bai giang vat li12. bai

Kết luận:Ở ngoài quang phổ ánh sáng nhìn thấy được, ở cả hai đầu Đ và T, còn có những bức xạ mà mắt không trông thấy, nhưng nhờ mối hàn của cặp nhiệt điện và bột huỳnh quang mà ta phát

Tiết 45

VÀ

I PHÁT HIỆN TIA HỒNG NGOẠI

b) Tiến hành thí nghiệm:

c) Kết quả thí nghiệm:

Đưa mối hàn của cặp nhiệt điện:

 Vùng từ Đ đến T: kim điện kế bị lệch.

 Đưa ra khỏi đầu Đ kim điện kế vẫn lệch.

 Đưa ra khỏi đầu T kim điện kế vẫn tiếp

tục lệch.

 Thay màn M bằng một tấm bìa có phủ bột

huỳnh quang => ở phần màu tím và phần

kéo dài của quang phổ khỏi màu tím phát

sáng rất mạnh.

Kết luận:

Ở ngoài quang phổ ánh sáng nhìn thấy được, ở

cả hai đầu Đ và T, còn có những bức xạ mà mắt không trông thấy, nhưng nhờ mối hàn của cặp nhiệt điện và bột huỳnh quang mà ta phát hiện được.

 Bức xạ ngoài vùng màu đỏ gọi là bức

xạ (hay tia) hồng ngoại.

 Bức xạ ngoài vùng màu tím gọi là bức

xạ (hay tia) tử ngoại.

II BẢN CHẤT VÀ TÍNH CHẤT CHUNG

CỦA TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA TỬ

NGOẠI1 Bản chất:

Tia HN và tia TN có cùng bản chất với ánh

sáng thông thường, và chỉ khác ở chỗ không nhìn thấy được.(Là sóng điện từ)

Chúng tuân theo các định luật : truyền thẳng, phản xạ, khúc xạ, và cũng gây ra được hiện

tượng nhiễu xạ, giao thoa như ánh sáng thông thường.

2.Tính chất:

+Nguồn phát: bóng đèn dây tóc, bếp ga, bếp

Là những sóng điện từ không nhìn thấy được

có bước sóng từ 760nm đến khoảng vài mm.

Mặt trời Bếp lửa Đèn dây tóc

cháy sáng

3) Tính chất và tác dụng:

Tác dụng nhiệt => sấy khô,sưởi ấm…

Gây một số phản ứng hóa học => chụp ảnh hồng ngoại

Có thể biến điệu như sóng điện từ cao tần => điều khiển dùng hồng ngoại.

Dùng nhiều trong lĩnh vực quân sự.

III.TIA HỒNG NGOẠI

Ứng dụng của tia hồng ngoại :

Máy chụp ảnh

hồng ngoại

Ảnh của kính thiên văn hồng ngoại

Ứng dụng của tia hồng ngoại :

Máy sấy bằng tia

hồng ngoại Đèn hồng ngoại

IV.TIA TỬ NGOẠI

3) Tính chất :

Tác dụng lên phim ảnh.

Kích thích sự phát quang của nhiều chất.

Bị thủy tinh, nước, hấp thụ mạnh, nhưng lại truyền được qua thạch anh

Kích thích nhiều phản ứng hóa học.

Làm ion hóa không khí và nhiều chất khác Tác dụng sinh học.

Bị thủy tinh hấp thụ mạnh

IV.TIA TỬ NGOẠI

4) Sự hấp thụ tia tử ngoại:

Thạch anh, nước hấp thụ mạnh các tia tử ngoại có bước sóng ngắn hơn

200nm Tầng ôzôn hấp thụ hầu hết các tia tử ngoại có bước sóng dưới 300nm.

50% năng lượng của chùm ánh sáng Mặt trời thuộc về các tia hồng ngoại, 9% công suất của chùm ánh sáng Mặt trời thuộc về các tia tử ngoại.

Tác dụng nhiệt của tia hồng ngoại

Vùng châu thổ sông Lena thông

ra biển Laptev ở Siberia với đủ

loại thực vật khác nhau được

phân biệt bằng những màu sắc lạ

Gió thổi những sóng cát trên vùng đất gần biên giới Ả-rập Xê-út và Yemen Vùng màu

Công dụng chụp ảnh của tia hồng ngoại

Công dụng chụp ảnh của tia hồng ngoại

Vật thể bình thường

Vật thể nhìn qua kính hồng ngoại.

C ông dụng chụp ảnh của tia hồng ngoại

(kể cả ban đêm)

“Nhìn thấy” thông qua cái

“không nhìn thấy”

• Hình chụp hồng ngoại một con cá sấu và một người đang giữ nó Bạn có nhận xét gì về sự khác biệt giữa hình chụp con cá sấu và người đang giữ nó?

• Câu trả lời: động vật máu lạnh và động vật máu nóng!

“Nhìn thấy” thông qua cái

“không nhìn thấy”

• Hình chụp hồng ngoại một người đàn ông với một

cánh tay giấu trong một túi nylon đen.

• Hãy chú ý đến cánh tay và đôi mắt kính trong ảnh

“Nhìn thấy” thông qua cái

“không nhìn thấy”

• “Nhìn thấy” thông qua cái “không nhìn thấy”!

Các ứng dụng của tia hồng

ngoại (1)

• Tia hồng ngoại được sử dụng rộng rãi

trong nhiều ngành khác nhau:

• Thiên văn học, hải dương học, nghiên cứu

khí hậu,…

Các ứng dụng của tia hồng

ngoại (2)

• Nghiên cứu động vật, y học,…

Máy thở sát trùng

không khí bằng

Dụng cụ sát trùng nước uống bằng

Công dụng sát trùng của tia tử ngoại

Các ứng dụng của tia tử

ngoại (3)

• Trong công nghệ thực phẩm, phòng

chống tội phạm, phát hiện các khiếm

khuyết trên sản phẩm, trong công

nghệ sản xuất mạch in, chế tạo đèn

huỳnh quang,……

Sự nguy hiểm của tia tử

ngoại

• Mặc dù phần lớn tia tử ngoại

đã bị hấp thụ bởi bầu khí

quyển của Trái đất nhưng vẫn

có tia tới được bề mặt Trái

đất.

• Các tia này sẽ gây ra những

nguy hiểm cho sức khỏe con

người như cháy nắng, tàn

nhang, ung thư da, mù mắt,

thay đổi cấu trúc ADN,…

 Tuyết phản xạ 90% tia UV, cát phản xạ 20% tia UV-B bạn

sẽ bị nguy hiểm hơn trong những ngày trượt tuyết hay phơi

nắng ở bãi biển Hãy sử dụng mắt kính và kem chống nắng.

1.Phát biểu nào sau đây đúng với tia hồng ngoại (HN)?

CỦNG CỐ

A.Tia HN là một trong những bức xạ mà mắt

thường có thể nhìn thấy

B.Tia HN là bức xạ không nhìn thấy có bước

sóng lớn hơn bước sóng của ánh sáng đỏ

C.Tia HN là một trong những bức xạ do các vật

có khối lượng nhỏ phát ra

D.Cả A, B, C đều đúng

1.Tính chất nào sau đây không phải là đặc điểm của tia tử ngoại ?

CỦNG CỐ

A.Tác dụng mạnh lên kính ảnh

B.Làm ion hoá không khí

C.Trong suốt đối với thuỷ tinh, nước

D.Giúp cho xương tăng trưởng

3.Không th ể nhận biết tia tử ngoại bằng :

NHIỆM VỤ VỀ NHÀ:

• Xem lại bài cũ: TIA HỒNG NGOẠI VÀ TIA

TỬ NGOẠI

• Trả lời các câu hỏi ở trang 142 SGK

• Đọc trước bài: TIA X