GIỚI THIỆU KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH

2/ Hệ giá trị hay còn gọi là hệ thống giá trị: là một tổ hợp giá trị khác nhau được sắp xếp, hệ thống lại theo những nguyên tắc nhất định, thành một tập hợp mang tính toàn vẹn, hệ thống,

Trang 1

PHÒNG GD&ĐT VIỆT TRÌ

Trang 2

CHƯƠNG TRÌNH LỚP TẬP HUẤN: KỸ NĂNG SỐNG

LaHỌC: 2012 - 2013

Gồm 5

chuyên đề:

+ Chuyên đề 1: - Tìm hiểu về giá trị và hệ giá trị.

- Mối quan hệ giữa GTS và KNS

- Các bước thực hiện giáo dục GTS và KNS

+ Chuyên đề 2: Kỹ năng giải quyết xung đột

Buổi sáng

Buổi chiều

+ Chuyên đề 3: Kỹ năng lắng nghe + Chuyên đề 4: Kỹ năng tự nhận thức giá trị bản thân + Chuyên đề 5: Kỹ năng hợp tác

* Lưu ý: - Thảo luận, trao đổi ý kiến

- Tham gia các trò chơi…

Trang 3

C.ĐỀ 1 : 1/ TÌM HIỂU VỀ GIÁ TRỊ SỐNG VÀ KỸ NĂNG SỐNG

? Thế nào là giá trị? Thế nào là hệ giá trị?

1/ Giá trị: là các khách thể vật chất hay tinh thần có

khả năng thoả mãn những nhu cầu nào đó của con người hoặc giai cấp, xã hội… đáp ứng được những mục đích và lợi ích của họ.

* Thí dụ: Giá trị của 1 bài hát, 1 bài thơ, 1 câu chuyện… để thỏa mãn nhu cầu về tinh thần giải trí của con người chúng ta.

2/ Hệ giá trị (hay còn gọi là hệ thống giá trị): là một tổ hợp giá trị khác nhau được sắp xếp, hệ thống lại theo những nguyên tắc nhất định, thành một tập hợp mang tính toàn vẹn, hệ thống, thực hiện các chức năng đặc thù trong việc đánh giá của con người theo những phương thức vận hành nhất định của giá trị

* Thí dụ: 5 điều Bác Hồ dạy thiếu niên, nhi đồng.

Trang 4

? Thế nào là thang giá trị? Chuẩn giá trị là gì ?

1/ Thang giá trị (thước đo giá trị) là một tổ hợp giá

trị, một hệ thống giá trị được sắp xếp theo một trật tự ưu tiên nhất định.

* Thí dụ: Xã hội thời phong kiến, theo bậc thang giá trị, nhà giáo xếp sau vua nhưng trước cha mẹ: “Quân – Sư – Phụ”.

2/ Chuẩn giá trị là những giá trị giữ vị trí cốt lõi, chiếm vị trí

ở thứ bậc cao hoặc vị trí then chốt và mang tính chuẩn mực chung cho nhiều người

•Thí dụ: - L òng hiếu thảo của con cái đối với cha mẹ

- Các quy định về chuẩn nghề nghiệp…

Trang 5

? Vậy thế nào là giá trị sống?

1/ Giá trị sống ( Hay giá trị của cuộc sống) : là một hình

thái ý thức xã hội, là hệ thống các quan niệm về cái thiện, cái ác trong các mối quan hệ của con người với con người Giá trị sống về bản chất là những quy tắc, những chuẩn mực trong quan hệ xã hội, được hình thành và phát triển trong cuộc sống, được cả xã hội thừa nhận.

* Giá trị sống: là quy tắc sống, nó có vị trí to lớn trong đời sống, và định hướng cho cuộc sống của mỗi cá nhân, điều chỉnh hành vi cho phù hợp với chuẩn mực của xã hội

2/ Định hướng giá trị sống: là nhân tố trung tâm chi phối mọi suy nghĩ, điều chỉnh hành vi, hoạt động của con người

Từ đó, hướng hoạt động tới mục đích cơ bản của cuộc đời

* Thí dụ: UNESCO từng đưa ra quan điểm giáo dục phải đảm bảo được

4 điều: Học để biết; Học để làm; Học để chung sống; Học để tự khẳng

định.

Trang 6

CHUYÊN ĐỀ 1 : 1/ TÌM HIỂU VỀ GTS VÀ KỸ NĂNG SỐNG

? KỸ NĂNG ĐƯỢC CHIA LÀM MẤY LOẠI ?

1/ Kỹ năng "mềm" (soft skills): là thuật ngữ dùng để chỉ các

kỹ năng thuộc về trí tuệ cảm xúc (EQ) của con người như: một số nét tính cách (quản lý thời gian, thư giãn, vượt qua khủng hoảng, sáng tạo và đổi mới), sự tế nhị, kỹ năng ứng

xử, thói quen, sự lạc quan, chân thành, kỹ năng l àm việc theo nhóm…

2/ Kỹ năng “cứng” (hard skills): thường xuất hiện trên bản lý lịch, khả năng học vấn của bạn, kinh nghiệm và sự thành thạo về chuyên môn Kỹ năng này liên quan đến chỉ số thông minh (IQ) của cá nhân.

* Thí dụ: Qua quá trình học tập -> khi tốt nghiệp đạt loại giỏi hay khá hoặc trung bình… (Thuộc vấn đề chuyên môn)

* Thí dụ: Khi gặp thất bại nào đó -> Có người thì suy sụp tinh thần, có khi tìm đến cái chết (tự tử)…; Nhưng có người biết nhìn thẳng, dám đối mặt với sự thật để vươn lên…; Hay có người biết chớp thời cơ để thành công trong sự nghiệp cũng như trong cuộc sống…

Trang 7

? Vậy thế nào là kỹ năng sống?

1/ Kỹ năng sống : là năng lực tâm lý xã hội, giúp các cá nhân giải quyết có hiệu quả những nhu cầu (sống, học tập, lao động, vui chơi giải trí ) và biết đối mặt, giải quyết với các thách thức của cuộc sống (tệ nạn, căng thẳng, mâu thuẫn…)

2/ Kỹ năng xã hội: là một tập hợp các kỹ năng mà cho phép chúng ta giao tiếp, tương tác và hòa nhập, thích nghi với XH

Hình minh họa cho thấy kỹ năng giao tiếp, tương tác giữa hai người trong một cuộc mua bán.

Trang 8

Chuyên đề 1 : 2/ MỐI QUAN HỆ GIỮA GTS & KNS

2 Kỹ năng sống

là công cụ hình thành và thể hiện giá trị sống.

1. Giá trị sống

là nền tảng để hình thành kỹ năng sống

Thí dụ: GTS “Đoàn kết”-> Thái độ, suy nghĩ, cảm xúc… -> Hành động ntn phù hợp ( Sử dụng KNS)

Trang 9

Chuyên đề 1 : 3/ CÁC BƯỚC THỰC HIỆN GIÁO DỤC GTS VÀ KNS

3.1: Các phương pháp dạy GTS & KNS

1/ Phương pháp mô hình mẫu

2/ Phương pháp thuyết trình kết hợp với các phương pháp khác 3/ Phương pháp động não (Đặt Hsinh vào tình huống có vấn đề) 4/ Phương pháp nghiên cứu tình huống

5/ Phương pháp trò chơi

6/ Phương pháp hoạt động nhóm (Thảo luận nhóm)

7/ Phương pháp đóng vai

8/ Phương pháp tưởng tượng, nội suy

9/ Phương pháp bản đồ tư duy, sơ đồ hóa

10/ Phương pháp mô hình hóa

11/ Phương pháp trải nghiệm, thực hành.

* Lưu ý: Khi giảng dạy, phải linh hoạt và biết kết hợp các phương

pháp đảm bảo ấn tượng, vui tươi và đạt hiệu quả giáo dục cao.

Trang 10

3.2: Các bước thực hiện hoạt động giáo dục GTS&KNS

(ND giáo dục GTS và KNS về vấn

đề gì)

- Gồm 5 bước:

Trang 11

* Bước 1: Tạo bầu không khí lớp học

* Lưu ý: Bầu không khí lớp học phải được giữ suốt quá trình học.

+ Các phương pháp tạo bầu không khí lớp học:

- Tạo không gian lớp học tương tác ( Kê bàn ghế sao cho hợp lý,

mọi người đều có thể nhìn được với nhau, luôn tương tác)

- Hành vi của giáo viên cần được chia sẻ thân mật, chân tình và cởi

mở (Tạo được sự gần gũi, dễ đồng cảm và chia sẻ, lắng nghe… của Hsinh)

- Tương tác tích cực giữa các thành viên trong lớp

- Nghe nhạc, thư giãn, yên tĩnh là cách rất tốt để người học cảm nhận

về các giá trị

- Sử dụng hệ thống các ký hiệu để điều chỉnh hành vi

Trang 12

* Bầu không khí GD GTS & KNS chỉ có được khi trẻ em cảm thấy:

1/ Hsinh được cảm thấy an toàn

? Hành vi của thầy, cô

giáo cần phải như thế

nào thì các học sinh

mới có cảm nhận này?

- Coi lỗi lầm là thông tin, là một phần của quá

trình học tập (không nên đánh giá quá bi quan về

hành vi phạm lỗi…)

- Không ai được tự cho phép mình làm tổn thương

người khác và không ai bị tổn thương ( tiết chế

cảm xúc và ngôn từ)

-Tỏ ra thông hiểu trong quá trình thảo luận nhằm

giúp người học đưa ra các quyết định tốt hơn

( Lắng nghe, gợi mở, tán thưởng…)

- Kiên định về các chuẩn mực cư xử, xử lý một

cách công bằng trong mọi tình huống…

Trang 13

- Tạo ra môi trường mà người học có thể

biểu lộ, thể hiện chính họ, cảm thấy được

yêu thương bởi vì được là chính bản thân

mình (tổ chức nhiều HĐ để HS thể hiện).

- Cử chỉ G.viên nhẹ nhàng, ân cần Lời nói

dịu dàng, thân mật, gần gũi Lắng nghe lời

tâm sự của HS.

- Tôn trọng ý kiến của HS Biết động viên,

giúp đỡ, khích lệ, khoan dung, độ lượng,

vị tha, ấm áp, quan tâm, tử tế, khẳng

định các phẩm chất tốt đẹp ở HS.

- Công bằng với mọi HS, không phân biệt

đối xử.

2/ Được yêu thương

Trang 14

- Lắng nghe một cách quan tâm, chăm chú

- Lắng nghe những gì học sinh nói

- Dành thời gian để nhận ra các cảm xúc

- Cùng với HS thiết lập các nội quy của lớp

- Tạo giới hạn và bình tĩnh khi HS vi phạm nội quy

- Luôn giữ cho âm điệu, giọng nói trong lớp, tạo ra

bầu không khí dựa trên các giá trị Tuỳ theo tình

huống, có lúc giọng nói mang tính chất quan

tâm, phấn khởi, khuyến khích, có lúc rõ ràng,

kiên quyết, nghiêm khắc.

3/ Được cảm thấy tôn trọng

Trang 15

Chuyờn đề 1 : 3/ CÁC BƯỚC THỰC HIỆN GIÁO DỤC GTS VÀ KNS

3.1: Cỏc phương phỏp dạy GTS & KNS

- Lắng nghe, cố hiểu HS

- Cho HS thời gian để HS diễn đạt ý nghĩ và

- Cho HS thời gian để chấp nhận và xử lý

- Lắng nghe hoàn toàn cởi mở, linh hoạt

* Bầu khụng khớ GD GTS & KNS chỉ cú được khi trẻ em cảm thấy:

4/ Cảm thấy được hiểu

Trang 16

• Làm cho HS cảm thấy phấn khởi về nhiệm vụ

của mình.

• Lắng nghe, truyền đạt, giao tiếp, tin tưởng

vào khả năng tiếp nhận, tiếp thu của HS.

• Tạo tình huống học hỏi tích cực để giúp HS

học, hiểu và chấp nhận họ.

• Nâng cao sự quan tâm và sự tự tin của HS.

• Khẳng định hành động và thay đổi tích cực,

khuyến khích sự phát triển của HS.

5/ Cảm thấy mình có giá trị

Trang 17

- Đưa ra những câu hỏi và nhiệm vụ vừa sức để

học sinh có thể thực hiện – tạo cơ hội thành

công.

- Tạo môi trường học tập khám phá, kích thích sự

tò mò – thỏa mãn nhu cầu tự hào về bản thân

- Lắng nghe khi học sinh nói, để học sinh có thể

khẳng định và thể hiện.

- Khen và củng cố hành vi tốt kịp thời.

- Phát huy sở trường của học sinh.

6/ Được thể hiện

* Tóm lại khi G.viên biết lằng nghe Hsinh -> Học sinh sẽ cảm thấy: Được tôn trọng, được yêu thương, được thể hiện, được hiểu , được an toàn và được thấy có giá trị.

Trang 18

* Bước 2: Phương pháp nhận diện giá trị sống

- Đọc tài liệu, nghe giảng

- Hoạt động suy ngẫm, tưởng tượng

- Phân tích trường hợp xảy ra trong cuộc sống xung quanh, trình bày quan điểm cá nhân.

* Thí dụ : GTS về “Đoàn kết”:

- Đọc tài liệu (Sách báo lịch sử, văn học…), nghe Gv giảng về vấn đề “đoàn kết”

- Hsinh suy ngẫm, tưởng tượng về các vấn đề liên quan đến “đoàn kết”

- P.tích các trường hợp, vấn đề xảy ra xung quanh có thể hiện tinh thần

“đoàn kết” không? ( Bão lụt, nghèo khó, trẻ em cơ nhỡ… có được giúp đỡ không?)

* Lưu ý : Giáo viên phải chú ý khai thác các em Hsinh có trí thông minh

và sự nhanh nhạy, thích ứng nhanh…

* Bước 3: Các cách chia sẻ về các giá trị

- P.pháp tổ chức thảo luận nhóm

- P.pháp tổ chức cho các Hsinh phản biện

- P.pháp kể chuyện.

Trang 19

* Bước 4: Cho Hsinh thể hiện giá trị

- Diễn kịch, đóng các tiểu phẩm…

- Hoạt động tạo sản phẩm

- Thông qua các trò chơi

* Bước 5: Trải nghiệm qua thực tiễn

- Tham gia các hoạt động xã hội.

- Tổ chức các buổi dã ngoại, đi thực tế.

- Tham gia các sự kiện.

- Thể hiện trong thái độ và hành vi của mỗi cá nhân

học sinh ở thực tế cuộc sống hằng ngày.

* Lưu ý: Khi giảng dạy cần chú ý vào việc khích lệ Hsinh (Tìm ra điều trẻ

“làm đúng” thay vì tập trung vào những điều trẻ “làm sai” )

Trang 20

Một số giá trị sống thể hiện trong thơ ca Việt Nam

+ Nhất sự thuận, vạn sự lành+ Một điều nhịn là chín điều lành+ Dĩ hòa vĩ quí…

+ Lời nói chắng mất tiền mua Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau+ Ai ơi chớ vội cười nhau

Cười người hôm trước, hôm sau người cười+ Giấy rách phải giữ lấy lề

+ Thuyền dời bến, nào bến có dời Khăng khăng quân tử, một lời nhất ngôn

1/ Giá trị hòa bình

2/ Giá trị tôn trọng

Trang 21

+ Đói lòng ăn đọt chà là,

Để cơm nuôi mẹ, mẹ già yếu răng + Chồng giận thì vợ làm lành, Miệng cười hớn hở rằng anh giận gì?

+ Râu tôm nấu với ruột bầu Chồng chan vợ húp gật đầu khen ngon + Thương người như thể thương thân + Đi đâu cho thiếp cùng đi

Đói no thiếp chịu, lạnh lùng thiếp cam + …

3/ Giá trị yêu thương

Trang 22

+ Năm ngón tay có ngón ngắn ngón dài+ Đất có chỗ bồi chỗ lở, ngựa có con dở con hay.+ Chín bỏ làm mười

+ Giơ cao đánh khẽ+ Đánh kẻ chạy đi không ai đánh người chạy lại+ Con nhà người như con nhà ta

+ Của anh như của chú+ Yêu con cậu mới đậu con mình…

4/ Giá trị khoan dung

Trang 23

Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn+ Khôn ngoan đá đáp người ngoài

Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau+ Anh em cùng cha như ong cùng tổ Chị em cùng mẹ như quế cùng rừng+ Thuận vợ thuận chồng tát biển Đông cũng cạn+ Nhiễu điều phủ lấy giá gương

Người trong một nước phải thương nhau cùng+ Cả bè hơn cây nứa

+ Bẻ đũa chẳng bẻ được cả nắm+ …

4/ Giá trị đoàn kết

Trang 24

+ Ép dầu ép mỡ ai nỡ ép duyên + Con ơi giữ trọn lời thề

Tự do, Độc lập, không nề hy sinh + Đừng khinh dưa muối tương cà Tuy không lịch sự nhưng mà tự do + Chim xanh mà nhốt lồng son

Đẹp thì có đẹp không còn tự do + …

4/ Giá trị tự do

Trang 25

+ Ăn chắc mặc bền + Tốt gỗ hơn tốt nước sơn + Xấu người đẹp nết còn hơn đẹp người + Áo vải, cơm rau

+ Ở hiền thì phải gặp lành

Áo rách tan tành thì trời lại vá cho + Sống đơn giản, sống lâu trăm tuổi + …

4/ Giá trị giản dị

Trang 26

+ Bụng làm dạ chịu + Cờ đến tay ai người ấy phất + Đời cua cua máy, đời cáy cáy đào + Bút sa gà chết

+ Xay lúa thì đừng ẵm em + Ai làm người nấy chịu + Công ai nấy nhớ, tội ai nấy chịu + Dắt voi phải tìm đường cho voi đi + …

4/ Giá trị trách nhiệm

Trang 27

+ Có phúc lấy được vợ già Sạch cửa sạch nhà lại ngọt cơm canh + Có cha có mẹ thì hơn

Không cha không mẹ như đàn đứt dây + Con hơn cha là nhà có phúc

+ Ăn được ngủ được là tiên Không ăn, không ngủ mất tiền thêm lo + Chồng cần vợ kiệm là tiên

+ Có con hơn của chàng ơi

Bo bo giữ lấy hòm vàng làm chi + …

4/ Giá trị hạnh phúc

Trang 28

+ Biết người biết ta, trăm trận trăm thắng + Quân tử ẩn hình, tiểu nhân lộ tướng

+ Biết thì thưa thốt,không biết thì dựa cột mà nghe

+ Ở nhà nhất mẹ nhì con,

Ra đường lắm kẻ còn giòn hơn ta + Cười người hôm trước, hôm sau người cười+ …

4/ Giá trị khiêm tốn

Định dạng
Số trang	30
Dung lượng	2 MB