Đối với học sinh lớp 1, là lớp học đầu tiên của bậc Tiểu học, các em mới gianhập cuộc sống nhà trường, chưa biết ứng xử với mọi người xung quanh, chưa biết tự tin trước đám đông, lúng tú
Trang 1ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN KRÔNG ANA
TRƯỜNG TIỂU HỌC EA BÔNG
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Môn đào tạo: Giáo viên Tiểu học
Trang 2Krông Ana, tháng 04 năm 2019
III Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề 6
Trang 33 GV- HS: Giáo viên – Học sinh
Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU
I Đặt vấn đề
Như chúng ta đã biết giáo dục kĩ năng sống là yêu cầu cấp thiết đối với thế hệ
trẻ Các em chính là những chủ nhân tương lai của đất nước, là những người quyếtđịnh sự phát triển của đất nước trong những năm tới Nếu không có kĩ năng sống,các em sẽ không thể thực hiện tốt trách nhiệm đối với bản thân, gia đình, cộngđồng và xã hội
Trong trường học, việc giáo dục kĩ năng sống và rèn luyện sức khỏe cho họcsinh là vấn đề hết sức cần thiết Nó góp phần hình thành nhân cách cho các em,giúp các em tự tin chủ động, biết cách xử lý tình huống trong cuộc sống và quantrọng hơn là khơi gợi những khả năng tư duy, sáng tạo
Từ năm 2010 – 2011, Bộ Giáo dục - Đào tạo đã đưa nội dung giáo dục kĩ năngsống lồng ghép vào các môn học như: Tự nhiên và Xã hội, Tiếng Việt, đạo đức,lịch sử- Địa lí, Âm nhạc, Mĩ thuật… và các hoạt động ngoài giờ lên lớp ở bậc tiểuhọc Tuy nhiên, để giáo dục kĩ năng sống cho học sinh đạt hiệu quả đòi hỏi nhiềuyếu tố chứ không chỉ từ các bài giảng Kĩ năng sống không phải tự nhiên có được
mà phải hình thành dần trong quá trình học tập, lĩnh hội và rèn luyện trong cuộcsống Quá trình hình thành kĩ năng sống diễn ra cả trong và ngoài hệ thống giáodục
Thực tế cho thấy, lứa tuổi học sinh là lứa tuổi đang hình thành những giá trịnhân cách, giàu ước mơ, thích tìm tòi, khám phá song còn thiếu hiểu biết sâu sắc về
xã hội, còn thiếu kinh nghiệm sống, dễ bị lôi kéo, kích động Đặc biệt trong bốicảnh hội nhập quốc tế và cơ chế thị trường hiện nay, thế hệ trẻ thường xuyên chịutác động đan xen của những yếu tố tích cực và tiêu cực, luôn được đặt vào hoàn
Trang 4cảnh phải lựa chọn những giá trị, phải đương đầu với những khó khăn, thách thức.Nếu không được giáo dục kĩ năng sống, nếu thiếu kĩ năng sống các em dễ bị lôi kéocác hành vi tiêu cực, bạo lực, lối sống ích kỉ, thực dụng, dễ bị phát triển lệch lạc vềnhân cách Một trong nguyên nhân dẫn đến các hiện tượng tiêu cực của một bộphận học sinh phổ thông trong thời gian qua như: đua xe, nghiện hút, bạo lực, ănchơi sa đoạ chính là do các em thiếu những kĩ năng sống cần thiết như: kĩ năngxác định giá trị, kĩ năng từ chối, kĩ năng kiên định, kĩ năng giải quyết mâu thuẫn, kĩnăng thương lượng, kĩ năng giao tiếp Vì vậy, giáo dục kĩ năng sống cho thế hệ trẻ
là rất cần thiết, giúp các em rèn luyện hành vi và trách nhiệm đối với bản thân, giađình, cộng đồng và Tổ quốc; giúp trẻ có ứng phó tích cực trước các tình huốngtrong cuộc sống, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với gia đình, bạn bè và mọi người,sống tích cực, chủ động, an toàn, hài hoà và lành mạnh
Đối với học sinh lớp 1, là lớp học đầu tiên của bậc Tiểu học, các em mới gianhập cuộc sống nhà trường, chưa biết ứng xử với mọi người xung quanh, chưa biết
tự tin trước đám đông, lúng túng khi gặp tình huống nguy hiểm có thể xảy ra bất cứlúc nào… Vì vậy, sáng kiến được thực hiện áp dụng cho học sinh lớp 1 dân tộcthiểu số qua môn đạo đức ngay từ lớp học đầu tiên, bậc học đầu tiên trong hệ thốnggiáo dục quốc dân là vô cùng cấp thiết
Giáo dục kĩ năng sống trong môn Đạo đức không những thể hiện ở nội dungmôn học mà còn được thể hiện ở phương pháp dạy học đặc trưng của môn học theohướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh Qua đó, học sinh đãđược tạo cơ hội để thực hành, trải nghiệm nhiều kĩ năng sống cần thiết, phù hợp vớilứa tuổi
Thực tế cho thấy, khi xã hội ngày càng phát triển thì cha mẹ có rất ít thời gianchăm sóc con cái hoặc có xu hướng trái ngược là quan tâm thái quá, việc gì cũngmuốn làm thay cho trẻ Với học sinh lớp 1 đa số các em là người dân tộc sống tạiđịa bàn vừa bước chân vào môi trường học tập mới, các em chưa biết ứng xử với
Trang 5mọi người xung quanh, còn rụt rè, nhút nhát… mà nguyên nhân bắt đầu từ thiếu kĩnăng sống.
Như vậy, việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp 1 dân tộc thiểu số nóiriêng, cho học sinh bậc học phổ thông nói chung là vô cùng quan trọng Và đạo đức
là môn học có tiềm năng to lớn trong việc giáo dục kĩ năng sống cho Tiểu học
Từ những thực tế trên, tôi xin mạnh dạn trình bày kết quả nghiên cứu của mình
thông qua đề tài: “Một số biện pháp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp 1
dân tộc thiểu số qua môn Đạo đức”.
II Mục đích nghiên cứu
Tìm hiểu thực trạng việc dạy lồng ghép giáo dục KNS cho học sinh lớp 1 dântộc thiểu số trong phân môn đạo đức Trên cơ sở đó đề xuất rút ra ưu điểm, hạn chế,nguyên nhân và nêu lên giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng giáo dục kĩ năngsống cho học sinh trong thời gian tới
Giúp học sinh có khả năng ứng xử trước các tình huống xảy ra trong cuộcsống như tự tin, tự phục vụ, mạnh dạn giao tiếp và hợp tác, trung thực, có khả năng
- Theo UNICEF, kĩ năng sống là cách tiếp cận giúp thay đổi hoặc hình thànhhành vi mới Cách tiếp cận này lưu ý đến sự cân bằng về tiếp thu kiến thức hìnhthành thái độ và kĩ năng
- Theo Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO),
kĩ năng sống gắn với 4 trụ cột của giáo dục, đó là: Học để biết, học làm người, học
để sống với người khác, học để làm
Trang 6Từ những quan niệm trên có thể thấy kĩ năng sống bao gồm một loạt các kĩnăng cụ thể, cần thiết cho cuộc sống hàng ngày của con người Bản chất của kĩnăng sống là kĩ năng tự quản lí bản thân và kĩ năng xã hội cần thiết để cá nhân tựlực trong cuộc sống, học tập và làm việc hiệu quả Nói cách khác, kĩ năng sống làkhả năng làm chủ bản thân của mỗi người, khả năng ứng xử phù hợp với nhữngngười khác và với xã hội, khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống trongcuộc sống.
Quá trình dạy học tiết Đạo Đức là quá trình tổ chức cho học sinh thực hiện cáchoạt động học tập phong phú, đa dạng như : kể truyện theo tranh; quan sát hìnhảnh, băng hình, tiểu phẩm; phân tích, xử lý tình huống; chơi trò chơi, đóng tiểuphẩm, múa hát,…Thông qua các hoạt động đó sự tương tác giữa GV - HS, HS -
GV, HS - HS được tăng cường và học sinh có thể tự phát hiện và chiếm lĩnh trithức mới
2 Đạo đức và vị trí môn Đạo đức trong giáo dục.
2.1 Khái niệm về đạo đức
- Đạo đức (đạo: lẽ phải, đức: điều tốt lành) là nguyên lí phải theo trong quan
hệ giữa người với người, giữa cá nhân với xã hội, tùy theo yêu cầu của chế độchính trị và kinh tế nhất định (Từ điển Tiếng Việt – Nhà xuất bản văn hóa và thanhniên, năm 2001)
- Đạo đức là những tiêu chuẩn, nguyên tắc được xã hội thừa nhận, quy địnhhành vi, quan hệ của con người đối với nhau và đối với xã hội, là phẩm chất tốt đẹpcủa con người do tu dưỡng theo những tiêu chuẩn nhất định mà có
2.2 Vị trí của môn Đạo đức
Môn Đạo đức có vị trí đặc biệt quan trọng mà không một môn học nào có thểthay thế được Bởi lẽ, chức năng của nó là giáo dục đạo đức cho học sinh Tiểu họcvới hệ thống chuẩn mực hành vi đạo đức được quy định trong chương trình mônhọc này Môn đạo đức thực hiện ba nhiệm vụ sau:
Trang 7+ Hình thành cho học sinh ý thức về những chuẩn mực hành vi đạo đức (trithức và niềm tin), từ đó định hướng cho các em những giá trị đạo đức phù hợp vớinhững chuẩn mực được quy định trong chương trình môn Đạo đức.
+ Giáo dục cho học sinh những xúc cảm, thái độ, tình cảm đạo đức đúng đắnliên quan đến các chuẩn mực hành vi quy định
+ Hình thành cho các em những kĩ năng, hành vi phù hợp với các chuẩn mực
và trên cơ sở đó, rèn luyện thói quen đạo đức tích cực
2.3 Tầm quan trọng của việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 1 dân tộcthiểu số qua môn Đạo đức
Đạo đức là một môn học được dạy từ lớp 1 đến lớp 5 ở trường Tiểu học, nhằmgiáo dục học sinh bước đầu biết cách sống và ứng xử phù hợp với các chuẩn mực
xã hội Dạy học môn đạo đức kết hợp hài hòa giữa việc trang bị kiến thức với bồidưỡng tình cảm, niềm tin và hình thành kĩ năng hành vi cho học sinh
Bản thân nội dung môn Đạo đức chứa đựng nhiều nội dung liên quan đến kĩnăng sống như: kĩ năng giao tiếp, ứng xử (với ông bà, cha mẹ, anh chị em, bạn bè,thầy cô giáo và mọi người xung quanh); kĩ năng bày tỏ ý kiến của bản thân, kĩ năng
ra quyết định và giải quyết vấn đề phù hợp với lứa tuổi; kĩ năng giữ gìn vệ sinh cánhân, kĩ năng tự phục vụ và tự quản lí thời gian, kĩ năng thu thập và xử lí thông tin
về các vấn đề trong thực tiễn đời sống ở nhà trường, ở cộng đồng có liên quan đếnchuẩn mực hành vi đạo đức …
Như vậy, việc giáo dục kĩ năng sống qua môn đạo đức cho học sinh lớp 1dântộc thiểu số nói riêng, cho học sinh bậc học phổ thông nói chung có tầm quan trọngrất lớn trong việc giáo dục học sinh những kĩ năng cần thiết khi các em mới bướcvào lớp học đầu tiên của bậc Tiểu học
II Thực trạng vấn đề
1 Đặc điểm tình hình
Trường tiểu học Ea Bông có tổng số học sinh lớp Một là 66 em được chiathành 03 lớp, trong đó có 02 lớp nằm trên địa bàn vùng khó khăn của xã Ea Bông –
Trang 8huyện Krông Ana – tỉnh Đăk Lăk Năm học 2018 – 2019, tôi được nhận nhiệm vụchủ nhiệm lớp 1C, với 22 em và 100% là học sinh con em đồng bào dân tộc thiểu
số Trong số đó có nhiều gia đình có vợ, chồng hoặc cả vợ và chồng đi làm ăn xa
Có em bố mẹ ly hôn phải ở với ông bà từ khi còn nhỏ
Thực tế, khi các em rời trường Mầm non và bước chân vào lớp 1, tất cả mọi nềnếp, giờ giấc học tập, sinh hoạt còn xa lạ chưa vào một khuôn khổ nhất định, các
em khá rụt rè chưa quen với cách học cũng như mạnh dạn bày tỏ ý kiến nhất là các
em học sinh dân tộc thiểu số có sự chênh lệch rất lớn về kỹ năng sống so với các
em học sinh ở vùng thuận lợi, khả năng giao tiếp, ứng xử của các em thấp, nhiều
em rụt rè, nhút nhát, không tự tin, buông thả không điều chỉnh được hành vi củamình Chính vì lẽ đó mà việc giáo dục kĩ năng sống cho các em lồng ghép vào mônhọc Đạo đức là rất cần thiết, để học sinh mạnh dạn hơn trước chỗ đông người, tự tinchủ động trong tình huống cũng như biết cách ứng xử đơn giản nhất trong đời sốnghằng ngày
2 Những thuận lợi và khó khăn
2.1 Thuận lợi
- Được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường, tổ khối và các thầy côtrong nhà trường thường xuyên trao đổi qua các tiết dạy tốt, dạy chuyên đề, dự giờ,sinh hoạt ngoại khóa tôi đã rút ra được nhiều điều bổ ích
- Qua các phương tiện thông tin như: ti vi, đài, sách, báo….tài liệu giảng dạy
- Lứa tuổi các em học mà chơi, chơi mà học nên các em rất dễ thâm nhập, tiếpthu năng động và sáng tạo
2.2 Khó khăn
Trường tiểu học Ea Bông là một trường thuộc vùng khó khăn có hai phân hiệuthuộc xã Ea Bông – huyện Krông Ana – tỉnh Đắk Lắk Đa số các em là dân tộcthiểu số chủ yếu là dân tộc Ê – đê chiếm trên 70% Trình độ dân trí còn thấp, cuộcsống của người dân còn gặp nhiều khó khăn Đội ngũ giáo viên trong tổ chưa đồngđều, kinh nghiệm giảng dạy còn hạn chế Chất lượng giáo dục còn thấp
Trang 9Năm học 2018 – 2019, với tổng số học sinh là 66 em chia thành 3 lớp, trong
đó học sinh dân tộc thiểu số là 51 em chiếm tỉ lệ 77,3% Đa số phụ huynh không cónghề nghiệp ổn định, kinh tế khó khăn nên ít có điều kiện quan tâm các em Phầnlớn các em chưa được gia đình chú ý quan tâm bồi dưỡng vốn kinh nghiệm tronggiao tiếp nên đến lớp các em thường hay nhút nhát Mặc dù các em đã qua lớpMầm non song trong thực tế các em còn hạn chế về ngôn ngữ, về kĩ năng giao tiếp,
kĩ năng bày tỏ ý kiến của bản thân, kĩ năng tự phục vụ… Khi tôi nhận lớp, đã saumột thời gian học nhưng vẫn còn một số em đến lớp còn hay khóc Gọi đọc bàikhông dám đọc, không dám xung phong phát biểu, nhiều em còn chưa biết nói lờithưa gửi, còn nói trống không, ngại giao tiếp với các bạn và thầy cô giáo
Các em chưa biết cách ứng xử đơn giản nhất với cô giáo và các bạn, nhiều emchưa nói được cụ thể họ và tên mình, họ tên bố mẹ, chưa phân biệt được anh emtrong nhà với anh em họ Một số học sinh gần như ngồi im, chưa biết nói đủ mộtcâu, chưa có ý thức về học tập nghe giảng, chưa biết lĩnh hội kiến thức
Đa số các em là người dân tộc thiểu số sống tại địa bàn sử dụng cả hai ngônngữ: tiếng mẹ đẻ và Tiếng Việt, trong đó ngôn ngữ Tiếng Việt còn hạn chế và cónhiều khó khăn, các em nói tiếng phổ thông chưa rành nên khi giảng dạy Kĩ năngsống cho các em rất khó tiếp cận nhất là các kĩ năng giao tiếp, ứng xử đối với ông
bà, cha mẹ, anh chị em, bạn bè, thầy cô giáo và mọi người xung quanh, kĩ năng bày
tỏ ý kiến của bản thân, kĩ năng giữ gìn vệ sinh cá nhân, kĩ năng tự phục vụ về cácvấn đề trong thực tiễn đời sống ở nhà trường, ở nhà có liên quan đến chuẩn mựchành vi đạo đức… hầu như các em còn hạn chế
Nhà trường, đoàn đội chưa tổ chức được nhiều các hoạt động ngoại khóa như:Thi kể chuyện đạo đức, học tập tấm gương người tốt việc tốt để học sinh được thựchành hành vi đã học vào những tình huống cụ thể trong cuộc sống Đối với bảnthân là giáo viên chủ nhiệm, tôi thấy việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh cònkhá nhiều bỡ ngỡ về nội dung giáo dục, phạm vi giáo dục, chưa có kế hoạch cụ thể,
rõ ràng nên chưa có được sự phối hợp đồng điệu giữa phụ huynh học sinh Việc rèn
Trang 10kĩ năng sống qua môn đạo đức còn chưa được chú trọng Công tác tuyên truyền chocác bậc cha mẹ thực hiện giáo dục kĩ năng sống cho các em chưa nhiều Trướcnhững khó khăn trên tôi luôn trăn trở làm thế nào giúp các em có được các kĩ năng
cơ bản để vận dụng trong cuộc sống hằng ngày Sau khi điều tra học sinh tôi tiếnhành khảo sát phân các nhóm đối tượng như sau:
Năm
học
TS HS
Kĩ năng
Biết nói năng
lễ phép, tự tin,biết hợp tác
Bạo dạn tronggiao tiếp nhưng nói trống không
Ngại giao tiếp,trầm lặng, nhút nhát
Học sinh học hòa nhập, giao tiếp chưa rõ và nhận thức chưa ghi nhớ được
Điểm qua một số hành vi đạo đức của các em tôi thấy trạng thái chú ý khôngbền khi giao tiếp với thói quen ngại suy nghĩ, ngại động não, khả năng ghi nhớchậm hình thành, khả năng tưởng tượng của các em thiếu sinh động nên tỉ lệ họcsinh phát triển chưa toàn diện rất là ít, đa phần các em chưa tự tin trong giao tiếpcòn rụt rè, nhút nhát, giao tiếp chưa rõ
Từ tình hình thực tế trên chúng ta phải biết đặc điểm tình hình của từng đốitượng học sinh và có các giải pháp phù hợp để nâng cao chất lượng giảng dạy cũngnhư trang bị cho học sinh những kĩ năng sống cơ bản thì mỗi giáo viên là một tấmgương sáng mẫu mực cho học sinh noi theo, giáo viên cần phải gần gũi, thườngxuyên khuyến khích, tạo môi trường học tập công bằng, tôn trọng, động viên kịpthời để học sinh thích học, ham học Giáo dục học sinh bước đầu biết cách sống vàứng xử phù hợp với các chuẩn mực xã hội thông qua môn đạo đức Phối kết hợpvới gia đình trong việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh, thông qua hoạt động
Trang 11giáo dục ngoài giờ lên lớp, các hoạt động Đội trong và ngoài nhà trường để quản lý
và giáo dục học sinh
Nhận thức rõ điều này, thấy những khó khăn cơ bản trên tôi đã thực hiện một
số biện pháp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp 1 dân tộc thiểu số qua mônĐạo đức
III Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
- Một bài giáo dục kĩ năng sống thường được thực hiện theo 4 giai đoạn:
Giai đoạn 1: Khám phá
Tìm hiểu kĩ năng hiểu biết của học sinh về những việc làm hoặc sự kiện diễn
ra trong cuộc sống
Giai đoạn 2: Kết nối
Giới thiệu thông tin, kiến thức và kĩ năng mới thông qua việc tạo “cầu nối”liên kết giữa cái đã biết và “cái chưa biết”
Giai đoạn 3: Thực hành / Luyện tập
Tạo cơ hội cho người học vận dụng kiến thức và kĩ năng mới học vào hoàncảnh, điều kiện có ý nghĩa
Giai đoạn 4: Vận dụng
Nâng cao hơn mức độ vận dụng kiến thức và kĩ năng
Điều chỉnh hiểu biết và kĩ năng còn sai lệch
Luyện tập thực hành kĩ năng
- Kĩ năng sống là nền tảng để hoàn thiện nhân cách của con người, nhằm đảmbảo cho mọi cá nhân có thể tồn tại, phát triển và khẳng định giá trị của mình trongcộng đồng Đây không phải là trách nhiệm riêng của thầy cô giáo, ngành giáo dục
mà đòi hỏi có sự chung tay góp sức của gia đình và xã hội
Môn Đạo đức 1 lồng ghép kĩ năng sống có 10 bài gồm 3 chủ điểm:
* Gia đình : 2 bài
* Nhà trường : 3 bài
* Xã hội : 5 bài
Trang 12Qua quá trình khảo sát thực tế, sử dụng các phương pháp vấn đáp, phươngpháp quan sát,… tôi xin nêu ra một số biện pháp nhằm giáo dục kĩ năng sống chohọc sinh lớp 1 dân tộc thiểu số qua môn Đạo đức như sau:
1 Biện pháp 1: Giáo viên là tấm gương sáng mẫu mực cho học sinh noi theo
Rõ ràng, khi tôi được giao trách nhiệm làm chủ nhiệm một lớp, bản thân phảichịu hoàn toàn trách nhiệm trước nhà trường về lớp mình phụ trách, chịu tráchnhiệm về mọi quyền lợi cũng như nghĩa vụ học tập, rèn luyện của từng học sinhtrong lớp mình Từ khâu hoạch định kế hoạch cho đến khâu điều hành thực hiệnđều từ giáo viên chủ nhiệm Vì vậy, trước hết bản thân tôi phải có năng lực tổ chức,phải có tình thương và trách nhiệm cao thì mới có thể hoàn thành tốt công tác củamình Để học sinh nghe và làm đúng những yêu cầu của giáo viên, trước hết các emphải có niềm tin yêu vào thầy cô giáo Muốn tạo được uy tín đó thì không chỉ cónăng lực là đủ mà phải thực sự gương mẫu, là tấm gương sáng cho học sinh noitheo, tất cả những cử chỉ, hành động của chúng ta trong con mắt trẻ thơ luôn làkhuôn mẫu Mọi vấn đề thầy cô giải quyết, mọi việc thầy cô làm, mọi điều thầy cônói với các em luôn là đúng Đặc biệt với học sinh lớp 1 các em nghe, làm theothầy cô còn hơn ông bà, cha mẹ Các em thường rất hay bắt chước thầy cô củamình từng nét chữ, lời nói đến cả cử chỉ, điệu bộ và nhất là cách ứng xử của côtrước các tình huống Vì thế bản thân phải luôn mẫu mực trong mọi cử chỉ, hànhđộng, lời nói, phải nghiêm minh, công bằng khách quan trong đánh giá học sinh,cần cụ thể gương mẫu về mọi mặt như: về trang phục và thời gian làm việc; vềchào hỏi, xưng hô, xã giao, khi tiếp đón khách, tiếp dân, ứng xử trong sử dụng điệnthoại, ứng xử trong liên hoan, chiêu đãi, ứng xử trong nhận và tặng vật lưu niệm,ứng xử đối với những bất đồng, mâu thuẫn, ứng xử trong công bố, tiếp nhận thôngtin Đặc biệt là trong cách xử lý công việc hàng ngày, bản thân tôi không dám tuỳtiện theo kiểu “đánh trống bỏ dùi”, “đầu voi đuôi chuột”; mà phải thấu đáo, đã nói
là làm, làm đến nơi đến chốn và thật thấu tình đạt lý Có như thế mới thuyết phục
Trang 13được học sinh, mới tập hợp được các em xung quanh mình cùng hoàn thành tốt kếhoạch đã định.
Việc đánh giá học sinh cũng cần khách quan và công bằng.Với học sinh Tiểuhọc nói chung và học sinh lớp 1 dân tộc thiểu số nói riêng, việc các em được khentrước bạn bè, được cô giáo động viên kịp thời đúng lúc sẽ là động lực rất lớn giúpcác em mạnh dạn, tự tin và hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập Để động viên, khuyếnkhích học sinh thực hiện tốt việc rèn luyện kĩ năng, ngay từ đầu năm học tôi đã lên
kế hoạch rèn luyện cho các em, hằng ngày các em được phân công theo dõi cácbạn, ghi vào sổ đến cuối tuần, cuối tháng bình chọn ra những bạn thực hiện tốt,những bạn ngoan, luôn được tôi tuyên dương, khen thưởng Cuối tháng, tôi luôndành những phần quà nho nhỏ, bất ngờ cho các em Khi thì chiếc bút chì hay nhữngviên kẹo, những cục tẩy, viên phấn… Tất cả chỉ là sự động viên, khích lệ các em và
đó là động lực để các em có sự tiến bộ Những học sinh chưa biết vâng lời tôi luônnhắc nhở bằng cử chỉ nhẹ nhàng và cả tình thương yêu Tôi cho các em thấy sự gầngũi trong mỗi việc làm Khi đã xóa dần khoảng cách, việc giáo dục sẽ nhẹ nhànghơn
Ví dụ: Vào đầu năm học hầu hết các em rất rụt rè khi vào lớp cũng như khi ra
về chỉ im lặng không chào hỏi, xin phép cô giáo, cô hỏi cũng không nói Trướcnhững khó khăn đó, trong tiết học đầu tiên, tôi tổ chức cho các em làm quen nhau.Đầu tiên tôi tự giới thiệu mình với cả lớp sau đó cho từng em giới thiệu, hướng dẫncho các em tỉ mỉ từng chi tiết khi đến lớp, khi đến nhà người khác, khi gặp nhau thìchào hỏi, khi nào ra về, khi muốn nghỉ học thì xin phép Còn khi được giúp đỡ thìnói cảm ơn, khi mắc lỗi nói lời xin lỗi …Cứ như vậy cho từng cặp thực hiện các
em quen dần dần Và từ buổi học lần sau tôi đã được nghe lời chào hỏi xin phépcủa các em
2 Biện pháp 2: Giáo dục kĩ năng sống thông qua các môn đạo đức
Trang 14Khi học sinh bắt đầu bước vào môi trường giáo dục ở nhà trường thì thầy côgiáo chính là người đặt nền móng đầu tiên, người tạo nên những kĩ năng quan trọngcho trẻ sau này.
Giáo viên cũng có thể tập dần cho các em kĩ năng đặt mục tiêu từ những việcnhỏ như thói quen dậy sớm tập thể dục, đi học đúng giờ, phụ mẹ việc nhà, giữ lờihứa với mọi người…
Kĩ năng sống chính là nhịp cầu giúp con người biến kiến thức thành thái độ,hành vi và thói quen tích cực, lành mạnh Muốn vậy, giáo viên phải linh hoạt trongviệc sử dụng các phương pháp, hình thức tổ chức dạy học để lôi cuốn số đông họcsinh tham gia vào các hoạt động giáo dục Cụ thể qua các bài học trong môn Đạođức 1 như sau:
Bài 3: Gia đình em
Qua bài học “Gia đình em” giáo viên giúp học sinh hiểu trong gia đình thường
có ông bà, cha mẹ, anh chị em Ông bà, cha mẹ có công sinh thành, nuôi dưỡng,giáo dục, rất yêu quý con cháu nên các em cần phải lễ phép, vâng lời ông bà, cha
mẹ, anh chị để mau tiến bộ cho ông bà, cha mẹ vui lòng
Thông qua bài học tôi lồng ghép giáo dục kĩ năng giới thiệu về những ngườithân trong gia đình; kĩ năng giao tiếp, ứng xử với những người thân trong gia đình,
kĩ năng giải quyết vấn đề để thể hiện lòng kính yêu đối với ông bà, cha mẹ Ví dụ:Qua bài tập 1 tôi yêu cầu từng cặp học sinh kể cho nhau nghe về gia đình mình( gia đình em có những ai? Thường ngày những người trong gia đình em làm gì?Mọi người trong gia đình yêu quý nhau như thế nào? ) Tôi nhận thấy các em rấtvui khi nói về các thành viên trong gia đình mình, kể cả những em ngại giao tiếp,rụt rè nhút nhát cũng thấy được những nụ cười, ánh mắt khi nói về gia đình em.Mỗi bài tập tôi lại dạy bảo các em những điều hay, lẽ phải như: đi phải xin phép, vềphải chào hỏi, ăn nói nhẹ nhàng, phải có thưa gửi, biết nói lời cảm ơn, xin lỗi, nghetheo lời chỉ bảo của người lớn…Có như vậy các em mới là người con ngoan, cháungoan, ông bà cha mẹ vui lòng