Em hãy kể tên các cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần vương ?... Bài26: PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX tiếp theo II/ Những cuộc khởi nghĩa lớn
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
Phong trào Cần vương nổ ra và phát triển như thế nào?
Sau khi cuộc tấn công quân Pháp thất bại, Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi ra Tân Sở (Quảng Trị) Tại đây, ngày 13-7-1885, vua Hàm Nghi ra Chiếu Cần vương , kêu gọi văn thân, sĩ phu và nhân dân đứng lên giúp vua cứu nước.
Về diễn biến, Phong trào Cần vương chia làm hai giai đoạn:
+ 1885-1888: Bùng nổ khắp cả nước, sôi động nhất là các tỉnh Trung, Bắc Kì.
+ 1888-1896: Tuy vua Hàm Nghi bị bắt nhưng phong trào dẫn tiếp diễn quy tụ thành những cuộc khởi nghĩa lớn.
Trang 3Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu:
? Em hãy kể tên các cuộc
khởi nghĩa lớn trong
phong trào Cần vương ?
Trang 4Bài26: PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP
TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX (tiếp theo)
II/ Những cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần vương
? Em hãy cho biết những điểm
mạnh, điểm yếu của cứ điểm
Ba Đình?
• Điểm yếu: Căn cứ Ba Đình nằm
vào vị thế bị động đối phó, dễ bị
cô lập, khó ứng cứu khi bị đối
phương bao vây hoặc tấn
công…Không thể sử dụng cách
đánh du kích, chỉ có thể đánh
công kiên.
• ( Đinh Xuân Lâm – Đại cương
lịch sử Việt Nam tập II)
•Điểm mạnh : Căn cứ Ba Đình có vị trí
tiêu biểu nhất, tạo thành thế chân
kiềng, phối hợp hỗ trợ nhau trong
chiến đấu Đây là một chiến tuyến
phòng ngự quy mô nhất Phía ngoài là
ruộng lúa, luỹ tre dày, vùng ngập
nước Bên trong là làng xóm công sự
Cứ điểm có thế mạnh về phòng thủ.
H 91 Công sự phòng thủ Ba Đình
Trang 5Bài26: PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP
TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX ( tiếp theo )
II/ Những cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần vương
Đình?
? Em biết gì về Phạm Bành và Đinh Công Tráng ?
• Phạm Bành: quê ở làng Tương Xá, huyện Hậu Lộc( Thanh Hóa) là một viên quan chủ chiến, đã treo ấn từ quan về quê vận động sĩ phu và nhân dân nổi dậy khởi nghĩa.
• Đinh Công Tráng: quê ở Tràng Xá, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam là một cựu chánh tổng Ông đã từng chiến đấu trong đội quân của
Hoàng Tá Viêm và phối hợp với Lưu Vĩnh Phúc đánh Pháp ở Bắc kì.
- Diễn biến:
Trang 6H 92 Lược đồ vị trí Mã Cao
H 91 Công sự phòng thủ Ba Đình Cuộc chiến ở Ba Đình đã diễn ra như thế nào?
Trang 7Bài26: PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG NHỮNG
NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX ( tiếp theo ) II/ Những cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần vương
cuộc chiến đấu diễn ra quyết liệt
Nghĩa quân đẩy lùi được nhiều đợt
tấn công của Pháp.
• Em cho biết những ai là người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa ở Ba Đình?
Trang 8H 92 Lược đồ vị trí Mã Cao
H 91 Công sự phòng thủ Ba Đình
Trang 9Bài26: PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG NHỮNG
NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX ( tiếp theo ) II/ Những cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần vương
cuộc chiến đấu diễn ra quyết liệt
Nghĩa quân đẩy lùi được nhiều đợt
tấn công của Pháp.
• Cuối cùng, nghĩa quân rút lên Mã
Cao, chiến đấu thêm một thời gian
Trang 10Bài26: PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG NHỮNG
NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX ( tiếp theo ) II/ Những cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần vương
1/ Khởi nghĩa Ba Đình( 1886 - 1887):
2/ Khởi nghĩa Bãi Sậy ( 1883 -1892)
- Địa bàn:
Văn Lâm, Văn Giang, Khoái Châu
(Hưng Yên) và Kinh Môn ( Hải
Dương)
? Quan sát lược đồ, em hãy cho biết địa bàn hoạt động của cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy ?
Hà Nội
Văn Giang Khoái Châu
Hưng Yên
Mĩ Hào
Căn cứ Hai Sông Hải Dương
Lược đồ khởi nghĩa Bãi Sậy Văn Lâm
? Vì sao gọi là căn cứ Bãi Sậy ?
Vì địa bàn của cuộc khởi nghĩa là một vùng đầm lầy, lau sậy, rậm rạp um tùm, thuộc các huyện Văn Lâm, Văn Giang, Khoái Châu Yên Mĩ của tỉnh Hưng Yên Vị trí này nằm giữa hai đường giao thông
quan trọng: Quốc lộ số 5 Hà Nội - Hải Phòng và đường số 39 Hà Nội – Thái Bình Dựa vào địa hình
Trang 11Bài26: PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG NHỮNG
NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX ( tiếp theo ) II/ Những cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần vương
1/ Khởi nghĩa Ba Đình( 1886 - 1887):
2/ Khởi nghĩa Bãi Sậy ( 1883 -1892)
- Địa bàn:
Văn Lâm, Văn Giang, Khoái Châu
(Hưng Yên) và Kinh Môn ( Hải
Dương)
- Lãnh đạo:
Nguyễn Thiện Thuật
? Em hãy cho biết người đứng đầu cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy ?
Ông sinh năm (1844- 1926) quê ở Mĩ Hào, Hưng Yên Ông từng làm Tán tương quân
vụ tỉnh Hưng Hoá Sau đó từ quan về quê, năm 1885 khi chiếu Cần Vương ra đời ông
mộ quân khởi nghĩa ở Bãi Sậy, làm cho địch gặp nhiều khó khăn N ăm 1889 ông
? Quan sát hình 93: Em hãy cho biết đôi nét về Nguyễn Thiện Thuật ?
Trang 12Bài26: PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG NHỮNG
NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX ( tiếp theo ) II/ Những cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần vương
1/ Khởi nghĩa Ba Đình( 1886 - 1887):
2/ Khởi nghĩa Bãi Sậy ( 1883 -1892)
- Địa bàn:
Văn Lâm, Văn Giang, Khoái Châu
(Hưng Yên) và Kinh Môn ( Hải
Dương)
- Lãnh đạo:
Nguyễn Thiện Thuật
- Diễn biến:
Trong những năm 1885 – 1889, nhiều
trận đánh ác liệt xảy ra giữa nghĩa
quân và quân Pháp.
Đến cuối năm 1889, phong trào tiếp
tục một thời gian rồi tan rã
Em hãy mô tả căn cứ Bãi Sậy?
Mĩ Hào
Lược đồ khởi nghĩa Bãi Sậy
Văn Giang Khoái Châu
Trang 13Bài26: PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG NHỮNG
NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX ( tiếp theo ) II/ Những cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần vương
1/ Khởi nghĩa Ba Đình (1886 -1887):
2/ Khởi nghĩa Bãi Sậy (1883 -1892)
- Địa bàn:
Văn Lâm, Văn Giang, Khoái Châu
(Hưng Yên) và Kinh Môn ( Hải
nhiều trận đánh ác liệt xảy ra giữa
nghĩa quân và quân Pháp.
Đến cuối năm 1889, phong trào tiếp
tục một thời gian rồi tan rã
Em hãy nêu những điểm khác nhau giữa Khởi nghĩa Bãi Sậy và Ba Đình.
Ba Đình: công
sự kiên cố, lấy phòng thủ làm căn bản, thời gian tồn tại ngắn
Bãi Sậy: địa thế thuận lợi tự nhiên, thực hiện lối đánh
du kích đa dạng,phân tán trong nhân dân thành
nhóm nhỏ, khi ẩn khi hiện, chủ động phục kích đánh giặc lâu hơn Ba Đình Địa bàn mở rộng ra các tỉnh Bắc Ninh, Hải Dương, Hải Phòng,
Trang 14Bài26: PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG NHỮNG
NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX (tt)
Tiết41: II/ Những cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần vương 1/ Khởi nghĩa Ba Đình( 1886 -
1887):
2/ Khởi nghĩa Bãi Sậy ( 1883 -1892)
- Địa bàn:
Văn Lâm, Văn Giang, Khoái Châu
(Hưng Yên) và Kinh Môn ( Hải
nhiều trận đánh ác liệt xảy ra giữa
nghĩa quân và quân Pháp.
Đến cuối năm 1889, phong trào tiếp
tục một thời gian rồi tan rã
Em hãy mô tả căn cứ Bãi Sậy?
Mĩ Hào
Lược đồ khởi nghĩa Bãi Sậy
Văn Giang Khoái Châu
Hà Nội
Hưng Yên
Em cho biết cuộc khởi nghĩa Bãi Sậy có ý nghĩa như thế nào ?
Hải Dương Văn Lâm
Căn cứ Hai Sông
Ý nghĩa:
Tiêu biểu cho tinh thần đấu tranh của nhân dân Bắc kì.
Trang 15Bài26: PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG NHỮNG
NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX ( tiếp theo ) II/ Những cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần vương
1/ Khởi nghĩa Ba Đình ( 1886 - 1887):
2/ Khởi nghĩa Bãi Sậy (1883 -1892)
3/ Khởi nghĩa Hương Khê (1885 – 1895)
- Địa bàn:
Thuộc huyện Hương Khê và Hương
Sơn ( tỉnh Hà Tĩnh), sau lan sang
nhiều tỉnh khác Căn cứ chính ở
Ngàn Trươi – Hương Khê)
H95 Lược đồ căn cứ Hương
Trang 16Bài26: PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG NHỮNG
NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX ( tiếp theo ) II/ Những cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần vương
1/ Khởi nghĩa Ba Đình( 1886 -
1887):
2/ Khởi nghĩa Bãi Sậy ( 1883 -1892)
3/ Khởi nghĩa Hương Khê( 1885 –
1895)
- Địa bàn:
Thuộc huyện Hương Khê và Hương
Sơn ( tỉnh Hà Tĩnh), sau lan sang
?Quan sát hình 94- SGK: Nêu những hiểu biết của em về Phan Đình Phùng ?
?Em hãy nêu những hiểu biết của mình về Cao Thắng ?
Cao Thắng: sinh 1864 -1893, quê ở Hàm Lại (Sơn Lễ -Hương Sơn – Hà Tĩnh) Trợ thủ đắc lực của Phan Đình Phùng - là một vị tướng trẻ, tài ba Ông là người đã chế tạo thành công súng trường theo mẫu súng của Pháp.
Trang 17Bài26: PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG NHỮNG
NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX ( tiếp theo ) II/ Những cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần vương
1/ Khởi nghĩa Ba Đình( 1886 - 1887):
2/ Khởi nghĩa Bãi Sậy ( 1883 -1892)
3/ Khởi nghĩa Hương Khê( 1885 – 1895)
- Địa bàn:
Thuộc huyện Hương Khê và Hương
Sơn ( tỉnh Hà Tĩnh), sau lan sang
+ Từ năm 1885-1889, nghĩa quân xây
dựng lực lượng, luyện tập quân đội,
rèn đúc vũ khí.
+ Từ năm 1889-1895, nghĩa quân đẩy
lùi được nhiều cuộc càn quét của
địch.
Trang 18Bài26: PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG NHỮNG
NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX ( tiếp theo ) II/ Những cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần vương
1/ Khởi nghĩa Ba Đình( 1886 - 1887):
2/ Khởi nghĩa Bãi Sậy ( 1883 -1892)
3/ Khởi nghĩa Hương Khê( 1885 – 1895)
- Địa bàn:
Thuộc huyện Hương Khê và Hương Sơn
( tỉnh Hà Tĩnh), sau lan sang nhiều tỉnh
+ Từ năm 1885-1889, nghĩa quân xây
dựng lực lượng, luyện tập quân đội, rèn
đúc vũ khí.
+ Từ năm 1889-1895, nghĩa quân đẩy lùi
được nhiều cuộc càn quét của địch.
+ Sau khi Phan Đình Phùng hi sinh cuộc
khởi nghĩa dần dần tan rã.
Đây là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất, có
quy mô lớn nhất, trình độ tổ chức cao
Trang 19Bài26: PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG NHỮNG
NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX ( tiếp theo ) II/ Những cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần vương
1/ Khởi nghĩa Ba Đình( 1886 - 1887):
2/ Khởi nghĩa Bãi Sậy ( 1883 -1892)
3/ Khởi nghĩa Hương Khê( 1885 – 1895)
- Địa bàn:
Thuộc huyện Hương Khê và Hương
Sơn ( tỉnh Hà Tĩnh), sau lan sang nhiều
+ Từ năm 1885-1889, nghĩa quân xây
dựng lực lượng, luyện tập quân đội,
rèn đúc vũ khí.
+ Từ năm 1889-1895, nghĩa quân đẩy lùi
được nhiều cuộc càn quét của địch.
+ Sau khi Phan Đình Phùng hi sinh
cuộc khởi nghĩa dần dần tan rã.
Thảo luận nhóm: Tại sao nói cuộc khởi nghĩa Hương Khê là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần vương?
- Đây là cuộc khởi nghĩa có quy mô lớn nhất, địa bàn rộng (phân bố trên bốn tỉnh)
- Lãnh đạo cuộc khởi nghĩa là văn thân
các tỉnh Thanh - Nghệ - Tĩnh Thời gian tồn tại h ơn 10 năm.
- Tính chất chiến đấu ác liệt Tổ chức
chặt chẽ, chỉ huy thống nhất, t ài giỏi.
- Tự chế tạo được vũ khí tương đối
Trang 20Bài26: PHONG TRÀO KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP TRONG NHỮNG
NĂM CUỐI THẾ KỈ XIX ( tiếp theo )
II Những cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần vương
chiến đấu diễn ra quyết
liệt Nghĩa quân đẩy lùi
được nhiều đợt tấn
công của Pháp.
+ Cuối cùng, nghĩa quân
rút lên Mã Cao, chiến
đấu thêm một thời gian
- Lãnh đạo:
Nguyễn Thiện Thuật
-Diễn biến:
+ Trong những năm 1885 – 1889, nhiều trận đánh ác liệt xảy ra giữa nghĩa quân và quân Pháp.
+ Đến cuối năm
1889, phong trào
- Địa bàn: Thuộc huyện Hương Khê và Hương Sơn (Hà Tĩnh), sau lan sang nhiều tỉnh khác
Căn cứ chính ở Ngàn Trươi – (Hương Khê)
- Lãnh đạo: Phan Đình Phùng, Cao Thắng
- Diễn biến:
+ Từ năm 1885-1889, nghĩa quân xây dựng lực lượng, luyện tập quân đội, rèn đúc vũ khí.
+ Từ năm 1889-1895, nghĩa quân đẩy lùi được nhiều cuộc càn quét của địch.
+ Sau khi Phan Đình Phùng hi sinh cuộc khởi nghĩa dần dần tan rã.
+ Đây là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất, có quy mô lớn nhất,
Trang 21Củng cố
1 Ho àn thành bảng niên biểu về các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu
trong phong trào Cần vương theo mẫu cho sẵn dưới đây.
KHỞI NGHĨA YÊN THẾ VÀ PHONG TRÀO CHỐNG
Gợi ý tìm hiểu:
- Các giai đoạn chiến đấu của nghĩa quân Yên Thế.
- Những nét chung về phong trào kháng chiến chống Pháp
của đồng bào miền núi.
Trang 22CHÀO TẠM BIỆT! CHÚC CÁC THẦY CÔ, CÁC EM HỌC SINH DỒI DÀO SỨC
KHỎE, CÔNG TÁC VÀ HỌC TẬP TỐT