Seminar phát sinh chủng loại và cây sự sống

Thứ nhất: trình tự phân nhánh trên cây không nhất thiết chỉ ra tuổi hiện thời của loàiThứ 2: không thể cho rằng các taxon trên cây phát sinh chủng loại xuất hiện từ taxon nằm sau đó hoặc

Chào mừng thầy và các bạn đến với bài thuyết

trình

-Nguyễn Đông Phương

-Hứa Thị Kim Tuyến

Click icon to add picture

Các cơ chế tiến hóa

Chương 26:

Phát sinh chủng loại và cây sự sống

Sai rồi, đó là thằn lằn không chân Australia, có tên gọi là thằn lằn chân vẩy- Pygopus lepidopodus

Bạn không có mi mắt dính với nhau, không có hàm cơ động và thiếu một đôi đuôi ngắn ở phía sau hậu môn

như chúng tôi!

Không phải cứ không có chân là rắn đâu nhé!

Tên gọi 2 từ và phân loại theo thứ bậc

Cá chép

Cá ngựa

Cá heo

Cá sấu

Tên gọi 2 từ theo tiếng Latin

Carolus Linnaeus

Cách đặt tên:

Abc xyz

Tên chi

Tên loài

Ví dụ:

- Báo gấm: Panthera pardus

Phân loại theo thứ bậc

Chào người anh em

Cây phát sinh chủng loại

Taxon chị em

Thứ nhất: trình tự phân nhánh trên cây không nhất thiết chỉ ra tuổi hiện thời của loài

Thứ 2: không thể cho rằng các taxon trên cây phát sinh chủng loại xuất hiện từ taxon nằm sau đó hoặc ngược lại

Thứ 2: không thể cho rằng các taxon trên cây phát sinh chủng loại xuất hiện từ taxon nằm sau đó hoặc ngược lại

Không nên ngộ nhận

Ứng dụng

Cây phát sinh chủng loại có rất nhiều ứng dụng…

26.2 Phát sinh chủng loại được suy ra từ các dẫn liệu hình thái và phân

tử

Hình thái, gen và sinh hóa

Phản ánh các quan hệ tiến hóa

Tương đồng về hình thái và phân tử 1

Phân biệt tương đồng với tương tự 2

Đánh giá các đặc điểm tương đồng phân tử 3

26.2.1 Tương đồng hình thái và phân tử

 Đặc điểm tương đồng:

Các đặc điểm giống nhau do sinh vật chia sẻ từ tổ tiên chung

Sinh vật tương đồng về hình thái

Đặc điểm hình thái hoặc trình tự DNA giống nhau

Quan hệ gần nhau hơn

Phân hóa về hình thái gần nhau có thể lớn còn phân hóa về di truyền lại nhỏ

Ví dụ: Cây kiếm bạc ở Hawaii

Kiểu hình khác nhau nhưng kiểu gen rất giống nhau

26.2.2 Phân biệt tương đồng với tương tự

Thời điểm xảy ra

Khi có

Áp lực môi trường tương tự

Chọn lọc tự nhiên

Thú túi, con non phát triển phôi trong túi

ở phần ngoài cơ thể mẹ.

Thú nhau, con non hoàn thành phát triển phôi trong cơ thể mẹ.

Phân biệt giữa tương đồng và tương tự

Xây dựng cây phát sinh chủng loại

Đặc điểm giống nhau

26.2.2 Phân biệt tương đồng với tương tự

26.2.3 Đánh giá các đặc điểm tương đồng phân tử

Các trình tự acid nucleic có nhiều base gần như chỉ khác xa nhau ở một số vị trí

Có quan hệ rất gần nhau

Cần phân biệt tương đồng và tương tự khi đánh giá sự giống nhau về phân tử

Ví dụ: trình tự DNA không mã hóa trong 1 gene nhất định ở 2 loài rất giống nhau, trừ base thứ 1 của trình tự bị mất

ở 1 loài  trình tự còn lại chuyển về vị trí phía sau.

Các sinh vật không có quan hệ gần gũi, tình cờ các base riêng rẽ trùng nhau.

Đồng dạng phân tử.

Các sinh vật không có quan hệ gần gũi, tình cờ các base riêng rẽ trùng nhau.

Đồng dạng phân tử.

Đặc điểm tương đồng mới phản ánh lịch sử tiến hóa

Các nhà sinh học đã sử dụng đặc điểm này để xây dựng cây phát sinh sự sống

Có 4 luận điểm chính

Các đặc điểm tổ tiên chung và các đặc điểm phát sinh chung

Suy luận ra sự phát sinh chủng loại bằng cách sử dụng các đặc điểm phát sinh

Suy luận ra sự phát sinh chủng loại bằng cách sử dụng các đặc điểm phát sinh

-Tiêu chuẩn đầu tiên để phân loại sinh vật

- Các sinh vật được xếp vào các nhóm gọi là các nhánh, có 3 nhóm chính:

Hệ thống học phân nhánh

Đặc điểm tổ tiên chung và đặc điểm phát sinh chung

Vd: Ở thú và động vật có xương sống:

- Cột xương sống là đặc điểm tổ tiên chung

- Lông mao là đặc điểm phát sinh chung

Suy luận ra sự phát sinh chủng loại bằng cách sử dụng các đặc điểm phát sinh

-Đặc điểm phát sinh chung là đặc

trưng cho các nhánh

- Dùng để suy ra các quan hệ tiến

hóa

Cây phát sinh chủng loại có chiều dài các nhánh khác nhau

- Tỉ lệ với số các biến đổi tiến hóa hoặc thời điểm mà các đặc điểm riêng xuất hiện

- Phản ánh các thay đổi trong trình tự DNA nhất định trong nhánh ấy

Nhánh ruồi quả ( Drosophila) chịu nhiều biến đổi hơn nhánh dẫn tới chuột

Tiết kiệm tối đa và khả năng cao nhất

Đó là cây tiến hóa đòi hỏi ít biến đổi tiến hóa nhất và phản ánh trình tự các sự kiện tiến hóa xảy ra với khả năng cao nhất

VD: 3 cây phát sinh chủng loại có thể có của 3 loài chim

Bảng dẫn liệu phân tử

So sánh các baz ở các vị trí 1,2,3,4 thì có những sự thay đổi

Cây 1 là tiết kiệm

tối đa trong 3 cây

Khả năng cao nhất

VD: Quan hệ phát sinh chủng loại giữa người và nấm

Tốc độ tiến hóa không đều ở các nhánh

Các biến đổi DNA xảy ra với

tốc độ như nhau ở tất cả các

nhánh Khả năng của cây tiến hóa là cao hay thấp thì tùy thuộc

vào các giả định mà chúng ta dựa vào

Cây phát sinh chủng loại những giả thuyết

Bất kỳ một cây phát sinh chủng loại nào cũng nêu lên một giả thuyết về các sinh vật trên cây đã có quan hệ họ hàng thân thuộc với nhau như thế nào

Một giả thuyết phát sinh chủng loại có thể phải thay đổi khi có các bằng chứng mới buộc các hệ thống học tự chỉnh lại cây của họ

Có thể xây dựng cây phát sinh chủng loại và kiểm tra các tiên đoán dựa trên giả thuyết về phát sinh chủng loại của chúng ta đúng hay không

VD: Hình 26.16

Phát sinh chủng loại đồng hạng