Đề cương Thư viện trường học

Môn học “Thư viện trường học” trang bị cho sinh viên các kiến thức tổng quan về thư viện trường học, hệ thống thư viện trường học Việt Nam, công tác thư viện trường học bao gồm các nội dung: khái niệm, lịch sử, chức năng, nhiệm vụ, đối tượng phục vụ và tổ chức hoạt động tại thư viện trường học. Đồng thời, cung cấp cho sinh viên hiểu được đặc điểm hệ thống giáo dục phổ thông Việt Nam, cơ cấu tổ chức, đặc điểm, công tác quản lý, tiêu chuẩn cũng như các nguyên tắc xây dựng vốn tài liệu, công tác tổ chức, xử lý tài liệu, hệ thống mục lục, tổ chức và quản lý kho tài liệu, phương pháp phục vụ, các yêu cầu đối với cán bộ và yêu cầu đối với sản phẩm dịch vụ thông tin trong thư viện trường học. Qua đó, sinh viên có thể nắm tổng quát về các hoạt động tổ chức và quản lý thư viện trong trường học.

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC: Thư viện trường học

Đại học Quốc gia Hà Nội

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

Khoa Thông tin - Thư viện Bộ môn: Thư viện - Thư mục

1 Thông tin về giảng viên

1.1 Giảng viên 1:

Họ và tên: Nguyễn Thị Trang Nhung

Chức danh, học hàm, học vị: Cử nhân

Địa điểm làm việc:Bộ môn Thư viện-Thư mục, Khoa Thông tin–Thư viện

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Địa chỉ liên hệ: Văn phòng Khoa Thông tin – Thư viện

Tầng 4, Nhà A, 336 Nguyễn Trãi, Thanh xuân, Hà Nội Điện thoại: 04-8583903; Mobile: 0945553806

Email: trangnhung1803@gmail.com

Các hướng nghiên cứu chính: Thư viện học đại cương, Thư viện trường học, Công tác phục vụ người dùng tin, Quan hệ công chúng trong hoạt động thông tin - thư viện

1.2.Giảng viên 2:

Họ và tên: Tô Thị Hiền

Chức danh, học hàm, học vị: Giảng viên chính, Thạc sỹ

Thời gian, địa điểm làm việc: Giờ hành chính, từ thứ Hai, đến thứ Sáu hàng tuần Tại phòng 408, nhà E, ĐHKHXH&NV

Địa chỉ liên hệ: Phòng Chính trị và Công tác sinh viên, Trường ĐHKHXH&NV, 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội

Điện thoại: 04-8585242 Mobile: 0912-469-488

Email: hient@vnu.edu.vn

Các hướng nghiên cứu chính: Thư viện học đại cương; Phát triển vốn tài liệu;

Tổ chức và bảo quản vốn tài liệu, Thư viện trường học

1.3 Giảng viên 3:

Họ và tên: Nguyễn Văn Hành

Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sĩ, Thư viện viên chính, PGĐ Trung tâm TT-TV ĐHQGHN

Địa điểm làm việc: Phòng 202, Nhà C1, Trung tâm TT-TV ĐHQGHN Địa chỉ liên hệ: Trung tâm TT-TV, ĐHQGHN - 144 Xuân Thuỷ,

Cầu Giấy, Hà Nội Điện thoại: 04.7547602

Email: Hanhnv@vnu.edu.vn

Các hướng nghiên cứu chính: Thư viện học, Biên mục và biên mục tự động, Tổ chức và quản lý hoạt động thông tin - thư viện, Thư viện trường học

2 Thông tin chung về môn học

Tên môn học: Thư viện trường học

Mã môn học:

Số tín chỉ: 02

Môn học: Bắt buộc

Các môn học tiên quyết: Thư viện học đại cương

Các môn học kế tiếp:

Các yêu cầu đối với môn học:

- Phòng học giảng lý thuyết và thảo luận nhóm

- Máy chiếu Projector, máy tính, bảng, phấn

- Một vài thư viện trường học để sinh viên đến tham quan và tìm hiểu

Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:

- Nghe giảng lý thuyết: 16 h

- Làm bài tập trên lớp: 4 h

- Thảo luận: 6 h

- Thực hành:

- Tự học: 4 h

Địa chỉ Khoa/Bộ môn phụ trách môn học:

Văn phòng Khoa Thông tin – Thư viện

Tầng 4, Nhà A, 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội

Điện thoại: 04-8583903

3 Mục tiêu của môn học

Môn học “Thư viện trường học” trang bị cho sinh viên ngành Thông tin -

Thư viện:

Về kiến thức:

Nêu được khái niệm, lịch sử, chức năng, nhiệm vụ đối tượng phục vụ và tổ chức hoạt động thư viện trường học

Nắm được đặc điểm hệ thống giáo dục phổ thông, cơ cấu tổ chức, đặc điểm, công tác quản lý và tiêu chuẩn thư viện trường học

Nắm được các công tác của thư viện trường học như: xây dựng vốn tài liệu, các nguyên tắc xây dựng và bổ sung vốn tài liệu, xử lý tài liệu, công tác tra cứu, công tác tổ chức và quản lý kho tài liệu, phương pháp phục vụ tại thư viện trường học

Biết được yêu cầu đối với cán bộ thư viện trường học

Nắm được các sản phẩm và dịch vụ tiêu biểu trong thư viện trường học cũng như các yêu cầu về sản phẩm và dịch vụ

Về kỹ năng:

Có khả năng xử lý nghiệp vụ, tổ chức hoạt động quản lý trong thư viện trường học

Có kỹ năng đánh giá hiệu quả tổ chức hoạt động và quản lý của một thư viện trường học

Có kỹ năng khảo sát thực tế chính xác và hiệu quả

Có khả năng đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động, phục

vụ nhu cầu của người dùng tin tại thư viện trường học

Ngoài ra, thông qua các giờ lý thuyết, thảo luận trên lớp, sự hướng dẫn của giáo viên và tự học ở nhà, sinh viên sẽ có kỹ năng học tập độc lập và tự chủ, tự đặt câu hỏi thắc mắc, tranh luận với các nhóm thảo luận và giáo viên

Về thái độ chuyên cần:

Yêu thích môn học nói riêng và yêu nghề thư viện nói chung

Ham học hỏi, tìm tòi, sáng tạo để tìm ra được các biện pháp hữu hiệu đối với điều kiện cụ thể của thư viện trường học cụ thể (nơi công tác) để từ đó nâng cao hiệu quả phục vụ

Tìm hiểu tâm lý trẻ em theo từng lứa tuổi và có kỹ năng giao tiếp nhất định với tre em để từ đó có khả năng chủ động giúp các em thỏa mãn nhu cầu tin trong học tập cũng như giải trí

Mục tiêu chi tiết cho từng nội dung của môn học

Mục tiêu

Chương 1:

Tổng quan về

thư viện trường

học

- Nắm được khái niệm , lịch sử ra đời, chức năng, nhiệm vụ và đối tượng phục vụ của thư viện trường học

- Nêu được công tác tổ chức hoạt động thư viện trường học

- Phân tích vai trò của thư viện trong trường học đối với

xã hội nói chung

và giáo dục nói riêng

- So sánh sự khác biệt giữa đối tượng phục vụ, chức năng, nhiệm

vụ, tổ chức hoạt động của thư viện trường học với trung tâm thông tin - thư viện khác

Chương 2

Hệ thống thư

viện trường học

- Nêu được đặc trưng của hệ thống giáo dục Việt Nam

- Phân tích được vai trò quản lý của các cơ quan chức

So sánh hệ thống thư viện trường học Việt Nam

Việt Nam - Nắm được cơ cấu tổ

chức thư viện trường học Việt Nam

- Nêu được các đặc điểm của thư viện trường học Việt Nam

- Nắm được công tác quản lý thư viện trường học Việt Nam

- Nêu được các tiêu chuẩn của thư viện trường học Việt Nam

năng đối với hệ thống thư viện trường học Việt Nam

với thư viện trường học thế giới

- Đánh giá và nhận xét về hệ thống thư viện trường học Việt Nam với thư viện trường học thế giới

Chương 3:

Công tác thư

viện trường học

- Nêu được đặc điểm vốn tài liệu của thư viện trường học

- Nắm được các nguyên tắc và các hình thức xây dựng vốn tài liệu trong thư viện trường học

- Nắm được các khâu nghiệp vụ quan trọng trong thư viện trường học

- Nắm được phương pháp phục vụ và nhiệm

vụ của cán bộ thư viện trường học

- Áp dụng tiêu chuẩn để xử lý các tài liệu trong thư viện trường học như biên mục mô

tả và phân loại tài liệu

- Phân tích, đánh giá, tổng hợp những yếu tố cần thiết trong công tác thư viện trường học

Chương 4:

Các sản phẩm và

dịch vụ trong

thư viện trường

học

- - Nắm được yêu cầu về nội dung và hình thức đối với sản phẩm và dịch

vụ thư viện trường học

- - Kể tên các loại hình sản phẩm và dịch vụ tiêu biểu trong các thư viện trường học

- Phân tích được vai trò của sản phẩm và dịch vụ trong hệ thống thư viện trường học

- Đánh giá được

ưu nhược điểm của các sản phẩm và dịch vụ trong thư viện trường học Việt Nam

4 Tóm tắt nội dung môn học

Môn học “Thư viện trường học” trang bị cho sinh viên các kiến thức tổng

quan về thư viện trường học, hệ thống thư viện trường học Việt Nam, công tác

thư viện trường học bao gồm các nội dung: khái niệm, lịch sử, chức năng, nhiệm

vụ, đối tượng phục vụ và tổ chức hoạt động tại thư viện trường học Đồng thời, cung cấp cho sinh viên hiểu được đặc điểm hệ thống giáo dục phổ thông Việt Nam, cơ cấu tổ chức, đặc điểm, công tác quản lý, tiêu chuẩn cũng như các nguyên tắc xây dựng vốn tài liệu, công tác tổ chức, xử lý tài liệu, hệ thống mục lục, tổ chức và quản lý kho tài liệu, phương pháp phục vụ, các yêu cầu đối với cán bộ và yêu cầu đối với sản phẩm dịch vụ thông tin trong thư viện trường học Qua đó, sinh viên có thể nắm tổng quát về các hoạt động tổ chức và quản lý thư viện trong trường học

5 Nội dung chi tiết môn học

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THU VIỆN TRƯỜNG HỌC

1.1 Lịch sử và khái niệm

1.1.1 Khái niệm thư viện trường học

1.1.2 Lịch sử thư viện trường học

1.2 Chức năng và nhiệm vụ của thư viện trường học

1.2.1 Chức năng của thư viện trong trường học

1.2.2 Nhiệm vụ của thư viện trong trường học

1.3 Đối tượng phục vụ của thư viện trường học

1.4 Tổ chức hoạt động thư viện trường học

1.5 Tình hình tin học hoá tại thư viện trường học Việt Nam hiện nay

CHƯƠNG 2: HỆ THỐNG THƯ VIỆN TRƯỜNG HỌC TẠI VIỆT NAM

2.1 Hệ thống giáo dục phổ thông Việt Nam

2.1.1 Hệ thống các trường công lập

2.1.2 Hệ thống các trường ngoài công lập

2.1.3 Hệ thống các trường quốc tế

2.2 Cơ cấu tổ chức thư viện trường học

2.3 Đặc điểm của thư viện trường họC

2.4 Công tác quản lý thư viện trường học

2.4.1 Vai trò quản lý nhà nước của Bộ giáo dục và Đào tạo

2.4.2 Vai trò quản lý của Nhà xuất bản Giáo dục

2.5 Tiêu chuẩn thư viện trường học

CHƯƠNG 3: CÔNG TÁC THƯ VIỆN TRƯỜNG HỌC

3.1 Xây dựng vốn tài liệu

3.1.1 Đặc điểm vốn tài liệu thư viện trường học

3.1.2 Những nguyên tắc xây dựng vốn tài liệu

3.1.3 Các nguồn bổ sung vốn tài liệu

3.2 Xử lý tài liệu

3.2.1 Xử lý hình thức

3.2.2 Xử lý nội dung

3.3 Mục lục thư viện

3.3.1 Yêu cầu đối với hệ thống mục lục thư viện trường học

3.3.2 Phương pháp tổ chức hệ thống mục lục thư viện trường học

3.4 Tổ chức kho tài liệu

3.4.1 Yêu cầu đối với công tác tổ chức kho tài liệu

3.4.2 Phương pháp tổ chức kho tài liệu

3.5 Phương pháp phục vụ

3.5.1 Các yêu cầu đối với công tác phục vụ tại thư viện trường học

3.5.2 Công tác phục vụ tại thư viện trường học

3.6 Yêu cầu đối với cán bộ thư viện trường học

CHƯƠNG 4: CÁC SẢN PHẨM VÀ DỊCH VỤ TRONG THƯ VIỆN TRƯỜNG HỌC 4.1.Yêu cầu đối với sản phẩm và dịch vụ thư viện trường học

4.1.1 Yêu cầu về hình thức

4.1.2 Yêu cầu về nội dung

4.2 Các loại hình sản phẩm thông tin của Thư viện trường học

4.2.1 Hệ thống mục lục

4.2.2 Ấn phẩm thư mục

4.3 Các loại hình dịch vụ của thư viện trường học

4.3.1 Hướng dẫn đọc sách, báo

4.3.2 Tuyên truyền giới thiệu sách, báo

4.3.3 Dịch vụ đọc và mượn tài liệu

6 Học liệu

6.1 Tài liệu đọc bắt buộc

1 Bùi Loan Thùy Thư viện học đại cương/ Bùi Loan Thuỳ, Lê Văn Viết.-Tp Hồ Chí Minh: Đại học Quốc gia, 2001.- tr 302

2 Lê Văn Viết Cẩm nang nghề thư viện/Lê Văn Viết.- H.: Văn hoá Thông tin, 2000.- 630tr

3 Nguyễn Thị Trang Nhung Bài giảng “Thư viện trường học”, 2007

4 Nguyễn Thế Tuấn Nghiệp vụ thư viện trường học/Nguyễn Thế Tuấn, Nguyễn Tiến Toàn.- H.: Đại học Quốc gia, 2000.- 463tr

6.2 Tài liệu đọc thêm

5 Lê Văn Viết.Thư viện học: Những bài viết chọn lọc/Lê Văn Viết.- H.: Văn hoá Thông tin, 2006.- tr191-197

6 Bernhard, P School Libraries: A learning Environment in Transformation//School Library: today and tomorrow.-UK.: IFLA, 2002.-tr.19-20

7 Hình thức tổ chức dạy học

7.1 Lịch trình chung

Nội dung

Hình thức tổ chức dạy môn học

Tổng

Lên lớp

Thực hành

Tự học

Lý thuyết

Bài tập

Thảo luận

Nội dung 1: Tổng quan về thư viện

trường học

2

2

Nội dung 2: Tổng quan về thư viện

trường học (tiếp)

2

Nội dung 3: Hệ thống thư viện

trường học tại Việt Nam

2

2

Nội dung 4: Hệ thống thư viện

trường học tại Việt Nam (tiếp)

2

2

Nội dung 5: Tự học - khảo sát một

số thư viện trường học trong địa

bàn HN

2

2

Nội dung 6: Công tác thư viện

trường học

2

2

Nội dung 7: Công tác thư viện

trường học (tiếp)

2

2

Nội dung 8: Kiểm tra giữa kỳ và

thảo luận

2

Nội dung 9: Công tác thư viện

trường học (tiếp)

2

2

Nội dung 10: Các sản phẩm và

dịch vụ trong thư viện trường học

2

Nội dung 11: Các sản phẩm và

dịch vụ trong thư viện trường học

(tiếp)

2

2

Nội dung 12: Tự học, tự nghiên

cứu theo nhóm

2

2

Nội dung 15: Ôn tập, giải đáp thắc

7.2 Lịch trình tổ chức dạy học cụ thể

Nội dung 1, tuần 1: Tổng quan về thư viện trường học

Hình thức

tổ chức

dạy học

Thời gian, địa điểm

Nội dung chính Yêu cầu sinh viên

chuẩn bị Ghi chú

Lý thuyết 2 giờ - Giới thiệu chung về môn học,

giới thiệu lịch trình môn học, phương pháp dạy và học, phương pháp kiểm tra, đánh giá

- Khái niệm và lịch sử phát triển thư viện trường học

- Chức năng và nhiệm vụ của thư viện trường học

- Đọc phần giới thiệu môn học trên website

- Đọc chương 1 của tập bài giảng

- Chuẩn bị ý kiến

cá nhân về nội dung chương 1

Nội dung 2, tuần 2: Tổng quan về thư viện trường học (tiếp)

Hình thức

tổ chức

dạy học

Thời gian, địa điểm

Nội dung chính Yêu cầu sinh viên

chuẩn bị

Ghi chú

Lý thuyết 1 giờ - Đối tượng phục vụ của thư viện

trường học

- Tổ chức hoạt động thư viện trường học

- Đọc phần giới thiệu môn học trên website

- Đọc chương 1 của tập bài giảng

- Chuẩn bị ý kiến

cá nhân về nội dung chương 1

Bài tập 1 giờ So sánh sự khác nhau về đối

tượng phục vụ trong thư viện trường học và các cơ quan thông tin - thư viện khác

Nội dung 3, tuần 3: Hệ thống thư viện trường học tại Việt Nam

Hình thức

tổ chức

dạy học

Thời gian, địa

Nội dung chính Yêu cầu sinh viên

chuẩn bị

Ghi chú

điểm

Lý thuyết 2 giờ - Giới thiệu đặc điểm hệ thống

giáo dục Việt Nam

- Cơ cấu tổ chức thư viện trường Việt Nam

- Đặc điểm hệ thống thư viện trường học Việt Nam

- Yêu cầu sinh viên đọc chương 2 của tập bài giảng

Nội dung 4, tuần 4: Hệ thống thư viện trường học tại Việt Nam (tiếp)

Hình

thức tổ

chức dạy

học

Thời gian, địa điểm

Nội dung chính Yêu cầu sinh viên

chuẩn bị

Ghi chú

Lý

thuyết

2 giờ tín chỉ

- Công tác quản lý của thư viện trường học (vai trò quản lý của

Bộ GD&ĐT, Nhà xuất bản)

- Các tiêu chuẩn thư viện trường học

- Yêu cầu sinh viên đọc chương 2 của tập bài giảng phần 2.4 và 2.5

Nội dung 5, tuần 5: Tự học - khảo sát một số thư viện trường học trong

địa bàn Hà Nội

Hình

thức tổ

chức dạy

học

Thời gian, địa điểm

Nội dung chính Yêu cầu sinh viên

chuẩn bị

Ghi chú

Tự học,

tự

nghiên

cứu

2 giờ Khảo sát một số thư viện

trường học trên địa bàn Hà Nội

về hệ thống giáo dục, cơ cấu tổ chức, đặc điểm, chức năng, nhiệm vụ và tổ chức hoạt động của thư viện, đặc điểm đối tượng phục vụ và nhu cầu tin của NDT

- Viết báo cáo khảo sát

- Báo cáo khảo sát nộp lại cho giáo viên vào tuần 6

- Sinh viên phải báo cáo nội dung khảo sát theo mẫu

do giáo viên đã cho

- Sổ ghi chép

Sinh viên làm việc theo

nhóm

Nội dung 6, tuần 6: Công tác thư viện trường học

Hình

thức tổ

chức dạy

học

Thời gian, địa điểm

Nội dung chính Yêu cầu sinh viên

chuẩn bị

Ghi chú

Lý

thuyết

2 giờ - Xây dựng vốn tài liệu: Đặc

điểm, nguyên tắc xây dựng vốn tài liệu và các nguồn bổ sung vốn tài liệu thư viện trường học

- Xử lý nội dung và hình thức tài liệu

- Sinh viên đọc chương 3 của tập bài giảng phần 3.1

và 3.2

Nội dung 7, tuần 7: Công tác thư viện trường học (tiếp)

Hình thức

tổ chức

dạy học

Thời gian, địa điểm

Nội dung chính Yêu cầu sinh viên

chuẩn bị Ghi chú

Lý thuyết 2 giờ - Mục lục thư viện: yêu cầu hệ

thống mục lục, phương pháp tổ chức hệ thống mục lục thư viện

Một số ví dụ về mục lục thư viện trong trường học

- Tổ chức và quản lý kho tài liệu:

yêu cầu và phương pháp đối với

công tác tổ chức kho tài liệu

- Yêu cầu sinh viên đọc chương 3 của bài giảng phần 3.3 và 3.4

Nội dung 8, tuần 8: Kiểm tra giữa kỳ và thảo luận

Hình thức

tổ chức

dạy học

Thời gian, địa điểm

Nội dung chính Yêu cầu sinh viên

chuẩn bị

Ghi chú

Thảo luận 1 giờ - Vai trò của thư viện

trường học đối với việc nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông

- Đại diện nhóm trình bày nội dung câu hỏi đã thảo luận

- Giảng viên nhận xét,

- Sinh viên tìm kiếm thêm tài liệu liên quan đến chủ đề thảo luận trên website hoặc các bài báo trong các tạp chí chuyên ngành