Kỹ thuật nuôi ba ba gai - Giáo án hướng nghiệp

 Sau khi tuyển chọn các ba ba đạt các yếu tố kỹ thuật để làm ba ba bố mẹ thì chuyển ngay sang bể nước ba ba đẻ trứng... Kỹ thuật nuôi ba bab.Chọn ba ba nuôi thương phẩm  Tiêu chuẩn ch

Kỹ thuật nuôi ba ba

KĨ THUẬT CHĂN NUÔI BA BA

TS: Võ Văn Toàn

Kỹ thuật nuôi ba ba

1 2 HÌNH THÁI

a Ba ba trơn (ba ba hoa)

 Tên khoa học: Trionyx sinensis

 Phân bố chủ yếu ở các vùng nước

ngọt thuộc đồng bằng sông Hồng

 Đặc điểm phân biệt: Da bụng lúc

nhỏ màu đỏ, khi lớn màu đỏ nhạt

dần, khi đạt cỡ 2 kg trở lên gần

như màu trắng Trên nền da bụng

điểm khoảng trên dưới 10 chấm

đen to và đậm, các chấm đen này

loang to nhưng nhạt dần khi ba ba

lớn dần

1 GIỐNG VÀ ĐẶC ĐIỂM GIỐNG

Phân bố: chủ yếu ở sông, suối,

đầm hồ, miền núi phía Bắc

 Đặc điểm phân biệt: Da bụng

ba ba gai màu xám trắng, trên

điểm rất nhiều chấm đen nhỏ, làm

da bụng có màu xám đen lúc nhỏ

và xám trắng lúc lớn

1 GIỐNG VÀ ĐẶC ĐIỂM GIỐNG

Kỹ thuật nuôi ba ba

1 2 HÌNH THÁI

c Cua đinh( ba ba Nam Bộ)

Tên khoa học: Trionyx

cartilagineus

 Phân bố: ở vùng Tây

Nguyên, Đông và Tây Nam bộ

 Đặc điểm phân biệt: Ba ba

Nam bộ da bụng màu trắng,

không có chấm đen

1 GIỐNG VÀ ĐẶC ĐIỂM GIỐNG

Kỹ thuật nuôi ba ba

1.3 Sinh trưởng phát triển và sinh sản

 Sinh trưởng phát triển

• Ba ba hoa lúc mới nở có quy cỡ

từ 3-6g/ con

• Ba ba gai và ba ba Nam bộ cỡ

lớn hơn

 Tốc độ lớn của ba ba phụ thuộc

vào loài, kỹ thuật nuôi và điều

kiện môi trường nuôi

 Từ cỡ giống 100-200g/con, sau khi nuôi 6-8 tháng, ba ba hoa có thể đạt cỡ 0,5-0,8kg/con đối với miền Bắc; từ 0,8 – 1kg/ con đối với miền Nam

 Ba ba gai nuôi có tốc độ lớn nhanh gấp đôi hoặc trên gấp đôi ba ba hoa

từ đáy lên miệng, trứng lúc mới đẻ

thường dính vào nhau, vỏ hơi mềm

Đẻ xong cào đất lấp kín trứng

• Ba ba không biết ấp trứng

1.3 Sinh trưởng phát triển và sinh sản

Kỹ thuật nuôi ba ba

1.3 Sinh trưởng phát triển và sinh sản

 Sinh sản

•Sau 50-60 ngày trứng nở thành ba ba

con, tỷ lệ nở tự nhiên rất thấpKhi

nuôi, cần tạo điều kiện thuận lợi hơn

• Ba ba có thể đẻ từ 2-5 lứa/1 năm, ba ba cái càng lớn, chế độ nuôi

vỗ cho ăn càng tốt đẻ càng nhiều lứa, mỗi lứa cách nhau từ 25-30

ngày

• Cùng lứa tuổi: Những con nào vượt trội về

trọng lượng phải được ưu tiên trước Kế đến

là các con trung bình có tầm vóc đồng loạt

bằng nhau Còn lại là loại thải để nuôi ba ba

thịt

• Ngoại hình: Mu, đuôi, bốn chân, mỏ, mắt

không bị dị tật, dị hình… loại trừ ra khỏi đàn

giống

Kỹ thuật nuôi ba ba

• Con đực: Thân hình mỏng, đuôi dài

ra khỏi mai, dùng tay vuốt phần cuối

mai không thấy sần sùi( gợn sóng)

như con cái

•Con cái: Thân hình tròn, bầu dục hơn

con đực và đuôi không dài như con

đực Phần cuối của mai sần sùi hơn

con đực

2.1.CHỌN GIỐNG

Cách chọn lại giống sau 12 tháng tuổi

- Chủ yếu là loại thải những con không đạt trọng lượng Thông thường sau 12 tháng con đực nặng 1kg, con cái nặng 1,2-1,5 kg Loại thải những con ngoại hình xấu, hung dữ , hay cắn các con khác, nhất là con đực.

 Sau khi tuyển chọn các ba ba đạt các yếu tố kỹ thuật để làm ba ba bố mẹ thì chuyển ngay sang bể nước ba ba đẻ

trứng.

2.1.CHỌN GIỐNG

Kỹ thuật nuôi ba ba

b.Chọn ba ba nuôi thương phẩm

 Tiêu chuẩn chọn ba ba giống

- Ba ba giống phải có ngoại hình mập,

da bóng, không bị sây sát hoặc dị hình

Ba ba khoẻ mạnh, nhanh nhẹn, không

ba kém chất lượng, không nên thả nuôi

Kỹ thuật nuôi ba ba

 Mùa sinh sản của ba ba

- Ba ba giống sau khi đến tuổi trưởng thành 12 tháng bắt đầu

có hiện tượng động dục và sinh sản rải rác

- Hàng năm đến tháng 4-9 là mùa đẻ trứng, ba ba hay giao

phối vào đêm sáng trời

 Kỹ thuật ghép đôi

- Ba ba nếu nuôi dưỡng tốt thì sẽ phát dục sớm sau 12

tháng có những con phối giống và đẻ sớm, tuy nhiên lứa đẻ

đấu số lượng trứng sẽ không nhiều như ba ba sau 18-24

tháng

- Chọn ba ba bố mẹ có các tiêu chuẩn tốt về hình dạng,

sức khoẻ và qui cỡ Không sử dụng ba ba đã có bệnh

2.2 PHỐI GIỐNG

Kỹ thuật nuôi ba ba

Ba ba đực cái thả chung một ao, phải đồng cỡ

- Phối ghép tỷ lệ đực/cái thích hợp nhất là 1/2,5-3 (một con đực

ghép với 2,5 đến 3 con cái) Tuy nhiên, có thể nuôi ghép tỷ lệ 1/4

đến 1/5 vẫn đạt kết quả tỷ lệ trứng thụ tinh cao

- Thả nhiều ba ba đực có hại vì chúng hay cắn nhau sinh bệnh, hay quấy nhiễu ba ba cái làm ba ba cái, tốn thức ăn

- Sau khi ba ba bố mẹ đủ tuổi và được ghép lại theo tỉ lệ 1/3 , con cái bắt đầu động dục tiết ra một loại hocmon khích thích con đực và

sự giao phối được bắt đầu diễn ra giữa con đực và con cái, sau đó

từ 18 – 20 giờ ba ba cái sẽ đẻ trứng

- Cỡ chọn nuôi nên từ 1kg trở lên với ba ba hoa, 2kg trở

lên với ba ba gai

Từ 4kg trở lại, cỡ nuôi càng lớn chất lượng trứng và ba

ba con nở ra tốt

- Ba ba dùng chân sau xếp trứng đúng vào lỗ, trứng vừa đẻ vỏ mềm

có tính đàn hồi, sau đó trứng cứng dần, thời gian đẻ trứng thứ nhất

cách trứng thứ hai là 5-10 phút

-Trứng chứa nhiều noãn hoàng, mỗi trứng nặng từ 2-3gr, trứng to

nặng hơn 6gr (Trong tự nhiên sau 60-70 ngày trứng nở ra con.)

- Trứng không thụ tinh vỏ bị loang lổ, không rõ túi hơi.

 Ấp trứng ở khay

- Khay ấp đựng cát ẩm dày 15 - 20cm Xếp trứng hình tròn, quả cách quả 2-5cm Nhớ phải để túi hơi của trứng hướng lên trên Lấp một lớp cát dày 5cm

- Trong thời gian ấp giữ độ ẩm cho cát (81-82%), không để cát bị khô hay ướt quá nén chặt

Nhiệt độ ổn định ấp trứng từ 30 - 34 (oC), thì 35 đến 40 ngày nở và cho

tỉ lệ nở cao 80%.

Kỹ thuật nuôi ba ba

- Nếu nhiệt độ biến động 25-35% thì tới trên dưới 60 ngày

mới nở Phôi sẽ chết trứng "ung" khi nhiệt độ thấp dưới 20

(oC) và cao trên 37 (oC) Trong thời gian ấp tuyệt đối

không đảo trứng

- Ba ba con vừa mới nở ra độ 15 phút đã biết tìm xuống nước, vì vậy khi ba ba sắp nở phải kê khay ấp trứng lên chậu, hay bể (xây) nước nhỏ để chúng nở ra tự bò xuống Nếu không có nước ba ba dễ bị

chết khô

Kỹ thuật nuôi ba ba

3 CHUỒNG TRẠI

Hồ nuôi ba ba có thể thiết kế theo

3 kiểu, tuỳ theo điều kiện của

từng hộ:

• Hồ xây dựng nổi láng đáy bằng

xi măng:xây tường 10 cm, cao

Kỹ thuật nuôi ba ba

 Để nuôi baba có kết quả tốt thì

việc xây dựng ao,hồ nuôi ba ba

cần phải đảm bảo các yêu cầu kỹ

thuật chủ yếu sau:

 Nguồn nước cấp cần sạch, bảo

đảm đủ nước nuôi quanh năm, có

thể chủ động tháo nước và thay

nước khi cần, pH từ 6,5 - 8, hàm

lượng oxy cao 4mg/l trở lên

 Nên xây dựng ao nuôi ở nơi yên

tĩnh, kín đáo

3 CHUỒNG TRẠI

Kỹ thuật nuôi ba ba

3 CHUỒNG TRẠI

 Diện tích ao rộng hẹp vừa phải

tùy theo giai đoạn nuôi Trung bình

dễ theo dõi sức ăn của ba ba và để

làm vệ sinh khu vực ăn

 Bờ ao chống được ba ba vượt

ao ra ngoài đi mất

 Có chỗ thích hợp cho ba ba đẻ

trứng

Kỹ thuật nuôi ba ba

 Động vật là thức ăn chính của ba ba.

- Thức ăn nuôi ba ba có thể chia 3 loại chủ yếu:

- Côn trùng: chủ yếu là trùn quế, giun đất, nhộng tằm…

- Động vật khác: cá, tôm, mực, gia súc, gia cầm…

4.THỨC ĂN VÀ KHẨU PHẦN THỨC ĂN

Kỹ thuật nuôi ba ba

b Thức ăn khô

Sử dụng cá khô nhạt, tôm khô nhạt

Cho ba ba ăn kèm thức ăn tươi hàng ngày, dự trữ thức ăn tươi

c Thức ăn công nghiệp và thức ăn chế biến tổng hợp

- Nước ta chưa sản xuất thức ăn công nghiệp chuyên dùng cho ba ba nhưng:

 Thành phần dinh dưỡng rất toàn diện, đặc biệt hàm lượng đạm rất cao

 Thức ăn nuôi ba ba giống có hàm lượng đạm 50-55%

 Thức ăn nuôi ba ba thịt có hàm lượng đạm trên dưới 45%

- Thức ăn chế biến tổng hợp sử dụng theo hướng dẫn của nơi sản xuất

- Hệ số thức ăn đạt 1,4-1,6/lần, có loại đạt 2-2,5/lần hoặc cao hơn do chất lượng sản xuất giữa các nơi

4.THỨC ĂN VÀ KHẨU PHẦN THỨC ĂN

Kỹ thuật nuôi ba ba

Cách cho ăn thức ăn tươi sống

 Cho ăn theo địa điểm qui định để : Ba Ba quen ăn, dễ theo dõi thức ăn hàng ngày, dễ làm vệ sinh

• Cho Ba Ba ăn các loại động vật khác nhau để bổ sung chất dinh dưỡng

• Không cho Ba Ba ăn phần cứng như: đầu cá, vây cá, vỏ động vật nhuyễn thể, xương động vật

•Rửa sạch thức ăn trước khi cho Ba Ba ăn

• Ba Ba mới nở ngày cho ăn 3-4 lần

Kỹ thuật nuôi ba ba

• Giai đoạn ương nuôi, cho Ba Ba ăn giun càng nhiều càng lớn nhanh và béo khoẻ

• Sau 5-7 ngày nuôi chuyển cho Ba Ba ăn cá, tôm là chính.

• Lượng thức ăn cho ăn trong một ngày đêm:

+ Ba Ba mới nở 15-16%.

+ Ba Ba giống 10-12%.

+ Ba Ba thịt và Ba Ba bố mẹ 3-6%( so với trọng lượng Ba Ba trong ao)

• Cho ăn đảm bảo 4 định về : Chất lượng thức ăn, liều lượng, thời gian và địa điểm cho ăn.

Một ngày cho ăn từ 1-2 lần.

Lượng thức ăn cho ăn hàng ngày trung bình bằng 4-5% trọng lượng ba ba trong ao.

4.THỨC ĂN VÀ KHẨU PHẦN THỨC ĂN

Kỹ thuật nuôi ba ba

5 CHĂM SÓC VÀ NUÔI DƯỠNG

 Mật độ nuôi: Tùy theo tuổi mà có mật độ khác nhau.

 Nếu nuôi giống hoặc ươm giống từ 3 ngày tuổi đến 1 tháng thì thả với mật độ 100 con/m2.

 Từ 1-4 tháng mật độ 50 con/m2, từ 4-8 tháng tuổi mật độ

10 con/m2.

 Từ 8 tháng tuổi đến thu hoạch mật độ 3-4 con/m2.

Kỹ thuật nuôi ba ba

5 CHĂM SÓC VÀ NUÔI DƯỠNG

 Cho ăn và theo dõi, điều

nước cao, nhiệt độ nước cao,

cần thay nước hàng ngày hoặc

3-4 ngày thay toàn bộ 1 lần

Kỹ thuật nuôi ba ba

6 CÔNG TÁC THÚ Y

Ba ba là động vật hoang dã, sức đề kháng khá mạnh, nên ít

bị bệnh Nhưng nếu quản lý không tốt, sẽ vẫn sinh ra bệnh.

Vì vậy, việc phòng bệnh trong nuôi ba ba là khâu rất quan

trọng

Kỹ thuật nuôi ba ba

6 CÔNG TÁC THÚ Y

Trong quá trình nuôi, nếu thấy ba ba kém ăn, bỏ ăn, màu sắc

da khác thường, gầy ốm thì đó là những triệu chứng của

bệnh

Để xác định bệnh của ba ba có thể dùng kính phóng đại kiểm tra phần niêm dịch (nhớt), kết hợp quan sát bằng mắt thường, rồi phân tích tổng hợp nhằm chuẩn đoán bệnh.

Kỹ thuật nuôi ba ba

6 CÔNG TÁC THÚ Y

6.1 Bệnh đỏ cổ

• Nguyên nhân: Do vi rút và nấm, bệnh này rất nguy hiểm, và

thường gặp nhất, truyền nhiễm rất nhanh.

• Triệu chứng: Hoạt động chậm, hay nổi lên, bò lên bờ, không ăn

Cổ, bụng bị xung huyết, có những khoảng loét đỏ Gan, tỳ phù thũng, mồm mũi chảy máu, 2 mắt mờ nhìn không rõ.

• Phòng trị: Dùng Oxytetracylin, Chloramphenicol trộn vào thức ăn, mỗi kg trộn 0,1-0,2 mg thuốc, cho ăn liên tục 10 ngày

Khi có bệnh, cách ly ngay, bắt ba ba ra khỏi ao Dùng vôi tẩy ao, thay nước mới sạch

•Phòng trị: Dùng vôi tẩy ao triệt để, cách ly Dùng thuốc mỡ

Xanhmalachit hoặc Tetracylin bôi lên chỗ bệnh Khi vận chuyển, thả bắt ba ba phải nhẹ nhàng, tránh xây xát.

Kỹ thuật nuôi ba ba

6 CÔNG TÁC THÚ Y

6.3 Bệnh ghẻ lở ở cổ

• Nguyên nhân: Bệnh này do vi rút và nấm gây ra

• Triệu chứng: Cổ sưng phù và có vết lở ở cổ, có nấm thủy mi

bám lên Ba ba kém ăn, cổ không thể cử động, hoạt động chậm

chạp Nếu không điều trị kịp thời, vài ngày sau có thể chết

• Phòng trị: Dùng nước muối nồng độ 5% tắm khoảng 1 giờ, sau

đó dùng thuốc tím bôi lên, liên tục điều trị 3 - 4 ngày, hiệu quả khá

rõ Hoặc dùng Oxytetracylin bôi lên chỗ bị bệnh

Kỹ thuật nuôi ba ba

6 CÔNG TÁC THÚ Y

6.4 Bệnh thủy mi

• Nguyên nhân: Do nấm thủy mi kí sinh.

• Triệu trứng: Khi bị bệnh toàn thân có một lớp lông như lông tơ

Bệnh này không làm cho ba ba chết ngay, nhưng vì kém ăn nên dần dần suy yếu, nhất là thời kỳ ngủ đông, có thể dẫn đến chết hàng

loạt.

• Phòng trị: Dùng Formal nồng độ 100ppm hoặc dùng 0,004% sô

đa để tẩy ao Trộn thuốc kháng sinh vào thức ăn.

Cho ba ba bò lên cạn phơi nắng để diệt nấm, bảo đảm nước ao

sạch sẽ

Kỹ thuật nuôi ba ba

6 CÔNG TÁC THÚ Y

6.5 Bệnh phù đỏ ở mai bụng

• Nguyên nhân: Bệnh do vi rút gây ra

• Triệu trứng: Mai bụng viêm đỏ Bệnh này thường xảy ra khi vận chuyển, xếp ba ba đè nặng lên nhau, hoặc cũng có thể di phản ứng của một loại bệnh nào đó trong nội tạng

•Phòng trị: Dùng thuốc kháng sinh tiêm vào cơ thể 10 - 15 vạn

đơn vị/con Khi bắt, vận chuyển ba ba chú ý bảo vệ không cho

chúng cắn nhau Lúc có bệnh cần cách ly, dùng vôi tiêu độc cho ao

Kỹ thuật nuôi ba ba

6 CÔNG TÁC THÚ Y

6.6 Bệnh sưng phổi kèm hỏng mắt

• Nguyên nhân: Do vi khuẩn hình que phó đại tràng sinh ra

• Triệu chứng: Ba ba mù cả hai mắt, xung huyết, có rử mắt, lờ đờ Thường lên bờ nằm im một chỗ, khó thở, luôn ngóc đầu, há mồm

ăn kém rồi bỏ ăn Nếu mổ ra thấy phổi bị đen, có các nốt sần cứng nổi lên trên Bệnh phát sinh nhiều ở các ao bị bẩn về mùa nắng hạn

• Phòng trị: không để nước ao bị bẩn, có thể thả lẫn cá chép, diếc, trôi, rô phi để chúng tận dụng thức ăn, làm sạch ao

Kỹ thuật nuôi ba ba

6 CÔNG TÁC THÚ Y

Ngoài ra còn có một số bệnh khác do thiếu dinh dưỡng, nước ôi nhiễm, điều kiện sống không thuận lợi và do các ký sinh trùng khác gây ra như:

Kỹ thuật nuôi ba ba

7.GIÁ TRỊ THỊ TRƯỜNG

Ba ba là loài thủy đặc sản có giá trị

kinh tế cao.

Ba Ba không chỉ là một loại đặc

sản khoái khẩu mà còn có khả năng

hỗ trợ chữa các bệnh như mồ hôi

trộm, viêm thận mạn tính, huyết khối,

huyết trắng, các dạng u bướu sưng

nề …

Thịt ba ba: vị ngọt, tính bình,có tác dụng tư âm dưỡng huyết,

lương huyết thanh nhiệt, bổ thận cường kiện gân cốt

Kỹ thuật nuôi ba ba

7.GIÁ TRỊ VÀ THỊ TRƯỜNG

 Xưa kia, nghề nuôi ba ba chưa phổ biến, người ta chỉ bắt

được ở những ao, hồ.

 Ngày nay, khi ba ba đã trở thành hàng hóa, trở thành nghề

kinh doanh của nhiều người, thì phong trào nuôi Ba ba đã và

đang phát triển dần để đáp ứng nhu cầu của thị trường.

 Hiện nay nhiều người dân trở thành tỉ phú nhờ vào nghề

nuôi Ba Ba.

Kỹ thuật nuôi ba ba