Những nơi có điều kiện cấp nước tốt có thể khống chế được nhiệt độ nước trong phạm vi thích hợp nhất từ 26-30oC.. XÂY DỰNG AO NUÔI tt Điều kiện về nguồn nước và chất nước : Có nguồ
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN
Trang 2A ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA BABA
I PHÂN LOẠI GIỐNG
Baba là động vật thuộc lớp bò sát (Reptilia), thuộc bộ rùa (Chelonia)
Baba thuộc họ baba (Trionychidae)
Các loài baba thường gặp ở nước ta hiện nay là :
baba hoa (baba trơn), baba gai, lẹp suối, baba miền
nam (cua đinh)
Trang 3II PHÂN BỐ - MÔI TRƯỜNG SỐNG
Trang 4III PHÂN BIỆT CÁC LOẠI BABA
Ba ba hoa còn gọi là ba ba trơn, phân bố tự nhiên chủ yếu ở các vùng nước ngọt thuộc đồng bằng sông Hồng
Ba ba gai phân bố tự nhiên chủ yếu ở sông, suối, đầm hồ, miền núi phía Bắc
Lẹp suối, còn gọi là ba ba suối, thấy ở các suối nhỏ miền núi phía Bắc, số lượng ít hơn ba ba gai, cỡ nhỏ hơn hai loài ba ba trên
Cua đinh, phân bố tự nhiên ở vùng Tây Nguyên, Đông và Tây Nam bộ, dân các tỉnh phía Bắc gọi là ba
ba Nam bộ, ba ba miền Nam để phân biệt với các loài
Trang 5BABA HOA ( baba
trơn)
BABA GAI
Trang 6Cách phân biệt nhanh nhất là dựa vào màu da bụng và hoa vân trên bụng :
Da bụng ba ba hoa lúc nhỏ màu đỏ, khi lớn màu đỏ nhạt dần, khi đạt cỡ 2 kg trở lên gần như màu trắng Trên nền da bụng điểm khoảng trên dưới 10 chấm đen to và đậm
Da bụng ba ba gai màu xám trắng, trên điểm rất nhiều chấm đen nhỏ, làm da bụng có màu xám đen lúc nhỏ và xám trắng lúc lớn
Ba ba suối da bụng màu vàng bóng, không có chấm đen
Ba ba Nam bộ da bụng màu trắng, không có chấm đen
Ngoài da bụng, có thể căn cứ vào các nốt sần trên lưng, trên diềm cổ, và trên cổ của ba ba để phân biệt chúng
III PHÂN BIỆT CÁC LOẠI BABA (tt)
Trang 7IV TẬP TÍNH SỐNG CỦA BABA
quan này
Ba ba lên khỏi mặt nước khi có nhu cầu di chuyển, đẻ
Trang 8IV TẬP TÍNH SỐNG CỦA BABA (tt)
Baba vừa biết bơi, vừa biết bò, leo, biết vùi mình nằm trong bùn cát, đặc biệt có thể đào hang trú ẩn,
đào khoét bờ ao chui sang ao bên cạnh
Ba ba nhút nhát lại vừa hung dữ Ba ba thích sống nơi yên tĩnh, ít tiếng ồn, kín đáo Khi thấy có tiếng động mạnh, có bóng người hay bóng súc vật đến gần, chúng lập tức nhảy xuống nước lẩn trốn
Tính hung dữ của ba ba thể hiện ở chỗ hay cắn
nhau rất đau, con lớn hay cắn và ăn tranh mồi của con
bé, bị đói lâu có thể ăn thịt con bé Khi có người hoặc động vật muốn bắt nó, nó có phản ứng tự vệ rất nhanh
là vươn cổ dài ra cắn
Trang 9 Ba ba hoa lúc mới nở có quy cỡ từ 3-6g/ con; Ba ba gai và ba ba Nam bộ cỡ lớn hơn
Tốc độ lớn của ba ba phụ thuộc vào loài,
kỹ thuật nuôi và điều kiện môi trường nuôi
Từ cỡ giống 100-200g/con, sau khi nuôi
6-8 tháng, ba ba hoa có thể đạt cỡ
0,5-0,8kg/con đối với miền Bắc; từ 0,8 – 1kg/
con đối với miền Nam Ba ba gai nuôi có tốc
độ lớn nhanh gấp đôi hoặc trên gấp đôi ba
V SINH TRƯỞNG CỦA BABA
Trang 10 Ba ba hoa cỡ 0,5kg mới bắt đầu đẻ trứng lần đầu, tuổi tương ứng là 2 năm.
Ba ba gai cỡ 2 kg trở lên mới bắt đầu đẻ trứng Trứng ba ba thụ tinh trong
Ba ba sống dưới nước, nhưng đẻ trứng trên cạn
Đến mùa đẻ, thường là vào mùa mưa, ba ba ban đêm bò lên
bờ sông, bờ ao, hồ tìm chỗ kín đáo, có đất cát ẩm và tơi xốp bới
tổ đẻ trứng
Đẻ xong chúng dùng 2 chân trước cào đất lắp kín trứng, dùng bụng xoa nhẵn mặt đất ổ trứng rồi xuống nước sinh sống, không biết ấp trứng
Trứng nằm trong ổ, trải qua mưa nắng và các điều kiện không thuận lợi về dịch hại, sau 50-60 ngày nở thành ba ba con, điều kiện ấp tự nhiên này tỷ lệ nở rất thấp
Trong điều kiện nuôi, con người có thể tạo chỗ cho ba ba đẻ
VI SINH SẢN CỦA BABA
Trang 11Trứng ba ba phần lớn hình tròn như hòn bi, màu trắng
Ba ba càng lớn đẻ trứng càng to và càng nhiều
Ba ba hoa cỡ khoảng 500g đẻ 1 lứa từ 4-6 trứng, đường kính trứng từ 17-19mm, trọng lượng 3-4g/quả Ba ba hoa cỡ 1-1,5kg mỗi lứa đẻ từ 8-15 trứng, đường kính trứng 20-23mm, trọng lượng 4-7g; ba ba cỡ 2-3kg có thể đẻ 20-30 trứng một lứa
Trứng ba ba gai lớn hơn trứng ba ba hoa Ba ba Nam bộ
cỡ 4-4,5kg/con, đẻ trứng nặng từ 20-25g/quả
Ba ba có thể đẻ từ 2-5 lứa trong 1 năm, ba ba cái càng lớn, chế độ nuôi vỗ cho ăn càng tốt đẻ càng nhiều lứa, mỗi lứa cách nhau từ 25-30 ngày
Tại các tỉnh phía Bắc, một số gia đình có sổ ghi chép
theo dõi, bình quân cả đàn ba ba nuôi trong ao 1 năm đẻ 3, 5
VI SINH SẢN CỦA BABA (tt)
Trang 12 Ba ba hoa nuôi ở các tỉnh phía Bắc:
Một số con đẻ sớm vào cuối tháng 3 hoặc đầu tháng 4 ( dương lịch ), đẻ rộ trong các tháng 5,6,7 sau đó đẻ rải rác tiếp các tháng 8,9,10, cuối tháng
10 là kết thúc vụ đẻ
Thời vụ nuôi bắt đầu vào cuối tháng 3 đến đầu tháng 12 Từ giữa tháng 12 đến hết tháng 2 thời tiết lạnh nhiệt độ nước dưới 180C, có khi dưới 150C ba
ba không ăn và không lớn Các tháng ba ba sinh
trưởng nhanh nhất là từ tháng 5 đến tháng 10
Tính thời vụ rõ rệt giữa 2 vùng
Trang 13 Ba ba hoa nuôi ở các tỉnh miền Trung và phía Nam: hầu như ăn mồi quanh năm, sinh trưởng liên tục và đẻ quanh năm, do khí hậu ấm áp quanh năm không có mùa đông lạnh như các tỉnh phía Bắc
Trong vùng này, nhiệt độ nước các ao nuôi ba
ba trong năm dao động chủ yếu trong phạm vi từ 24-32oC, ít khi dưới 22oC hoặc trên 33oC
Những nơi có điều kiện cấp nước tốt có thể khống chế được nhiệt độ nước trong phạm vi thích hợp nhất từ 26-30oC
Tính thời vụ rõ rệt giữa 2 vùng (tt)
Trang 14VII TẬP TÍNH SỐNG
Ba ba là dộng vật thay đổi thân nhiệt, nhiệt độ thân của ba ba thay đổi từ từ và thường theo sau nhiệt độ không khí
Chúng thường sống ở đáy sông, suối, đầm, hồ, ao lặn giỏi, có thể bơi ở đáy nước hàng giờ nhờ vùng họng có nhiều mạch máu
Chúng bò nhanh và đi xa vượt qua đê vào đầm hồ, hay từ ao này sang ao
khác
Trang 15có thể thấy nó nhô đầu lên mặt nước, có khi bò lên bờ
Ba ba có tính hung dữ như nhiều loài ăn thịt khác,
nhưng lại nhút nhát thường chạy chốn khi nghe có tiếng động hay bóng người và súc vật qua lại Khi đói chúng
ăn thịt lẫn nhau, có khi một con bị thương chảy máu thì các con khác xúm lại cắn xé một cách tàn bạo
Trang 16B KỸ THUẬT NUÔI DƯỠNG BABA
I XÂY DỰNG AO NUÔI.
là hình thức nuôi trong từng
gia đình.
tốt, điều quan trọng đầu tiên là
phải xây dựng được ao nuôi
phù hợp với điều kiện sống
của ba ba và quản lý được
Trang 17I XÂY DỰNG AO NUÔI (tt)
Điều kiện về nguồn nước và chất nước :
Có nguồn nước cấp bảo đảm đủ nước nuôi
quanh năm, có thể chủ động tháo nước và thay nước khi cần
Nguồn nước cấp cần sạch, không bị ô
nhiễm bởi nước thải hoặc thuốc trừ sâu, pH
từ 6,5 - 8, hàm lượng oxy cao 4mg/l trở lên Nơi không có điều kiện phân tích nước, có thể lấy nước sinh hoạt tắm giặt bình thường
để làm tiêu chuẩn Đối với vùng gần biển, nơi có ảnh hưởng của thuỷ triều và nước
lợ, độ mặn của nguồn nước cấp cho ao nuôi ba ba không quá 3-4%o.
Trang 18 Diện tích ao rộng, hẹp vừa phải
Ao rộng nuôi dễ lớn nhanh, nhưng
khó quản lý, đầu tư lớn mới có
năng suất sản lượng cao Ao hẹp
dễ quản lý, nhưng nuôi chậm lớn
hơn ao rộng
Trang 19I XÂY DỰNG AO NUÔI (tt)
Ao nuôi ba ba bố mẹ từ 100-200m2/ao, lớn nhất
không nên quá 400m2
Ao nuôi ba ba thịt từ 100-200m2/ao, lớn nhất không quá 1.000m2
Bể ương ba ba giống từ mới nở đến 1 tháng tuổi: 1-10m2/bể Nên xây nhiều bể nhỏ ương riêng rẽ ba
ba nở cùng thời gian 1-2 ngày vào 1 bể
Ao, bể ương ba ba giống từ 2-3 tháng tuổi:
10-50m2
Ao, bể ương ba ba giống lớn (4-6 tháng tuổi) từ 150m2 Giai đoạn này ương trong ao tốt hơn ương trong bể xây
Trang 20I XÂY DỰNG AO NUÔI (tt)
Độ sâu thích hợp (tính từ đáy ao lên đỉnh bờ):
Ao nuôi ba ba bố mẹ từ 1,5-2m, có mức nước chứa
thường xuyên từ 1,2-1,5m, thời gian nắng nóng và mùa rét cho nước sâu thêm 20-30cm
Ao nuôi ba ba thịt từ 1,5-2m, có mức nước chứa thường xuyên 1-1,2m Thời gian nắng nóng và mùa rét cho
nước sâu thêm 20-30cm Đáy ao nuôi ba ba thịt và ba
ba bố mẹ tốt nhất vừa có chỗ nông vừa có chỗ sâu, để thích hợp với điều kiện tự nhiên của ba ba
Bể ương ba ba mới nở: từ 0,5-0,6m, chứa nước sâu từ 10cm (lúc đầu) đến 40cm (cuối giai đoạn ương)
Bể ương ba ba giống cỡ 2-3 tháng tuổi từ 0,7-1m, chứa nước sâu từ 0,4-0,6m
Bể ương ba ba giống lớn (4-6 tháng tuổi): từ 0,8-1,2m, chứa nước sâu 0,6-0,8m Ao ương sâu từ 1-1,5m, chứa
Trang 21Đáy đổ cát mịn dễ xử lý hơn đáy
bùn mỗi khi cần tẩy dọn ao, nhưng
một số người cho rằng để đáy bùn
sạch nuôi ba ba bóng đẹp hơn
Cũng không nên dùng lớp bùn cát
quá dày, vừa tốn cát, vừa khó xử
ký khi bắt ba ba mỗi khi cần tẩy dọn
ao và thay cát đáy
Trang 22I XÂY DỰNG AO NUÔI (tt)
Có chỗ cố định cho ba ba ăn để
dễ theo dõi sức ăn của ba ba và
để làm vệ sinh khu vực ăn Đơn giản nhất là cho thức ăn vào rổ,
rá, nia, mẹt, khay, buộc dây treo ngập nước từ 0,3-0,6m cho ba ba
ăn, khi cần thì nhấc lên như nhấc
vó
Các chỗ ba ba hay bò leo như
đáy bể, sườn ao, bể các gốc
tường xây nên xây phẳng, có điều kiện nên trát vữa nhẵn để ba ba
Trang 23I XÂY DỰNG AO NUÔI (tt)
lướt sắt
“nhà đẻ" hoặc “phòng đẻ” cho ba ba ở rìa ao để
ba ba tập trung đẻ nhanh, không mất trứng, giảm
tỷ lệ trứng hư hỏng
tự tìm chỗ thích hợp xung quanh bờ ao để đẻ
trứng, trứng dễ bị thất lạc và hư hỏng nhiều
Trang 24mua ba ba để nuôi nên tìm hiểu kỹ, mua từ các
cơ sở dịch vụ giống đáng tin cậy
Trang 25ba có ngoại hình hoàn chỉnh, không
bi xây xát, chảy máu
II CHỌN GIỐNG (tt)
Trang 26 Ba ba thuộc loài ăn thức ăn động vật
Ngay sau khi nở một vài giờ, ba ba đã biết tìm mồi ăn
Trong tự nhiên thức ăn chính trong mấy ngày mới
nở là động vật phù du ( thuỷ trần ), giun nước ( trùng chỉ ) và giun đất loại nhỏ
Khi lớn ba ba ăn cá, tép, cua, ốc, giun đất, trai, hến
Trong điều kiện nuôi dưỡng, có thể cho ba ba ăn thêm thịt của nhiều loại động vật rẻ tiền khác, đồng thời có thể huấn luyện cho ba ba biết ăn thức ăn chế biến ( thức ăn công nghiệp) ngay từ giai đoạn còn
III THỨC ĂN VÀ KHẨU PHẦN
Trang 27III THỨC ĂN VÀ KHẨU PHẦN ĂN (tt)
đều sử dụng thức ăn động vật tươi sống là chính, một số nơi có điều kiện cho ăn thêm
Trang 28III THỨC ĂN VÀ KHẨU PHẦN ĂN (tt)
Trang 29III THỨC ĂN VÀ KHẨU PHẦN ĂN (tt)
Các thức ăn này có thể trộn theo công thức sau: 60% đạm động vật
20%:cám gạo,bột bắp,các loại đậu 18%:rong rêu,củ quả
2%:chất béo
Riêng vitamin và khoáng chất có thể cho ăn mỗi tuần vài lần,và khi nào cho ăn thì trộn thêm vào thức ăn,có thể trộn bột thịt,bột cá để bổ sung
nguồn đạm.
Trang 30III THỨC ĂN VÀ KHẨU PHẦN ĂN (tt)
Lượng thức ăn
Lượng thức ăn tươi: Cho ăn hàng ngày từ 3 - 8% khối lượng ba ba trong ao Thức ăn phải đảm bảo sạch sẽ không bị ươn thối, cho ăn mỗi ngày 2 lần
Lượng thức ăn khô - nhạt: Lượng thức ăn mỗi
ngày bằng 1,5 - 2% khối lượng ba ba nuôi trong
ao Ba ba ăn khoẻ ở nhiệt độ từ 25 - 30ºC, ở nhiệt
độ dưới 20ºC và trên 32ºC ba ba thường ăn kém
và ngừng ăn ở nhiệt độ 18ºC và trên 34ºC do đó trong quá trình nuôi phải chú ý đến theo dõi nhiệt
độ nhất là trong những tháng mùa hè và mùa
Trang 31III THỨC ĂN VÀ KHẨU PHẦN ĂN (tt)
Nuôi baba nên cho ăn theo bữa nghĩa là phải cho ăn đúng giờ,đúng địa điểm nhất định
bữa:đối với baba dưới 1, 2 tháng tuổi nên cho ăn 3 bữa,baba trên 2 tháng tuổi dù nuôi để sinh sản hay nuôi thịt ngày ăn 2 bữa
góc ao nào đó để tránh ô nhiễm ao nuôi baba.
như quang gióng để giữ thăng bằng rồi thả xuống
Trang 32III THỨC ĂN VÀ KHẨU PHẦN ĂN (tt)
thêm thuốc phòng bệnh vào thức ăn như thuốc tẩy giun sán.
ăn thức ăn chế biến hoặc mua thì tiếp tục cho ăn.
không thay đổi đột ngột mà phải có thời gian.
Trang 33IV CHĂM SÓC VÀ NUÔI DƯỠNG
Ba ba giống mua về phải có chất lượng tốt, khi đánh bắt vận chuyển phải nhẹ nhàng không để tổn thương, xây xát.
Tiến hành tắm cho ba ba giống trước khi thả vào ao nuôi bằng dung dịch muối nồng độ 2% trong thời gian 10-15 phút.
Cho ba ba ăn tốt, chăm sóc chu đáo Nếu nuôi tốt, mức độ tăng trọng bình quân từ 700-
1000g/con/năm Ba ba cỡ 1kg/con lớn nhanh nên người ta ít bán ở qui cỡ này Tỉ lệ sống đạt
từ 95-98%
Trang 34IV CHĂM SÓC VÀ NUÔI DƯỠNG (tt)
kiểm tra theo dõi để phát hiện kịp thời các nơi bờ ao rò rỉ, ở cửa cống và các nơi ba ba
có thể bò đi khỏi ao, các dấu vết khả nghi mất trộm ba.
thừa trong ao đảm bảo môi trường ao nuôi luôn sạch sẽ không gây ra dịch bệnh trong
ao Về mùa đông nếu nuôi mật độ dày phải tháo cạn vệ sinh đáy ao, khử trùng thay lớp
Trang 35IV CHĂM SÓC VÀ NUÔI DƯỠNG (tt)
Chống nóng và chống rét cho ba ba:
Chống nóng: Khi nhiệt độ lên tới
30°C cần có biện pháp chống nóng
cho ba ba bằng cách làm giàn che,
trồng cây bóng mát, thả bèo trên mặt
nước Tăng cường thay mới nước,
nâng cao độ sâu của ao nuôi
Chống rét: Mùa đông ở các tỉnh miền
Bắc cần phải có biện pháp chống rét
cho ba ba bằng cách che chắn cho
ao để tránh gió đông bắc
Trang 36V CÔNG TÁC THÚ Y
Phòng bệnh.
Cẩn thận khi chọn mua ba ba giống về nuôi, tránh
mua phải loại ba ba đang có bệnh.
Không để ba ba cắn nhau, cào móng vào lưng
nhau, bài tiết nước tiểu lên nhau, đè lên nhau ngạt thở trong lúc bắt và vận chuyển từ nơi mua về nơi nuôi.
Ao nuôi cần tẩy dọn sạch sẽ trước khi thả ba ba
Ao, bể mới xây cần ngâm nước thau rửa nhiều lần cho sạch, thử độ pH còn 7-8 hoặc thả thử ba ba vào thấy an toàn mới chính thức thả toàn bộ
Trang 37V CÔNG TÁC THÚ Y (tt)
Thay nước, không để nước ao nuôi có màu đen, không
có mùi tanh thối bẩn
Ao nuôi mật độ dày, mùa hè phải thay nước luôn, tốt nhất mỗi ngày thay 20% lượng nước trong ao, nên tháo hoặc hút lớp nước dưới đáy là chính vì lớp nước này bẩn hơn lớp nước trên mặt
Ao nuôi mật độ thưa, nước chứa đầy, màu nước luôn
xanh lá chuối non nói chung không cần phải thay nước
Nước ao bẩn nhưng khó bơm tát, khó có đủ nước thay thì nên định kỳ 20-30 ngày một lần khử trùng nước ao bằng rắc vôi bột với lượng 1,5-2kg vôi/100m3 nước chia làm 2-
3 ngày, mỗi ngày rắc trên một phần ao
Trang 38V CÔNG TÁC THÚ Y (tt)
Không để lớp bùn cát đáy ao bị bẩn, cuối mỗi
vụ nuôi hoặc trước vụ nuôi cần xử lý lớp bùn cát bẩn ở đáy ao, khử trùng triệt để.
Cách thường làm là tháo cạn nước, rắc vôi bột hoặc vôi sống lên mặt bùn với lượng 10-15 kg vôi trên 100m2 đáy ao, đảo đều và phơi nắng 1-2 tuần, sau đó cho nước sạch vào ao, kiểm tra chất nước trước khi thả ba ba.
Trường hợp ao, bể nhỏ, khối lượng bùn cát ít, nên thay toàn bộ bùn cát mới.
Trang 39V CÔNG TÁC THÚ Y (tt)
Chủ động phòng bệnh nấm thuỷ mi bằng cách treo túi thuốc xanh malachit ở khu vực cho ba ba
ăn, mỗi túi 5-10g, thuốc ngấm dần ra ao, khi hết thay túi khác.
Cũng có thể rắc thuốc trực tiếp xuống ao với
lượng 5-10g/100m3 nước, 15-30 ngày thực hiện một lần
Khi thấy ba ba bị bệnh hoặc nghi bị bệnh cần bắt nhốt riêng theo dõi, chữa trị, đồng thời có biện pháp tăng cường xử lý vệ sinh môi trường ao để ngăn những con khoẻ không bị lây bệnh.
Trang 40V CÔNG TÁC THÚ Y (tt)
Các bệnh thường gặp ở baba.
Nấm thủy mi :
Bệnh nấm thuỷ mi: lúc đầu trên da, cổ, chân của
ba ba xuất hiện những vùng trắng xám, trên đó
có các sợi nấm mềm
Sau vài ngày sợi nấm phát triển thành búi trắng như bông, có thể nhìn thấy bằng mắt thường, để dưới nước nhìn rõ hơn ở trên cạn
Khi ba ba bị viêm loét, trên vết loét có thể do
nấm kí sinh phát triển làm cho bệnh nặng thêm,
dễ chết hơn Khả năng lây lan của bệnh này rất
Trang 41Bệnh kí sinh đơn bào:
Bệnh kí sinh đơn bào: do loại kí sinh trùng
có dạng hình chuông hoặc hình phểu lật
ngược kí sinh trên da, trên cổ và kẽ chân ba
ba
Khi bệnh phát triển nhiều, mắt thường có thể nhìn thấy được như sợi bông, nhưng dễ nhầm với nấm thuỷ mi nếu không kiểm tra qua kính hiển vi.
V.CÔNG TÁC THÚ Y (tt)