Sở giao dịch chứng khoán là thị trường trongđó việc giao dịch mua bán chứng khoán được thực hiện tại một địa điểm tập trung.. Là phương thức giao dịch trong đó người bánkhông sở hữu chứn
Trang 1GIAO DỊCH
CHỨNG KHOÁN
Lê Văn Lâm
1
Trang 3A.THỊ TRƯỜNG OTC
♦Thị trường phi tập trung (OTC) là một loại thị
trường chứng khoán thứ cấp mà việc giao dịchcủa nó khi mới ra đời được mua bán qua quầy
(Over the Counter) của các ngân hàng hoặc công
ty chứng khoán
♦Hiện nay, thị trường OTC giao dịch qua mạng
máy tính/ điện thoại
Trang 4A THỊ TRƯỜNG OTC
Tổ chức & hoạt động
♦ Không có địa điểm giao dịch tập trung
♦ Chứng khoán giao dịch: được phép phát hành
và chưa đăng ký niêm yết
♦ Thành viên: nhà môi giới, kinh doanh, nhà tạolập thị trường…
Trang 5A THỊ TRƯỜNG OTC
3 Cơ chế xác lập giá
♦ Thương lượng giữa mua – bán
♦ Một thời điểm có nhiều mức giá hình thành
♦ Báo giá tập trung qua mạng máy tính
♦ Cạnh tranh giá công khai giữa các nhà kinhdoanh
Trang 7Sở giao dịch chứng khoán là thị trường trong
đó việc giao dịch mua bán chứng khoán được thực hiện tại một địa điểm tập trung.
Sở giao dịch cũng là nơi thúc đẩy hoạt động
Để được giao dịch tại các sở giao dịch,
chứng khoán phải được chấp thuận niêm yết (listed).
Khái niệm
Trang 8Rank Stock Exchange Economy Headquarters
Market Capitalization ( USD Billions)
1 NYSE Euronext United States / Europe New York City 16,302
2 NASDAQ OMX Group United States / Europe New York City 5,460
3 London Stock Exchange United Kingdom London 3,526
4 Tokyo Stock Exchange Japan Tokyo 3,275
5 Hong Kong Stock Exchange Hong Kong Hong Kong 2,633
6 Shanghai Stock Exchange China Shanghai 2,314
7 TMX Group Canada Toronto 2,044
8 Deutsche Börse Germany Frankfurt 1,392
9 Australian Securities Exchange Australia Sydney 1,348
10 Bombay Stock Exchange India Mumbai 1,203
Trang 9Hoạt động chính của SGDCK: thẩm định niêm yết, quản lý giao dịch, quản lý thành viên
Trang 12Các hoạt động tại HSX
1 Thành viên:
Là các công ty chứng khoán được UBCKNN cấp
giấy phép hoạt động và được SGDCK chấp nhận làthành viên của SGDCK
YÊU CẦU VỀ TÀI CHÍNH TIÊU CHUẨN NHÂN SỰ
CƠ SỞ VẬT CHẤT KT
Trang 13Tiêu chuẩn:
Định lượng: quy mô công ty, tỷ lệ nợ,…
Định tính: ý kiến KTV về BCTC, khả năngchuyển nhượng cổ phiếu
Tại Việt Nam: Chương V Nghị định 58/2012/NĐ-CPTại NYSE-Euronext:
http://usequities.nyx.com/regulation/listed-companies-compliance/listings-standards/us
2 Niêm yết chứng khoán
Các hoạt động tại HSX
Trang 15Các hình thức niêm yết
Niêm yết lần đầu, niêm yết bổ sung
Niêm yết toàn phần, niêm yết từng phần
Niêm yết chéo
Niêm yết cửa sau
Ngoài ra, còn có những thay đổi về đăng ký niêmyết hoặc hủy niêm yết
Trang 17Là phương thức giao dịch trong đó người bán
không sở hữu chứng khoán tại thời điểm giao dịch Tại thời điểm bán khống, người bán khống giả định rằng giá tại thời điểm bán sẽ cao hơn giá tại thời
điểm họ mua chứng khoán trong tương lai.
Ưu điểm: tăng tính thanh khoản trong thời kỳ giá
giảm, đa dạng hóa phương thức giao dịch
Nhược điểm: được cho là một nguyên nhân dẫn đến giảm giá chứng khoán
Trang 18A yêu cầu nhà môi giới bán khống 500 cổ phiếu IBM Nhà môi giới tiến hành bán khống bằng cách mượn
cổ phiếu từ một khách hàng khác (B)
A có thể đóng vị thế bán khống bằng cách mua 500
cổ phiếu IBM và sẽ được chuyển đến tài khoản của B
A phải trả cho nhà môi giới bất cứ lợi tức nào phát
sinh trên chứng khoán trong thời gian bán khống.
Nhà môi giới chuyển lợi tức đến B.
A bị đòi hỏi phải mở tài khoản ký quỹ: tiền hoặc
chứng khoán
Quy định bán khống ở các thị trường thay đổi theo thời gian
Trang 19▪ Hệ thống giao dịch thủ công
▪ Hệ thống giao dịch bán tự động
▪ Hệ thống giao dịch tự động hoàn toàn
Kỹ thuật giao dịch
Trang 20Hệ thống giao dịch thủ công tại NYSE
▪ Môi giới hoa hồng (Commission house brokers)
▪ Môi giới 2 dollar (Two dollar brokers)
▪ Người kinh doanh có đăng ký (Registered traders)
▪ Chuyên gia (Specialists)
Trang 23Hệ thống giao dịch tự động hoàn toàn
▪ Tất cả công việc liên quan đến hoạt động giaodịch đều được tự động hóa hoàn toàn
▪ Chức năng làm môi giới trung gian của công tychứng khoán vẫn không thay đổi
Trang 24Có 2 phương thức phổ biến:
▪ Giao dịch đấu giá
▪ Giao dịch đấu lệnh: khớp lệnh định kỳ và khớplệnh liên tục
Phương thức giao dịch
Trang 25▪ Lệnh được các nhà môi giới ghi nhận và
chuyển vào hệ thống
▪ Lệnh chưa được khớp ngay khi vào hệ thống
▪ Tại một thời điểm nhất định, hệ thống ngừngnhận lệnh Tất cả các lệnh sẽ được khớp để xácđịnh giá khớp lệnh
Khớp lệnh định kỳ
Trang 26▪ Tại Việt Nam: giá khớp lệnh được xác định tạiđiểm có KLGD lớn nhất.
▪ Nếu có nhiều mức giá thỏa mãn điều kiện trênthì chọn mức giá gần hoặc trùng với giá khớplệnh của lần khớp lệnh gần nhất
Khớp lệnh định kỳ
Trang 27▪ Lệnh được khớp ngay theo từng cặp khi vào hệthống nếu thỏa mãn điều kiện: giá mua ≥ giá bán
▪ Giá khớp lệnh: giá của lệnh đối ứng đang nằmchờ trên sổ lệnh
▪ Hiện nay nhiều thị trường trên thế giới sử dụngcách khớp lệnh này
▪ Bạn hãy thử nghĩ về những ưu điểm của khớplệnh liên tục so với khớp lệnh định kỳ?
Khớp lệnh liên tục
Trang 28▪ Lệnh cơ bản:
Lệnh giới hạn (Limit order): giá xác định
Lệnh thị trường (Market order): theo giá thị trường
Trang 29▪ Định chuẩn lệnh
Lệnh có giá trị trong ngày (Day order)
Lệnh có giá trị cho đến khi bị hủy (Good –
till-cancelled order)
Lệnh thực hiện tại mức giá mở cửa (At – the
– opening Order)
Các loại lệnh
Trang 30Lệnh thực hiện ngay hoặc hủy bỏ (Immediate
Trang 31Đơn vị giao dịch & thời hạn thanh toán
Loại CK Cổ phiếu
CCQ
Trái phiếu
Đơn vịgiao dịch
định
Thời hạnthanh toán
Giao dịch chứng khoán tại HSX
Trang 32Giao dịch chứng khoán tại HSX
Thời gian giao dịch: T2-T6
Phương thức giao dịch Giờ giao dịch
Cổ phiếu, chứng chỉ quỹ đầu tư
Trang 33Các thuật ngữ về giá:
Giá đóng cửa: Là giá khớp lệnh lần cuối cùngtrong ngày giao dịch của một mã chứng khoán Trong trường hợp không có giá thực hiện trongngày giao dịch, giá đóng cửa là giá đóng cửa củangày giao dịch gần nhất trước đó
Giá tham chiếu (áp dụng với CP, CCQ): Là giáđóng cửa trong ngày giao dịch gần nhất trước đóĐược điều chỉnh trong các trường hợp đặc biệtnhư ngày giao dịch không hưởng quyền hoặc cổtức, chia tách hoặc gộp cổ phiếu
Giao dịch chứng khoán tại HSX
Trang 34Biên độ dao động: +/-7% giá tham chiếu; +/-20% cho cổ phiếu giao dịch ngày đầu tiên; +/-0% chotrái phiếu
Trang 35Đơn vị yết giá
KHỚP LỆNH ĐƠN VỊ YẾT GIÁ
Từ 50.000 đến 99.500
100Nhỏ hơn 50.000
Trang 38Các loại lệnh sử dụng tại HSX:
Lệnh ATO: Là lệnh thực hiện tại giá khớp lệnh
của đợt khớp định kỳ đầu tiên
Chỉ có hiệu lực trong đợt khớp định kỳ đầu tiên Được ưu tiên so với lệnh giới hạn
Lệnh ATC: hoàn toàn tương tự ATO, nhưng
xuất hiện ở đợt khớp định kỳ cuối cùng
Giao dịch chứng khoán tại HSX
Trang 39Các loại lệnh sử dụng tại HSX:
Lệnh MP: Lệnh thực hiện theo giá thị trường hiện
có
Chỉ áp dụng khi có lệnh LO đối ứng
Xuất hiện ở đợt liên tục
Lệnh MP mua/bán vào sẽ ưu tiên thực hiện với
lệnh bán/mua có giá thấp nhất/cao nhất; sau đó đến các mức tiếp theo
Lệnh MP mua/bán còn dư sẽ được chuyển thành lệnh LO mua/bán với giá cao hơn/thấp hơn một đơn
vị yết giá so với giá giao dịch cuối cùng Nếu giá
giao dịch cuối cùng là giá trần/sàn thì sẽ lấy giá
trần/sàn.
Giao dịch chứng khoán tại HSX
Trang 40Nguyên tắc ưu tiên:
Ưu tiên về giá: giá mua cao, giá bán thấp
Ưu tiên về thời gian: cùng mức giá sẽ ưu tiênlệnh nhập vào hệ thống trước
Giao dịch chứng khoán tại HSX
Trang 41Phương thức giao dịch thỏa thuận
Là phương thức giao dịch trong đó các thành
viên tự thỏa thuận với nhau về các điều kiện giaodịch và được đại diện giao dịch của thành viên
nhập thông tin vào hệ thống giao dịch để ghi
Trang 42Giao dịch từ mức 20,000 cổ phiếu, chứng chỉquỹ trở lên được gọi là giao dịch lô lớn.
Áp dụng giao dịch thỏa thuận, không đưa vào
hệ thống khớp lệnh (Vì sao?)
Giao dịch chứng khoán tại HSX
Giao dịch lô lớn
Trang 43Giao dịch lô lẻ
Áp dụng cho cổ phiếu, chứng chỉ quỹ với khối
lượng mua bán từ 1-9 (lô 10), 1-99 (lô 100)
Phát sinh do trả cổ tức bằng cổ phiếu, trả cổ
phiếu thưởng,…
Cơ chế giao dịch: thỏa thuận giữa NĐT & CTCK
Giá thực hiện: chiết khấu theo 1 tỷ lệ thỏa thuận
so với thị giá
Giao dịch chứng khoán tại HSX
Trang 44Ngày giao dịch không hưởng quyền/ cổ tức
Ngày giao dịch không hưởng quyền: là ngày không được hưởng các quyền của người sở hữu chứng
khoán (nhận cổ tức, tham dự đại hội cổ đông, mua cổ phiếu phát hành thêm,…) (gọi là ngày T)
Ngày đăng ký cuối cùng: Ngày chốt danh sách cổ
đông NĐT có tên trong danh sách cổ đông sẽ được hưởng quyền (là ngày T+2)
Giá tham chiếu được điều chỉnh giảm vào ngày giao dịch không hưởng quyền tương ứng với giá trị các
quyền được hưởng.
Giao dịch chứng khoán tại HSX