Anh huong lan nhau giua cac sinh vat

MỤC TIÊU:*KT: - Học sinh hiểu và trình bày được thế nào là nhân tố sinh thái và những mối quan hệ giữa các sinh vật cùng loài, khác loài.. - Phân biệt được điểm khác nhau cơ bản của các

Sở Giáo dục - đào tạo Phú Thọ

Phòng giáo dục Việt Trì

*************

Bài giảng sinh học

Lớp 9 Giáo viên : Ha tuan long

Tổ : Sinh - Hoá - Địa

Tiết 46 Ảnh hưởng lẫn nhau giữa các sinh vật

I MỤC TIÊU:

*KT: - Học sinh hiểu và trình bày được thế nào là nhân tố sinh thái và những mối quan hệ giữa các sinh vật cùng loài, khác loài

- Phân biệt được điểm khác nhau cơ bản của các mối quan hệ giữa các sinh vật

cùng loài và sinh vật khác loài

- Thấy rõ lợi ích của mối quan hệ giữa các sinh vật

*KN: - Rèn kĩ năng quan sát tranh, phân tích tổng hợp kiến thức

- Kĩ năng ra quyết định khi vận dụng kiến thức vào thực tế như tách đàn, tỉa cây

để tăng năng suất vật nuôi, cây trồng

- Kĩ năng hợp tác lắng nghe tích cực, kĩ năng tự tin khi trình bày

* TĐ: Giáo dục ý thức bảo vệ thiên nhiên,bảo vệ động vật

Tiết 46.

Ảnh hưởng lẫn nhau giữa các sinh vật

II PHƯƠNG PHÁP- PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

*Phương pháp: Vấn đáp tìm tòi - Dạy học nhóm - Trực quan - Giải quyết vấn đề

Hãy nêu đặc điểm của sinh vật hằng nhiệt và sinh vật biến nhiệt? Cho ví dụ.

Nhóm sinh vật Đặc điểm Ví dụ

Sinh vật biến nhiệt

Sinh vật hằng nhiệt

Nhiệt độ cơ thể phụ thuộc vào nhiệt độ của môi trường.

VSV, Nấm, Thực vật, ĐVKXS, Lưỡng cư,

Cá, Bò sát

Chim,Thú và Con người

Nhiệt độ cơ thể không phụ thuộc vào nhiệt độ của môi trường

KIỂM TRA BÀI CŨ

TiÕt 46:

¶NH h ëng lÉn nhau gi÷a c¸c sinh vËt

Sinh vật trong tự nhiên có những mối quan hệ nào?

* Các sinh vật trong cùng một nhóm

cá thể có quan hệ gì với nhau ?

H.44.1a

Các cây thơng mọc gần nhau trong rừng.

•Thực vật sống thành nhĩm cản bớt sức thổi của giĩ

Trong tự nhiên, động vật sống thành bầy đàn có lợi:

- Tìm kiếm được nhiều thức ăn hơn

Trong tự nhiên, động vật sống thành

Các sinh vật cùng loài có

mối quan hệ gì?

HỖ TRỢ

 Khi gặp điều kiện bất lợi như

số lượng cá thể quá cao, thiếu thức ăn, nơi ở, các cá thể

trong nhóm xảy ra hiện tượng gì?

CẠNH TRANH

CẠNH TRANH

- Các sinh vật cùng loài có những mối quan hệ nào?

- - Mối quan hệ nào là

- chủ yếu?

¶NH h ëng lÉn nhau gi÷a c¸c sinh vËt

Ý nghĩa?

: xảy ra khi diện tích sống hợp lí, thức ăn đủ

=> Giúp sinh vật kiếm được nhiều thức ăn, chống kẻ thù và gió bão tốt hơn

Quan hệ cạnh tranh cùng loài xảy ra khi nào? Ý nghĩa?

: xảy ra khi điều kiện sống bất lợi về thức ăn, nơi ở và tỉ lệ đực cái

¶NH h ëng lÉn nhau gi÷a c¸c sinh vËt

Hãy tìm câu đúng trong số các câu sau:

a Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm tăng khả năng cạnh tranh giữa các cá thể

b Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm cho nguồn thức ăn cạn kiệt nhanh chóng.

c Hiện tượng cá thể tách ra khỏi nhóm làm giảm nhẹ cạnh tranh giữa các cá thể, hạn chế sự cạn

kiệt nguồn thức ăn trong vùng

¶NH h ëng lÉn nhau gi÷a c¸c sinh vËt

: xảy ra khi diện tích sống hợp lí, thức ăn đủ

=> Giúp sinh vật kiếm được nhiều thức ăn, chống kẻ thù và gió bão tốt hơn

: xảy ra khi điều kiện sống bất lợi về thức ăn, nơi ở và tỉ lệ đực cái

* Khi cạnh tranh gay gắt một số cá thể tách khỏi nhóm => Giảm nhẹ sự cạnh tranh, hạn chế sự cạn kiệt nguồn thức ăn

¶NH h ëng lÉn nhau gi÷a c¸c sinh vËt

-Trong chăn nuôi người ta sử dụng mối quan hệ cùng loài để làm gì?

Nuôi vịt đàn, lợn đàn… => Nhằm giúp chúng tranh nhau ăn  Vật nuôi chóng lớn.

-Trong trồng trọt tại sao người phải tỉa bớt cây khi gieo quá dày?

Tỉa bớt cây giảm bớt sự cạnh tranh về thức ăn và nơi ở…

TiÕt 46:

I QUAN HỆ CÙNG LOÀI :

¶NH h ëng lÉn nhau gi÷a c¸c sinh vËt

II QUAN HỆ KHÁC LOÀI :

Bảng 44 Các mối quan hệ khác loài

Hỗ trợ Cộng sinh Sự hợp tác cùng có lợi giữa các loài SV

Hội sinh Sự hợp tác giữa hai loài SV, trong đó một

bên có lợi còn bên kia không có lợi cũng

không có hại

Đối địch Cạnh tranh Các SV khác loài tranh giành nhau về thức

ăn , nơi ở và các ĐKS khác của môi trường Các loài kìm hãm nhau

Kí sinh, nửa Các SV sống nhờ trên cơ thể của SV

1 ở địa y, các sợi nấm hút nước và muối khoáng từ môi trường cung cấp

Tảo đơn bào

Sợi nấm

Đối địch: cạnh tranh

2 Trên một cánh đồng lúa, khi cỏ dại phát triển,

năng suất lúa giảm

3 Hươu , nai và hổ cùng sống trong một cánh rừng Số lượng hươu, nai bị khống chế bởi số lượng hổ

4 Rận và bét sống bám trên da trâu, bò Chúng sống

được nhờ hút máu của trâu, bò.

Thân

CÁ ÉP

RÙA BI N Ể

6.Cá ép bám vào rùa biển,nhờ đó cá được đưa đi xa

8 Giun đũa sống trong ruột người

Quan hệ hỗ trợ Quan hệ đối địch

- Một bên sinh vật được lợi còn bên kia bị hại

- Là quan hệ có lợi

(hoặc ít nhất là

Sự khác nhau chủ yếu giữa quan

hệ hỗ trợ và quan hệ đối địch của các sinh vật khác loài là gì?

Qua bài học ta thấy giữa các Sinh vật có những mối

quan hệ nào?

- Quan hệ cùng loài

- Quan hệ khác loài

Dùng sinh vật có ích để tiêu diệt sinh vật có hại  Biện pháp đấu tranh sinh học

Trong nông nghiệp người ta

sử dụng mối quan hệ giữa sinh vật khác loài để làm gì?

BÀI TẬP

1 Dạng quan hệ nào dưới đây là quan hệ kí sinh? A.Cây phong lan trên thân cây gỗ.

B Tôm ở nhờ và hải quỳ.

C Cây tầm gửi trên cây sung.

D Chuột và mèo.

A C ng sinh ộ

B Ho i sinh ạ

C C nh tranh ạ

D Sinh v t n ậ ă sinh v t khác ậ

Sư tử và trâu rừng

Sinh vật ăn thịt sinh vật khác

Gấu bắt cá

Hải quì và tôm ở nhờ Cộng sinh

Học bài + nội dung ( bảng 44).

Trả lời câu 3, 4 / sgk / trang 134.

 Đọc mục “Em có biết”

 Xem trước bài 45 (kẻ bảng 45.1,

45.2 và 45.3 vào vở bài tập, kết hợp sưu tầm mẫu vật để ép).

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ