Phát sinh chủng loại của động vật da gai docx

Động vật da gai hoá thạch Các dẫn liệu về hoá thạch cho thấy động vật da gai vốn là nhóm có đối xứng 2 bên và cấu tạo đối xứng toả tròn của phần lớn động vật da gai hiện sống chỉ là hiệ

Phát sinh chủng loại của động vật da gai

1 Động vật da gai hoá thạch

Các dẫn liệu về hoá thạch cho thấy động vật da gai vốn là nhóm có đối xứng 2 bên và cấu tạo đối xứng toả tròn của phần lớn động vật da gai hiện sống chỉ là hiện tượng thứ sinh Mặt khác

sự phân cắt trứng phóng xạ, hình thành thể

xoang theo kiểu lõm ruột chứng tỏ động vật da

gai có quan hệ gần gũi với các nhóm động vật

có miệng thứ sinh khác

Động vật da gai xuất hiện rất sớm trong lịch sử phát triển của trái đất Từ đầu kỷ Cambri đã xuất hiện động vật da gai đầu tiên Có nhiều lớp hiện nay đã tuyệt chủng như lớp Ophiocistia (Phân ngành Eleutherozoa), các lớp Carpoidea,

Blastoidea, Edrioasteroidea (phân ngành

Pelmalthozoa) Còn các đại diện hiện sống đã trải qua một thời kỳ phát triển địa chất rất lâu dài

2 Nguồn gốc và tiến hoá

Thật khó khăn để xác định vị trí của động vật da gai nếu không dựa vào đặc điểm phát triển của động vật da gai hiện sống và đặc điểm hình thái của động vật da gai hoá thạch Ấu trùng có đối xứng 2 bên của tất cả các nhóm động vật da gai hiện sống giúp cho chúng ta hình dung các đặc

điểm chính của tổ tiên Tổ tiên giả thiết có cơ thể đối xứng hai bên 2 bên, bò trên đáy, miệng

ở phía trước, hậu môn ở phía sau trên đường bụng, có 3 đôi túi thể xoang và đôi thứ nhất

thông với bên ngoài

Tổ tiên này có lẽ cũng là tổ tiên chung của tất cả động vật có miệng thứ sinh (deuterostomia)

Bằng chứng là ấu trùng của ngành Nửa dây

sống và Có dây sống đều có 3 đôi túi thể xoang

ở giai đoạn đầu và hình dạng của ấu trùng

mang ruột cũng rất giống ấu trùng dipleurula của động vật da gai (hình 11.24)

Có thể cho rằng tổ tiên của động vật da gai đã dùng phần trước (phần đầu) bám vào giá thể Khởi đầu đặc điểm đối xứng toả tròn thể hiện trên sự sắp xếp tấm xương, sau đó chuyển dần vào cơ quan bên trong như hệ thống ống dẫn nước, thần kinh, tuần hoàn và sau đó là tiêu hoá

và sinh dục Kết quả quá trình này là cơ thể

động vật da gai chuyển từ đối xứng 2 bên sang đối xứng toả tròn

Lớp Cầu biển (Cystoidea) là lớp nguyên thuỷ nhất trong ngành, rồi đến các lớp khác trong

Pelmathozoa như Nụ biển (Blastoidea) và Huệ biển (Crinoidea) tiến hoá theo hướng hình thành cánh

Trong Eleutherozoa thì Sao biển (Asteroidea), Đuôi rắn (Ophiuroidea) có quan hệ gần gũi với nhau Hải sâm còn giữ được đặc điểm nguyên thuỷ như có tấm sàng và lỗ sinh dục trên cực miệng, chỉ có 1 tuyến sinh dục, ruột hình ống chứng tỏ chúng rất gần với tổ tiên chung Cầu gai có vị trí chưa rõ, nhóm động vật cầu gai

không đều có cấu trúc cơ thể trở lại đối xứng 2 bên, nhưng có thể là nhóm xuất hiện sau cùng

Do lối sống ít di động, phần lớn động vật da gai hiện nay vẫn có cơ thể đối xứng toả tròn

Thảo Dương