SKKN cấp TP môn Âm nhạc

Đổi mới phương pháp giáo dục nhằm tích cực hóa quá trình học tập của HS,để thực hiện được điều này ngoài sự nghiên cứu về phương pháp truyền giảng, thì giáo viên còn phải nghiên cứu sử d

PHềNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN THANH OAI

TRƯỜNG THCS NGUYỄN TRỰC



Đề Tài Sáng kiến kinh nghiệm

Năm học 2009 - 2010

Tên đề tài:

"ứng dụng công nghệ thông tin vào

giảng dạy bộ môn âm nhạc ở trờng thcs"

Tên tác giả: Hà Thanh Hoa

Chức vụ: Giáo viên

Môn đào tạo: Âm nhạc

Đơn vị công tác: Trờng THCS Nguyễn Trực Thuộc: Huyện Thanh Oai

Năm học: 2009 - 2010

CộNG HòA Xã HộI CHủ NGHĩA VIệT NAM

Độc lập- Tự do- Hạnh phỳc

ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Sơ yếu lý lịch

Họ và tên: Hà Thanh Hoa Ngày,tháng,năm sinh:02/ 12/ 1979 Năm vào ngành: 01/01/2005

Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên trường THCS Nguyễn Trực

Trình độ chuyên môn: Cao đẳng sư phạm

Hệ đào tạo: Chính quy

Bộ môn giảng dạy: Âm nhạc

A PHẦN MỞ ĐẦU

I. ĐẶT VẤN ĐỀ

Âm nhạc là nghệ thuật của âm thanh, gồm giọng hát và âm thanh của các loại nhạc cụ Giáo dục âm nhạc cho HS phổ thông nhằm tác động vào đời sống

tinh thần của các em, giúp các em yêu thích thế giới thiên nhiên và vui tươi, yêu đời hơn trong cụôc sống Trong những năm gần đây, sự bùng nổ việc ứng dụng công nghệ thông tin trên toàn cầu trong mọi phương diện đã trở nên rất phổ biến và không thể thiếu trên mọi lĩnh vực công việc

Ở Việt Nam nói chung và trong nghành giáo dục nói riêng việc sử dụng công nghệ thông tin đã trở nên phổ cập và mang tính thường nhật Đổi mới phương pháp giáo dục nhằm tích cực hóa quá trình học tập của HS,để thực hiện được điều này ngoài sự nghiên cứu về phương pháp truyền giảng, thì giáo viên còn phải nghiên cứu sử dụng các thiết bị công nghệ, các phần mềm hổ trợ dạy học để ứng dụng Công nghệ thông tin(CNTT) trong trường học được đẩy mạnh ứng dụng trong mấy năm qua đã từng bước nâng cao chất lượng dạy học, tích cực thực hiện đổi mới phương pháp giáo dục

II LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Để bắt kịp xu hướng chung của toàn xã hội là giáo viên giảng dạy bộ môn âm nhạc,cùng với sự hỗ trợ của thiết bị, việc tạo điều kiện thuận lợi từ BGH nhà trường đang công tác, tôi đã tích cực tìm hiểu nghiên cứu sử dụng các phần mềm và đưa vào thực nghiệm trong dạy học

Trong mỗi tiết học Âm nhạc giờ đây để thoát khỏi cách dạy chay hoặc có chăng là với vài thứ đồ dùng lạc hậu, tính trực quan và thẩmmĩ thấp, người giáo viên có thể khai thác và sử dụng công nghệ thông tin như một công cụ hữu ích

để việc giảng dạy Âm nhạc trở nên hấp dẫn và mang tính chuyên nghiệp hơn.Mọi thông tin , tài liệu hỗ chợ cho công việc giảng dạy Âm nhạc có thể khai thác được trên mạng Internet, các bài dạy đều có thể thiết kế trên máy tính để giờ dạy sẽ hay hơn, sinh động hơn

Nhằm phát huy tính tích cực của công nghệ thông tin trong việc giảng dạy môn Âm nhạc, đặc biệt là trong các tiết học Âm nhạc thường thức hay các tiết tập đọc nhạc,bài đọc thêm giáo viên có thể thiết kế bài giảng với các phần mềm hỗ trợ trên máy tính như: PowerPoint, Encore, Finale

Qua việc giảng dạy môn Âm nhạc nhiều năm, thực tế đã chứng minh là chất lượng các giờ học Âm nhạc có sử dụng CNTT đều đem hiệu quả cao Sự

hội để nâng cao và mở rộng lượng kiến thức cần cung cấp cho học sinh Các dẫn chứng cụ thể và chính xác hơn,cuối tiết học bên cạnh việc dạy và học môn

Âm nhạc thì một điều quan trọng hơn đó là học sinh cũng đã một phần nào được giáo dục về thẩm mĩ, thái độ cảm thụ và thưởng thức âm nhạc

Trong bài viết này tôi không đi sâu vào trình bày phân tích các phần mềm hỗ trợ mà chỉ giới thiệu khả năng ứng dụng cụ thể của CNTT với một số bài học

của phân môn Âm nhạc.Đó là lý do tôi chọn báo cáo chuyên đề Ứng dụng công

nghệ thông tin vào giảng dạy bộ môn âm nhạc ở trường THCS

B PHẦN NỘI DUNG

I CƠ SỞ LÍ LUẬN

1 Mục tiêu của môn âm nhạc:

Là hình thành và phát triển năng lực, cảm thụ Âm nhạc của HS tạo cho các em có trình độ văn hóa âm nhạc nhất định, góp phần giáo dục toàn diện hài hòa nhân cách.Khích lệ HS hăng hái tham gia hoạt động âm nhạc làm cho đời sống tinh thần phong phú, lành mạnh tạo điều kiện cho các em bộc lộ và phát triển năng khiếu.Mở rộng hiểu biết về truyền thống âm nhạc Việt Nam và tinh hoa âm nhạc thế giới góp phần bồi dưỡng đạo đức, trí tuệ, tạo không khí vui tươi lành mạnh

2 Nội dung của bộ môn âm nhạc:

Môn âm nhạc gồm có ba phân môn:

-Học hát

-Tập đọc nhạc- nhạc lý

-Âm nhạc thường thức

Nội dung của mỗi phân môn trên đều có đặc điểm và tính chất khác nhau.Dạy tốt mỗi nội dung của bộ môn chính là góp phần vào việc hình thành trình độ văn hóa Âm nhạc nhất định cho HS

II. CƠ SỞ THỰC TIỄN

1.Kết quả học tập khi cha áp dụng CNTT:

- 50% học sinh thích học nhạc

- 40% học sinh không chú ý đến bài học

- 10% không thích học

Lớp Sĩ

số

Xếp loại

có hs xếp loại kém

6 105 53 50 42 40 10 10 0 0

8 103 50 49 42 41 12 10 0 0

9 150 75 50 58 39 17 11 0 0

2.Một số thuận lợi và khú khăn khi thực hiện việc ứng dụng CNTT vào giảng dạy bộ mụn õm nhạc nơi tụi đang cụng tỏc

a Thuận lợi

* Nhà trường: Tạo điều kiện hết sức thuận lợi cho tụi để cú kết quả tốt nhất

Được sự ủng hộ của cỏc cấp, ban nghành, phụ huynh toàn trường hỗ trợ cơ sở vật chất cho nhà trường và đặc biệt là sự quan tõm đầu tư cỏc trang thiết bị hiện đại của BGH nhà trường trong những năm học qua

-Cú mỏy chiếu Projector, mỏy camera vật thể, hệ thống mỏy vi tớnh hiện đại dược nối mạng Internet

* Giỏo viờn:

-Được tham gia cỏc lớp tập huấn sử dụng CNTT

-Khỏ thành thạo khi sử dụng cỏc phần mềm tin học

-Nhiệt tỡnh, sỏng tạo, cú ý thức đổi mới phương phỏp dạy học

* Học sinh:

-Học sinh rất say mờ, hứng thỳ học tập mụn õm nhạc, đặc biệt là những tiết học

cú sử dụng CNTT

b Khú khăn

-Việc xõy dựng và thiết kế bài giảng cú sử dụng CNTT đồi hỏi người giỏo viờn phải đầu tư nhiều hơn về thời gian và cỏc điều kiện phục vụ tiết dạy

- Chưa cú phũng chức năng riờng

- Các đồ dùng dạy học khác còn thiếu thốn, sơ sài

III CÁC GIẢI PHÁP ỨNG DỤNG CNTT VÀO VIỆC THIẾT

KẾ BÀI GIẢNG MÔN ÂM NHẠC

Dựa vào các tính năng có sẵn trên máy tính giáo viên có thể thiết kế được nhiều dạng bài để phục vụ việc giảng dạy môn âm nhạc trong nhà trường phổ thông như:

1 Dạy hát:

Sử dụng phần mềm PowerPoint và final để thiết kế dạng bài dạy hát( Bao gồm cả nhạc và lời).Có thể chèn những hình ảnh tĩnh hoặc động phù hợp với nội dung bài hát như là một giáo cụ trực quan sinh động với tính thẩm mĩ cao

2 Dạy phân môn tập đọc nhạc

Sử dụng phần mềm Encore 4.5 và Final2.0 để chép lại các tiến trình như: Luyện tập cao độ, luyện tiết tấu, bài tập đọc nhạc, lời ca rồi trình chiếu trên phần mềm PowerPoint theo ý của giáo viên

3 Dạy phân môn Âm nhạc thường thức

Sử dụng mạng Internet để khai thác hình ảnh, lịch sử ra đời, tính năng, cách sử dụng của một số loại nhạc cụ và sử dụng mạng để khai thác chân dung một số nhạc sĩ trong quá trình giảng dạy với hiệu quả cao

IV THỰC NGHIỆM

1 Phân môn dạy hát

Thông thường trong một tiết học dạy hát người giáo viên thường sử dụng tranh ảnh để minh họa cho nội dung và phần nhạc và lời của bài hát được phôt to ra rồi treo lên bảng, cách làm này hiện nay đã trở nên nhàm chán đối với học sinh.Khi ứng dụng CNTT vào bài giảng này thì cách giới thiệu vẫn là tranh ảnh minh họa nhưng chất lượng những bức ảnh rất cao có thể là ảnh động và tác dụng của nó đã vượt trội

Ví dụ:Giới thiệu học hát bài : Tia nắng hạt mưa- Nhạc: Khánh Vinh, Thơ: Lệ Bình (môn âm nhạc lớp 6)

thông qua các hiệu ứng trình chiếu của phần mềm PowerPoint, các bức ảnh này

có thể chuyển động theo ý đồ của giáo viên với phần giai điệu của bài hát được lồng ghép trực tiếp có thể phát đồng thời trong quá trình giáo viên giới thiệu bài

Với phần dạy hát, giáo viên có thể đặt toàn bộ phần nhạc và lời bài hát hoặc đặt riêng phần lời ca để hướng dẫn học sinh cách gõ đệm:

-Gõ đệm theo nhịp

-Gõ đệm theo phách

-Gõ đệm theo tiết tấu

Tia nắng hạt mưa Cách gõ đệm theo 3 cách:

Hình như trong từng tia nắng có nét tinh nghịch bạn trai…

X X X X

X X X X X X X

x x x x x X X x x x x X

H¸t ®uæi

Nhóm 1: Hình như ………… bạn trai

Nhóm 2:(hát đuổi) Hình như…….bạn gái

Nhóm 1(hát tiếp): Hình

như……… tiếng ve

Nhóm 2(hát đuổi): Hình như………đọng lại

Với phần rèn luyện các kĩ năng như kết hợp các động tác phụ họa hoặc tập biểu diễn, tùy thuộc vào nội dung từng bài hát cụ thể mà giáo viên có thể lồng ghép các video clip vào cho học sinh xem và tự tìm cách vận động phụ họa hay biểu diễn một cách hoàn toàn chủ động và sáng tạo

Ngoài ra việc xây dựng các kĩ năng hát nâng cao cũng rất dễ xây dựng trên một sơ đồ trực quan, thay thế cho việc giáo viên phải giải thích dẫn giải:

TẬP ĐỌC NHẠC SỐ 3

* Luyện tập cao độ

* Luyện tập cao độ

HS chỉ cần quan sỏt sơ đồ trờn và nghe giỏo viờn gợi ý là đó tự biết nhiệm vụ của nhúm mỡnh

2 phõn mụn dạy tập đọc nhạc

Ở bậc THCS việc dạy TDN đũi hỏi giỏo viờn phải rốn luyện cho học sinh cỏc kĩ năng cần thiết như: Luyện tập cao độ, luyện tập tiết tấu,tập đọc nhạc, ghộp lời ca.thật thành thạo và nhuần nhuyễn

Nếu đơn thuần chỉ là treo tranh bài tập đọc nhạc lờn bảng rồi với một cõy đàn và giỏo viờn lần lượt thực hiện cỏc thao tỏc trờn thỡ học sinh sẽ tiếp thu bài một cỏch mơ hồ , thậm chớ dẫn đến tỡnh trạng học vẹt.( nghe GV đọc rồi bắt chước đọc theo)

Với phần thiết kế bài giảng trờn mỏy vi tớnh một cỏch trực quan, cụ thể cỏc kĩ năng cần thực hiện HS sẽ dễ dàng tiếp thu bài một cỏch chủ động tớch cực bởi nếu bài giảng giỏo viờn thiết kế tốt đó gõy sự tũ mũ của HS ngay từ đầu tiết học

Vớ dụ:

Với cỏc hiệu ứng của phần mềm, cỏc nốt nhạc trong phần luyện tập cao

độ cú thể xuất hiện lần lượt kốm cao độ chuẩn của nốt ấy khiến HS dễ dàng thẩm õm một cỏch chuẩn xỏc

Trong phần tập đọc nhạc và ghép lời ca, phần nhạc và lời có thể xuất hiện theo chủ ý của GV, kết hợp với hệ thống câu hỏi cùng các hiệu ứng về âm thanh cũng như hình ảnh, tạo hiệu quả rất đặc biệt hỗ trợ tốt cho việc truyền đạt kiến thức cho HS:

(Tập đọc nhạc số 3-Âm nhạc lớp 6)

Sau khi HS tự quan sát và trả lời hệ thống câu hỏi trên,lúc này tự bản thân mỗi HS đã nắm được các kĩ năng cơ bản và yêu cầu của bài tập đọc nhạc.qua đó HS đã có thể tự vỡ bài thông qua sự hướng dẫn, hỗ trợ của giáo viên

3.Phân môn Âm nhạc thường thức:

Trong chương trình âm nhạc THCS ngoài việc học hát, tập đọc nhạc HS còn được giới thiệu các nhạc cụ dân tộc Việt Nam và thế giới, được nghe kể chuyện về một số nhạc sĩ nổi tiếng trên thế giới Với dạng bài này nếu giáo viên chỉ sử dụng một vài bức tranh minh họa thì hiệu quả của tiết học sẽ không cao.Ngược lại nếu khai thác tốt thì đây là một dạng bài HS rất hứng thú

Thực tế đã chứng minh rằng trong các tiết học mà mọi thông tin cũng như các kiến thức liên quan mà giáo viên biết khai thác trên mạng Internet sẽ đem lại hiệu quả rất cao trong việc tạo ấn tượng và gây được sự hứng thú cao trong học tập của HS

Ví dụ: Bài: Sơ lược về một số nhạc cụ dân tộc phổ biến(Tiết 14:Âm nhạc thường thức-Lớp 6)

Ngoài hình ảnh của các nhạc cụ sẽ có hình ảnh minh họa thực tế chơi đàn

và âm thanh thực minh họa thông qua các video clip biểu diễn:

Đàn tranh

Hay bài giới thiệu về các nhạc cụ phương tây (Âm nhạc thường thức- Tiết

6-Violon Đàn violon còn gọi là vĩ cầm có 4 dây dùng cung kéo trên dây đàn

Đàn piano còn gọi là đàn dương cầm, nó thuộc loại đàn phím Piano dùng để độc tấu, hòa tấu, đệm cho các nhạc

cụ khác hoặc đệm cho hát

Với cách giới thiệu này HS ngoài việc được quan sát, nghe giới thiệu còn có thể ghi nhớ được ngay âm sắc cụ thể của từng loại nhạc cụ

Cuối cùng là phần giới thiệu về các nhạc sĩ nổi tiếng của nước ta cũng như các nhạc sĩ nổi tiếng trên thế giới Giáo viên có thể thay vì cách đọc hoặc

kể cho Hs nghe câu chuyện âm nhạc bằng việc cho HS biết chi tiết hơn về chân dung, ngày sinh, ngày mất của nhạc sĩ

(Nhạc sĩ Phong Nhã và bài hát: Ai yêu Bác Hồ Chí Minh hơn thiếu niên nhi đồng-Âm nhạc lớp 6)

Các thông tin cơ bản về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của nhạc sĩ:

NHẠC SĨ PHONG NHÃ

Ông sinh ngày 4-4-1924, quê ở Duy Tiên – Hà Nam.

Cả cuộc đời ông gắn bó với hoạt động thiếu niên – nhi đồng Ông được ghi nhận là một nhạc sĩ của tuổi thơ vì đã sáng tác những bài hát giá trị đóng góp cho phong trào ca hát của trẻ em ngay từ ngày đầu Cách mạng tháng Tám

Ông đã được Nhà nước phong tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật.

Trong sự nghiệp sáng tác của ông đã có nhiều bài

để lại ấn tượng sâu sắc trong đời sống tinh thần của nhiều thế hệ thiếu nhi Việt Nam Một số bài đã trở thành những lời ca truyền thống của Đội Thiếu

niên tiền phong như: Ai yêu Bác Hồ Chí Minh hơn

thiếu niên nhi đồng, Cùng nhau ta đi lên, Kim Đồng, Nhanh bước nhanh nhi đồng, Đi ta đi lên………….

Với bài hát Ai yêu Bác Hồ Chí Minh hơn thiếu niên nhi đồng:

NHẠC SĨ PHONG NHÃ

Bài hỏt ra đời vào cuối năm 1954, là một trong những bài hỏt thiếu nhi hay nhất viết về đề tài Bỏc Hồ với tuổi thơ.

Tỡnh cảm kớnh yờu của thiếu nhi Việt Nam với Bỏc Hồ được tỏc giả khắc sõu trong giai điệu và lời ca giản dị, chõn thành, tha thiết.Hỡnh ảnh Bỏc Hồ ‘dỏng cao cao, người thanh thanh, mắt như sao, rõu hơi dài’’thật bỡnh dị và gần gũi làm sao! Cỏc em mong Bỏc sống lõu và hỡnh ảnh Bỏc Hồ đó sống mói cựng non sụng đất nước ta.

Sau khi nghe giới thiệu nhạc sĩ thỡ việc giỏo viờn cho HS nghe nhạc, hoặc giới thiệu cỏc tỏc phẩm nổi tiếng của cỏc nhạc sĩ(thụng qua cỏc trang Web về

õm nhạc của Thế giới và Việt Nam) Đú là cỏch truyền đạt rất hiệu quả vỡ sau này khi nghe thấy một nột nhạc nào đó được học,HS đều cú thể trả lời ngay được tờn nhạc sĩ sỏng tỏc một cỏch chớnh xỏc hay khi nhỡn thấy chõn dung một nhạc sĩ nào đú cỏc em cũng núi ngay được tờn nhạc sĩ đú vỡ trong tõm trớ cỏc em

đó cú một ấn tượng sõu sắc Đú chớnh là hiệu quả của việc thay đổi phương phỏp truyền đạt mà CNTT là cụng cụ hữu ớch nhất để thực hiện điều đú

Từ khi nhà trờng đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong giảng dạy,chất lợng giờ dạy đã đợc nâng cao, học sinh hứng thú hơn với môn học và bớc đầu đã đạt đợc những kết quả nhất định:

- 85% thích học môn âm nhạc

- 15%cha chú ý

Kết quả thực hiện so sánh sau khi thực hiện đề tài.

Học kỳ I năm học 2009 – 2010.

Líp SÜ

sè

XÕp lo¹i

cã hs xÕp lo¹i kÐm

9 150 134 89 16 11 0 0 0 0

C KẾT LUẬN

Trên đây là một số công việc đã thường xuyên được tôi thực hiện trong quá trình dạy các tiết âm nhạc tại trường THCS Nguyễn Trực, bằng cách làm này hiệu quả các tiết học âm nhạc được nâng lên rõ rệt, HS hứng thú và say sưa học hơn.Tính chuyên nghiệp dần được khẳng định, sự hiểu biết âm nhạc của HS được nâng cao góp phần giáo dục thẩm mĩ âm nhạc và định hướng tốt cho việc cảm thụ và thưởng thức âm nhạc của HS về sau này

Cuối cùng rất mong được sự chỉ dẫn và góp ý kiến của các cấp lãnh đạo

và các bạn đòng nghiệp

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Kim Bài, ngày 24 tháng 03 năm 2010

HÀ THANH HOA

Môc lôc:

A Phần mở đầu:

I Đặt vấn đề 3

II Lí do chọn đề tài 3

b Phần nội dung: I Cơ sở lý luận 4

II Cơ sở thực tiễn 5

III Các giải pháp ứng dụng công nghệ thông tin vào thiết kế bài giảng môn âm nhạc 6

IV Thực nghiệm 7

C Kết luận 17

Mục lục 18