đề tài chuyển nạp gen

Định nghĩa, phương pháp chuyển nạp gen GENE TRANFORMATION: Định nghĩa: Chuyển nạp gen là là kỹ thuật chuyển gen ngoại lai vào gen sinh vật đang nghiên cứu.. Quy trình tạo động vật chuy

1-M ở đầu

Trong s phát tri n m nh m c a th gi i này nay, ự ể ạ ẽ ủ ế ớ công ngh sinh h c đóng m t vai trò quan trong ệ ọ ộ trong các ngành h c Chuy n n p gen - m t ph n ọ ể ạ ộ ầ

c a công ngh sinh h c c ng đóng m t vai trò ủ ệ ọ ũ ộ không nh Nó giúp con ng i t o ra nh ng gi ng ỏ ườ ạ ữ ố

th c v t , đ ng v t có các tính trang thu n l i đ ự ậ ộ ậ ậ ợ ể đáp ng cu c s ng c a mình nh : t o ra các gi ng ứ ộ ố ủ ư ạ ố cây tr ng có kh năng kháng r y nâu, kháng thu c ồ ả ầ ố

di t c ,chuy n gen đ u khi n kích thích sinh ệ ỏ ể ề ể

tr ng m t s đ ng v t… ưở ở ộ ố ộ ậ

2 Định nghĩa, phương pháp

chuyển nạp gen (GENE TRANFORMATION):

Định nghĩa:

Chuyển nạp gen là là kỹ thuật chuyển gen

ngoại lai vào gen sinh vật đang nghiên cứu

Sự chuyển gen thành công trên cây được ghi nhận bằng cách sử dụng vectơ Ti plasmid và

Ri plasmid

Các phương pháp chuyển nạp gen:

2.1 Chuyển nạp gen trực tiếp:

Quy trình tạo động vật chuyển gen bằng kỹ thuật vi

tiêm đã được tiến hành thành công :

Bò chyển gen bằng kỹ thuật vi tiêm đã tiến hành thành công

hình 4.12 hạt gạo vàng từ giống gạo IR64 hạt trắng

Hình ảnh vector plasmid tiêu biểu trong công nghệ gen.

Các loại vector dùng trong kỹ thuật chuyển gen là:

plasmid (nhóm plasmid tự nhiên, plasmid nhân tạo ), phage, cosmide, virus của eukaryote (SV40, adenovirus, retrovirus, herpes virus ), nhiễm sắc thể nhân tạo của nấm

men và động vật có vú.

Vector virus dùng trong

kỹ thuật chuyển gen

Vector plasmid dùng trong công nghệ gen.

Chuyển gen vào vector plasmid

Basta (thuốc cỏ)

Hình 15: DNA được chuyển bằng

súng bắn gen

2.1.2 PP PEG

• đã được áp dụng như một yếu tố dung hợp

trong việc lai tế bào soma của nhiều loài

động, thực vật.Gen lai được chuyển nạp vào

tế bào trần dưới dạng plasmid DNA PEG

kích thích sự dung hợp tế bào trần, tạo khả năng du nhập gen lạ vào tế bào trần

2.1.3 Phương pháp vi tiêm

• sử dụng micropipette để tiêm dung dịch DNA

lạ vào tế bào trần với áp lực cao tạo ra

những cây transgenic (phương pháp này

đơn giản nhưng gây nhiều tranh cãi)

2.1.4 pp mở lổ bằng điện

Sử dụng xung điện với thời gian cực ngắn

trong điện trường cực mạnh để làm tăng

khả năng của DNA xâm nhập vào tế bào

Hình 12: Chuyển gen bằng phương pháp

xung điện (Electroporation)

2.2 1.Chuyển bằng Agrobacterium

• Agrobacterium Tumefaciens là vi khuẩn gay

bệnh ghẻ khối u(crown gall) trên cây chuyển vào té bào thực vật, tăng sự hấp thu chất

dinh dưỡng, giúp vi khuẩn phát triển

• Có hai loài Agrobacterium: A.Tumefaciens và A.rhizogenes

• Ti plasmid: có vai trò trong thành lập nốt sần

• Ri plasmid: gây ung bướu ở cây song tử

diệp

Miền sản xuất cytokinin

Sản xuất auxin

Bản đồ di truyền của Ti-plasmid

Vectorcủa pTOK 233, chứa ba gen vir B, Vir C, và Vir G

Ti-plasmid

3 Chuyển gen trên thực vật

• Dùng vi khuẩn với vai trò như một xe tải để

chuyên chở đoạn DNA mục tiêu chuyển vào cây nhằm tạo giống cây trồng đáp ứng nhu cầu đời sống của con người.

Một ứng dụng quan trong trong chuyển gen thực vật là tạo ra gen kháng thuốc diệt cỏ, kháng sâu rầy ở lúa, năng suất cao…

Hình cây lúa chuyển nạp gen

Như Giống lúa biến đổi gen được lai tạo từ ba giống lúa IR64, MTL250 và Taipei 309 (viện lúa ĐBSCL) giống lúa mới này có hàm lượng các vi chất như vitamin A, E, chất sắt, kẽm

cao - những vi chất rất cần thiết đối với con người; đồng thời làm gia tăng đáng kể chất oryzanol - có tác dụng chống oxy hóa, làm

giảm hàm lượng cholesterol trong máu

Trong phòng thí nghiệm cho thấy giống lúa biến đổi gen này kháng được sâu bệnh, đảm bảo an toàn sinh học, dễ trồng, có thể đưa

vào sản xuất lúa hàng hóa

4 Chuyển gen trên động vật và

người

• Mục Đích: Tăng cường khả năng

sinh trưởng và thay đổi đặc tính cơ thể của một số loài động vật Tăng sản lượng và chất lượng của nguồn thực phẩm sống. Tạo các biệt dược,

mô và phủ tạng thay thế cho người

Các bước tiến hành để tạo được động vật

chuyển gen được thực hiện như sau:

• B1 Xác định, đánh giá và phân lập gen mong

muốn

• B2 Thiết kế và biểu hiện gen vào vật mang

• B3 Chuyển vật mang vào tế bào nhận

Sơ đồ cấu trúc của một tổ hợp gen

cần chuyển

• Trung Quốc nghiên cứu chuyển gen điều

khiển sinh trưởng của cá quả và cá chép,

làm cho chúng tăng trưởng rất nhanh, gấp 20 lần cá bình thường.

• Nhật nghiên cứu tiếp tục các cDNA trong gen kích thích sinh trưởng của cá thu.

Tăng cường khả năng sinh trưởng và

thay đổi đặc tính cơ thể:

Việc chuyển gen

hoocmon sinh trưởng

của chuột hoặc người

vào động vật đã tăng tỉ

lệ và kích thước cơ thể

lên hai lần

Ví dụ về chuột được chuyển gen hormon sinh trưởng (theo Bringster R.L và Hammer R.E)

Tăng sản lượng và chất lượng

sữa:

Ở bò chuyển gen,khi tăng

hormon sinh trưởng HGH có

nguồn gốc ngoại sinh làm

tăng 18% sản lượng sữa

Tạo các biệt dược, mô và phủ

tạng thay thế cho người:

Tạo các gen trị liệu trong

cừu:α 1-antitripsin (trong điều

trị viêm phổi, tạo albumin,

yếu tố trong đông máu

Một loài dê chuyển gen cũng được tạo ra trong máu của nó chứa chất antitrombine của loại glycoprotein có chức năng điều hoà sự đông máu.

Protein chống đông máu type III xuất hiện thường xuyên trong cơ thể

và nó có vai trò đông máu.

Linh trưởng được lấy phủ tạng để ghép cho người.

Năm 2001, 3 heo chuyển gen được tạo ra từ phôi 1

ngày tuổi tại TTCNSH NewJersey Gen được chuyển tạo Hemoglobin của người có khả năng vận chuyển oxi

Mô hình biểu diễn sự thành công của kỹ thuật chuyển

gen trên một số loài động vật và con người

Xin chân thành cảm ơn cô và các

bạn đã chú ý lắng nghe!

Happy wome

n’s day 8-

3