng di truyền chéo: Ông ngoại Con gái Cháu trai.
*Các bệnh do gen lặn nằm trên X: mù màu, máu khó đông (gặp ở cả nam và nữ)
b Gen trên NST Y:
VD
: Ở người, Bố có tật dính ngón 2-3 hoặc có túm lông trên tai sẽ truyền cho 100% con trai, mà con
gái thì không bị tật này
* Giải thích : Bệnh chỉ có ở Nam chứng tỏ gen gây tật nằm trên NST Y, không có alen tương ứng trên X Nữ không có tật này.
* Sơ đồ : P : XX x XYa
G : X ½ X , ½ Ya
F : XX : XYa
Nữ không tật : Nam tật
* Đặc điểm DT Gen trên Y: DT thẳng 100% cho những cá thể con mang cặp NST giới tính XY trong dòng họ.
*Các bệnh do gen lặn nằm trên Y: túm lông vành tai, dính ngón 2-3 (chỉ gặp ở nam)
c/ Ý nghĩa của DT liên kết giới tính:
-Phân biệt sớm giới tính của vật nuôi để chỉ tiến hành nuôi 1 giới cho năng suất cao, tăng hiệu quả kinh
tế (Gà, bò, lợn, cá, tằm )
-Phát hiện bệnh di truyền liên quan giới tính có biện pháp phòng ngừa (VD:máu khó đông)
II DI TRUYỀN NGOÀI NHÂN (= DT THEO DÒNG MẸ = DT QUA TBC)
* Nguyên nhân:
Trang 16
Trang 6- Trong tế bào chất có các bào quan như ti thể, lạp thể cũng chứa các gen di truyền.
- Khi thụ tinh, giao tử đực chỉ truyền nhân , do vậy các gen nằm trong tế bào chất chỉ được truyền cho con qua tế bào chất của trứng.
* Đặc điểm DT ngoài nhân:
- Kết quả lai thuận nghịch khác nhau, con lai luôn có KH giống mẹ
- Sự phân li KH đời con không tuân theo các qui luật di truyền NST vì trong tế bào chất có nhiều ti
thể, lạp thể chứa rất nhiều phân tử ADN.
Bài 13:
ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG LÊN SỰ BIỂU HIỆN CỦA GEN
I MỐI QUAN HỆ GIỮA GEN VÀ TÍNH TRẠNG
* Mối quan hệ giữa Gen và Tính trạng :
Gen (ADN) mARN Polipeptit Prôtêin Tính trạng
* Quá trình biểu hiện của Gen qua nhiều bước nên có thể bị nhiều yếu tố môi trường bên trong cũng như bên ngoài cơ thể chi phối
II SỰ TƯƠNG TÁC GIỮA KIỂU GEN VÀ MÔI TRƯỜNG
* Hiện tượng: VD: Giống thỏ Himalaya.
*Giải thích:
- Tại các tế bào ở đầu mút cơ thể có nhiệt độ thấp hơn, nên có khả năng tổng hợp mêlanin làm cho lông đen
- Các vùng nhiệt độ cao hơn, không tổng hợp mêlanin lông trắng
Làm giảm nhiệt độ vùng lông trắng, mọc thành lông đen
* Kết luận:
- Kiểu hình được tạo thành do sự tương tác giữa kiểu gen với môi trường
- Bố mẹ chỉ truyền cho con 1 KG
III MỨC PHẢN ỨNG CỦA KIỂU GEN.
1 Khái niệm
Tập hợp các kiểu hình của cùng 1 kiểu gen tương ứng với các môi trường khác nhau
VD: Con tắc kè hoa
- Trên lá cây: da có hoa văn màu xanh của lá cây
- Trên đá: màu hoa rêu của đá
- Trên thân cây: da màu hoa nâu
2 Đặc điểm:
- Mức phản ứng do gen quy định DT được, trong cùng 1 kiểu gen mỗi gen có mức phản ứng riêng.
- Có 2 loại mức phản ứng: mức phản ứng rộng và mức phản ứng hẹp, mức phản ứng càng rộng sinh
vật càng dễ thích nghi
VD: Ở gà:
+ Nuôi bình thường: 2kg, lông vàng + Nuôi tốt : 2.5kg, lông vàng
+ Nuôi rất tốt: 3kg, lông vàng + Nuôi không tốt: 1kg
→ Chế độ dinh dưỡng ảnh hưởng lớn đến trọng lượng nhưng ít ảnh hưởng đến màu lông
- Di truyền được vì do kiểu gen quy định
- Thay đổi theo từng loại tính trạng.
3 Sự mềm dẻo về kiểu hình (Thường biến)
- KN: KH của một cơ thể có thể thay đổi trước các điều kiện môi trường khác nhau
- Do sự tự điều chỉnh về sinh lí giúp sinh vật thích nghi với những thay đổi của môi trường
- Mức độ mềm dẻo về kiểu hình phụ thuộc vào kiểu gen
- Mỗi kiểu gen chỉ có thể điều chỉnh kiểu hình của mình trong 1 phạm vi nhất định
Trang 17
Trang 7BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM ÔN TẬP CHƯƠNG II – SH 12 CB
QUI LUẬT MENDEN
CƠ BẢN
1 Cho biết một gen qui định một tính trạng và alen B là trội hoàn toàn so với alen b Theo lý thuyết thì phép lai Bb x Bb cho ra đời con có:
A 3 loại kiểu gen, 2 loại kiểu hình B 2 loại kiểu gen, 2 loại kiểu hình
C 3 loại kiểu gen, 3 loại kiểu hình D 2 loại kiểu gen, 3loại kiểu hình
2 Điều không thuộc bản chất của qui luật phân ly của Men Đen
A mỗi tính trạng của cơ thể do nhiều cặp gen qui định
B các giao tử là giao tử thuần khiết
C mỗi tính trạng của cơ thể do một cặp nhân tố di truyền qui định
D do sự phân ly đồng đều của cặp nhân tố di truyền nên mỗi giao tử chỉ chứa một nhân tố của cặp
3 Ở cà chua quả đỏ trội hoàn toàn so với quả vàng, khi lai 2 giống cà chua thuần chủng quả đỏ với quả vàng đời lai F 2 thu được (Biết tính trạng do 1 cặp gen qui định).
A 3 quả đỏ: 1 quả vàng B đều quả đỏ
C 1 quả đỏ: 1 quả vàng D 9 quả đỏ: 7 quả vàng
4 Ở cà chua quả đỏ trội hoàn toàn so với quả vàng, khi lai cây cà chua quả đỏ dị hợp với cây cà chua quả vàng, (Biết tính trạng do 1 cặp gen qui định) tỉ lệ phân tính đời lai là
A 3 quả đỏ: 1 quả vàng B đều quả đỏ
C 1 quả đỏ: 1 quả vàng D 9 quả đỏ: 7 quả vàng
5 Để biết chính xác kiểu gen của một cá thể có kiểu hình trội có thể căn cứ vào kết quả của
A lai thuận nghịch B tự thụ phấn ở thực vật C lai phân tích D lai gần
6 Lai phân tích là phương pháp:
A Lai cơ thể có kiểu gen chưa biết với cơ thể đồng hợp lặn
B Tạp giao các cặp bố mẹ
C Lai cơ thể có kiểu gen bất kì với thể đồng hợp lặn
D Lai cơ thể có kiểu hình trội với cơ thể đồng hợp lặn
7 Sơ đồ lai nào dưới đây được xem là phép lai phân tích:
A BBcc x BBCC B CcDd x ccdd C AaBb x AaBb D Aabbcc x aabbCC
8 Khi các gen phân li độc lập và gen trội hoàn toàn thì phép lai AaBbCc x aaBBCc có thể tạo
ra :
A 4 kiểu hình và 8 kiểu gen B 4 kiểu hình và 12 kiểu gen
C 8 kiểu hình và 27 kiểu gen D 4 kiểu hình và 6 kiểu gen
Trang 18
Trang 89 Cho A: qui định quả ngọt > a : qui định quả chua
Đem lai giữa cây quả ngọt với cây quả chua, đời F 1 xuất hiện toàn cây quả ngọt Kiểu gen của 2 cây ở P là:
A Aa x Aa B Aa x aa C AA x aa D Aa x aa
10 Biết gen A : Cây cao, a: Cây thấp, B: Chín sớm, b: chín muộn Các gen phân li độc lập Cho giao phấn giữa AaBb x AaBb
a Có bao nhiêu KG xuất hiện ở F1:
b: Tỉ lệ xuất hiện các loại KG ở F1 là:
A (3:1)3 B (1:1)3 C (1:2:1)3 D (1:2:1)2
c: loại KG AABb xuất hiện ở đời lai F1 theo tỉ lệ nào sau đây?
d: Có bao nhiêu loại KH xuất hiện ở đời lai thứ nhất
A 8 loại B 4 loại C 2 loại D 6 loại
e loại KG AaBb xuất hiện ở đời lai F1 theo tỉ lệ nào sau đây?
f: Kiểu hình cây thấp, chín sớm, xuất hiện ở đời lai F1 theo tỉ lệ nào sau đây?
NÂNG CAO
Câu 1 Cho giao phấn giữa AABbDd x AaBbdd loại KG AaBBDd xuất hiện ở đời lai F 1 theo tỉ lệ nào sau đây?
Câu 2 Phép lai dưới đây có khả năng tạo nhiều biến dị tổ hợp nhất là:
Câu 3 Trong phép lai ♂AaBbdd x ♀AaBbDd thì tỉ lệ con có kiểu hình giống mẹ là bao nhiêu? Biết
các cặp gen qui định các tính trạng nằm trên các cặp NST tương đồng khác nhau (phân li độc lập)
Câu 4 Tỉ lệ loại giao tử ABD tạo ra từ kiểu gen AaBbDd là?
Câu 5 Loại giao tử AbD được tạo ra từ kiểu gen nào sau đây?
Câu 6 Ở đậu Hà Lan, gen A quy định hạt vàng, a quy định hạt xanh; B quy định hạt trơn, b quy định
hạt nhăn Các gen di truyền phân li độc lập , đem cơ thể có kiểu hình trội lai phân tích ở thế hệ sau
xuất hiện: 50% vàng trơn : 50% xanh, trơn Cá thể đem lai phân tích có kiểu gen:
A AaBb B AaBB C AABb D AABB
Câu 7 Cho đậu Hà lan A quy định hạt vàng > gen a- hạt xanh; gen B: hạt trơn > gen b: hạt nhăn Các gen di truyền độc lập hạt vàng-trơn lai với đậu hạt vàng- nhăn đời lai thu được tỉ lệ: 3 vàng – trơn : 3vàng - nhăn : 1 xanh – trơn :1 xanh - nhăn Thế hệ P có kiểu gen
A AaBb x Aabb B AaBb x aaBb C Aabb x AaBB D AaBb x aaBB
Câu 8 Ở đậu Hà Lan, gen A quy định hạt vàng, a quy định hạt xanh, B: hạt trơn, b: hạt nhăn Hai cặp gen này di truyền phân li độc lập với nhau Những phép lai nào dưới đây sẽ không làm xuất hiện kiểu hình xanh, nhăn ở thế hệ sau?
A AaBb x AaBb B aabb x AaBB C AaBb x Aabb D Aabb x aaBb
Bài tập về nhà
Câu 1 Phép lai được thực hiện với sự thay đổi vai trò của bố mẹ trong quá trình lai được gọi là
A lai thuận nghịch B lai phân tích C tạp giao D tự thụ phấn
Câu 2 Trong trường hợp gen trội hoàn toàn, tỉ lệ phân tính 1 : 1về kiểu hình ở F 1 sẽ xuất hiện trong kết quả của phép lai
A Aa x Aa B Aa x aa C AA x Aa D AA x aa
Câu 3 Trong quy luật phân li độc lập, nếu P thuần chủng khác nhau bởi (n) cặp tính trạng tương phản thì:
Trang 19
Trang 9a Tỉ lệ kiểu gen ở F2:
A (3 : 1)n B (1 : 2: 1)2 C (1 : 2: 1)n D 9 : 3 : 3 : 1
b Tỉ lệ kiểu hình ở F2 là:
A (3 : 1)2 B 9 : 3 : 3 : 1 C (1 : 2 : 1)n D (3 : 1)n
c Số loại kiểu gen ở F2 là:
d Số loại kiểu hình ở F2 là:
Câu 4: Trong phép lai AaBbCcdd x AaBbCcdd thì số loại kiểu gen, kiểu hình lần lượt ở thế hệ con lai là bao nhiêu? Biết các cặp gen qui định các tính trạng nằm trên các cặp NST tương đồng khác nhau.
Câu 5 Cây có kiểu gen AABbCcDd tự thụ phấn sẽ cho ra đời con có kiểu hình trội về tất cả các tính trạng chiếm tỉ lệ là:
A (1/4)4 B (1/4)3 C (3/4)4 D (3/4)3
Câu 6: Mỗi cặp trong 3 cặp gen A, a; B, b và C, c qui định 1 tính trạng khác nhau và phân ly độc lập, khi đó:
a Tỷ lệ giao tử aBc từ cá thể AaBbCc:…………
b Tỷ lệ giao tử ABC từ cá thể AaBBCc:…………
c Tỷ lệ hợp tử AaBBCc từ phép lai AaBbCc x AABbCc:………….
d Tỷ lệ kiểu hình A – B – C – từ phép lai AaBbCc x AABbCc:………….
e Tỷ lệ kiểu hình aabbcc từ phép lai aabbcc x AABbCc:………….
Câu 7: Phép lai giữa hai cá thể có kiểu gen AaBBDd x AaBbdd với các gen trội là trội hoàn toàn.
Kiểu gen AaBbDd chiếm tỉ lệ:
Câu 8 Phép lai nào dưới đây sẽ cho kiểu gen và kiểu hình ít nhất:
A AABB x AaBb B AABb x Aabb C Aabb x aaBb D AABB x AABb
Câu 9 Cho lai cây đậu Hà Lan hạt vàng thuần chủng với cây đậu Hà Lan hạt xanh thuần chủng, được F 1 Cho giao phấn F 1 với nhau, ở F 2 tỉ lệ đậu vàng thuần chủng so với tổng số cá thể đời F 2 là:
LIÊN KẾT GEN VÀ HOÁN VỊ GEN
CƠ BẢN
1 Số nhóm gen liên kết ở mỗi loài bằng số
A Tính trạng của loài B Nhiễm sắc thể lưỡng bội của loài
C Nhiễm sắc thể trong bộ đơn bội n của loài D Giao tử của loài
2 Cơ sở tế bào học của hoán vị gen là:
A Sự phân li độc lập và tổ hợp tự do của các NST
B Trao đổi chéo giữa các crômatit trong NST kép tương đồng ở kì đầu giảm phân I
C Sự bắt đôi không bình thường của các gen trên một NST
D Các gen trong một nhóm liên kết không thể phân li độc lập mà luôn có sự trao đổi chéo
3 Hoán vị gen có ý nghĩa gì ?
A Làm giảm nguồn biến dị tổ hợp B Tạo ra biến dị tổ hợp
C Tạo được nhiều tổ hợp gen độc lập D Làm giảm số KH trong quần thể
4 Hiện tượng di truyền nào làm hạn chế tính đa dạng của sinh vật?
A Liên kết gen B Hoán vị gen C Phân li độc lập D Tương tác gen
5 Cho biết quá trình giảm phân các gen liên kết hoàn toàn với nhau Xét cá thể có kiểu gen AB
ab
Dd
a Số kiểu giao tử khác nhau được tạo ra từ cá thể trên là:
Trang 20
Trang 10b Loại giao tử AB d xuất hiện với tỉ lệ nào
6 Một cá thể có kiểu gen
bE
Be
(f=40%)
a Cá thể trên có bao nhiêu giao tử?
b Tỉ lệ giao tử của cá thể trên là?
C BE = be = 20%; Be = bE = 30%; D BE = be = 10%; Be = bE = 40%;
7 Cho cá thể có kiểu gen
aD
Ad
Bb (f=20%)
a Có bao nhiêu kiểu giao tử được tạo ra từ cá thể trên
b Tỉ lệ xuất hiện loại giao tử b aD bằng bao nhiêu?
8 Một loài thực vật gen A quy định cây cao, gen a- cây thấp; gen B quả đỏ, gen b- quả trắng Cho cây có kiểu gen
ab
AB
giao phấn với cây có kiểu gen
ab
ab
tỉ lệ kiểu hình ở F 1
A 1 cây cao, quả đỏ: 1 cây thấp, quả trắng B 3 cây cao, quả trắng: 1cây thấp, quả đỏ
C 1cây cao, quả trắng: 3cây thấp, quả đỏ D 9cây cao, quả trắng: 7cây thấp, quả đỏ
9 Một loài thực vật gen A quy định cây cao, gen a- cây thấp; gen B quả đỏ, gen b- quả trắng Cho cây có kiểu gen
aB
Ab
giao phấn với cây có kiểu gen
ab
ab
tỉ lệ kiểu hình ở F 1
A 1 cây cao, quả đỏ: 1 cây thấp, quả trắng
B 3 cây cao, quả trắng: 1cây thấp, quả đỏ
C 1cây cao, quả trắng: 1cây thấp, quả đỏ
D 9cây cao, quả trắng: 7cây thấp, quả đỏ
10 Một loài thực vật gen A quy định cây cao, gen a- cây thấp; gen B quả đỏ, gen b- quả trắng Cho cây có kiểu gen
aB
Ab
giao phấn với cây có kiểu gen
aB
Ab
Biết rằng cấu trúc nhiễm sắc thể của
2 cây không thay đổi trong giảm phân, tỉ lệ kiểu hình ở F 1
A 1 cây cao, quả đỏ: 1 cây thấp, quả trắng
B 3 cây cao, quả trắng: 1cây thấp, quả đỏ
C 1cây cao, quả trắng: 1cây thấp, quả đỏ
D 1cây cao, quả trắng: 2 cây cao, quả đỏ:1 cây thấp, quả đỏ
NÂNG CAO
Câu 1 Ở lúa, A : cây cao, a : cây thấp; B : chín sớm, b : chín muộn Một cặp bố mẹ có kiểu gen
ab
AB
x
aB
Ab
Quá trình giảm phân xảy ra hoán vị gen với tần số 30%.
a Tỉ lệ xuất hiện ở F1 loại kiểu gen
Ab
Ab
là:
b Tỉ lệ xuất hiện ở F1 loại kiểu gen
aB
Ab
là:
c Tỉ lệ xuất hiện kiểu hình mang 2 tính trạng lặn ở F1 là:
Câu 2 Đặc điểm nào sau đây là không đúng khi nói về tần số hoán vị gen:
A Tần số hoán vị gen bằng tổng tỉ lệ các loại giao tử mang gen hoán vị
B Tần số hoán vị gen thể hiện khoảng cách tương đối giữa 2 gen trên cùng NST
C Tần số hoán vị gen không vượt quá 50%
Trang 21
