+ Sổ liên lạc của một bạn học sinh … - HS khác nhận xét - Đọc bài và trả lời - Ghi nhớ trong sgk+ Sách vở là phơng tiện lu trữ và truyềnthông tin + Bài báo, bản tin trên truyền hình…làph
Trang 1T.T.PHƯợNG
Ngày soạn: 10 - 08 - 2010
Tiết: 01
Ch ơng I:
làm quen với tin học và máy tính điện tử
Bài 1: Thông tin và tin học
A - Mục tiêu - yêu cầu:
- Biết khái niệm ban đầu về thông tin và dữ liệu
- Biết các dạng cơ bản của thông tin
- Biết quá trình hoạt động thông tin của con ngời
Hoạt động 1: Tìm hiểu thông tin là gì? (16')
Đặt câu hỏi để dẫn dắt đến khái niệm thông
? Gọi HS đọc bài, nhắc lại ví dụ trong sgk
và đa ra khái niệm thông tin
- Đa ra khái niệm, sgk trang 3
-> Thông tin là tất cả những gì đem lại sự
hiểu biết về thế giới xung quanh (sự vật,
hiện tợng, ) và về chính con ngời.
? Em hãy lấy một ví dụ về vai trò quan
trọng của thông tin
- HS phát biểu+ Các bài báo, bản tin trên truyền hình+ Tấm biển chỉ đờng
+ Tín hiệu xanh đỏ của đèn giao thông+ Tiếng trống trờng
+ Sổ liên lạc của một bạn học sinh
…
- HS khác nhận xét
- Đọc bài và trả lời
- Ghi nhớ trong sgk+ Sách vở là phơng tiện lu trữ và truyềnthông tin
+ Bài báo, bản tin trên truyền hình…làphơng tiện truyền , lu trữ , xử lý, tiếpnhận thông tin
Hoạt động 2: Tìm hiểu hoạt động thông tin của con ngời (20')
- Gọi HS đọc bài
? Từ những ví dụ về thông tin đã xét Thông
tin có vai trò nh thế nào trong cuộc sống của
con ngời
? Nếu không có thông tin thì cuộc sống của
con ngời sẽ nh thế nào
-> Thông tin có vai trò rất quan trọng
trong cuộc sống của con ngời: Nhận, lu
trữ, trao đổi và xử lí thông tin.
? Nêu ví dụ về thông tin mà con ngời nhận,
Trang 2T.T.PHƯợNG
nào là hoạt động thông tin
- Nhận xét
-> Hoạt động thông tin là việc tiếp nhận,
xử lí, lu trữ và truyền (trao đổi) thông tin.
? Trong hoạt động thông tin, vai trò quan
trong nhất là gì
- Đặt vấn đề về chế biến một món ăn hoặc
tạo ra một vật dụng từ các nguyên liệu có
sẵn:
Chuẩn bị đi học, nhìn thấy trời nhiều cơn
đen, ta mang theo áo ma vì biết trời sẽ ma;
? Quá trình từ một hoặc một vài thông tin
em có, em đa ra một kết luận Theo em gọi
là gì
-> Xử lí thông tin đóng vai trò quan trọng
nhất trong hoạt động thông tin vì nó đem
lại sự hiểu biết cho con ngời.
- Đa ra một vài thông tin: nhìn trời nhiều
cơn đen, gió lớn thì ta nhân thấy đợc hiện
t-ợng gì Đó là trời sắp ma
? Từ ví dụ trên, em phân biệt đâu là thông
tin trớc xử lí, đâu là thông tin sau xử lí
-> Thông tin vào là thông tin trớc xử lí
Thông tin ra là thông tin nhận đợc sau xử lí
? Quan sát mô hình quá trình xử lí thông tin
trong sgk, vẽ và đa ví dụ cụ thể
- Vẽ mô hình quá trình xử lí trong sgk
? Em hãy tự lấy một ví dụ để minh hoạ cho
mô hình xử lí thông tin trên
? Mỗi nhóm tự lấy thêm một vài ví dụ để
minh hoạ cho việc xử lí thông tin
- Tìm hiểu và trả lời
- Nghe giảng, suy nghĩ và trả lời
- Tìm hiểu sgk về vai trò của xử lí tronghoạt động thông tin
- Tìm hiểu ví dụ và đa ra lời nhận xét
- HS khác nhận xét và đa ra khái niệm
về thông tin vào, thông tin ra
- Hoạt động nhóm
d- củng cố - hdvn (8')
Đa ra câu hỏi để hs suy nghĩ, trả lời nhằm
ôn lại kiến thức vừa học:
Chia nhóm và hoạt động theo nhóm
Gọi nhóm trởng trả lời, so sánh kết quả với
nhóm khác
Câu 1: Thông tin có thể giúp cho con ngời?
A Nắm đợc quy luật của tự nhiên và do vậy
Trang 3T.T.PHƯợNG
D A, B, C đều đúng;
Câu 2: Điền vào chỗ trống
- Thông tin là những gì sự hiểu biết về
và về chính con ngời;
- Hoạt động thông tin bao gồm việc , lu
trữ và thông tin Xử lí thông tin vì nó
cho con ngời
- Thông tin gọi là thông tin vào, thông
tin gọi là thông tin ra
* Nhận xét và bổ sung
HDVN: - Yêu cầu học sinh về nhà trả lời
câu hỏi và bài tập 1, 2, 3 trang 5 sgk
- Chuẩn bị phần tiếp theo: Hoạt
động thông tin và tin học
Hoàn thiện câu trả lời
Ghi bài về nhà và chuẩn bị bài mới
- *******
Trang 4-T.T.PHƯợNG
Ngày soạn: 10 - 8 - 2010
Tiết: 02
Bài 1: Thông tin và tin học (tiếp theo)
A - Mục tiêu - yêu cầu:
- Biết máy tính là công cụ hỗ trợ hoạt động xử lí thông tin của con ngời và tin học làngành khoa học nghiên cứu các hoạt động xử lí thông tin tự động bằng máy tính điện tử
- Có khái niệm ban đầu về tin học và nhiệm vụ chính của tin học
Kiểm tra bài cũ: 7'
Câu 1: Theo em biết thì thông tin đợc tiếp
nhận từ những nguồn nào? Nêu một số ví dụ
về thông tin và cách thức mà con ngời thu
nhận? Từ đó em hãy nêu sự hiểu biết về
thông tin?
Câu 2: Hoạt động thông tin của con ngời là
nh thế nào? Hãy cho ví dụ về thông tin vào,
thông tin ra và cách xử lí thông tin?
Câu 3: Chọn phơng án phù hợp nhất (gv
treo bảng phụ)
Ngành Tin học có nhiệm vụ
A, Nghiên cứu cấu trúc và tính chất của
Học sinh khác nhận xét
Trang 5T.T.PHƯợNG
Hoạt động 1: Tìm hiểu hoạt động thông tin và tin học? (20')
Gọi học sinh đọc bài
? Hoạt động thông tin của con ngời đợc tiến
hành nh thế nào Cho ví dụ?
Gọi hs khác nhận xét
Nhận xét và bổ sung:
-> Hoạt động thông tin của con ngời đợc
tiến hành nhờ các giác quan và bộ não:
- Giác quan giúp con ngời tiếp nhận thông
tin.
- Bộ não thực hiện việc xử lí, biến đổi, lu
trữ thông tin thu nhận đợc.
? Khả năng làm việc của con ngời là vô hạn
hay có giới hạn? Lấy ví dụ?
- Giải thích sự hạn chế của các giác quan và
não trong việc tiếp nhận, xử lí thông tin
(sgk)
- Xã hội ngày càng hiện đại thì nhu cầu
sống ngày càng đợc nâng cao Chính vì vậy,
ngày nay con ngời đã không ngừng chế tạo
ra những công cụ và phơng tiện hiện đại để
giúp mình vợt qua đợc những giới hạn đó
? Em hãy lấy một vài ví dụ trên thực tế mà
em biết về máy móc đã giúp con ngời vợt
qua hạn chế của các giác quan và bộ não
- Với sự ra đời của máy tính, ngành tin học
ngày càng phát triển mạnh mẽ Ngoài sự tò
mò, ham hiểu biết, càng sớm càng tốt mỗi
ngời phải ý thức rằng nếu không có hiểu
biết nhất định về máy tính nói riêng và tin
học nói chung thì khó có thể hoà nhập vào
cuộc sống hiện đại
? Vậy với tầm quan trọng của tin học nh
vậy, nhờ sự trợ giúp của MTĐT, em hãy cho
biết Tin học có những nhiệm vụ nào
Nhận xét và bổ sung:
Một trong các nhiệm vụ chính của tin học
là nghiên cứu việc thực hiện các hoạt
động thông tin một cách tự động nhờ sự
trợ giúp của MTĐT
- Giải thích tự động của máy tính
? Cho một số ví dụ khác về sự phát triển của
tin học cùng với ứng dụng của máy tính
? Ngoài việc là công cụ trợ giúp tính toán
thì máy tính còn có thể hỗ trợ con ngời vào
những việc gì?
Đọc bàiTìm hiểu sgk và ví dụ thực tế để trả lời
- Giác quan
- Bộ não
Tìm hiểu sgk
Tìm hiều sgk và trả lời+ Có giới hạn
VD: con ngời không thể nhìn đợcnhững vật quá nhỏ bé, hoặc làm việcnhanh đợc với những con số khổng lồ…
Kính thiên văn Kính hiển vi Máy tính điện tử
Tìm hiểu và trả lời
- Hoạt động nhóm (3’)
- Đại diện mỗi nhóm cho những ví dụ
cụ thể+ Soạn thảo văn bản+ Giải quyết các bài toán về KHKT+ Trí tuệ nhân tạo
+ Mua bán trực tuyến
Hoạt động 3: Chữa nhanh bài tập trong sgk (10')
Trang 6T.T.PHƯợNG
Gọi hs trả lời các câu hỏi 1-5 trong sgk
trang 5
Chia nhóm, câu hỏi trả lời
Yêu cầu học sinh khác nhận xét
- Gọi HS đọc bài phần ghi nhớ sgk trang 5
? Gọi hs khác nhắc lại nội dung chính của
bài qua phần ghi nhớ
Trang 7- -T.T.PHƯợNG
Ngày soạn: 18 - 08 - 2010
Tiết: 03
Bài 2: Thông tin và biểu diễn thông tin
A - Mục tiêu - yêu cầu:
- Phân biệt đợc các dạng thông tin cơ bản
- Biết khái niệm biểu diễn thông tin
B - phơng pháp - phơng tiện:
1 Giáo viên:
- Đặt vấn đề để học sinh trao đổi và đa nhận xét
- Thuyết trình, đàm thoại, phát vấn ->Tổng kết
Kiểm tra bài cũ: 4'
Câu 1: Tin học có những nhiệm vụ
nào? Lấy một số ví dụ minh họa về những
khả năng của máy tính nói chung và tin học
nói chung trong thời kỳ hiện nay
Câu 2: Việc xử lí thông tin xuất hiện
trong hoạt động (gv treo bảng phụ)
a, Soạn sách vở cho buổi học ngàymai
b, Gọi điện thoại
c, Tìm lời giải cho một bài toán
d, Tất cả a, b, c
GV nhận xét chung và cho điểm
- Lớp trởng báo cáo sĩ sốLên bảng trả lời câu hỏi
HS khác nhận xét bạn trả lời
ĐVĐ: (1') Thế giới quanh ta rất đa dạng nên có nhiều dạng thông tin khác nhau và mỗi
dạng có một số cách thể hiện khác nhau Ví dụ: có những thông tin thuộc về lĩnh vực khoahọc; có những thông tin thuộc về nhóm tranh ảnh… Vậy thông tin có mấy dạng cơ bản vàtrong lĩnh vực tin học thì thông tin đợc chia thành mấy dạng Bài học hôm nay, chúng tacùng tìm hiểu về các dạng thông tin đó
Trang 8T.T.PHƯợNG
Hoạt động 1: Các dạng thông tin cơ bản? (15')
? Nhắc lại việc tiếp nhận thông tin từ những
nguồn nào Từ đó em có thể nêu một số
dạng thông tin mà em biết
- Gọi hs đọc bài
? Qua phần bạn vừa đọc, em cho biết thông
tin có những dạng cơ bản nào Cho ví dụ
- Mở rộng giới thiệu các dạng thông tin kết
hợp cho những cảm nhận và hiểu biết chính
xác hơn, ví dụ nh hình ảnh động, phim
ảnh,
- Trong cuộc sống con ngời còn thu nhận
thông tin dới dạng khác: mùi, vị, cảm giác
(nóng-lạnh, vui-buồn, ) Nhng hiện tại 3
dạng thông tin nói trên là những dạng thông
tin cơ bản mà máy tính có thể xử lí đợc
- Trên là các dạng cơ bản của thông tin Vậy
biểu diễn thông tin nh thế nào chúng ta cùng
tìm hiểu mục tiếp theo
Suy nghĩ bài đã học và tìm hiểu sgk trảlời
Đọc bàiTìm hiểu sgk và trả lời
Tìm hiểu sgk để giải thích+ Sách vở, báo chí…
Trang 9T.T.PHƯợNG
Hoạt động 2: Biểu diễn thông tin (18')
Gọi học sinh đọc bài
ĐVĐ:
- Mỗi dân tộc có hệ thống các chữ cái của
riêng mình để biểu diễn thông tin dới dạng
văn bản
- Để tính toán, chúng ta biểu diễn thông tin
dới dạng các con số và kí hiệu toán học
a) Biểu diễn thông tin:
? Từ ví dụ cô vừa nêu, tìm hiểu sgk , em
hiểu biểu diễn thông tin là nh thế nào Cho
ví dụ khác?
- Nhận xét và tổng kết
Biểu diễn thông tin là cách thể hiện thông
tin dới dạng cụ thể nào đó.
? Theo em, có thể biểu diễn thông tin dới
dạng khác 3 dạng trên không Cho ví dụ?
- Thông tin có thể có nhiều cách biểu diễn
khác nhau Chẳng hạn để diễn tả cùng một
buổi sáng đẹp trời, hoạ sĩ có thể vẽ bức
tranh, nhạc sĩ lại diễn đạt cảm xúc dới dạng
bản nhạc, nhà thơ có thể sáng tác một bài
thơ
? Em hãy cho ví dụ khác
b) Vai trò của biểu diễn thông tin:
? Theo em, biểu diễn thông tin có vai trò nh
thế nào trong việc truyền và tiếp nhận thông
tin Cho ví dụ
- Biểu diễn thông tin có vai trò quyết định
đối với mọi hoạt động thông tin của con
ngời
Biểu diễn thông tin còn cho phép lu trữ và
chuyển giao thông tin, có vai trò quyết định
đối với hoạt động thông tin nói chung và
quá trình xử lí thông tin nói riêng
Chính vì vậy con ngời không ngừng cải
tiến, hoàn thiện và tìm kiểm các phơng tiện,
công cụ biểu diễn thông tin mới
VD: Ngời nguyên thuỷ dùng viên sỏi
để đếm số lợng con thú săn đợc; ngờikhiếm thính
B ghi lại các bài văn hay;
C lu lại mùi vị của thức ăn;
D nhớ các giọng chim hót;
Hoạt động theo nhómNhóm trởng trả lời
Nhận xét chéo nhau
Trang 10T©m tr¹ng cña mçi ngêi sau khi
xem xong ®o¹n phim tµi liÖu C¶m gi¸c
Trang 11A - Mục tiêu - yêu cầu:
- Biết khái niệm biểu diễn thông tin
- Biết cách biểu diễn thông tin trong máy tính bằng các dãy bit
- Biết đợc khả năng u việt của máy tính cũng nh các ứng dụng đa dạng của tin họctrong các lĩnh vực khác nhau của xã hội
B - phơng pháp - phơng tiện:
1 Giáo viên:
- Đặt vấn đề để học sinh trao đổi và đa nhận xét
- Thuyết trình, đàm thoại, phát vấn ->Tổng kết
Kiểm tra bài cũ: 4'
Câu 1: Nêu một vài ví dụ minh hoạ có
thể biểu diễn thông tin bằng nhiều cách đa
dạng khác nhau?
Câu 2: Trống đồng Đông Sơn là một
trong những di sản văn hoá nổi tiếng của
n-ớc ta Theo em, ngời xa dùng nó cho những
HS khác nhận xét bạn trả lời
ĐVĐ:Tiết trớc, chúng ta đã đợc làm quen với các dạng của thông tin và cách biểu diễn
thông tin có vai trò quan trọng nh thế nào đối với hoạt động của thông tin Tiết học hômnay, chúng ta sẽ đi tìm hiểu xem thông tin đợc biểu diễn nh thế nào trong máy tính
Hoạt động 1: Biểu diễn thông tin trong máy tính (20')
- Gọi hs đọc bài
? Em hãy cho ví dụ về cách biểu diễn thông
tin
- Việc lựa chọn dạng biểu diễn thông tin tuỳ
theo mục đích và đối tợng dùng tin có vai
trò rất quan trọng
Để máy tính có thể trợ giúp con ngời trong
hoạt động thông tin, thông tin cần đợc biểu
diễn dới dạng phù hợp
? Muốn đa thông tin vào trong máy tính,
Đọc bàiTìm hiểu sgk và trả lời:
Ngời khiếm thính, khiếm thị,
- Biểu diễn thông tin sao cho máy tính
Trang 12T.T.PHƯợNG
con ngời phải làm gì?
? Tìm hiểu thông tin trong SGK, em hãy cho
biết thông tin đợc biểu diễn dới dạng nào?
hai trạng thái có hoặc không
? Theo em, tại sao thông tin trong máy tính
đợc biểu diễn thành dãy bit
- Các thành phần quan trọng của máy tính,
ví dụ CPU, về mặt vật lí chính là một tổ hợp
của rất nhiều mạch điện, tổ hợp logic các
trạng thái của các mạch điện đó cho ta kết
quả hoạt động của CPU
? Trong tin học, dữ liệu đợc hiểu nh thế nào
Dữ liệu là thông tin đợc lu trữ trong
máy tính.
- Dữ liệu là dạng biểu diễn của thông tin và
đợc lu trữ trong bộ nhớ của máy tính
có thể nhận biết và xử lý đợc
- Tìm hiểu sgk để trả lời
- Cho ví dụ về trạng thái của thông tin
Dùng hai kí hiệu 0 và 1 để biểu diễntrạng thái có hay không có tín hiệuhoặc đóng hay ngắt mạch điện
Cách biểu diễn thông tin chỉ bằng hai
kí hiệu 1 và 0 rất hấp dẫn vì sự giản đơntrong kĩ thuật thực hiện
ĐVĐ: Mục tiêu của Tin học là khai thác thông tin có hiệu quả nhất phục vụ cho mọi mặt
hoạt động của con ngời Do đó ở bất kì lĩnh vực hoạt động nào cần xử lí thông tin thì ở đótin học đều có thể phát huy tác dụng Vậy máy tính nói chung, tin học nói riêng nó có thểlàm đợc những gì và những gì cha có khả năng làm đợc thì bài học hôm nay cô trò mìnhcùng tìm hiểu bài 3 để có lời giải đáp
Bài 3: em có thể làm đợc những gì nhớ máy tính
Hoạt động 2: Một số khả năng của máy tính (10')
- Gọi hs đọc bài
? Tìm hiểu sgk, em hãy cho biết máy tính có
khả năng làm những việc gì
GV: Nếu chúng ta thực hiện các phép tính
bằng tay thì mất rất nhiều thời gian Ngày
nay máy tính là công cụ trợ giúp chúng ta
trong việc tính toán Có thể thực hiện hàng
tỉ phép tính trong một giây, có thể cho kết
quả các phép tính toán chỉ trong chốc lát
- HS thảo luận theo bàn và trả lời
d- củng cố - hdvn: 10'
Trang 13T.T.PHƯợNG
Chia lớp thành hai nhóm,
?- Hoàn thành phiếu học tập sau:
1- Ngoài ba dạng thông tin cơ bản, em hãy
tìm xem còn có dạng thông tin nào khác
không?
2- Nêu một vài ví dụ minh hoạ việc có thể
biểu diễn thông tin bằng nhiều cách đa dạng
khác nhau?
3- Theo em, tại sao thông tin trong máy tính
đợc biểu diễn thành dãy bít?
A Vì máy tính gồm các mạch điện tử chỉ có
trạng thái đóng mạch và ngắt mạch;
B Vì chỉ cần dùng hai kí hiệu 0 và 1, ngời
ta có thể biểu diễn đợc mọi thông tin trong
máy tính;
C Vì máy tính không hiểu đợc ngôn ngữ tự
nhiên;
D Tất cả các lí do trên đều đúng;
- Thu phiếu học tập, gọi đại diện nhóm trả
lời, nhóm khác nhận xét chéo nhau
- Nhận xét, bổ sung
- Về nhà đọc và tìm hiểu tiếp bài 3: Một số
khả năng của máy tính
- Làm bài tập sau:
B1: Nh em biết, một bit nhận một trong hai
giá trị tơng ứng với hai kí hiệu 0 và 1 Nh
vậy, dùng một bít ta có thể biểu diễn trạng
thái của một bóng đen: đèn tắt là 0, đèn
Theo em, cần mấy bít để có thể biểu diễn cả
4 trạng thái này? Hãy thử dùng dãy bit để
thể hiện cách biểu diễn đó
Hoạt động theo nhóm
Nhóm trởng trả lờinhận xét chéo nhau
Ghi bài tập về nhà
00 11 01 10
Trang 14
- -T.T.PHƯợNG
Ngày soạn 01/09/2010
Tiết: 05
Bài 3: em có thể làm đợc những gì nhớ máy tính (tiếp theo)
A - Mục tiêu - yêu cầu:
- Biết đợc khả năng u việt của máy tính cũng nh các ứng dụng đa dạng của tin họctrong các lĩnh vực khác nhau của xã hội
- Biết đợc một số ứng dụng của máy tính
- Biết đợc máy tính chỉ là công cụ thực hiện những gì con ngời chỉ dẫn
B - phơng pháp - phơng tiện:
1 Giáo viên:
- Đặt vấn đề để học sinh trao đổi và đa nhận xét
- Thuyết trình, đàm thoại, phát vấn ->Tổng kết
Kiểm tra bài cũ: 7'
Câu 1: Trả lời bài tập giao về nhà
Câu 2: Tơng tự bài tập đó, em hãy cho
biết có bao nhiêu trạng thái khác nhau của
4 bóng đèn để cạnh nhau? Hãy dùng dãy bit
để biểu diễn trạng thái đó
Câu 3: Hãy nêu những khả năng to lớn
đã làm cho máy tính trở thành một công cụ
xử lí thông tin hữu hiệu? Kể thêm một vài
ví dụ về những gì có thể thực hiện với sự trợ
giúp của máy tính điện tử
- Có 16 trạng thái khác nhau Để biểu diễn tất cả các trạng thái này cần 4 bit:
0000, 0001, 0010, 0011, 0100,0101,
0110, 0111, 1000, 1001, 1010, 1011,1100, 1101, 1110, 1111Lên bảng trả lời câu hỏi
HS khác nhận xét bạn trả lời
Hoạt động 1: Có thể dùng máy tính điện tử vào những việc gì (15')
Gọi học sinh đọc bài
? Với những khả năng đã nêu ở mục 1, theo
- Điều khiển tự động và robot
- Liên lạc, tra cứu và mua bán trực tuyến.
ĐVĐ: Với khả năng tuyệt vời của máy tính mà chúng ta đã tìm hiểu, tuy nhiên nó có tự
có hay phải nhờ con ngời Bên cạnh khả năng lớn đó thì nó có những hạn chế gì, chúng tacùng xét tiếp
Trang 15T.T.PHƯợNG
Hoạt động 2: Máy tính và điều cha thể (15')
- Gọi hs đọc bài
? Nhắc lại những khả năng to lớn của máy
tính cùng những ứng dụng của nó
? Tất cả sức mạnh trên của máy tinh đều
phụ thuộc vào yếu tố nào
Sức mạnh của máy tính phụ thuộc vào
con ngời và do những hiểu biết của con
- Chặng đờng phía trớc đang còn rất dài và
biết đâu, trong tơng lai, chính em sẽ là ngời
góp phần sáng tạo ra những thế hệ máy tính
mới giúp con ngời hiểu rõ tất cả về chính
mình, “giải mã” toàn bộ khả năng kì diệu –
Năng lực t duy, điều làm cho con ngời
trở thành bá chủ thế giới
? Đâu là hạn chế lớn nhất của máy tính hiện
nay
Nhận xét và bổ sung
Máy tính cha thể thay thế hoàn toàn con
D giúp em kết nối bạn bè trên thế giới
? 3: Sức mạnh của máy tính phụ thuộc vào
Đáp án đúng là E
Đáp án đúng là A
Đáp án đúng là C
Trang 16T.T.PHƯợNG
A khả năng lu trữ còn hạn chế; B cha nói đợc nh con ngời; C không có khả năng t duy nh con ngời; D kết nối Internet còn chậm; BTVN ? Hãy dựa trên kiến thức thu thập đợc buổi học hôm nay, các em hãy trình bày lại trong tập - dựa trên các câu hỏi gợi ý trong sgk sau và phần trình bày không quá một trang - Đọc bài đọc thêm 2: Cội nguồn sức mạnh của con ngời - Đọc trớc bài 4: Máy tính và phần mềm máy tính Đáp án đúng là C *) Rút kinh nghiệm
Ngày soạn: 01/09/2010
Tiết: 06
Bài 4: máy tính và phần mềm máy tính
A - Mục tiêu-yêu cầu:
- Biết sơ lợc cấu trúc chung của máy tính điện tử và một vài thành phần quan trọng nhất của máy tính cá nhân
- Biết đợc chức năng và phân loại bộ nhớ máy tính;
B - phơng pháp - phơng tiện:
1 Giáo viên:
- Đặt vấn đề để học sinh trao đổi và đa nhận xét
- Một máy tính tháo rời hoặc bo mạch chính cũ trên đó có CPU, RAM các đầu nối
để học sinh quan sát
- Thuyết trình, đàm thoại, phát vấn ->Tổng kết
2 Học sinh:
- Học sinh đọc sgk, quan sát trên máy tính trong tiết thực hành, trao đổi lại, hoạt
động nhóm sau đó tổng kết
+ Sử dụng phơng pháp quan sát, trực quan
c - hoạt động dạy - học:
ổn định lớp: 1'
Kiểm tra bài cũ:4'
Câu 1: Những khả năng to lớn nào đã
làm cho máy tính trở thành một công cụ xử
lí thông tin hữu hiệu?
Câu 2: Hãy kể thêm một vài ví dụ về
những gì có thể thực hiện với sự trợ giúp
của máy tính điện tử?
Câu 3: Đâu là hạn chế lớn nhất của
máy tính hiện nay?
Gọi học sinh khác nhận xét
- Lớp trởng báo cáo sĩ số HS1: Lên bảng trả lời câu hỏi
HS2: lên bảng trả lời
HS3: Lên bảng trả lời câu hỏi
Trang 17T.T.PHƯợNG
GV nhận xét chung và cho điểm HS khác nhận xét bạn trả lời
Hoạt động 1: Mô hình quá trình ba bớc (15')
? Em hãy mô phỏng lại mô hình quá trình
xử lí thông tin
ĐVĐ Trong thực tế, nhiều quá trình có thể
đợc mô hình hoá thành một quá trình 3 bớc
ví dụ: Giặt quần áo, pha trà mời khách
- Giải thích ví dụ trong sgk
? Xác định Input, Xử lí, Output trong mỗi ví
- Do vậy, để có thể giúp con ngời trong quá
trình xử lí thông tin, máy tính cần phải có
các thành phần thực hiện các chức năng
t-ơng ứng: thu nhận, xử lý và xuất thông tin
đã xử lý
1 học sinh lên bảng mô phỏng lại môhình xử lí thông tin
Tìm hiểu sgk và trả lời
- VD: Giải bài toán+ Input: các dữ kiện bài toán đã cho+ Xử lí: Suy nghĩ, tìm lời giải
+ Output: Đa ra đợc đáp số của bài toán
ĐVĐ: Vậy các bộ phận đảm nhận các chức năng tơng ứng trên là gì, chúng ta cùng tìm
hiểu phần 2: Cấu trúc chung của MTĐT
Hoạt động 2: Cấu trúc chung của máy tính điện tử (20')
Gọi hs đọc bài
Ngày nay, MT có ở rất nhiều nơi với
rất nhiều chủng loại
Có thể cho hs quan sát hình vẽ, tranh
trong sgk, hoặc sử dụng một máy tính
làm giáo cụ trực quan
Đọc bàiNghe và quan sát
Nhập (input) Xử lí Xuất
(output)
Trang 18T.T.PHƯợNG
Tuy nhiên tất cả các MT đều đợc xây
dựng trên cơ sở một cấu chung cơ bản
do nhà toán học Von Neumann đa ra
? Tìm hiểu thông tin trong SGK, em
hãy cho biết cấu trúc của máy tính
+ Thiết bị vào/ra (Input/Output):
đ-a thông tin vào máy / đđ-a dữ liệu từ
máy ra ngoài
+ Bộ nhớ (Memory): lu trữ thông tin
trong quá trình xử lí
Có thể cho hs quan sát các thiết bị
(Máy tính để bàn, máy tính xách tay)
Trang 19Điều khiển và phối hợp mọi hoạt
động của máy tính theo sự chỉ dẫn
của chơng trình.
? Thực tiễn, em hãy cho biết trong các
bộ phận của con ngời thì bộ phận nào
quan trọng nhất? Vì sao?
C) Thực hiện việc diều khiển và phối
hợp mọi hoạt động của MT
bộ nhớ có thể đọc/ghi- khi tắt máy,
thông tin trong RAM bị mất)
ROM (là bộ nhớ chỉ đọc - khi
tắt máy, thông tin không bị mất)
Giới thiệu một số loại ROM
- BNN: Lu trữ lâu dài chơng trình và
dữ liệu Thông tin lu trên BNN không
bị mất khi ngắt nguồn điện
Gồm: đĩa cứng, đĩa mềm, đĩa
Một số loại ROM
Trang 20Giới thiệu bội số của byte
c) Thiết bị vào / ra (Input / Output
-I/O)
? Tìm hiểu sgk, hãy nêu chức năng và
các thành phần
Nhận xét và bổ sung
Chức năng: trao đổi thông tin với bên
ngoài, đảm bảo việc giao tiếp với ngời
sử dụng
Thành phần: TB nhập dữ liệu (bàn
phím, chuột, máy quét, )
TB xuất dữ liệu (màn
hình, máy in, máy chiếu, )
Giới thiệu hình ảnh hoặc thiết bị trực
Tìm hiểu sgk và trả lời
Là Byte (B - bai)1B = 8Bit Tìm hiểu sgk về bội số của Byte
Tìm hiểu sgk và trả lời
Quan sát
Bàn phím
Trang 21T.T.PHƯợNG
quan Máy in Chuột Máy quét Màn hình d- củng cố - hdvn: ? Cấu trúc chung của máy tính điện tử ? Tại sao CPU đợc coi nh bộ não của máy tính ? Nêu chức năng và phân loại bộ nhớ ? Kể tên một số thiết bị vào/ra mà em biết - Làm bài tập 1,2,3,4 sgk trang 19 - Đọc tiếp phần tiếp theo *) Rút kinh nghiệm
Trang 22
- -T.T.PHƯợNG
Ngày soạn: 8 - 9 - 2010
Tiết: 07
Bài 4: Máy tính và phần mềm máy tính (tiếp theo)
A - Mục tiêu - yêu cầu:
- Biết khái niệm phần mềm máy tính và vai trò của phần mềm máy tính
- Biết đợc máy tính hoạt động theo chơng trình
- Biết thế nào là một hệ tin học và phân loại phần mềm
B - phơng pháp - phơng tiện:
1 Giáo viên:
- Đặt vấn đề để học sinh trao đổi và đa nhận xét
- Thuyết trình, đàm thoại, phát vấn ->Tổng kết
Kiểm tra bài cũ:4'
Câu 1: Nêu cấu trúc chung của máy
HS khác nhận xét bạn trả lời
Hoạt động 1: Máy tính là một công cụ xử lí thông tin (15')
- Khối xử lí trung tâm CPU
- Khối nhớ
- Khối nhập/ xuất
- HS trả lời+ quá trình xử lí thông tin của máy tính
đợc tiến hành một cách tự động theo sựchỉ dẫn của chơng trình
- HS thảo luận theo bàn thống nhất ýkiến và trả lời câu hỏi
+ Mô hình quá trình 3 bớc Nhập
Xuất Xử lí và lu trữ
- HS trả lời+ Bàn phím, chuột+ Bộ nhớ, CPU…
+ Máy in, màn hình, loa…
Trang 23Giải thích vì sao có thể sử dụng máy tính
cho nhiều mục đích khác nhau (khác với ti
vi, máy giặt, )
? Tìm hiểu thông tin trong SGK, em hãy cho
biết hiện nay có mấy loại phần mềm
- GV bổ xung khi hs trả lời còn thiếu
HĐH Ví dụ: HĐH MSDOS, WINDOWS,
? Em hiểu thế nào là phần mềm ứng dụng?
? Em hãy lấy một vài phần mềm ứng dụng
mà em biết
Đọc bài
- HS hoạt động cá nhân từ 1-2'
- Một hs đứng dậy phát biểu, hs khácnhận xét và bổ sung
bộ phận chức năng của máy tính saocho chúng hoạt động một cách nhịpnhàng và chính xác
- HS trả lời
- HS trả lời
- HS trả lời+ Phần mềm soạn thảo văn bản+ Phần mềm giải trí
+ Phần mềm học tập
d- củng cố - hdvn: 5'
Trang 24T.T.PHƯợNG
? HS nhắc lại kiến thức trọng tâm của bài
? Ngoài những phần mềm ứng dụng đã nêu
ở trên, em hãy lấy thêm một vài ứng dụng
Trang 25T.T.PHƯợNG
Ngày soạn: 8 - 9 - 2010
Tiết: 08
Bài thực hành 1:
làm quen với một số thiết bị máy tính
A - Mục tiêu - yêu cầu:
- Nhận biết đợc một số bộ phận cấu thành cơ bản của máy tính cá nhân (loại máytính thông dụng nhất hiện nay)
- Biết cách bật / tắt máy tính
- Làm quen với bàn phím và chuột
B - phơng pháp - phơng tiện:
1 Giáo viên:
- Phòng máy hoạt động tốt và một số thiết bị khác: ổ đĩa, RAM,
- SGK quyển 1, thiết kế bài giảng,
- Thuyết trình, đàm thoại, phát vấn, mô phỏng, trực quan ->Tổng kết
- - Phổ biến nội quy phòng máy, kiểm tra
tình trạng máy tính và nguồn điện
- Sắp xếp vị trí ngồi học của học sinh
Kiểm tra bài cũ:3'
Hoạt động 1: Phân biệt các bộ phận của máy tính cá nhân (10')
- Gồm: Bàn phím, chuột, máyquét,
Quan sát
Quan sát
Trang 26- Bộ nhớ trong ROM, RAM
- Bộ nhớ ngoài: các loại đĩa từ
- Chức năng: là bộ não của máytính Tính toán, điều khiển, phốihợp mọi hoạt động của máy tínhtheo sự chỉ dẫn của chơng trình
Quan sát
- Chức năng: là nơi lu các chơngtrình và dữ liệu
Trang 27- Quan sát các đèn tín hiệu và quá trình khởi
động của máy tính thông qua các thay đổi
C1: Nhấn nút Start \ nhấn Turn off
Computerr \ nhấn Turn off
C2: Sử dụng bàn phím (giới thiệu)
? Yêu cầu thực hành trên máy
Quan sát trên máy
Thực hành trên máy theo hớng dẫnQuan sát thao tác
Thực hành trên máy theo hớng dẫn
Hoạt động 3: Làm quen với bàn phím và chuột (15')
Trang 28T.T.PH¦îNG
+ Bµn phÝm:
Giíi thiÖu bµn phÝm
? Nªu c¸c nhãm phÝm c¬ b¶n
- Giíi thiÖu t¸c dông cña mét sè phÝm
Shift; Delete, Enter,…
+ Chuét:
giíi thiÖu chuét
? Quan s¸t vµ cho biÕt c¸c thµnh phÇn trªn
Trang 29T.T.PH¦îNG
- BTVN: §äc tríc bµi: PhÇn mÒm häc tËp (LuyÖn tËp chuét)
*) Rót kinh nghiÖm
Trang 30
T.T.PHƯợNG
Ngày soạn: 15/09/2010
Tiết: 09
Ch ơng II:
Phần mềm học tập
Bài 5: Luyện tập chuột
A - Mục tiêu - yêu cầu
- Biết thao tác với chuột: di chuột, nhấn đúp, rê chuột
- Biết khởi động phần mềm: Luyện chuột
- Tự luyện tập các thao tác qua phần mềm luyện sử dụng chuột
- Hứng thú với bộ môn
B - phơng pháp - phơng tiện:
+ Giáo viên: Chuột máy tính Có thể dạy ở phòng máy (cài đặt phần mềm luyện
chuột) Sgk, Thiết kế bài giảng
Cho học sinh hoạt động nhóm, cùng tìm hiểu -> nhận xét, tổng kết
+ Học sinh: Vở ghi, sgk, họat động nhóm
c - hoạt động dạy - học:
Hoạt động của giáo
? Chuột có nhiệm vụ gì
GV cho hs xem chuột máy tính
và học sinh trả lờimột số câu hỏi sau
? Cấu tạo chuột có mấy nút
? Quan sát các hình trong SGK
trang 23, em hãy cho biết có
mấy thao tác với chuột
? Với mỗi thao tác em hãy nêu
Học sinh khác nhận xét
Đọc bài
- HS trả lời
- HS trả lời+ Giúp chúng ta thực hiện các lệnh điều khiển hoặcnhập dữ liệu vào máy tính nhanh và thuận tiện
- HS quan sát và trả lời câu hỏi+ Có 2 nút: Nút trái và nút phải
- HS tìm hiểu thông tin trong SGK và trả lời câu hỏi
Có 5 thao tác với chuột+ Di chuyển chuột+ Nháy chuột+ Nháy nút phải chuột+ Nháy phải chuột+ Kéo thả chuột
- HS trả lời theo ý hiểu
- bạn khác nhận xét và bổ xung nếu bạn trả lời sai
Trang 31T.T.PHƯợNG
skills (24’)
GV giới thiệu phần mềm: Phần
mềm Mouse skills sẽ giúp em
luyện tập các thao tác với chuột
sinh Beginner với 4 mức
(Beginner – Bắt đầu; Not bad
- -Ngày soạn: 15/09/2010
Tiết: 10
Bài thực hành : Luyện tập chuột
A - Mục tiêu - yêu cầu:
- Cách cầm chuột đúng cách
- Nhận biết đợc con trỏ chuột và vị trí của nó trên màn hình
- Thực hiện các thao tác với chuột máy tính:
+ Di chuyển chuột
+ Nháy chuột
+ Nháy nút phải chuột
Trang 32T.T.PHƯợNG
+ Nháy đúp chuột
+ Kéo thả chuột
B - phơng pháp - phơng tiện:
+ Giáo viên: Phòng máy (cài đặt phần mềm luyện chuột) Sgk, Thiết kế bài giảng.
Cho học sinh hoạt động nhóm trên máy, cùng tìm hiểu -> nhận xét, tổng kết
+ Học sinh: Vở ghi, sgk, họat động nhóm, quan sát, thực hành thao tác -> nhận xét
c - Hoạt động dạy - học:
ổn định lớp:(2’)
- - Phổ biến nội quy phòng máy, kiểm tra
tình trạng máy tính và nguồn điện
- Sắp xếp vị trí ngồi học của học sinh
Kiểm tra bài cũ: (5')
? Có mấy thao tác chính với chuột? Mỗi
thao tác em hãy nêu cách thức thực hiện
? Trong phần mềm luyện tập chuột Mouse
Skills có mấy mức, mỗi mức cho phép thực
hiện mấy lần thao tác luyện tập chuột
- Nhận xét, bổ sung và cho điểm
HĐ1: Khởi động phần mềm: 5'
? Thao tác khởi động phần mềm
- Nhận xét, bổ sung
B1: Khởi động phần mềm Mouse Skills
B2: Nhấn một phím bất kì để bắt đầu vào
cửa sổ luyện tập chính
HĐ 2: Luyện tập sử dụng chuột (30')
Luyện tập thao tác sử dụng chuột qua từng
- Khi thực hiện xong một mức, phần mềm
sẽ xuất hiện thông báo kết quả mức luyện
tập này Nháy phím bất kỳ để chuyển sang
mứcluyện tập tiếp theo
- Nhấn phím N để chuyển sang mức tiếp
theo
- Luyện xong 5 mức, phần mềm sẽ đa ra
tổng điểm và đánh giá trình độ sử dụng
- Lớp trởng báo cáo sĩ số
Trả lời và thực hiện trên máy
Học sinh khác nhận xét thao tác của bạn
Thực hành theo hớng dẫn
Trang 33T.T.PHƯợNG
chuột của em
+ Beginner: Thấp nhất+ Not bad: Tạm đợc+ Good: Khá tốt+ Expert: Rất tốt
- GV quan sát và kiểm tra mức độ luyện tập
chuột của các em
- Trả lời một số câu hỏi của hs khi vớng mắc
? Nhắc lại thao tác với chuột: di chuyển, nháy đơn, nháy đúp, kéo thả chuột
- Dặn: Về nhà đọc trớc bài: Học gõ mời ngón
- Đọc bài đọc thêm 4: Lịch sử phát minh chuột máy tính
*) Rút kinh nghiệm
+ Giáo viên: Bàn phím máy tính để minh họa Có thể dạy ở phòng máy (cài đặt
phần mềm luyện gõ 10 ngón) Sgk, Thiết kế bài giảng
Cho học sinh hoạt động nhóm, cùng tìm hiểu -> nhận xét, tổng kết
+ Học sinh: Vở ghi, sgk, họat động nhóm
Quan sát bàn phím, thảo luận, đọc sgk và tổng hợp
c - hoạt động dạy - học:
ổn định lớp: (1')
Kiểm tra bài cũ: (4')
? Nêu cách đa kí tự vào máy tính
? Làm thế nào để gõ nhanh một văn bản
Nhận xét, bổ sung và cho điểm
HĐ 1: Bàn phím máy tính (10')
Giới thiệu bàn phím
- Lớp trởng báo cáo sĩ sốHọc sinh trả lời
Học sinh khác nhận xét
Trang 34Gọi học sinh đọc mục 2 sgk trang 27
? Trớc khi có máy tính, con ngời đã tạo ra
văn bản bằng cách nào
Nhận xét và bổ sung
? Gõ bàn phím đúng bằng 10 ngón có ích
lợi gì
Nhận xét và bổ sung: ngoài ra, gõ bàn phím
bằng 10 ngón là tác phong làm việc và lao
động chuyên nghiệp với máy tính
Thao tác trên bàn phím cho hs quan sát
Chú ý: Khi cần gõ phím nào, ngón tay phụ
-> là các phím điều khiển, phím đặc biệt nh:Backspace, Enter, Tab,
Đọc bài-> Con ngời đã sử dụng máy chữ
Tìm hiểu sgk và trả lời:
- Tốc độ gõ nhanh hơn
- Gõ chính xác hơnNghe, ghi nhớ
Đọc bài-> ngồi thẳng lng, đầu thẳng không ngửa rasau cũng nh không cúi về phía trớc - Mắtnhìn thẳng vào màn hình, có thể nhìn chếchxuống nhng không hớng lên
- Bàn phím ở vị trí trung tâm, hai tay để thảlỏng trên bàn phím
Đọc, tìm hiểu và trả lời:
- Đặt ngón tay lên hàng phím cơ sở
- Nhìn thẳng vào màn hình và không nhìn xuống bàn phím
Trang 35- -Ngày soạn : 22/09/2010
Tiết: 12
Bài thực hành : Luyện tập gõ 10 ngón
A - Mục tiêu - yêu cầu
- Biết vị trí và tác dụng của các nhóm phím
- Nắm đợc các phơng pháp rèn luyện kĩ năng bàn phím bằng cách sử dụng 10 ngón
- Thực hành thao tác trên bàn phím
B - phơng pháp - phơng tiện:
+ Giáo viên: Bàn phím máy tính để minh họa Chuẩn bị phòng máy (cài đặt phần
mềm luyện gõ 10 ngón) Sgk, Thiết kế bài giảng
Cho học sinh hoạt động nhóm, cùng tìm hiểu -> nhận xét, tổng kết
+ Học sinh: Vở ghi, sgk, họat động nhóm
- Hớng dẫn cách đặt tay và thao tác gõ
phím, thu tay sau khi gõ
- Mở cửa sổ chơng trình soạn thảo Word,
Thao tác trên bàn phím
Quan sát trên máy và thực hành theo ớng dẫn
Trang 36hoa theo mẫu (sgk)
- GV quan sát và kiểm tra mức độ luyện tập
chuột của các em
- Trả lời một số câu hỏi của hs khi vớng mắc
trong quá trình thực hành
- Nhận xét theo nhóm máy: tuyên dơng
Quan sát và thực hành theo hớng dẫn
Quan sát Thực hành theo hớng dẫn
Quan sát Thực hành theo hớng dẫn
Quan sát Thực hành theo hớng dẫn
Quan sát Thực hành theo hớng dẫn
Quan sát Thực hành theo hớng dẫn
Quan sát Thực hành theo hớng dẫn
Nghe và rút kinh nghiệm
Trang 37- Biết cách vào/ra phần mềm Mario.
- Biết sử dụng phần mềm để luyên gõ 10 ngón
- Thực hiện đợc công việc vào/ra phần mềm Biết sử dụng chơng trình, lựa chọn bàihọc phù hợp
- Thực hiện đợc gõ bàn phím ở mức đơn giản nhất
Kiểm tra bài cũ: (4')
? Nhắc lại cách đặt tay gõ phím
? T thế ngồi khi gõ phím
Hoạt động 1: Giới thiệu phần mềm Mario (10')
ĐVĐ:
Nêu phơng pháp học gõ bàn phím, giới thiệu
một số các phần mềm: Touch typing, Mario.
Mario là phần mềm đợc sử dụng để luyện gõ
bàn phím bằng 10 ngón
- Giới thiệu trực quan màn hình làm việc của
phần mềm trớc khi cho học sinh luyện tập: (sgk
trang 31)
- Thanh bảng chọn:
File: Các lệnh hệ thống
Hs chú ý quan sát và lắng nghe
Trang 38T.T.PHƯợNG
Student: cài đặt thông tin học sinh
Lessons: Lựa chọn các bài học để luyện gõ
- Có các bài luyện tập khác nhau:
Home Row Only: bài chỉ luyện tập các
phím ở hàng cơ sở
Add Top Row: các phím ở hàng trên
Add Bottom Row: các phím ở hàng dới
Add Numbers: các phím ở hàng phím số
Add Symbol: các phím kí hiệu
All Keyboard: kết hợp toàn bộ bàn phím
c) Thiết đặt các lựa chọn để luyện tập:
- Dùng tiêu chuẩn WPM (Word Per Minute:
số lợng từ gõ đúng trung bình trong một
B3: Nhập tên em (gõ tiếng việt không
dấu) \ nhấn Enter
B4: Nháy vào DONE
B1: C1: Gõ phím L
C2: Nhấn Student \ Load
B2: Nháy chuột để chọn tên B3: Nháy DONE để xác nhận việc nạp
tên và đóng cửa sổ
Tìm hiểu sgk và trả lời
B1: C1: Gõ phím E
C2: Nhấn Student \ Êdit
B2: Nháy chuột tại vị trí số dòng Goal
WPM và sửa giá trị ở vị trí này \ Enter
Trang 39B3: Nhập tên em (gõ tiếng việt không dấu) \ nhấn Enter
B4: Nháy vào DONE
C2: Nhấn Student \ Êdit
B2: Nháy chuột tại vị trí số dòng Goal WPM và sửa giá trị ở vị trí này \ Enter
B3: Chọn ngời dẫn đờng của CT
B4: Nháy DONE để xác nhận
- Về nhà tìm hiểu tiếp các bớc luyện tập và cách thoát khỏi phần mềm
Trang 40
- Biết cách vào/ra phần mềm Mario.
- Biết sử dụng phần mềm để luyên gõ 10 ngón
- Thực hiện đợc công việc vào/ra phần mềm Biết sử dụng chơng trình, lựa chọn bàihọc phù hợp
- Thực hành trên máy gõ bàn phím ở mức đơn giản nhất
- Phổ biến nội quy phòng máy, kiểm tra tình
trạng máy tính và nguồn điện
- Sắp xếp vị trí ngồi học của học sinh
Kiểm tra bài cũ: (8')
để luyện tập
B1: C1: Gõ phím E
C2: Nhấn Student \ Êdit
B2: Nháy chuột tại vị trí số dòng Goal WPM và
sửa giá trị ở vị trí này \ Enter
B3: Chọn ngời dẫn đờng của CT
B4: Nháy DONE để xác nhận
Nạp tên ngời luyện tập
Hoạt động 1: Lựa chọn bài học và mức độ luyện gõ phím: (5')
- Giới thiệu các mức luyện tập
Tìm hiểu sgk và thao tác trên máy
B1: Nháy Lessons \ chọn bài học đầu
tiên Home Row Only