Kinh tế & quản lý công nghiệp
Trang 1TRƯỜNG CAO ĐẲNG TÀI CHÍNH _ QUẢN TRỊ KINH DOANH
4 Nguyễn Ngọc Hoài Vân
5 Bùi Thị Thanh Lăng
6 Bùi Thị Trang
7 Cao Thị Tú
Trang 2Lớp QT40C http://www.ebook.edu.vn
Trang 3MỤC LỤC
Chương 1: Phần mở đầu ……….…3
1.1 Lý do viết đề tài………
1.2 Mục đích………
1.3 Nhiệm vụ……… ……
1.4 Phạm vi nghiên cứu……… …………
Chương 2: Sơ lược về môi trường ……… 4
2.1 Khái niệm về môi trường………
2.2 Vai trò của môi trường………
2.3 Môi trường có những chức năng cơ bản sau………
2.4.Bảo vệ môi trường………
2.5 Mối quan hệ giữa môi trường với phát triển kinh tế xã hội………
2.6 Thực trạng môi trường ở nước ta………
1.Môi trường ở Việt Nam………
2.Các kết quả đã đạt được trong việc bảo vệ môi trường…………
3 Một số tồn tại………
Chương 3:Vấn đề môi trường xung quanh KCN………8
3.1.Tình hình chung về môi trường của các KCN trên thế giới………
1.Hiện trạng chung………
2.Một số ngành công nghiệp gây ô nhiễm………
3.2.Hiện trạng môi trường của các KCN ở Việt Nam………
1.Môi trường ở các KCN miền Nam………
2.Môi trường ở các KCN miền Bắc………
3.Môi trường ở các KCN miền Trung………
4.Những hậu quả nghiêm trọng do ô nhiễm môi trường ở các KCN… Chương 4:Các biện pháp giảm ô nhiễm MT trong phát triển CN ở Việt Nam……… 20
4.1.Các biện pháp vĩ mô………
4.2.Các biện pháp riêng của một số ngành lĩnh vực sản xuất………
Chương 5:Tổng kết……….23
Trang 4nguyên thiên nhiên và môi trường, các hệ sinh thái đang suy thoái ở mức độnghiêm trọng Chính sách đổi mới đã đem lại bộ mặt mới cho nền kinh tếViệt Nam Tuy nhiên, với tiến trình gia tăng dân số, thâm canh nông nghiệp,công nghiệp hoá, hiện đại hoá, đô thị hoá đang ảnh hưởng lớn đối với môitrường, với khai thác tài nguyên đất, tài nguyên khoáng sản, tài nguyên rừng,tài nguyên biển và các dạng tài nguyên khác Làm thế nào để phát triển bềnvững, ổn định tối đa nguồn tài nguyên, bảo vệ môi trường, bảo vệ thiênnhiên và đa dạng sinh học, đang là vấn đề cấp thiết đặt ra.Từ năm 1994, cơquan bảo vệ môi trường quốc gia soạn thảo trình Quốc hội Việt Nam báocáo hàng năm về hiện trạng môi trường Mặc dù các số liệu môi trường đượcthu thập từ nhiều nguồn khác nhau kể cả kết quả đo đạc tại các trạm quantrắc môi trường và ở các trường đại học, các dữ liệu về môi trường ít được
so sánh với những thông tin thu thập từ công chúngChiến lược quốc gia vềbảo vệ môi trường trong những năm đầu thiên niên kỷ vừa được Chính phủViệt Nam thông qua Chiến lược nêu rõ trong những thập kỷ gần đây cácnguồn tài nguyên thiên nhiên của Việt Nam bị xuống cấp một cách nhanhchóng, gây ra nhiều vấn đề môi trường và dẫn đến chất lượng môi trườngcủa xã hội ngày càng kém đi Trước tình hình đó chúng ta cần phải nhìnthẳng vào các sai phạm của các công ty để có thể đưa ra được giải pháp giảiquyết tình hình đồng thời chúng ta cũng phải nhìn lại vấn đề môi trường ởnước ta xem cái gì chúng ta đạt được và cái gì chúng ta chưa đạt được đểbàn bạc đưa ra giải pháp xử lý các vi phạm
1.2.Mục đích: phản ánh những vi phạm của các doanh nghiệp gây
ảnh hưởng đến môi trường Việt Nam
1.3.Nhiệm vụ: xác định hiện trạng môi trường ở nước ta, hoạt động
của các doanh nghiệp trong việc xử lý chất thải và các hoạt động bảo vệ môitrường
1.4 Phạm vi nghiên cứu: vi phạm trong việc xử lý chất thải của các
doanh nghiệp Việt Nam………
Trang 5Chương 2: SƠ LƯỢC VỀ MÔI TRƯỜNG
2.1 Khái niệm về môi trường: (Theo Điều 1, Luật Bảo vệ Môi trường của
Việt Nam).Môi trường theo nghĩa rộng là tất cả các nhân tố tự nhiên và xãhội cần thiết cho sự sinh sống, sản xuất của con người như tài nguyên thiênnhiên, không khí, đất, nước, ánh sáng, cảnh quan, quan hệ xã hội Môitrường theo nghĩa hẹp không xét tới tài nguyên thiên nhiên, mà chỉ bao gồmcác nhân tố tự nhiên và xã hội trực tiếp liên quan tới chất lượng cuộc sốngcon người
Có 2 loại môi trường được phân chia theo chức năng:
-Môi trường tự nhiên bao gồm các nhân tố thiên nhiên như vật lý, hoáhọc, sinh học, tồn tại ngoài ý muốn của con người, nhưng cũng ít nhiều chịutác động của con người Đó là ánh sáng mặt trời, núi sông, biển cả, khôngkhí, động, thực vật, đất, nước
- Môi trường xã hội là tổng thể các quan hệ giữa người với người Đó
là những luật lệ, thể chế, cam kết, quy định, ước định
2.2 Vai trò của môi trường:
-Cung cấp sự ghi chép và lưu trữ lịch sử địa chất, lịch sử tiến hoá của vậtchất và sinh vật, lịch sử xuất hiện và phát triển văn hoá của loài người.-Cung cấp các chỉ thị không gian và tạm thời mang tính chất báo động sớmcác nguy hiểm đối với con người và sinh vật sống trên trái đất như các phảnứng sinh lý của cơ thể sống trước khi xẩy ra các tai biến thiên nhiên và hiệntượng thiên nhiên đặc biệt như bão, động đất, v.v
-Lưu trữ và cung cấp cho con người sự đa dạng các nguồn gien, các loàiđộng thực vật, các hệ sinh thái tự nhiên và nhân tạo, các vẻ đẹp và cảnh quan
có giá trị thẩm mỹ, tôn giáo và văn hoá khác
2.3 Môi trường có những chức năng cơ bản sau:
-Môi trường là không gian sống của con người và các loài sinh vật.
-Môi trường là nơi cung cấp tài nguyên cần thiết cho cuộc sống và hoạt độngsản xuất của con người
-Môi trường là nơi chứa đựng các chất phế thải do con người tạo ra trongcuộc sống và hoạt động sản xuất của mình
-Môi trường là nơi giảm nhẹ các tác động có hại của thiên nhiên tới conngười và sinh vật trên trái đất
-Môi trường là nơi lưu trữ và cung cấp thông tin cho con người
2.4.Bảo vệ môi trường:
Luật Bảo vệ Môi trường của Việt Nam ghi rõ trong Điều 6: "Bảo vệmôi trường là sự nghiệp của toàn dân Tổ chức, cá nhân phải có trách nhiệmbảo vệ môi trường, thi hành pháp luật về bảo vệ môi trường, có quyền và có
Trang 6trường" Để bảo vệ môi trường, Luật Bảo vệ Môi trường của Việt Nam
nghiêm cấm các hành vi sau đây:
· Đốt phá rừng, khai thác khoáng sản một cách bừa bãi, gây huỷ hoạimôi trường, làm mất cân bằng sinh thái
· Thải khói, bụi, khí độc, mùi hôi thối gây hại vào không khí; phátphóng xạ, bức xạ quá giới hạn cho phép vào môi trường xung quanh
· Thải dầu, mỡ, hoá chất độc hại, chất phóng xạ quá giới hạn chophép, các chất thải, xác động vật, thực vật, vi khuẩn, siêu vi khuẩn độc hại
và gây dịch bệnh vào nguồn nước
Chôn vùi, thải vào đất các chất độc hại quá giới hạn cho phép.· Khaithác, kinh doanh các loại thực vật, động vật quý hiếm trong danh mục quyđịnh của Chính phủ
· Nhập khẩu công nghệ, thiết bị không đáp ứng tiêu chuẩn môi trường,nhập khẩu, xuất khẩu chất thải
· Sử dụng các phương pháp, phương tiện, công cụ huỷ diệt hàng loạttrong khai thác, đánh bắt các nguồn động vật, thực vật
2.5 Mối quan hệ giữa môi trường với phát triển kinh tế xã hội:
Giữa môi trường và sự phát triển có mối quan hệ hết sức chặt chẽ: môitrường là địa bàn và đối tượng của sự phát triển, còn phát triển là nguyênnhân tạo nên các biến đổi của môi trường Môi trường tự nhiên đồng thờicũng tác động đến sự phát triển kinh tế xã hội thông qua việc làm suy thoáinguồn tài nguyên đang là đối tượng của hoạt động phát triển hoặc gây rathảm hoạ, thiên tai đối với các hoạt động kinh tế xã hội trong khu vực Ở cácquốc gia có trình độ phát triển kinh tế khác nhau có các xu hướng gây ônhiễm môi trường khác nhau
số dân còn lại chỉ sử dụng 20% phần tài nguyên và năng lượng của loàingười
Mâu thuẫn giữa môi trường và phát triển trên dẫn đến sự xuất hiện cácquan niệm hoặc các lý thuyết khác nhau về phát triển:
· Lý thuyết đình chỉ phát triển là làm cho sự tăng trưởng kinh tế bằng(0) hoặc mang giá trị (-) để bảo vệ tài nguyên thiên nhiên của trái đất
· Một số nhà khoa học khác lại đề xuất lấy bảo vệ để ngăn chặn sựnghiên cứu, khai thác tài nguyên thiên nhiên đã đưa ra quan niệm phát triển
Trang 72.6 Thực trạng môi trường ở nước ta:
1 Môi trường ở Việt Nam:
Hiện nay, thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng đang đứng trước 5cuộc khủng hoảng lớn là: dân số, lương thực, năng lượng, tài nguyên và sinhthái Năm cuộc khủng hoảng này đều liên quan chặt chẽ với môi trường vàlàm cho chất lượng cuộc sống của con người có nguy cơ suy giảm Nguyênnhân gây nên các cuộc khủng hoảng là do sự bùng nổ dân số và các yếu tốphát sinh từ sự gia tăng dân số Nước ta thực hiện công nghiệp hoá - hiện đạihoá và đương nhiên là kéo theo đô thị hoá Theo kinh nghiêm của nhiềunước, tình hình ô nhiễm môi trường cũng gia tăng nhanh chóng
Trong quá trình phát triển, nhất là trong thập kỷ vừa qua, các đô thịlớn như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, đã gặp phải nhiều vấn đề môitrường ngày càng nghiêm trọng, do các hoạt động sản xuất công nghiệp,nông nghiệp, giao thông vận tải và sinh hoạt gây ra Tại thành phố Hồ ChíMinh có 25 khu công nghiệp tập trung hoạt động với tổng số 611 nhà máytrên diện tích 2298 ha đất Theo kết quả tính toán, hoạt động của các khucông nghiệp này cùng với 195 cơ sở trọng điểm bên ngoài khu công nghiệp,thì mỗi ngày thải vào hệ thống sông Sài Gòn - Đồng Nai tổng cộng
1.740.000 m3 nước thải công nghiệp, trong đó có khoảng 671 tấn cặn lơlửng, 1.130 tấn BOD5 (làm giảm nhu cầu ôxy sinh hoá), 1789 tấn COD (làmgiảm nhu cầu ôxy hoá học), 104 tấn Nitơ, 15 tấn photpho và kim loại nặng.Lượng chất thải này gây ô nhiễm cho môi trường nước của các con sông vốn
là nguồn cung cấp nước sinh hoạt cho một nội địa bàn dân cư rộng lớn, làmảnh hưởng đến các vi sinh vật và hệ sinh thái vốn là tác nhân thực hiện quátrình phân huỷ và làm sạch các dòng sông
Trước những điểm nóng về ô nhiễm môi trường như trên, nhiều giảipháp tương đối đồng bộ và cụ thể đã được kiến nghị nhằm giải quyết các vấn
đề về môi trường cả trong hiện tại và trong dự báo về chính sách, chiến lược,quy hoạch đến các giải pháp về công nghệ, nhân lực, giải pháp xã hội, cáccộng cụ kinh tế và các biện pháp quan trắc theo dõi, kèm theo một số dự ánhoặc nghiên cúu sâu đối với các trường hợp cụ thể
Sau đây là những biểu hiện của khủng hoảng môi trường
· Ô nhiễm không khí (bụi, SO2, CO2 v.v ) vượt tiêu chuẩn cho phéptại các đô thị, khu công nghiệp
· Hiệu ứng nhà kính đang gia tăng làm biến đổi khí hậu toàn cầu
Trang 8· Ô nhiễm biển xảy ra với mức độ ngày càng tăng.
· Rừng đang suy giảm về số lượng và suy thoái về chất lượng
· Số chủng loài động thực vật bị tiêu diệt đang gia tăng
· Rác thải, chất thải đang gia tăng về số lượng và mức độ độc hại
2.Các kết quả đã đạt được trong việc bảo vệ môi trường :
Từ sau hội nghị quốc tế về môi trường lần đầu tiên năm 1972, vấn đềmôi trường ngày càng trở nên cấp thiết ở mỗi quốc gia trên thế giới trong đó
có Việt Nam Các nước đã đề ra những mục tiêu, chiến lược bảo vệ môitrường, chống sự nóng lên của trái đất, các giảm lượng khí thải, đặt ra cáctiêu chuẩn nghiêm ngặt trong việc xử lý chất thải công nghiệp trước khi đưa
ra môi trường Nước ta cũng đã kí cam kết với thế giới trong việc bảo vệmôi trường với nhiều chương trình hành động thiết thực như: phủ xanh đấttrống đồi trọc, trổng rừng phòng hộ ven biển, giao rừng cho dân quản lý,trồng rừng,
Ngoài ra nước ta còn đầu tư nhiều chi phí cho việc xây dựng các hệthống xử lý chất thải của các khu công nghiệp, tích cực tham gia các hoạtđộng môi trường thế giới, kí các hiệp định về môi trường chứng tỏ chínhphủ ta rất quan tâm đến vấn đề môi trường.Riêng đối với các khu côngnghiệp thì tất cả các chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp và hầu hết cácdoanh nghiệp đầu tư trong khu công nghiệp đã hoàn tất thủ tục về môi
trường trước khi đi vào hoạt động Nhận thức về công tác bảo vệ môi trườngcủa các chủ đầu tư ngày một nâng cao Hằng năm đều tham gia các hoạtđộng về truyền thông môi trường Một số doanh nghiệp thực hiện rất tốt côngtác bảo vệ môi trường như: các nhà máy điện, một số cảng,…đều đầu tưhoàn chỉnh các hệ thống xử lý chất thải, các chất thải nguy hại đều được thugom và xử lý đúng quy định thông qua các hợp đồng với các đơn vị có chứcnăng và năng lực xử lý, nộp phí bảo vệ môi trường đối với nước thải và thựchiện giám sát môi trường hằng năm theo quy định Nhiều chương trình như
“Go green – hành trình xanh thắp sáng ước mơ” là sự phối hợp hợp tác giữaTổng cục Bảo vệ Môi trường (VEPA), Bộ Giáo dục và Đào tạo (MOET) vàcông ty ô tô Toyota Việt Nam (TMV)
3 Một số tồn tại: Quy chế bảo vệ môi trường đối với các khu công nghiệp
được ban hành theo Quyết định 62/2002/QĐ.BKHCNMT của Bộ Khoa học,công nghệ và môi trường chưa chặt chẽ dẫn đến tình trạng kéo dài đầu tư các
hệ thống xử lý nước thải tập trung của các khu công nghiệp ( Điều 19 củaQuy chế quy định phải xây dựng hoàn chỉnh hệ thống xử lý tập trung khikhu công nghiệp đã lấp đầy 70% diện tích đất ).Phần lớn các chủ đầu tư hạtầng các khu công nghiệp không thực hiện nghiêm các cam kết trong nộidung báo cáo đánh giá tác động môi trường đã được Bộ Tài nguyên và Môitrường
Trang 9Chương 3: VẤN ĐỀ MÔI TRƯỜNG XUNG
QUANH KHU CÔNG NGHIỆP
3.1 Tình hình chung về môi trường của các KCN trên thế giới
1 Hiện trạng chung:Hiện nay kết quả của quá trình công nghiệp hoá ở các
nước trên thế giới đã không ngừng làm tăng quy mô và tốc độ phát triểncông nghiệp trên phạm vi toàn cầu.Tuy nhiên chính quy mô và tốc độ pháttriển công nghiệp là một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến
những tác động bất lợi lớn đối với các yếu tố của môi trường sinh thái nhưsuy giảm các nguồn tài nguyên hữu ích cho cuộc sống, ô nhiễm khói
bụi,nước gây ra những thảm hoạ về môi trường,tàn phá cảnh quan môi
trường
2 Một số ngành công nghiệp gây ra ô nhiễm:
a/ Khai khoáng công nghiệp.
Trong việc khai khoáng công nghiệp thì khó khănlớn nhất là xử lý chất thải dưới dạng đất đá và bùn.Trong chất thải này có thể có các hóa chất độc hại
mà người ta sử dụng để tách quặng khỏi đất đá.Trong chất thải ở các mỏ thường có các hợp chấtsulfid-kim loại, chúng có thể tạo thành a xít, vớikhối lượng lớn chúng có thể gây hại đối với đồngruộng và nguồn nước ở xung quanh Bùn từ cáckhu mỏ chảy ra sông suối có thể gây ùn tắc dòng chảy từ đó gây lũ lụt
Ảnh hưởng đến sức khỏe: Thường rất đa dạng vàgây hại kéo dài như: đau mắt, gây hại đối với hệthống hô hấp, tiêu hóa, tim mạch, thận, gan và hệthần kinh
b/ Các lò nung và chế biến hợp kim
Trong quá trình sản xuất và chế biến các loại kimloại như đồng, nicken, kẽm, bạc, kobalt, vàng vàkadmium môi trường bị ảnh hưởng nặng nề.Hydrofluor, sunfua-dioxit, Nitơ-oxit khói độccũng như các kim loại nặng như chì, Arsen, Chrom, Kadmium, Nickel, đồng
và kẽm bị thải ra môi trường Một lượng lớn a xít-sunfuaric được sử dụng đểchế biến Chất thải rắn độc hại cũng gây hại đến môi trường Thông thườngcon người hít thở các chất độc hại này hoặc chúng thâm nhập vào chuỗi thựcphẩm Bụi mịn gây hại nặng nề và ảnh hưởng tới nguồn nước
Trang 10Ảnh hưởng đến sức khỏe: có dạng gây hại ngay hoặc mãn tính như gây hại
mắt, hệ hô hấp, da, gan, thận và hệ thần kinh Nghiêm trọng hơn là ảnh
hưởng đến hệ tim mạch và phổi, thậm chí có thể gây tử vong do tích lũy lâudài trong cơ thể
c/ Chất thải phóng xạ và chất thải từ việc khai thác Uran.
Chất phóng xạ được sử dụng để sản xuất điện,dùng trong lĩnh vực Quân sự vàYhọc.Việc xử lý chất thải phóng xạ từ các lò phản ứngdưới dạng thanh đốt vô cùng khó khăn.Việc chônvĩnh viễn loại chất thải này hầu như là chuyệnkhông thể
Quá trình khai thác Uran tuy không tạo ra chấtthải phóng xạ nguy hiểm, nhưng lại tạo ra mộtlượng lớn chất thải có lượng phóng xạ tương đốithấp Những nước sản xuất Uran với khối lượng lớn thường là những nước
như Kazakhstan, Nga, Niger, Namibia, Uzbekistan, Ukraine và Trung Quốc,những quy định về bảo vệ môi trường và an toàn thường không thực hiện
nghiêm chỉnh
Ảnh hưởng đến sức khỏe: chất phóng xạ có thể ảnh hưởng tới chức
năng của cơ thể, về lâu dài có thể gây một số bệnh ung thư Những người bịảnh hưởng phóng xạ với nồng độ thấp có những biến đổi đối với máu, chóngmặt, mệt mỏi, gây quái thai, mù mắt, trì độn Nếu bị tác động của tia phóng
xạ với nồng độ cao sẽ bị chết chỉ sau vài giờ
d/ Nước thải không được xử lý.Ở nhiều vùng nghèo khổ trên thế
giới phân người và nước thải sinh hoạt không được xử lý mà quay trở lại
vòng tuần hoàn của nước Do đó bệnh tật có điều kiện để lây
lan và gây ô nhiễm môi trường Nướcthải không được xử lý chảy vào sôngrạch và ao hồ gây thiếu hụt oxy làm chonhiều loại động vật và cây cỏ không thểtồn tại Theo dự đoán của WHO trongnăm 2008 có khoảng 2,6 tỷ người khôngđược tiếp cận với các công trình vệ sinh.Đây chính là nguyên nhân vì sao ở các thành phố nước bị ô nhiễm nặng nề
bởi chất bài tiết của con người Ảnh hưởng đến sức khỏe: tình trạng trên dẫnđến một loạt bệnh như tả, thương hàn, kiết lị, viêm gan A và bệnh giun sán.Theo dự đoán của WHO mỗi năm có khoảng 1,5 triệu người bị chết liên
quan đến nước thải không được xử lý
Trang 113.2 Hiện trạng môi trường ở các KCN Việt Nam
Trong thời đại ngày nay, phát triển bền vững là yêu cầu đặt ra cho tất
cả các quốc gia Phát triển công nghiệp dù ở mức độ nào cũng đều gây nêntình trạng ô nhiễm và ảnh hưởng tiêu cực đến việc thực hiện yêu cầu pháttriển bền vững Với Việt Nan hiện nay, hàng loạt vấn đề về môi trường đangđặt ra hết sức cấp thiết dẫu rằng trình độ phát triển công nghiệp chưa cao
Nước ta thực hiện công nghiệp hoá - hiện đại hoá và đương nhiên làkéo theo đô thị hoá Theo kinh nghiêm của nhiều nước, tình hình ô nhiễmmôi trường cũng gia tăng nhanh chóng Nếu tốc độ tăng trưởng GDP trongvòng 10 năm tới tăng bình quân khoảng 7%/năm, trong đó GDP công nghiệpkhoảng 8-9%/năm, mức đô thị hoá từ 23% năm lên 33% năm 2000, thì đếnnăm 2010 lượng ô nhiễm do công nghiệp có thể tăng lên gấp 2,4 lần so vớibây giờ, lượng ô nhiễm do nông nghiệp và sinh hoạt cũng có thể gấp đôimức hiện nay
Trong quá trình phát triển, nhất là trong thập kỷ vừa qua, các đô thịlớn như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Đồng Nai.Khánh
Hoà,Cần Thơ… đã gặp phải nhiều vấn đề môi trường ngày càng nghiêmtrọng, do các hoạt động sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, giao thông vậntải và sinh hoạt gây ra.Dưới đây là những vấn đề môi trường xung quanh cáckhu công nghiệp nổi bật trong thời gian gần đây:
1 Môi trường ở các KCN Miền Nam
a/ Tại Đồng Nai : Nổi bật là vi phạm về hệ thống xử lý nước thải của nhàmáy Vedan gây hậu quả nghiêm trọng tới môi trường:Từ đầu năm 1994,công ty Vedan đã lắp đặt và vận hành hệ thống bơm, đường ống kĩ thuật đểbơm dịch thải lỏng và các chất dịch thải đặc vào sông Thị Vải Trước đó,những chất thải này được “tạm trú” trong các bể chứa lớn có dung tích từ6.000m3 – 15.000m3 Từ đây, với một hệ thống đường ống nổi, chìm đượcthiết kế tinh vi có các van đóng mở linh hoạt và 2 trụ bơm được cắm sâuxuống sông Thị Vải, chất thải được tuồn xuống sông vào ban đêm Trong đónhiều đường ống xả chất thải được chôn sâu dưới lòng đất và thông ngầm rasông là nước thải chưa qua xử lý được đổ trực tiếp ra sông Thị Vải Trongsuốt 14 năm qua, Vedan đã thải vào sông Thị Vải một lượng vô cùng lớnchất thải độc hại, đã làm con sông Thị Vải trở nên ô nhiễm trầm trọng, nướcsông trở nên đen và có mùi hôi rất khó chịu gây ảnh hưởng nghiêm trọngđến cuộc sống của nhân dân xung quanh Tổng lượng nước mà Vedan đã xã
ra sông Thị Vãi là 4000m3 /ngày Sông Thị Vãi đã trở thành con sông ônhiễm nặng và phải cần rất nhiều công sức, tiền của và thời gian mới có thểkhắc phục được hậu quả này
Trang 12Hậu quả của Vedan Việt Nam: Cả con sông Thị Vải đã ô nhiễm trầmtrọng và đặc biệt khúc sông có hệ thống nước thải của Vedan đổ ra đã biếnthành con khúc sông “chết” Nước sông thì đen đặc còn mùi hôi thì bốc lênnồng nặc Ngoài việc bị viêm xoang, những người sống ven con sông nàycũng bị điêu đứng bởi tình trạng cá tôm nuôi bị chết phơi bụng hàng loạt, vìvậy những dãy hồ nuôi cá dọc bờ sông thuộc địa bàn xã Long Thọ bị bỏ
không từ nhiều năm nay Không những thế, tình hình sức khỏe của ngườidân sống gần sông cũng đang bị đe dọa Theo khảo sát, nồng độ oxi trongnước ở khu vực này là 0.5mg/lít trở xuống Với nồng độ oxy thấp như vậy,các sinh vật ở dưới nước không thể sinh trưởng và phát triển được Môi
trường ở sông Thị Vải cũng không còn khả năng tự làm sạch Sông Thị Vảicòn bị ô nhiễm nghiêm trọng do chất hữu cơ, chất dinh dưỡng, chất lơ lửng,mùi hôi, vi khuẩn và đáng lo hơn là các chất độc hại kim loại nặng, thải cảchất xyanua - một loại chất độc hại với môi trường và sức khỏe cộng đồng -vào sông Thị Vải với hàm lượng vượt chuẩn cho phép hàng chục lần ThịVải có thể xem là dòng sông chết
b/ Tại Cần Thơ: Theo sở TN-MT Cần Thơ, hiện có 3 KCN đang hoạt động
là Trà Nóc1, Trà Nóc 2& Thốt Nốt chưa xây dựng hệ thống nước thải tậptrung Thực tế các DN thuộc các KCN này bắc các ống cống trực tiếp thải rasông Hậu
Thực tế tại cơ sở, hầu hết các miệng cống từ các doanh nghiệp tại cácKCN này thường xuyên thải ra thứ nước đen ngòm, đặc quánh Trên địa bànCần Thơ ngoài hàng trăm DN đang ngày đêm bức tử sông Hậu còn có 500
ao, bè cá, trên dưới 5.000 cơ sở tiểu thủ công nghiệp, bệnh viện, cơ sở y tế…đều chưa có hệ thống xử lý nước thải chung Tổng cộng, mỗi ngày bình quândòng sông này phải “uống” hàng triệu m3 nước thải ô nhiễm
Theo thống kê sơ bộ, tại TP Cần Thơ, nước ở sông Hậu đã bị ô nhiễmcấp độ 2, rạch Sang Trắng (Phước Thới, Ô Môn) ô nhiễm cấp độ 7, rạch Bò
Ót (Thới Thuận, Thốt Nốt) ô nhiễm cấp độ 4
c/ Tại Long An: Với các KCN, CCN hiện có, mỗi ngày dự tính thải ra môitrường khoảng 363 tấn rác công nghiệp và 151.000m3 nước thải công
nghiệp
d/ Tại TPHCM : Có 25 khu công nghiệp tập trung hoạt động với tổng số 611nhà máy trên diện tích 2298 ha đất Theo kết quả tính toán, hoạt động củacác khu công nghiệp này cùng với 195 cơ sở trọng điểm bên ngoài khu côngnghiệp, thì mỗi ngày thải vào hệ thống sông Sài Gòn - Đồng Nai tổng cộng1.740.000 m3 nước thải công nghiệp, trong đó có khoảng 671 tấn cặn lơ
lửng, 1.130 tấn BOD5 (làm giảm nhu cầu ôxy sinh hoá), 1789 tấn COD (làmgiảm nhu cầu ôxy hoá học), 104 tấn Nitơ, 15 tấn photpho và kim loại nặng.Lượng chất thải này gây ô nhiễm cho môi trường nước của các con sông vốn
Trang 13là nguồn cung cấp nước sinh hoạt cho một nội địa bàn dân cư rộng lớn, làmảnh hưởng đến các vi sinh vật và hệ sinh thái vốn là tác nhân thực hiện quá
trình phân huỷ và làm sạch các dòngsông.Nhà máy hoá chất Tân Bình sau khixảy ra sự cố hỏng rơle tự động làm thoátkhí thải độc hại có nồng độ ô nhiễm cao ramôi trường sống khu vực P15-Q.Tân Bình
&P12-Q.Gò Vấp,gây ảnh h ưởng nghiêmtrọng tới sức khoẻ của dân cư trong vùng
2 Môi trường ở các khu công nghiệp Miền Bắc:
a/ Tại Hà Nội : Ô nhiễm môi trường trởthành vấn đề bức xúc tác động tiêu cực đếnđời sống và kìm hãm sự phát triển của Hà Nội Thành phố đang thực sự bị
“bủa vây” bởi đủ các loại ô nhiễm rác thải, khí thải và nước thải…
Theo kết quả của sở Tài Nguyên Môi Trường và nhà đất, tại Hà Nội có hơn
400 cơ sở công nghiệp thì có tới 200 cơ sở gây ô nhiễm không khí Hàngnăm các cơ sở này “đóng góp” thêm vào bầu không khí khoảng 80000 tấnkhói bụi, 9000 tấn SO2, 19000 tấn khí NO2
Chất lượng không khí ở Hà Nội, đặc biệt là khu vực nội thành đã có biểuhiện suy thoái, nồng độ các chất độc hại, bụi trong không khí đã vượt tiêuchuẩn cho phép từ 1-2 lần, nhiều nơi gấp 6-7 lần Tại các khu vực có nhiềucông trường xây dựng như Hà Đông, Mỹ Đình, Từ Liêm, Cầu Giấy, HoàngMai bụi cuốn mù mịt, làm người đi đường tức ngực, nhức mắt
Nguồn nước ở thành phố (cả nước mặt và nước ngầm) cũng đang bị ô nhiễmnặng Hầu hết lượng nước thải sinh hoạt và sản xuất đều xả thẳng ra môi
trường mà không qua xử lý Đa số các khu công nghiệp chưa có trạm xử lýnước thải hoặc có nhưng hoạt động không hiệu quả 90% lượng nước thảicông nghiệp, y tế ở thành phố không được xử lý Mới có 1/10 khu công
nghiệp vừa và nhỏ, 8/48 bệnh viện, trung tâm y tế trên địa bàn thành phố
(chưa kể đến số bệnh viện, trung tâm y tế do Trung ương quản lý đóng trênđịa bàn thành phố) có trạm xử lý nước thải tập trung
Tại làng nghề dệt lụa Vạn Phúc, làng rèn Đa Sỹ (Hà Đông), kim khí Phùng
Xá (Thạch Thất), ô nhiễm môi trường cũng đang ở mức "báo động đỏ" Mỗingày, làng nghề Vạn Phúc thải ra môi trường hàng nghìn mét khối nước cóchứa hóa chất tẩy, nhuộm Còn ở làng nghề Đa Sỹ, Phùng Xá lượng bụi sắt,
Trang 14khí thải độc hại trong không khí vượt mức cho phép hơn chục lần.
Theo Sở TN & MT Hà Nội, hầu hết các làng nghề ở khu vực Hà Tây(cũ) hoạt động không đảm bảo các yêu cầu về môi trường, đang từng ngàytừng giờ biến các sông Nhuệ, sông Đáy, sông Tích thành những dòng sông
"chết".Hàng loạt các doanh nghiệp vi phạm:nhà máy bia,…
b/Tại Phú Thọ:
Hiện nay, nhiều doanh nghiệp của tỉnh Phú
Thọ bị phát hiện gây ô nhiễm môi trường nghiêm
trọng Đặc biệt mới đây là trường hợp của là
công Công ty Miwon, gây bất bình trong dư luận
Từ ngày 06 đến 08/10, Sở TN&MT đã tiến của
Công ty Miwon, kết quả cho thấy, tại thời điểm
kiểm tra, công ty Miwon đang tiến hành việc xả
thải nước thải trực tiếp ra ngoài môi trường khi Kênh tiêu, nơi Miwon xả thải
công trình xử lý nước thải chưa được nghiệm thu; chưa được cấp phép xảthải vào môi trường và chưa kê khai nộp phí bảo vệ môi trường đối với nướcthải công nghiệp mới phát sinh
Ngoài ra các cơ sở công nghiệp như: Công ty giấy Bãi Bằng, Công tydệt Vĩnh Phú, Công ty rượu bia Vieger Phú Thọ, Công ty giấy Lửa Việt,Công ty Pangrim Neotex cũng gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng vềnước thải, khí thải, chất thải rắn có chứa hoá chất độc hại
Một trong những nguyên nhân dẫn đến việc suy thoái môi trường ởPhú Thọ chính là vấn đề chất thải sản xuất công nghiệp Thực tế cho thấy,tại nhiều cơ sở công nghiệp hiện nay, các doanh nghiệp vẫn đang sử dụngcông nghệ, thiết bị lạc hậu Việc đổi mới dây chuyền sản xuất còn nhiều hạnchế dẫn tới việc chất thải ra môi trường chưa đạt tiêu chuẩn cho phép Doảnh hưởng của chất thải công nghiệp, nước sông Hồng bị ô nhiễm nặng cục
bộ tại các khu công nghiệp và đô thị, nước sông Lô đã có biểu hiện ô nhiễmcần phải có biện pháp xử lý, khắc phục kịp thời; một số nơi đã và đang trởthành “điểm nóng” do ô nhiễm môi trường như xã Thạch Sơn, huyện LâmThao và mới đây nhất là những vi phạm của công ty Miwon
c/Tại Kinh Môn Hải Dương:
Khói bụi xi măng đã làm cho nhiều người chết,trẻ em bị suy nhược cơthể với tỉ lệ cao,gần 1300 người dân khắc khoải chìm ngập trong khói bụicủa 4 nhà máy xi măng lò đứng đang ngày đêm toả khí độc Không chỉ có
Trang 15khói bụi, nước sinh hoạt trong thôn cũng bị ảnh hưởng nặng nề.Nước mưathì được hứng từ những mái dốc phủ dày bụi xi măng đến hàng cm, nướcgiếng khoan thì chỉ ra khỏi miệng giếng đã bốc mùi tanh nồng đến khó ngửi.Nước thải của các nhà máy xi măng cộng với bụi chảy ra ruộng gây chaicứng mặt ruộng, không thể canh tác gì được. Ông Nguyễn Tá Dước, Giámđốc Sở Tài nguyên - môi trường huyện Kinh Môn cũng khẳng định, mức độ
ô nhiễm về bụi, khí thải SO2 và tiếng ồn đều vượt quá mức cho phép
d/ Tại Hải Phòng: Ô nhiễm bụi ở mức độ trầm trọng Các nơi bị ô nhiễmnặng nhất là khu dân cư gần nhà máy xi mặng Hải Phòng.Ở một số khu dân
cư gần các KCN nồng độ khí sulffure vượt chỉ số tiêu chuẩn cho phép nhiềulần :khu dân cư gần nhà máy xi măng Hải Phòng nồng độ khí sulfure trungbình ngày là 0,407 mg/m3 gấp 1,4 lần tiêu chuẩn cho phép
e/ Tại Quảng Ninh : Nổi bật về ô nhiễm môi trường là của ngành than, ở cácbến cảng tiếp nhận than phân tán, nhỏ lẻ, hạ tầng yếu kém và đa số không cócông trình bảo vệ môi trường Nhiều bến - bãi đã có quyết định của tỉnh QNngừng hoạt động nhưng không chấp hành, gây ô nhiễm môi trường trầmtrọng như tuyến đường 337 (Hạ Long) hoặc Mông Dương (Cẩm Phả) Đánhgiá của Sở TNMT cho thấy: Nồng độ bụi ở khu vực Mông Dương (CẩmPhả); Hà Trung, Hồng Hải (TP.Hạ Long); Khe Ngát (Uông Bí) - đều vượttiêu chuẩn cho phép gấp nhiều lần Kiểm tra nước thải tại Cty than Hà Lầm
có hàm lượng BOD (nhu cầu ôxy sinh hoá), COD (nhu cầu ôxy hoá học),TSS (hàm lượng cặn lửng lơ) vượt tiêu chuẩn cho phép từ 3,9- 5,7 lần; hàmlượng TTS trong nước thải của Cty than Dương Huy (Cẩm Phả) vượt đến 16lần Chưa kể nhiều DN không hề có hệ thống xử lý nước thải
3.Môi trường xung quanh các khu công nghiệp Miền Trung:
Theo thống kê chưa đầy đủ, khu vực kinh tế động lực của miền Trung (từThừa Thiên - Huế đến Bình Định) đã có khoảng 20 khu công nghiệp (KCN)được xây dựng và thu hút gần 500 dự án.Đây là một tín hiệu đáng mừng chomiền Trung chậm phát triển Thế nhưng cùng với việc phát triển nhanh cácKCN thì môi trường nơi đây cũng đang trong tình trạng báo động bởi nạn ônhiễm nặng nề do chất thải từ các nhà máy
a/ Đà Nẵng : Sống chung với ô nhiễm
Trang 16Phường Hòa Hiệp Nam (quận Liên Chiểu) không thể
gieo cấy được vì ô nhiễm Hơn 400 hộ nông dân ở các
đội sản xuất Hòa Hiệp Vụ lúa đông xuân năm nay hơn
120ha ruộng của ngao ngán trước tình trạng lúa cấy
xuống bị héo rũ vì nguồn nước thải của KCN Hòa
Khánh tràn ra các thửa ruộng Từ ngày KCN Hòa
Khánh hình thành, toàn bộ đất trên cánh đồng Gia
Tròn, đồng Phở, đồng Cửa nằm sát hồ Bàu Tràm bị
nước thải của Nhà máy sản xuất giấy Wei Sen Xin làm
ô nhiễm Nước thải chảy tràn lâu ngày thấm sâu vào Nước ruộng bị ô nhiễm
đất khiến đất chuyển sang màu đen đục, mùi hôi thối gây bệnh lở loét, ghẻ
quánh đặc trong không khí
Không những thế,tại khu vực Nam Ô(thuộc KCN
ngứa cho người dân sống gần Khu công nghiệp Hòa Khánh
Liên Chiểu)bụi xi măng của nhà máy xi măng Hải Vân
làm cho không khí đặc quánh vì nông độ bụi tăng cao Bụi không chỉ phủtrắng trên những mái nhà, khung cửa, vật dụng trong các hộ gia đình xungquanh mà toàn bộ cây xanh trồng ở khu vực này đều bị bụi ximăng nhuộmmột màu trắng đục Người dân phải ăn, ngủ với bụi ximăng từ hơn một nămnay Và không chỉ có Nhà máy ximăng Hải Vân thải bụi, Nhà máy Thép ĐàNẵng ở gần đó cũng mặc nhiên xả mạt sắt thép ra ngoài khiến không khí ởđây càng đặc quánh lại “Mỗi lần nhà máy này xả mạt ra cả khu vực đen đặcnhư sương mù”
b/ Ở Quảng Nam: Rác công nghiệp hành hạ người dân
Tại KCN Điện Nam - Điện Ngọc được xem là KCN lớn nhất và là
niềm tự hào về phát triển công nghiệp của tỉnhQuảng Nam Và KCN này cũng đang nổi lênnhư một điểm nóng về ô nhiễm môi trường ởmiền Trung Bởi vì, cũng như nhiều KCN khác
ở miền Trung, KCN này vẫn chưa xây dựng hệthống xử lý chất thải Và hiển nhiên, tất thảynhững gì thải ra ở KCN này người dân xungquanh phải gánh chịu
Nước thải từ Khu công nghiệp Hòa Khánh đã làm hơn 120ha đất canh tác lúa đông xuân của bà con nông dân phường Hòa Hiệp Nam (quận Liên Chiểu) bị ảnh hưởng không gieo cấy được.
Trang 17Trong đó,Nhà máy bia Larger đã gây ra mùi khăm khẳm khó chịuquánh đặc trong không khí Càng đi vào sát khu vực nhà máy bia, mùi hôicàng nồng nặc.
Sau hơn sáu năm hoạt động, các nhà máy tại KCN Điện Nam - ĐiệnNgọc chẳng được cơ quan chức năng nào giám sát chất thải được xử lý nhưthế nào Và toàn bộ chất thải, kể cả rắn, khí, lỏng đều tự do thải ra ngoài môitrường Con mương dẫn nước thải của KCN chảy tự do ra sông Ngân Hà,làm dòng sông trong xanh từ bao đời nay trở nên đen kịt Cá tôm chết tiệt.Trạm bơm Tứ Câu gần như ngừng hoạt động vì nguồn nước bị ô nhiễmkhông thể tưới tiêu cho gần 200ha ruộng của Điện Ngọc 1, Điện Ngọc 2
c/ Tại Quảng Ngãi : Sông Trà Khúc & kênh Bầu Lăng đang chết dần
Hàng chục hộ dân đang sống gần KCN Quảng
Phú (thành phố Quảng Ngãi) nhiều năm nay phải
khốn khổ vì chất thải của các nhà máy trong KCN này
thải ra môi trường Điều đáng nói là từ khi hình thành
đến nay, KCN này không có một hệ thống xử lý môi
trường chung theo qui định
Nước thải từ Khu công nghiệp Điện Nam - Điện Ngọc chưa qua xử lý được thải thẳng ra sông Ngân Hà làm ô
nhiễm toàn bộ dòng chảy của con sông này
KCN Quảng Phú được chính thức hoạt động từ đầu
năm 2000 và đến nay đã thu hút trên 24 dự án sản
xuất lâm sản, thủy sản, phân bón, bao bì, giấy Đây là KCN lớn nhất củaQuảng Ngãi, thế nhưng từ khi đi vào hoạt động đến nay KCN này chưa có
hệ thống xử lý nước thải chung, nên các nhà máy đã xả chất thải ra kênh BầuLăng Trước đây người dân dùng nước kênh để sinh hoạt sản xuất, nhưngbây giờ nguồn nước trở nên đen ngòm và hôi thối Ngoài kênh Bầu Lăng thìsông Trà Khúc cũng chung số phận, bởi một số nhà máy của Công ty ĐườngQuảng Ngãi đã đưa chất thải trực tiếp ra sông Nhiều lần cá trên sông TràKhúc bị chết nổi trắng dòng do ô nhiễm Kết quả quan trắc môi
trường của Sở Tài nguyên - môi trường Quảng Ngãi mới đây cho thấy nướcthải KCN Quảng Phú vượt tiêu chuẩn cho phép (về các chỉ tiêu COD, BOD,dầu, SS, CN), trong đó đáng chú ý là chỉ tiêu CN - chất có mức độc hại caogây nguy hiểm đến đời sống của thủy sinh vật cũng như con người