bai hoat dong ho hap

Hít vào, thở ra được thực hiện nhờ hoạt động của những cơ quan nào?. Cử động hô hấp Hoạt động của các cơ x ơng lồng ngực Thể tích lồng ngực Cơ liên s ờn ngoài X ơng ức và x ơng s ờn Cơ

TRƯỜNG THCS TT VÂN CANH

1 Hoõ haỏp laứ gỡ? Hoõ haỏp coự vai troứ nhử theỏ naứo vụựi cụ theồ soỏng?

 Hô hấp là quá trình không ngừng cung cấp ôxi cho các tế bào của cơ thể và loại cacbonic do các tế bào thải ra khỏi cơ thể.

Vai trò : Cung cấp ôxi cho tế bào tạo ra năng l ợng cho hoạt động sống của tế bào và của cơ thể

2 Hô hấp gồm những giai đoạn chủ yếu nào?

 Gồm 3 giai đoạn chủ yếu: Sự thở, TĐK ở phổi và TĐK ở tế bào.

Kieồm tra baứi cuừ

Tiết 22 – Bài 21:

HOẠT ĐỘNG HÔ HẤP

Mục tiêu bài học

Trình bày động tác hít thở với sự tham gia của các cơ thở.

Nêu được khái niệm dung tích sống lúc thở sâu.

Phân biệt thở sâu với thở bình thường, nêu rõ ý nghĩa của thở sâu.

Trình bày được cơ chế trao đổi khí ở phổi và tế bào.

Trình bày được phản xạ tự điều hòa hô hấp

trong hô hấp bình thường.

NỘI DUNG BÀI HỌC

I Thông khí ở phổi.

II Trao đổi khí ở phổi và tế bào.

Bài 21: HOẠT ĐỘNG HÔ HẤP

Thế nào là một cử động hơ hấp?

I Thơng khí ở phổi.

Hít vào, thở ra được thực hiện nhờ hoạt động của những cơ quan nào?

Sự thơng khí ở phổi

được thực hiện nhờ hoạt động nào?

-Hít vào và thở ra nhịp nhàng giúp cho phổi

Thảo luận nhúm, cho

biết cỏc cơ xương ở lồng

khi thở ra, sau đú điền kết

quả vào bảng sau:

Cử động hô

hấp

Hoạt động của các cơ x ơng lồng ngực

Thể tích lồng ngực ( 4)

Cơ liên s ờn ngoài

(1) X ơng ức và x ơng s ờn (2) Cơ hoành (3)

A Hít vào

B Thở ra

Cử động

hô hấp

Hoạt động của các cơ x ơng lồng ngực

Thể tích lồng ngực Cơ liên s ờn

ngoài X ơng ức và x ơng s ờn Cơ hoành

Hít vào

Thở ra

+ Hít vào: cơ liên

Cơ hoành dãn  lồng ngực thu nhỏ

về vị trí cũ.

Bài 21: HOẠT ĐỘNG HÔ HẤP

- Cử động hơ hấp được thực hiện nhờ hoạt

động của lồng ngực và các cơ hơ hấp:

+ Hít vào:

Cơ liên sườn ngồi co Tăng thể tích lồng ngực

Cơ hồnh co khơng khí tràn vào phổi

+ Thở ra:

Cơ liên sườn ngồi dãn Giảm thể tích lồng ngực

Cơ hồnh dãn khơng khí ra ngồi.

Thực chất sự thơng khí ở phổi là gì?

Đổi mới khơng khí trong phổi

Bài 21: HOẠT ĐỘNG HÔ HẤP

- Cử động hơ hấp được thực hiện nhờ hoạt

động của lồng ngực và các cơ hơ hấp:

+ Hít vào:

Cơ liên sườn ngồi co Tăng thể tích lồng ngực

Cơ hồnh co khơng khí tràn vào phổi

+ Thở ra:

Cơ liên sườn ngồi dãn Giảm thể tích lồng ngực

Cơ hồnh dãn khơng khí ra ngồi.

- Dung tích sống là thể tích khơng khí lớn

nhất mà cơ thể cĩ thể hít vào và thở ra

- Dung tích sống phụ thuộc vào: Giới tính,

tầm vĩc, tình trạng sức khỏe, sự luyện tập

Bài 21: HOẠT ĐỘNG HÔ HẤP

II Trao đổi khí ở phổi và tế bào:

Thiết bị đo nồng độ ôxi trong không khí hít vào-thở ra

Khí hít vào thở ra Khí Giải thích

Bảng 21 Kết quả đo một số thành phần không khí hít vào và thở ra

Hãy giải thích sự khác nhau ở mỗi thành phần của khí hít vào và thở ra.

Cao

Thấp Cao

Không đổi

Không đổi

hòa Thấp

Khí hít vào thở ra Khí Giải thích

O 2 khuyếch tán từ phế nang vào mao mạch máu

CO 2 khuếch tán từ mao mạch máu vào phế nang

Do được làm ẩm bởi lớp niêm mạc tiết chất nhày phủ toàn bộ đường dẫn khí.

Không có ý nghĩa sinh học.

Khí hít vào 20,96% 0,02% 79,02% Ít

Khí thở ra 16,40% 4,10% 79,50% Bão hòa

Bảng 21 Kết quả đo một số thành phần không khí hít vào và thở ra

Hãy giải thích sự khác nhau ở mỗi thành phần của khí hít vào và thở ra.

Cao

Thấp Cao

Không đổi

Không đổi

hòa Thấp

Thực chất của hoạt động trao đổi khí ở phổi là gì?

- O2 khuếch tán từ khơng khí phế nang

Bài 21: HOẠT ĐỘNG HÔ HẤP

II Trao đổi khí ở phổi và tế bào:

1 Trao đổi khí ở phổi:

Sự trao đổi khí diễn ra theo cơ chế

khuếch tán từ nơi cĩ nồng độ cao đến

nơi cĩ nồng độ thấp

Sự trao đổi khí diễn

ra theo cơ chế nào?

CO 2

Trao đổi khí ở tế bào.

2 Trao đổi khí ở tế bào:

- CO2 khuếch tán từ tế bào vào máu

- O2 khuếch tán từ máu vào tế bào

Thực chất của hoạt động trao đổi khí ở tế bào là gì?

Nồng độ khí O2 và khí CO2 giữa tế bào với mao mạch máu khác nhau như thế nào?

- O2 khuếch tán từ khơng khí phế nang

vào máu

- CO2 khuếch tán từ máu vào khơng khí

phế nang

Bài 21: HOẠT ĐỘNG HÔ HẤP

II Trao đổi khí ở phổi và tế bào:

1 Trao đổi khí ở phổi:

Sự trao đổi khí diễn ra theo cơ chế

khuếch tán từ nơi cĩ nồng độ cao đến

nơi cĩ nồng độ thấp

- CO2 khuếch tán

từ máu vào không khí phế nang

-O2 khuếch tán từ máu vào tế bào

-CO2 khuếch tán từ

tế bào vào máu

Đánh dấu vào câu trả lời đúng:

1 Nơi diễn ra sự trao đổi khí ở phổi là:

a Thanh quản.

b Khí quản

c Phế quản.

d Phế nang.

2 Thực chất sự trao đổi khí ở tế bào là:

a Máu cho cácbônic và nhận ôxi từ tế bào.

b Sự thay đổi nồng độ các chất khí

c Tế bào nhận ôxi và thải cácbônic cho máu

d Cả a, b, c.

tăng lờn hoạt động hụ hấp cú thể biến đổi như thế nào

để đỏp ứng nhu cầu đú?

+ Häc bµi vµ tr¶ lêi c©u hái cuèi bµi + §äc môc “ Em cã biÕt“

+ Nghiªn cøu tr íc bµi sau.

D¨n dß

- H« hÊp b×nh th êng : khi chóng ta hÝt vµo b×nh th êng

vµ thë ra b×nh th êng duíi sù tham gia chñ yÕu cña c¬ hoµnh vµ c¬ liªn s ên ngoµi víi l îng khÝ ra vµo phæi

lµ Ýt nhÊt (L îng khÝ l u th«ng kho¶ng 500 ml)

- H« hÊp s©u: Khi chóng ta hÝt vµo vµ thë ra tËn lùc (g¾ng søc) d íi sù tham gia kh«ng nh÷ng cña c¬

hoµnh vµ c¬ liªn s ên ngoµi cßn cã sù tham gia cña 1

sè c¬ kh¸c nh c¬ liªn s ên trong, c¬ thµnh bông, c¬

ngùc, víi l îng khÝ ra vµo phæi lµ lín nhÊt (dung

tÝch sèng 3400 - 4800ml)

? Tại sao cử động hô hấp luôn đ ợc thực hiện liên tục và

luân phiên kể cả khi chúng ta ngủ?

Trả lời: - Nhờ cơ chế tự điều hoà hô hấp của trung khu hô hấp nằm ở

hành não.

-Trung khu hô hấp nằm ở hành não, gồm 2 trung khu , trung khu hít vào

và trung khu thở ra Ngoài ra ở cầu não có trung khu điều hoà hô hấp,

trung khu này có vai trò điều hoà trung khu hít vào và thở ra hoạt động luân phiên.

-Hai trung khu hít vào và thở ra hoạt động đều đặn luân phiên Khi trung khu hít vào h ng phấn (Hoạt động) thì trung khu thở ra bị ức chế (Không hoạt động) và ng ợc lại.

- Trung khu hít vào tự phát xung thần kinh 1 cách đều đặn, nhịp nhàng,

cứ khoảng 4 giây phát ra 1 XTK , đi xuống tuỷ sống và đến các cơ hô hấp làm cho các cơ này co, gây ra động tác hít vào, khi trung khu hít vào hết

h ng phấn thì trung khu thở ra h ng phấn, các cơ hô hấp dãn ra gây ra động tác thở ra.

§©y lµ thµnh phÇn cña m¸u cã chøc n¨ng

vËn chuyÓn khÝ Oxi vµ khÝ Cacbonic.

© p

H·y chän ý ë cét A víi cét B sao cho phï hîp

D-Lµ l îng khÝ hÝt vµo vµ thë ra b×nh th êng.

E-Gåm khÝ bæ sung + KhÝ l u th«ng+ KhÝ dù tr÷

F- Gåm dung tÝch sèng+ KhÝ cÆn.