Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thịt: a, Đặc điểm cấu tạo của cơ quan tiêu hóa... b, Các dạng tiêu hóa trong ống tiêu hóa của thú ăn thịt- Tiêu hóa cơ học : Diễn ra trong khoang miệng và dạ
Trang 1Giáo viên : Trịnh Đình Hải Trường THPT Triệu Quang Phục
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
* Tiêu hóa là gì ? Ở động vật có mấy hình thức tiêu
hóa, là các hình thức tiêu hóa nào ?
* Tiêu hóa trong ống tiêu hóa thuộc hình thức tiêu hóa nào ? Ưu điểm của hình thức tiêu hóa ở nhóm động vật này ?
Trang 3THÚ ĂN THỊT
Trang 4THÚ ĂN CỎ
Trang 516 - Tiết 16
Trang 6V ĐẶC ĐIỂM TIÊU HÓA Ở THÚ ĂN THỊT VÀ THÚ ĂN THỰC VẬT:
1 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thịt:
* Đặc điểm của thức ăn
Thức ăn của thú ăn thịt có đặc điểm gì?
Thức ăn là thịt mềm, giàu chất dinh dưỡng và dễ tiêu hóa.
Cấu tạo của răng, dạ dày và ruột phù hợp với chức năng tiêu hóa như thế nào?
Ruột non
Ruột già
Dạ dày Miệng
Trang 7Sự phân hóa của bộ răng
V ĐẶC ĐIỂM TIÊU HÓA Ở THÚ ĂN THỊT VÀ THÚ ĂN THỰC VẬT:
1 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thịt:
Trang 8Răng cửa : Nhọn, sắc → găm và lấy thịt ra khỏi xương
V ĐẶC ĐIỂM TIÊU HÓA Ở THÚ ĂN THỊT VÀ THÚ ĂN THỰC VẬT:
1 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thịt:
Trang 9Răng nanh
Nhọn và dài → cắm chặt vào con mồi và giữ con mồi
V ĐẶC ĐIỂM TIÊU HÓA Ở THÚ ĂN THỊT VÀ THÚ ĂN THỰC VẬT:
1 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thịt:
Trang 10Răng cạnh hàm
Răng ăn thịt
Răng cạnh hàm và răng ăn thịt có đặc điểm gì?
Lớn, sắc có nhiều mấu dẹt → cắt nhỏ thịt để dễ nuốt
Trang 11Răng hàm
Nhỏ → ít sử dụng
Trang 12Dạ dày
Dạ dày ở thú ăn thịt có đặc điểm gì?
Dạ dày đơn, to chứa được nhiều thức ăn Thức ăn được tiêu hóa cơ học và hóa học.
V ĐẶC ĐIỂM TIÊU HÓA Ở THÚ ĂN THỊT VÀ THÚ ĂN THỰC VẬT:
1 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thịt:
Trang 13Ruột non
Ruột già
Manh tràng
Ruột ở thú ăn thịt có đặc điểm gì?
- Ruột non ngắn: tiêu hóa và hấp
Vì sao thú ăn thịt lại có ruột ngắn?
Thức ăn dễ tiêu hóa và hấp thụ
(ruột của động vật ăn thịt dài từ 6 –
7m )
V ĐẶC ĐIỂM TIÊU HÓA Ở THÚ ĂN THỊT VÀ THÚ ĂN THỰC VẬT:
1 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thịt:
Trang 14V ĐẶC ĐIỂM TIÊU HÓA Ở THÚ ĂN THỊT VÀ THÚ ĂN THỰC VẬT:
Răng trước hàm và răng ăn thịt
1 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thịt:
a, Đặc điểm cấu tạo của cơ quan tiêu hóa
Trang 15b, Các dạng tiêu hóa trong ống tiêu hóa của thú ăn thịt
- Tiêu hóa cơ học : Diễn ra trong khoang miệng và dạ dày.
- Tiêu hóa hóa học : Diễn ra trong dạ dày và ruột
Trang 162 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thực vật:
Thức ăn của thú ăn thực vật có đặc điểm gì?
Thức ăn cứng, nghèo dinh dưỡng và khó tiêu hóa
V ĐẶC ĐIỂM TIÊU HÓA Ở THÚ ĂN THỊT VÀ THÚ ĂN THỰC VẬT:
1 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thịt:
Trang 17Cấu tạo của răng, dạ dày và ruột phù hợp với chức năng tiêu hóa như thế nào?
Trang 192 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thực vật:
V ĐẶC ĐIỂM TIÊU HÓA Ở THÚ ĂN THỊT VÀ THÚ ĂN THỰC VẬT:
1 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thịt:
Trang 20Răng nanh
Răng cửa
Răng nanh và răng cửa
có vai trò gì?
Giúp giữ và giật cỏ
2 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thực vật:
V ĐẶC ĐIỂM TIÊU HÓA Ở THÚ ĂN THỊT VÀ THÚ ĂN THỰC VẬT:
1 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thịt:
Trang 21Răng
Răng nanh
Răng cửa
Răng hàm và răng trước hàm có chức năng gì?
Có nhiều gờ cứng → nghiền nát cỏ
2 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thực vật:
V ĐẶC ĐIỂM TIÊU HÓA Ở THÚ ĂN THỊT VÀ THÚ ĂN THỰC VẬT:
1 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thịt:
Trang 222 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thực vật:
V ĐẶC ĐIỂM TIÊU HÓA Ở THÚ ĂN THỊT VÀ THÚ ĂN THỰC VẬT:
1 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thịt:
Dạ dày của động vật nhai lại
* Quá trình tiêu hóa thức ăn trong dạ dày 4 ngăn :
Thức ăn → miệng → dạ cỏ
→ dạ tổ ong → miệng (nhai lại) → dạ lá sách → dạ múi khế
Trang 232 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thực vật:
V ĐẶC ĐIỂM TIÊU HÓA Ở THÚ ĂN THỊT VÀ THÚ ĂN THỰC VẬT:
1 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thịt:
Dạ dày 4 ngăn (Trâu, bò) Dạ dày đơn (Thỏ, Ngựa)
* Dạ cỏ: Chứa, làm mềm, lên
men thức ăn và tiêu hóa sinh
học nhờ các VSV
* Dạ tổ ong: đưa thức ăn lên
miệng nhai lại
* Dạ lá sách: hấp thụ bớt
nước
* Dạ múi khế: Tiết enzim
Pepsin và HCl tiêu hóa
* Ruột già: hấp thụ nước và thải cặn bã
* Dạ dày:
Trang 242 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thực vật:
V ĐẶC ĐIỂM TIÊU HÓA Ở THÚ ĂN THỊT VÀ THÚ ĂN THỰC VẬT:
1 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thịt:
* Ruột:
Ruột ở thú ăn cỏ có đặc điểm gì?
Vì sao thú ăn cỏ lại có ruột dài?
- Ruột non dài: tiêu hóa và hấp thụ
Thức ăn khó tiêu hóa và khó hấp thụ
(ruột của động vật ăn cỏ dài tới 50m )
Trang 25Bộ phận Cấu tạo Chức năng
- Dạ dày: to, 1 ngăn
- Chứa, làm mềm, lên men thức ăn và tiêu hóa sinh học nhờ các VSV
- Đưa thức ăn lên miệng nhai lại
- Tiêu hóa và hấp thụ thức ăn
- Hấp thụ lại nước và thải cặn bã
- Tiêu hóa nhờ VSV, hấp thụ thức ăn
2 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thực vật:
a, Đặc điểm cấu tạo của cơ quan tiêu hóa
Trang 26b, Các dạng tiêu hóa trong ống tiêu hóa của thú ăn thực vật
- Tiêu hóa cơ học : Diễn ra trong khoang miệng và dạ dày.
- Tiêu hóa hóa học : Diễn ra trong dạ dày và ruột
- Tiêu hóa sinh học : Diễn da trong dạ cỏ ( động vật nhai lại ) hoặc trong manh tràng ( động vật có dạ dày đơn ) dưới tác dụng của các vi sinh vật ?
Trang 27Bảng 15: Sự khác nhau cơ bản về cấu tạo và chức năng của các bộ phận ống tiêu
hóa ở thú ăn thịt và thú ăn thực vật.
Tên
bộ
phận
Thú ăn thịt Thú ăn thực vật Cấu tạo Chức năng Cấu tạo Chức năng
Trang 28Điểm khác nhau cơ bản về tiêu hóa thức ăn giữa thú ăn thịt và ăn thực vât?
2 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thực vật:
V ĐẶC ĐIỂM TIÊU HÓA Ở THÚ ĂN THỊT VÀ THÚ ĂN THỰC VẬT:
1 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thịt:
Trang 29RĂNG
Răng động vật ăn thực vật Răng động vật ăn thịt
Trang 30Thú ăn thịt Dạ dày Thú ăn thực vật
Trang 31Thú ăn thịt
Ruột non
Thú ăn thực vật
Trang 32Manh tràng
Ruột già
Trang 33Bảng 15: Sự khác nhau cơ bản về cấu tạo và chức năng của các bộ phận ống tiêu
hóa ở thú ăn thịt và thú ăn thực vật.
Tên
bộ
phận
Thú ăn thịt Thú ăn thực vật Cấu tạo Chức năng Cấu tạo Chức năng
Răng cửa sắc Gặm, lấy thịt
khỏi xương Răng cửa, răng
nanh không sắc Giữ và giật cỏ Răng nanh nhọn ,
dài, cong Cắm vào mồi, giữ mồi Răng trước hàm và
răng ăn thịt phát triển
Cắt thịt thành mảnh nhỏ, dễ nuốt Răng trước hàm và răng hàm phát
triển
Nghiền nát cỏ khi nhai
Răng hàm không phát triển - Không được sử dụng
Dạ dày Dạ dày đơn Biến đổi cơ học và hóa học - Đơn
Không phát triển Không có chức
năng Phát triển, có vi sinh vật cộng sinh Tiêu hóa xenlulô và các chất trong cỏ
Trang 34Câu 1: Ở động vật ăn thực vật dạ dày 4 túi có ưu điểm gì hơn so với dạ dày 1 túi?
- Thức ăn được tiêu hóa triệt để nhờ có thêm biến đổi sinh học nên không có chất dinh dưỡng nào trong thức
ăn bị lãng
ăn bị lãng phí đi cả.
- Trong khi đó dạ dày đơn chỉ tiêu hóa thức ăn một phần còn lại thải ra ngoài theo phân nên có động vật phải ăn phân của mình để tiêu hóa lại.
Trả lời các câu hỏi sau:
Câu 2: Người ta thường nói:“lôi thôi như cá trôi lòi ruột” đúng hay sai? Giải thích.
- Đúng, vì cá Trôi ăn thực vật nên ruột dài
Trả lời :
Trả lời :
Trang 35Câu 3 : Tại sao thức ăn của động vật chứa hàm lượng protein rất thấp nhưng chúng vẫn phát triển và hoạt động bình thường?
1 Vì khối lượng thức ăn hàng ngày lớn
2 Vì có sự biến đổi sinh học với sự tham gia của hệ vi
Trang 36Xin chân thành cảm ơn các thầy cô
giáo và các em học sinh
