be mat tru tron va PP do 2

CHƯƠNG 3: DUNG SAI LẮP GHẫP BỀ MẶT TRỤ TRƠN VÀ PHƯƠNG PHÁP ðO - ổ làm việc với hiệu suất tốt nhất: theo đk ma sát ướt thì h ≥[hmin], khi h đạt giá trị lớn nhất có thể thì đk ma sát ướt đ

Trang 1

9/11/2011 1

CHƯƠNG 3: DUNG SAI LẮP GHÉP BỀ MẶT

TRỤ TRƠN VÀ PHƯƠNG PHÁP ðO

3.2: Cách ghi lý hiệu mối ghép.

6

7 40

g

H

Φ

025 0

009 0

025 0 40

−

+ Φ

Hệ thống lỗ:

Hoặc Hoặc

Hay

CHƯƠNG 3: DUNG SAI LẮP GHÉP BỀ MẶT TRỤ TRƠN VÀ PHƯƠNG PHÁP ðO

φ 30F7/h6

φ 30 F7- h6

6

7 30

h

F

Φ

013 0

020 0

041 0 30

− +

+ Φ

Hệ thống trục:

Hoặc

Hay

3.2: Cách ghi ký hiệu mối ghép.

Trang 2

9/11/2011 5

Đặc tính của nhóm lắp lỏng là đảm bảo trong mói lắp luôn luôn

có độ hở, S = D – d Với các đặc tính đó lắp lỏng thường được sử

dụng trong trường hợp hai chi tiết lắp ghép chuyển động tương đối với

nhau hoặc tháo lắp dễ dàng

Xét VD tính toán chọn kiểu lắp lỏng tiêu chuẩn cho môí ghép ổ

trượt trong các máy Tính toán độ hở cần thiết và chọn kiểu lắp lỏng

tiêu chuẩn cho mối ghép ổ trượt là một bài toán được giải gần đúng với

hàng loạt giả thiết và tài liệu thực nghiệm Sau đây trình bày phương

pháp đơn giản để tính toán độ hở và chọn lắp ghép cho ổ trượt làm việc

với chế độ thuỷ động học

CHƯƠNG 3: DUNG SAI LẮP GHẫP BỀ MẶT

3.5.Tớnh, chọn mối ghộp cú khe hở theo tiờu chuẩn.

Trục bị nâng lệch về phía quay do tác động của nêm dầu, do đó

độ hở S của lắp ghép được phân bố như sau: tại vị trí trục và ổ gần

nhau nhất, tức là chiều dày của nêm dầu là nhỏ nhất, thì độ hở là h,

còn phía đối diện thì đọ hở là S – h Với e là độ lệch tâm tuyệt đối

của trục trong ổ thì:

Để tính toán chọn kiểu lắp cho mối ghép ta dựa theo 2 điều kiện:

- Phải đảm bảo ma sát ướt trong ổ, nghĩa là với chiều dày nhỏ nhất cho phép [hmin] của nêm dầu vẫn phải đảm bảo ma sát ướt trong ổ, muốn vậy phải đảm bảo điều kiện: [hmin] ≥k(RZD+ RZd+ γb) ≈k(4RaD + 4Rad+ γb) Trong đó: k – hệ số dự trữ tin cậy, k ≥2;γb– lượng bổ xung đảm bảo màng dầu không bị phá vỡ: γb= (2ữ3) àm

là (S/2)

e Với χ=

χ

ư

=













ư

=

ư

=

1 2

S h

S

e 2 1 2

S e 2

S h

độ lệch tâm tương đối

RZD, RZdvà RaD, Rad– các thông số đặc trưng nhám bề mặt ổ và bề mặt trục

CHƯƠNG 3: DUNG SAI LẮP GHẫP BỀ MẶT TRỤ TRƠN VÀ PHƯƠNG PHÁP ðO

- ổ làm việc với hiệu suất tốt nhất: theo đk ma sát ướt thì h ≥[hmin], khi h

đạt giá trị lớn nhất có thể thì đk ma sát ướt được đảm bảo một cách tin cậy

nhất, do đó ổ làm việc với hiệu suất tốt nhất, Stnh Để đảm bảo điều kiện này

thì độ hở trung bình Smcủa kiểu lắp mà ta chọn phải gần nhất với giá trị Stnh:

Sm≈Stnh Theo lý thuyết của thuỷ động học của đầu trong ổ người ta đã tìm được

quan hệ giữa h và S như sau:

Trong đó: m1, m2– hệ số phụ thuộc vào tỉ số l/dN(chiều dài ổ và đường

kính danh nghĩa lắp ghép);

p - áp lực trung bình của ổ, N/m2: p = R/(l.dN);

R – tải trọng hướng tâm tác dụng lên ngỗng trục, N;









+ àω

=

2 2

2 1

m d

pS 2

S m h

Biểu thị quan hệ h và S bằng đồ thị

ðộ hở tốt nhất (Stnh) là giá trị S khi h

đạt giá trị lớn nhất h’

Ứng với giá trị nhỏ nhất cho phép của chiều dày nêm dầu [hmin], ta cũng xác định

được hai giá trị độ hở nhỏ nhất và lớn nhất cho phép [Smin], [Smax]

Từ công thức trờn ta tính được:

1

h 2

min

χ

ư

χmin- độ hở lệch tâm tương đối khi độ hở S = [Smin]

Khi ổ làm việc với độ hở cho phép nhỏ nhất [Smin] thì vẫn có khả năng suất hiện dao động tự kích thích của trục trong ổ nếu nhưχ<0,3 Dao động đó

Trang 3

9/11/2011 9

Cũng từ trênta tính:

χmax- độ hở lệch tâm tương đối khi độ hở S = [Smax]

Giá trị độ hở lớn nhất của lắp ghép mà ta chọn cần phải tính đến sự tăng

độ hở do mòn của mhám bề mặt, độ mòn lớn nhất có thể là:

2(RzD, Rzd) ≈8(RaD, Rad) Như vậy đặc tính của kiểu lắp mà ta chọn phải thoả mãn các điều kiện

sau:

Smin≥[Smin] với χmin ≥0,3

Smax< [Smax] - 8(RaD, Rad)

Sm ≈Stnh

Để xác định trị số [Smin], [Smax], Stnh ta phải xác định các giá trị χmin, χmax,

χtnhxuất phát từ công thức sau

max

min max

1

h 2 S

χ

ư

=

N

C ) 1 ( p 2

d

h = àω ưχ

CR– hệ số tải trọng của ổ, là đại lượng không thứ nguyên và phụ thuộc vào vị trí trục trong ổ

p 2

d

h = N àω h

Suy ra:

@

p d

] h [ 2 A

N

min h

àω

=

Quan hệ giữa Ahvàχđược xác lập bằng thực nghiệm và cho dưới dạng

đồ thị hoặc bảng

Từ @ ứng với giá trị [hmin] ta xác định được Ah, ứng với Ahvà tỉ số l/dN

ta xác định được χmin, χmax theo bảng Từ bảng ta xác định được giá trị lớn nhất Ahmax ứng với tỉ số l/dNđã cho Từ quan hệ trờn ta thấy Ah đạt giá trị lớn nhất khi h là lớn nhất, tức là ứng với điều kiện ổ làm việc với hiệu xuất tốt nhất Giá trị Ahứng với điều kiện này được kí hiệu là Atnh= Ahmax ứng với Atnhta có giá trị χmin (theo bảng) và giá trị Stnhđược xác định theo công thức:

Trong trường hợp χmin < 0,3 thì điều kiện không thoả mãn, khi đó độ

hở nhỏ nhất cho phép được tính như sau:

Trong đó: Ahđược xác định theo @

Aχxác định được từ bảng, ứng với giá trị nhỏ nhất của χ(χ=0.3)

h tnh tnh

min tnh

A

A 1

] h [ 2 S

χ

ư

=

h min min

A

A ] h [ 857 2 ] S

3.5.Tớnh, chọn mối ghộp cú ủộ dụi 3.6 Chọn theo kinh nghiệm

Sinh viờn tự ủọc

Trang 4

9/11/2011 13

3.7 Dung sai lắp ghộp ổ lăn

Cấp chớnh xỏc ổ lăn:

Ổ lăn là một bộ phận mỏy ủó ủược

tiờu chuẩn húa trong ngành cơ khớ,

chỳng ủược sản xuất ở những nhà mỏy

cú mức ủộ chuyờn mụn húa rất cao.

B

ðường kớnh ngoài của vũng ngoài ủược

lắp theo hệ thống trục và ủường kớnh trong

của vũng trong ủược lắp theo hệ thống Lỗ.

C ỏ c k ớ ch thước lắp gh ộ p l à D, d, B

Hộp

Trục

-TCVN 1484-85 quy định 5 cấp chính xác chế tạo ổ: cấp 0, 2, 4, 5, 6 thường sử

dụng cấp 0 và 6,theo thứ tự tăng dần

-Cấp 2 dùng cho những dụng cụ đo chính xác và các máy siêu chính xác

- Độ chính xác (quay) cao và số vòng quay lớn: 4, 5 (VD : ổ trục động cơ cao tốc, ổ

trục chính máy mài và các máy chính xác khác)

- Ghi kí hiệu cùng với số hiệu ổ: 6-305 : cấp chính xác 6, số hiệu ổ 305.Đối với 0

thì không ghi: VD: 305 có nghĩa là cấp cx 0, kí hiệu ổ 305

Ổ lăn ủược lắp với trục theo bề mặt trụ trong của vũng trong và lắp với lỗ thõn

hộp theo bề mặt trụ ngoài của vũng ngoài

Cỏc bề mặt lắp ghộp của ổ lăn ủều là cỏc bề mặt lắp ghộp trụ trơn, vỡ vậy miền

dung sai kớch thước trục và lỗ ủược chọn theo tiờu chuẩn dung sai lắp ghộp bề

mặt trụ trơn theo TCVN 2245 - 99

Cấp chớnh xỏc ổ lăn:

ðặc tớnh tải trọng và dạng tải trọng.

ðể chọn ủược kiểu lắp trục với vũng trong và lỗ hộp với vũng

ngoài phụ thuộc chủ yếu vào ủặc tớnh và dạng tải trọng tỏc dụng lờn cỏc vũng của ổ lăn

- ðặc tớnh tải trọng: 2 loại

+ Tải trọng va ủập và rung ủộng vừa phải, quỏ tải trong một thời gian ngắn tới 150% so với tải trọng tớnh toỏn

K σ ≥ 1,5

+ Tải trọng va ủập và rung ủộng lớn, quỏ tải tới 300%

σ

Trang 5

9/11/2011 17

Dạng tải cục bộ: Vũng chịu tải cục bộ là lỳc nú cố ủịnh và chịu

tỏc dụng của một lực hướng tõm cố ủịnh về phương, chiều và ủộ lớn

Hoặc khi nú quay chịu tỏc dụng của lực hướng tõm quay cựng tốc ủộ

P h

Nờn lắp cú khe hở

chọn lắp ghép cho vòng chịu tải cục bộ và dao động

Loại ổ trục

Lắp ghép kích thước đường kính

lắp ghép mm

H8 (F7)

1600

500

g6,f7 260

80

Tất cả các loại ổ trừ ổ kim dập H7

H7 h6

80

Có tháo không

tháo

Với vỏ bằng thép hoặc

gang Với trục

Đến Lớn hơn

Dạng tải cục bộ

Bảng 4.7.chọn lắp ghép cho vòng chịu tải cục bộ và dao động

Loại ổ trục Lắp ghép

kích thước đường kính lắp ghép

mm

H8 (F7)

1600 500

f7 500

260

G7 G6,f7

260 80

Tất cả các loại

ổ trừ ổ kim dập H7

H7 H6

80

-Tải trọng tĩnh hoặc có va chạm và rung động vừa phải (Kσ≤ 1.5)

Có tháo không tháo

Với vỏ bằng thép hoặc gang Với trục

Đến Lớn hơn

Dạng tải cục bộ

Dạng tải chu kỳ: Vũng chịu tải chu kỳ là lỳc nú chịu một lực hướng tõm lần lượt tỏc dụng lờn khắp ủường lăn của ổ và truyền tải trọng ủú lần lượt lờn khắp bề mặt lắp ghộp

→ b P

Nờn lắp cú ủộ ủụi

Trang 6

9/11/2011 21

3.7 Dung sai lắp ghép ổ lăn

Dạng tải dao ñộng: Vòng chịu tải dao ñộng khi nó chịu một lực hướng

tâm tác dụng lên một phần ñường lăn, nhưng lực ñó có phương chiều

dao ñộng trong phần ñường lăn ấy theo chu kỳ quay của lực

ðặc tính tải trọng và dạng tải trọng.

Nếu Pn > Pb: Nếu Pn < Pb:

Giả sử vòng lăn chịu hai tải trọng hướng tâm Pn cố ñịnh và Pb quay

Xẩy ra hai trường hợp

- Nếu Pn > Pb:

Nếu Pn < Pb:

Vòng chiụ tải trọng dao

PR - phản lực hướng tâm tính toán của ổ

B’ - chiều rộng làm việc của ổ; B’ = B - 2r

B - chiều rộng ổ

Kn - hệ số ñộng lực học của lắp ghép

với Kσ≤1,5 →Kn = 1; Kσ> 1,5 →Kn= 1,8

F - hệ số tính ñến mức ñộ làm giảm ñộ dôi do trục rỗng hoặc hộp có thành mỏng

FA- hệ số phân bố không ñều của tải trọng hướng tâm R (giữa các dãy con lăn trong ổ nén hai dãy, hoặc giữa các dãy bi trong ổ bi ñỡ chặn hai dãy và ổ bị chặn kép, khi có tải trọng chiều trục A)

) m / kN ( F F k ' B R

Trang 7

CHƯƠNG 3: DUNG SAI LẮP GHÉP BỀ MẶT TRỤ TRƠN VÀ PHƯƠNG PHÁP ðO 3.8 Các phương pháp ño kích thước thẳng

Phương pháp ño 1 ñiểm D = XA- XB + d

d - ñường kính bi

Ưu ñiểm của phương pháp ño tọa ñộ là có thể ño kích thước các

chi tiết phức tạp, khó ño, không yêu cầu rà chỉnh chi tiết ño trước khi ño, giảm số lượng lớn các ñộng tác chuẩn bị khi ño

Trang 8

9/11/2011 29

Phương pháp ño 2 ñiểm.

0

M§

0

C

3.8 Các phương pháp ño kích thước thẳng

α

3.8 Các phương pháp ño kích thước thẳng

Phương pháp ño 3 ñiểm.

3.9 Các phương pháp ño góc

Phương pháp ño trực tiếp kích thước góc.

α

C D

MC

0

M§

0

Phương pháp ño gián tiếp kích thước góc.

Trang 9

9/11/2011 33

Dựa trên quan hệ lượng giác trong tam giác:

α = arcsin hoặc α = arctg

Từ ñó, thiết kế ra các dụng cụ ño chuyên dùng là thước sin, tang:

Trong thước Sin khoảng cách giữa 2 con lăn L không ñổi, trong thước Tang khoảng cách b không ñổi

Khi α thay ñổi sẽ làm a thay ñổi Từ sự thay ñổi ñó của a xác ñịnh

sự thay ñổi của α

Phương pháp ño bằng thước sin, tang thường ñược dùng ño góc tại hiện trường, tại phân xưởng hoặc dùng tạo ra các góc chuẩn trong

ñồ gá ño lường hoặc ñồ gá công nghệ

L

a

b a

ðo góc bằng kích thước góc Sin, Tang

ðo góc theo phương pháp tọa ñộ.

α

0 2

c

Định dạng
Số trang	9
Dung lượng	3,05 MB