Để hiểu rõ điều đó, cô và các em cùng nhau tìm hiểu truyện ngắn : “Cuộc chia tay của những con búp bê” của nhà văn Khánh Hoài.. + Lời dẫn chuyện thường có tính chất khỏch quan nhưng tron
Trang 1Ngày soạn:
Ngày dạy:
TUẦN 2.
Tiết 5, 6 Cuộc chia tay của những con búp bê.
(Khỏnh Hoài)
* Mục tiêu cần đạt:
- Những tình cảm chân thành sâu nặng của 2 anh em Thành - Thuỷ trong câu chuyện
- Nỗi đau đớn, xót xa của những em nhỏ không may rơi vào hoàn cảnh bất hạnh li tán
- Rèn kĩ năng phân tích một tác phẩm văn học
- Cách kể rất chân thật và cảm động làm xúc động lòng người
* Kiến thức cơ bản:
1 Kiến thức:
- Tình cảm anh em ruột thịt thắm thiết, sõu nặng và nỗi đau khổ của những đứa trẻ khụng may rơi vào h/cảnh bố mẹ li dị
- Đặc sắc nghệ thuật của văn bản
2 Kĩ năng:
- Đọc – hiểu vb truyện, đọc diễn cảm lời đối thoại phự hợp với tõm trạng của cỏc nhõn vật
- Kể và túm tắt truyện
3 Tư tưởng:
- Giáo dục lòng nhân ái, cảm thông với những cảnh bất hạnh ấy
- Thấy được cái hay của chuyện chính là cách kể rất chân thật và cảm động làm xúc động lòng người
* Chuẩn bị:
GV: Soạn bài và chuẩn bị bài thơ “Hai chị em ” của nhà thơ Vương Trọng
HS: Soạn bài theo SGK
*Tổ chức hoạt động dạy- học :
A ổn định tổ chức :
B Kiểm tra bài cũ :
C Bài mới :
Hoạt động 1: Giới thiệu bài.
Mục tiờu: Tạo tõm thế, định hướng chỳ ý của hs.
PP: Thuyết trỡnh.
* Giới thiệu : Các em ạ ! Hầu hết trong số chúng ta hoặc có thể nói tất cả các em đều được
sống trong tình yêu thương chăm sóc của ông bà, cha mẹ, anh chị em Thế nhưng trong cuộc sống có biết bao nhiêu người bạn nhỏ khác chẳng may rơi vào cuộc sống bất hạnh Tuy thế trong số các bạn vẫn có bao nhiêu tình cảm chân thành, tấm lòng vị tha, nhân hậu, trong sáng cao đẹp Để hiểu rõ điều đó, cô và các em cùng nhau tìm hiểu truyện ngắn :
“Cuộc chia tay của những con búp bê” của nhà văn Khánh Hoài
Hoạt động 2: Tỡm hiểu chung về v.bản.
Mục tiờu: HS nắm được sơ lược về tg, tp.
Phương phỏp: Thuyết trỡnh, vấn đỏp, thảo luận.
Kỹ thuật: Động nóo.
Trang 2? Em hãy cho biết truyện ngắn này do ai sáng tác?
? Hãy nêu một số hiểu biết của em về tác giả Khánh Hoài?
(HS trả lời à GV bổ sung:
Nhà văn Khánh Hoài, tên khai sinh : Đỗ Văn Xuyền
Quê gốc: Xã Đông Kinh, Đông Hưng, Thái Bình
Nơi ở hiện nay: Thành phố Việt Trì
Là hội viện Hội Nhà văn Việt Nam (1981) Khánh Hoài
học tiểu học và trung học ở Thái Bình, Hà Nội, Hải Phòng
Thời kì học trung học đã tham gia hoạt động bí mật trong
phong trào học sinh, sinh viên Năm 1956- 1959 học
ĐHSP Hà Nội Từ năm 1959 - 1987: Dạy học, làm hiệu
trưởng nhièu trường phổ thông ở Vĩnh Phú Từ năm 1988
à nay: Chi hội trưởng Chi hội văn nghệ Việt Trì, Trưởng
ban Văn hoá - xã hội và Phó chủ nhiệm thường trực uỷ
ban bảo vệ chăm sóc trẻ em Thàmh phố Việt Trì
Tác phẩm đã xuất bản: Trận chung kết – truyện dài –
1975; Những chuyện bất ngờ – truyện vừa- 1978; Cuộc
chia tay của những con búp bê – truyện ngắn - 1992;
Chuyện ở lớp, chuyện ở nhà hay Băng ngũ hổ – truyện
vừa - 1993 à 1994
Nhà văn đã được nhận giải A, giải Văn nghệ Vĩnh Phú
10 năm – 1975- 1985 Giải chính thức giải thưởng Hùng
Vương )
? Em hãy nêu xuất xứ của tác phẩm?
GV hướng dẫn HS đọc → đọc một đoạn → gọi HS đọc
nối tiếp → GV nhận xét, uốn nắn
Văn bản được thể hiện theo pthức tự sự với 3 cuộc chia
tay Bởi vậy sẽ có 2 yếu tố đáng lưu ý là lời dẫn chuyện và
lời nhân vật
+ Lời dẫn chuyện thường có tính chất khỏch quan nhưng
trong văn bản này, lời dẫn chuyện cũng là lời của nhân vật
trong truyện nên các sự kiện được kế đều thẫm đẫm cảm
xúc, bao trùm lên trên hết là tình thương của người anh
đối với người em
+ Lời nhân vật: có nhiều nhân vật, song mỗi nhân vật lại
được thể hiện trong nhiều trạng thái khác nhau Vì vậy,
khi đọc cần chú ý để bộc lộ tính cách và cảm xúc của từng
I Đọc- tìm hiểu chú thích
1 Tác giả: Khánh Hoài
- Tên khai sinh: Đỗ Văn Xuyền, sinh năm 1937
- Bút danh khác: Bảo Châu
- Quê: xã Đông Kinh, Đông Hưng, Thái Bình
- Là hội viên Hội nhà văn Việt Nam
- Nhà văn đã được nhận giải
A, giải Văn Nghệ Vĩnh Phú
10 năm (1975 - 1985) và giải chính thức giải thưởng Hùng Vương
2 Tác phẩm:
- Được giải nhì trong cuộc thi viết về “Quyền trẻ em”
do viện khoa học và tổ chức cứu trợ trẻ em tổ chức tại Thuỵ Điển năm 1992
3 Đọc :
Trang 3nhân vật.
(GV cho HS tìm hiểu phần chú giải) Chú ý các từ: Ráo
hoảnh, võ trang, ô ăn quan
? Em hãy nêu chủ đề của tác phẩm ?
(Mượn truyện “Cuộc chia tay của những con búp bê”, tác
giả thể hiện tình thương xót về nỗi đau của những trẻ thơ
trước bi kịch gia đình )
? Theo em, văn bản này có thể chia làm mấy phần? Hãy
nêu tiêu đề cho từng phần ?
Đầu à hiếu thảo như vậy : Tâm trạng của
2 anh em Thành và Thuỷ trong đêm trước
và sáng hôm sau khi mẹ giục chia đồ
chơi
(3phần: Tiếp à trùm lên cảnh vật: Thành và Thuỷ
đến lớp chia tay cô giáo và bạn bè
Còn lại: Cuộc chia tay đột ngột ở nhà.)
? Dựa vào phần tóm tắt của văn bản, em hãy tóm tắt một
cách ngắn gọn nhất văn bản?
(HS kể tóm tắt à GV nhận xét và tóm tắt: Thành và Thuỷ
là 2 anh em ruột Họ rất yêu thương nhau Thế rồi một bất
hạnh đến với họ Bố mẹ Thành và Thuỷ chia tay nhau
Thuỷ phải theo mẹ về quê còn Thành ở lại với bố Buổi
sáng hôm chia tay nhau, Thành và Thuỷ nghe lời mẹ chia
đồ chơi Hai anh em họ vô cùng đau khổ và quyết định
nhường đồ chơi cho nhau Do thái độ cương quyết của mẹ,
hai anh em đành phải làm theo nhưng người anh đã dành
hầu hết cho em Đến khi chia hai con búp bê họ không
đang tâm tách con vệ sĩ và con em nhỏ rời nhau ra
Trước phút chia tay, người em muốn anh mình đến
trường học, gặp lại cô giáo và bạn bè Thuỷ Cô giáo và
bạn bè Thuỷ không cầm được nước mắt thương cảm cho
Thuỷ Thế rồi Thành và Thuỷ cũng phải chia tay họ để về
nhà Chiếc xe đã chờ sẵn Thuỷ Em vội vào nhà chia tay
với con vệ sĩ - để lại cho anh Trèo lên xe rồi, Thuỷ lại
tụt xuống chạy vội vào nhà và đặt nốt con em nhỏ bên
cạnh con Vệ sĩ và bảo anh phải hứa không được để cho
chúng xa nhau)
Hoạt động 3: Tỡm hiểu vb.
Mục tiờu:
4 Giải nghĩa từ :
5 Bố cục:
5 Tóm tắt câu chuyện:
II Đọc - hiểu văn bản
Trang 4- Những tình cảm chân thành sâu nặng của 2 anh em
Thành - Thuỷ trong câu chuyện
- Nỗi đau đớn, xót xa của những em nhỏ không may rơi
vào hoàn cảnh bất hạnh li tán.
- PP: Vấn đỏp, thảo luận.
- Kỹ thuật: Động nóo, sơ đồ tư duy.
? Truyện được kể theo ngôi thứ mấy ? Viết về ai? Viết về
việc gì ? Nhân vật chính trong truyện là ai?
(Gọi 1, 2 HS trả lời → Thống nhất ý kiến trong cả lớp.)
? Việc lựa chọn ngôi kể này có tác dụng gì?
(GVcho HS thảo luận theo nhóm , theo các ý sau:
Truyện kể theo ngôi thứ nhất Người xưng “tôi ”trong
tryện là Thành – người chứng kiến việc xảy ra, cũng là
người chịu nỗi đau như em gái mình Cách lựa chọn ngôi
kể này giúp tác giả thể hiện được một cách sâu sắc những
suy nghĩ, tình cảm và tâm trạng nhân vật Mặt khác, kể
theo ngôi này cũng làm tăng thêm tính chân thực của
truyện và do vậy sức thuyết phục của truyện cao hơn )
?Theo em, tại sao tên truyện lại là “Cuộc chia tay của
những con búp bê”? Tên truyện có liên quan gì đến ý
nghĩa của truyện không?
(GVcho HS thảo luận theo nhóm GV gợi ý :
+ Những con búp bê gợi cho em suy nghĩ gì ?
+ Trong truyện chúng có chia tay thật không?
+ Chúng đã mắc lỗi gì ?
+ Vì sao chúng phải chia tay?)
→ GVvà HS cùng rút ra nhận xét về sự liên quan giữa tên
truyện với nội dung, chủ đề của truyện
*GV chốt lại: Những con búp bê vốn là những trò chơi của
tuổi nhỏ, thường gợi lên trong thế giới trẻ thơ với sự ngộ
nghĩnh, trong sáng, ngây thơ, vô tư Những con búp bê
trong truyện, cũng nh 2 anh em Thành - Thuỷ: trong sáng,
vô tư, không tội lỗi gì, thế mà lại phải chia tay nhau Tên
truyện gợi ra một tình huống buộc người đọc phải theo dõi
và góp phần thể hiện được ýđồ, tư tưởng mà người viết
muốn thực hiện
? Khi gia đình chưa phải chia tay nhau, 2 anh em Thành và
Thuỷ đối sử với nhau ntn? Hãy tìm những chi tiết trong
truyện để thấy 2 anh em Thành - Thuỷ rất mực gần gũi,
thương yêu, chia sẻ và quan tâm đến nhau ?
(+ Hai anh em rất yêu thương nhau:
* Truyện kể theo ngôi thứ nhất Viết về 2 anh em Thành - Thuỷ → Tạo ra những tình cảm trong sáng của 2 anh em trước bi kịch gia đình
* Tên truyện đã tạo ra tình huống buộc người đọc phải suy ngẫm
1.Tình cảm của 2 anh em Thành - Thuỷ:
a Tr ư ớc khi cha mẹ chia tay nhau:
Trang 5- Thuỷ: + Mang kim chỉ ra tận sân vận động để vá áo cho anh.
+ Võ trang cho con “vệ sĩ ” đặt lên đầu giường cho
anh khỏi chiêm bao hàng đêm
- Thành : Chiều nào cũng đi đón em ; Hai anh em dắt tay
nhau vừa đi vừa trò chuyện.)
? Qua các chi tiết đó, em hiểu gì về tình cảm của 2 anh em?
? Tâm trạng của 2 anh em Thành và Thuỷ khi bố mẹ chia
tay nhau được khắc hoạ thông qua các cảnh nào?
? Em hãy tìm những chi tiết nói lên tâm trạng của 2 anh
em Thành và Thuỷ qua các cảnh đêm hôm trước và khi mẹ
nhắc chia đồ chơi?
(- Cảnh đêm hôm trước và khi mẹ nhắc chia đồ chơi:
Run lên bần bật
+ Thuỷ: Đưa cặp mắt tuyệt vọng nhìn tôi
Cặp mắt buồn thăm thẳm, 2 bờ mi sưng mọng
lên vì khóc nhiều
Cắn chặt môi để khỏi bật lên tiếng khóc
+ Thành: Nước mắt cứ tuôn ra như suối, ướt đẫm cả
gối và hai cánh tay.)
? Em hãy tìm những chi tiết nói lên tâm trạng của hai anh
em vào buổi sáng sớm hôm họ phải chia tay nhau?
(Hai anh em lặng lẽ ra vườn: em đặt tay lên vai anh; anh
kéo em ngồi xuống và khẽ vuốt lên mái tóc.)
? Cảnh vật ở đây được mtả ntn? Ngụ ý của việc mtả cảnh
vật ở đâycủa tác giả?
(Cảnh vật thiên nhiên và con người đẹp và hồn nhiên à
Tăng thêm tâm trạng buồn của 2 anh em.)
? Em hãy tìm những chi tiết nói lên tâm trạng của hai anh
em qua cảnh chia đồ chơi?
(+ Anh nhường đồ chơi cho em và em nhường lại đồ chơi
cho anh
+ Thuỷ tru tréo, giận dữ khi Thành chia con Vệ Sĩ và con
Em Nhỏ à vui vẻ khi Thành để 2 con búp bê về chỗ cũ.)
Yêu thương, thân thiết, gắn
bó, chia sẻ và quan tâm đến nhau bằng một tình cảm trong sáng, sâu sắc đến cảm
động
b Sau khi cha mẹ chia tay nhau:
- Cảnh đêm hôm trước và khi mẹ nhắc chia đồ chơi
- Cảnh sáng sớm hôm sau, hai anh em ra vườn ngồi lặng
lẽ bên nhau
- Cảnh chia đồ chơi
Trang 6? Em có nhận xét gì về thái độ của Thuỷ ? Thái độ của
Thuỷ hoàn toàn mâu thuẫn với nhau Theo em, mẫu thuẫn
này có cách giải quyết không? Giải quyết ntn?
(GV có thể cho HS thảo luận theo nhóm và cho các em
trình bày Có thể các em đa ra nhiều tình huống nhưng
nên hướng cho các em cách tốt nhất là cách gia đình Thuỷ
và Thành phải đoàn tụ.Thế thì 2 anh em Thành và Thuỷ
mới không phải chia tay nhau )
? Qua các chi tiết này, em thấy tâm trạng của 2 anh em
Thành – Thuỷ ntn khi bố mẹ chia tay nhau?
? Trong cuộc chia tay của Thuỷ với lớp học và cô giáo, chi
tiết nào làm cho em cảm động nhất ? Vì sao? Chi tiết nào
bất ngờ nhất ? Tại sao?
(Câu hỏi này cho các em thảo luận theo nhóm và cử đại
diện phát biểu:
Gợi ý :+ Bất ngờ và giật mình khi nghe Thủy cho biết :
Em không được đi học nữa vì nhà bà ngoại xa trường quá
nên “ Mẹ bảo sẽ sắm cho em một thúng hoa quả để ra chợ
ngồi bán”
+ Chi tiết cảm động :Cô giáo tặng em Thuỷ quyển
vở và cây bút máy nắp vàng
+ Nghe Thuỷ thông báo, cô Tâm thốt lên “Trời ơi!
Cô giáo tái mặt và nước mắt giàn giụa ”
+ Hai anh em ra về vẫn thấy những cái nhìn cảm
thông của thầy cô và bạn bè các lớp bên cạnh.)
? Qua đó em thấy tình cảm của thầy cô và bạn bè trước
hoàn cảnh của hai anh em Thành - Thuỷ ntn?
? Tất cả những chi tiết trên gợi cho chúng ta nghĩ đến
những vấn đề gì đang được toàn xã hội quan tâm ?
? Em hãy giải thích vì sao khi dắt em ra khỏi trường, tâm
trạng của Thành lại “kinh ngạc thấy mọi người vẫn đi lại
bình thường và nắng vẫn vàng ươm trùm lên cảnh vật ”?
(Thành kinh ngạc bởi lẽ :
+Trong khi mọi việc diễn ra bình thường : cảnh vật vẫn
đẹp, cuộc sống vẫn bình yên ấy thế mà anh em Thành phải
chịu sự mất mát, đổ vỡ quá lớn
Vì trong tâm hồn đang nổi dông bão vì sắp phải chia
- Vô cùng đau khổ và tuyệt vọng trước bi kịch của gia
đình
- Họ càng yêu thương, gắn
bó với nhau hơn
2 Tình cảm của thầy cô - bạn bè tr ư ớc hoàn cảnh của hai anh em
Cảm thông, chia sẻ với hoàn cảnh của hai anh em à+ Vấn đề về quyền trẻ em
+ Vấn đề yêu thương và chăm sóc trẻ
Trang 7lìa với đứa em gái bé nhỏ, thân thiết Cả đất trời như sụp
đổ trong tâm hồn em mà thế giới bên ngoài: Con người
và đất trời không có gì thay đổi Phải chăng đó chính là
sự thờ ơ của con người trước số phận của những em nhỏ
bất hạnh Miêu tả tâm trạng của Thành như vậy sẽ làm
tăng thêm nỗi buồn sâu thẳm, trạng thái bơ vơ, lạc lõng
của nhân vật trong truyện )
? Về đến nhà, 2 anh em Thành và Thuỷ đột ngột phải chia
tay nhau Em có nhận xét gì khi kết thúc truyện, Thuỷ đã
lựa chọn cách giải quyết là để con Em Nhỏ lại với con Vệ
Sĩ để chúng nó không bao giờ xa nhau?
(Cách giải quyết của Thuỷ gợi lên trong lòng người đọc sự
thương cảm đối với Thuỷ, thương cảm đối với một em bé
gái vừa giàu lòng vị tha, vừa thương anh, thương cả những
con búp bê, thà mình chịu chia lìa chứ không để những
con búp bê phải chia tay nhau Thà mình chịu thiệt thòi để
cho anh luôn có con Vệ Sĩ gác cho ngủ đêm đêm Chi tiết
này cũng cho thấy sự chia tay của hai em nhỏ là hết sức vô
lí và không nên có Phải chăng dó cũng chính là lời nhắc
nhở tới những bậc làm cha mẹ là cần quan tâm tới hạnh
phúc của con em mình )
* GV : Có thể nói cho HS hiểu trong thực tế không phải
tất cả những cuộc chia tay của cha mẹ đều đáng trách Có
những cuộc chia tay của cha mẹ là rất cần thiết, nó được
coi là một lối thoát duy nhất cho bi kịch gia đình
? Em hãy nhận xét cách kể của tác giả ? Cách kể đó có tác
dụng gì ?
(Kể bằng con mắt và suy nghĩ của người trong cuộc →
sâu sắc, chân thật
Lời kể chân thành, giản dị → có sức tryền cảm)
? Thông qua cuộc chia tay cảm động giữa 2 anh em
:Thành –Thuỷ, tác giả muốn nói với chúng ta điều gì ?
* Ghi nhớ (sgk).
III Luyện tập :
D H ư ớng dẫn :
Hoạt động 5: HD học ở nhà.
- PP: Thuyết trỡnh.
- Nắm chắc cốt truyện ,nội dung bài học
- Đọc bài đọc thêm “Trách nhiệm của bố mẹ ”
- Chuẩn bị “Bố cục trong văn bản ”
Trang 8
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 7 Bố cục trong văn bản
* Mục tiêu cần đạt :
+ Hiểu tầm quan trọng của bố cục trong văn bản; trên cơ sở đó có ý thức xây dựng bố cục khi tạo lập văn bản
+ Thế nào là một bố cục rành mạch và hợp lí để bước đầu xây dựng được một bố cục mạch lạc, hợp lí cho các bài làm
* Kiến thức cơ bản:
1 Kiến thức:
- Tỏc dụng của việc xõy dựng bố cục
2 Kĩ năng:
- Nhận biết, phõn tớch bố cục trong vb
- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc – hiểu văn bản, xõy dựng bố cục trong một
vb núi, viết cụ thể
* Chuẩn bị:
GV: Soạn bài theo sách hướng dẫn + Sách giao khoa
HS: Soạn bài theo sách giáo khoa
*Tổ chức hoạt động dạy – học :
A.ổn định tổ chức
B Kiểm tra bài cũ:
? Trong truyện “Cuộc chia tay của những con búp bê” tác giả đã không thuật lại tỉ mỉ nguyên nhân dẫn đến cuộc chia tay của người lớn Theo em, như vậy có làm cho tác phẩm thiếu sự liêm kết không?
C Bài mới :
* Hoạt động 1 : Giới thiệu bài.
- Mục tiờu : Tạo tõm thế, định hướng chỳ ý cho hs.
- PP : Thuyết trỡnh.
- Thời gian : 1 phỳt.
* Giới thiệu: Như các em đã biết: Trong bóng đá các huấn luyện viên càn phân bố, sắp xếp các cầu thủ thành một đội hình ; Còn trong chiến đấu các vị tướng phải bố trí các đạo quân, các cánh quân thành thế trận Họ phải sắp xếp đội hình, sắp xếp thế trận để giành cho mình kết quả cao Còn nếu không có sự sắp xếp, phân bố như vậy thì mọi việc sẽ rối tinh rối mù Cũng như các em , khi muốn tạo lập văn bản Chúng có cần phải bố trí, sắp đặt như các vị tướng hay như các huấn luyện viên không? Để biết được điều đó, cô và các em sẽ đi tìm hiểu bài ngày hôm nay
* Hoạt động 2 : HD hs tỡm hiểu bố cục và những I Bố cục và những yêu cầu về
Trang 9yờu cầu về bố cục trong văn bản.
- Mục tiờu : Hs hiểu về bố cục và những yờu cầu về
bố cục trong vb.
- PP : Vấn đỏp, thảo luận nhúm.
- Kỹ thuật : Động nóo
Cho HS làm việc với VD 1a - sgk
? Em ốm không thể đến trường được, em hãy viết
một lá đơn xin nghỉ ốm Hãy cho biết trong lá đơn
đó em phải ghi những nội dung gì ? (Hoặc đơn xin
gia nhập đội )
(Muốn viết một lá đơn xin nghỉ ốm - hoặc đơn xin
gia nhập đội, cần phải :
+ Ghi phần tiêu ngữ
+ Ghi tên lá đơn
+ Ghi đơn gửi ai
+ Ghi tên của người viết đơn, địa chỉ
+Trình bày lí do, nguyện vọng
+ Nêu lời hứa
+ Kí tên)
? Trong đơn, nếu em đổi vị trí của một số nội dung
Viết lí do xin nghỉ trước, sau đó mới khai họ tên em
là gì ? Học ở đâu? Có được không?
? Vậy theo em, yêu cầu bắt buộc của một nội dung
văn bản (một lá đơn) cần phải được trình bày ntn?
(Phải đ ư ợc trình bày theo một trật tự nhất định
không được tuỳ thích muốn ghi nội dung nào trước
cũng được )
? Từ đó em hãy suy nghĩ và trả lời :Trong văn bản
các ý từ có cần được bố trí, sắo xếp giống như bố trí
các đạo quân không?
(Có - vì như vậy mới đạt được mục đích giao tiếp )
? Sự sắp xếp nội dung các phần trong văn bản theo
một trình tự hợp lí được gọi là bố cục Vậy, em hiểu
bố cục là gì? Em hãy cho biết : Vì sao xây dựng văn
bản, cần phải quan tâm đến bố cục?
? Vậy, em hiểu thế nào là bố cục và vì sao văn bản
cần phải có bố cục?
(HS trả lời GV chốt lại theo phần ghi nhớ 1)
? GV chuyển ý, cho HS làm việc với VD (sgk): văn
bản 2 câu chuyện dân gian
bố cục trong văn bản.
1 Bố cục của văn bản.
à Bố cục là sự bố trí, sắp xếp các phần, các đoạn theo một trình tự, một hệ thống rành mạch và hợp lí
2.Những yêu cầu về bố cục trong văn bản.
Trang 10GV cho HS đọc văn bản kể trong sgk → HS suy
ngẫm và thảo luận:
(? VD trên đã nêu đầy đủ ý nghĩa của truyện “ếch
ngồi đáy giếng”chưa ?
? Nhưng đọc lên, em có thể hiểu ý của truỵện muốn
nói gì không ?
(VD này đã nêu đầy đủ ý của truyện nhưng ta vẫn
không hiểu truyện muốn nói gì )
? Bản kể trong VD gồm mấy đoạn ? Các câu văn
trong mỗi đoạn có tập trung quanh một ý chung
thống nhất không?
? Như vậy, muốn được tiếp nhận dễ dàng thì các
đoạn mạch trong văn bản phải đảm bảo điều gì ?
→? Bố cục trong văn bản cần phải rành mạch, hợp lí
- rõ ràng từng phần, từng đoạn Muốn làm được điều
này, nội dung các phần, các đoạn trong văn bản phải
đảm bảo được điều gì?
GV cho HS chyển sang VD2(29 - sgk)
? Cho HS đọc VD →? Văn bản được nêu trong VD
gồm mấy đoạn? Nội dung của mỗi đoạn ấy có tương
đối thống nhất không? ý của các đoạn văn có phân
biệt với nhau tương đối rõ ràng không?
(Văn bản trên gồm 2 đoạn văn Song nội dung trong
mỗi đoạn chưa thống nhất, ý của các đoạn chưa phân
biệt rạch ròi → Cách kể ấy lộn xộn khiến cho câu
chuyện không còn nêu bật được ý nghĩa phê phán và
không còn buồn cười nữa – vì mất đi yếu tố bất ngờ
)
? Chính vì vậy mà câu chuyện có tập trung được vào
việc phê phán nhân vật chính được nữa không?
? Như vậy bố cục trong văn bản ngoài việc phải đảm
bảo được nội dung thống nhất, rạch ròi giữa các
phần, nó còn phải đảm bảo điều gì nữa ?
(HS thảo luận, trao đổi ý kiến GVchốt lại → ghi
nhớ 2 – phần 2)
GV chuyển ý
GV cho HS ghi lại bố cục truyện “Cuộc chia tay của
những con búp bê”→?Bố cục trong văn bản phải
đảm bảo mấy phần ?
(Bố cục trong văn bản phải đảm bảo 3 phần :
- Nội dung các phần phải thống nhất chặt chẽ với nhau ; đồng thời giữa chúng phải có sự phân biệt rạch ròi
- Trình tự sắp đặt các phần, các
đoạn phải giúp cho người viết - người nói dễ dàng đạt được mục
đích giao tiếp
3 Các phần của bố cục :
Nhiệm
vụ Kiểu văn bản tự sự Kiểu văn bản miêu
tả
Mở Giới thiệu nhân vật Giới thiệu đối tượng